mainlogo2.jpg (11011 bytes)


:tDe



02 August, 2002 Shrawan  17th,  2059.

k|]d / hLjg
…of] h'gLdf ca p;+u ldng x'Fb}gÚ

Clif wdnf

æ;':dLtfn] ddfly ljZjf;3ft u/L . ca p;+u of] h'gLdf d]/f] ;DaGw /xFb}g . p ;'w|]nL eg]/ d}n] clGtd df}sf lbPsf] lyPF . lxhf] klg /flt afx| ah];Dd s]6fx?;+u l8:sf]df p gflr/x]sL lyO{ . To:tL;+u ca d k'gM ljjfx ug]{ kIfdf 5}g . Æ

– e'jg s];L

æn'uf km]/] em}+ s]6L km]g]{ afgL 5 e'jgsf] . d To:tfsL :jf:gL x'g rfxGg . d]/f] cfkm\g} klxrfg 5 . e'jgnfO{ elglbP x'G5, bf]af6f]df d]/f] af6f] g9's] x'G5 . e'jg ‘;L Snf;sf] dfG5] xf] .Æ

– ;'l:dtf

rnlrqdf 36gfqmdn] If0fe/d} gf6sLo df]8 lnP em}+ pgsf] hLjgn] klg oltv]/ gf6sLo df]8 lnPsf] 5 . k|]dsf] cg'kd pbfx/0f ag]sf] Pp6f hf]8L lj5f]l8Psf] 5, km]l/ slxNo} ldng gx'g] u/L .

aflx/ h] eg] klg bz aif{;Dd >Ldfg >LdtL eP/ ;+u} a;]sf]n] x'g;S5, g]kfnL /htk6sf rlr{t hf]8L e'jg s];L / ;':dLtfnfO{ oltv]/ lj5f]8sf]] kL8f vKg lgs} ufx|f] eO/x]sf] 5 . ljlwjt ;DaGw ljR5]b eP kl5 klg pgLx?sf] dg zfGt ePsf] 5}g . Ps csf{nfO{ c;fWo} dfof ug]{ of] hf]8L oltv]/ Ps csf{k|lt o;/L 3[0ff k|s6 ul//x]sf] 5, o:tf] b[Zo rnlrqdf dfq} b]Vg kfOG5 . rnlrqsf] ‘SnfOd]S;’df em}+ e'jg / ;':dLtf / Ps csf{;+u rf]/ cf}+nf t]:of{+pb} elg/x]sf 5g\ of] h'gLdf ca bf];|f] ldng c;Dej 5 .

cl:t d+unaf/ cGgk"0f{ skmL ;kdf e]6\bf;Dd e'jg s];L ;':dLtfnfO{ k'gM ckgfpg] d'8df b]lvGy] . pgn] eg]sf lyP– æxfd|f] ‘l8ef];{’ ;xdlts} cfwf/df ePsf] xf] . >Ldfg\sf] ;xof]u ljgf :jtGq 9+un] s]xL u5'{ eGg] ;':dLtfsf] OR5f dnfO{ klg dg k¥of] . d s]xL dlxgfleq} ;':dLtf;+u k'gM ljjfxsf] k|:tfj /fVg]5' . p;};+u hLjg latfpg]5' .Æ

t/ To;}lbg ;fFem ‘l;Sj]G;’ ablnof] . e'jgn] ;':dLtf /fte/L l8:sf]df gflr/x]sf] yfxf kfP . a'waf/ lbpF;f] Ps ah];Dd e'jg / ;':dLtfaLr e]6 jf ;Djfb eof] ls ePg cyjf s] eof] eGg] s'/f ‘;:k]G;’ g} 5 . æxfdLaLr emu8f rsf{pg] xf]Og, xfdLnfO{ ldnfpg] u/L n]v x} ClifÆ eGb} d+unaf/ b/af/dfu{af6 5'l§Psf e'jgn] a'wjf/ lbpF;f] eg]– æca ;':dLtf / daLr km]l/ ldng gx'g] eof] .Æ

e'jg s]xL dlxgfleq} csf]{ ljjfx ub}{5g\ . pgn] eg]– d rfF8} csf]{ ljjfx ub}{5' . ljjfx gu/L PSn} a:g ;ls+b}g . t/ ;'dL / ;Demgf v8\sfsf] gfd hf]8]/ aflx/ h] rrf{ ul/Psf] 5, Tof] s'/f unt xf] . ;Demgf, ;'dL, sl/Zdf, hn zfx, lg?tf ;a} d]/f ;fyL x'g\ . ;+u} /]i6'/]G6df uP/ vfFb}df ‘aft’ nufpg ldNb}g . t/ ljjfx eg] ;'dL / ;DemgfdWo] Pshgf;+u u5'{ . w]/} ljof]ufGt rnlrqdf clego ul/;s]sf gfos e'jgsf nflu kTgL;+u lj5f]l8g' k/]sf] of] bf];|f] cg'ej xf] . k|yd kTgL lahofnfO{ 5f]8]/ ;':dLtfnfO{ c+ufn]sf e'jg oltv]/ ;':dLtfn] 5f]8]kl5 csf]{ leq\ofpg] tof/Ldf nfu]sf 5g\ . æxf] rnlrq s';'d] ?dfndf gfos plbtgf/fo0f emfn] d]/L k|]dLsf gflosf t[lKtnfO{ df]6/;fOsndf /fv]/ eufpFbf em}+ ‘6«ofh]l6s’ d'8df 5' d clxn] . ;':dLtfn] dnfO{ 5f]8]/ uNtL u/L . d;+u ljjfx u/]kl5 g} p lrlgPsL xf] . bflh{lnªaf6 sf7df8f}+ cfpFbf p ‘/hgL nfdf’ lyO{, ;':dLtf s];Lsf] klxrfg t d}n] g} lbPsf] x' lg .Æ e'jgsf] bfjL 5 .

e'jg / ;':dLtfsf] dfofsf] lrgfsf] ?kdf Pp6f 5f]/f 5– * jif{sf] cgdf]n . p;nfO{ af–cfdfsf] ;DaGw ljR5]b ePsf] yfxf 5}g . ;DaGw ljR5]b kl5 e'jg / ;':dLtf;+u} cgdf]nnfO{ e]6g p;sf] :s"n uPsf lyP . gfª\nf] Sofkm]df vfgf klg vfPsf lyP . s]6Lx?;+usf] e'jgsf] unt ;DaGwsf sf/0f ;DaGw ljR5]b ug'{ k/]sf] cf/f]k ;':dLtfn] nufPsL l5g\ . t/ e'jg eG5g\– d}n] b'O{j6L >LdtL;+u afx]s cfh;Dd c? s;};+u ;]S; ;DaGw /fv]sf]] 5}g . d}n] o;f] eGbf dfG5]x? kTofpFb}gg\ . dnfO{ ‘;]S; l;Daf]n’ atfOPsf] 5, t/ To:tf] 5}g . e'jg s];Ln] s]6L lh:SofPsf] jf ceb| Jojxf/ u/]sf] s'g} pbfx/0f 5}g .

:s"n k9\bfb]lv g} e'jgsf] Wofg k|foMh;f] gfRg] ufpg]d} s]lGb|t x'GYof] . ;fgf]l7dLsf] cfbz{ ax'p2]ZoLo ljBfnoaf6 P;=Pn=;L= kf; ubf{ pgL ufos eO;s]sf lyP . :s"nn] cfof]hgf ug]{ ;f+:s[lts sfo{qmdx?df uLt ufP/ ;a}sf lk|o ag]sf e'jgsf] rrf{ /]l8of] g]kfndf ;d]t x'g yfNof] . u'Rrf v]Ng] pd]/df df:6/ s]zjn] l;sfPsf] Pp6f uLt /]l8of] g]kfnsf] afn sfo{qmddf ufP/ e'jgn] o;/L cfkm}+nfO{ Jo+Uo u/]sf lyP .


æ:s"n hfg] sfG5fsf] uf]hLdf u'Rrf 6'6\b}gÆ

cf/=cf/=SofDk;af6 cfO{=P= / lqrGb| sn]haf6 aL=P= kf; ubf{ e'jg ufossf ?kdf rlr{t eO;s]sf lyP . /]l8of] g]kfnaf6 EjfO; 6]i6 kf; u/]kl5 pgn] ufPsf æhfu]+, hfu]+, ;f/f /ft,’, ‘dfbn aHof] l3g’, l5g tfª tfn}df’, ‘d ?k x'F ltdL bk{0f’ / ‘dfofn' ltdL 6f9f eOlbgfn]’ af]nsf uLtx? To;a]nf lgs} rlr{t lyP . t/ cj;/n] pgnfO{ o;/L ;fy lbof] ls pgL ufog If]qaf6 PsfPs 5nf· nufP/ rnlrqsf] kbf{df gfossf] ?kdf b]vf k/] . pgL rnlrq If]qdf k|j]z ubf{ clxn] h:tf] rxnkxn lyPg . ;/sf/n] rf/, kfFr jif{sf] cGt/df Pp6f rnlrq agfpFYof], ‘dfOtL3/’ kl5 rnlrq ‘h'gL’sf nflu gfossf] vf]hL ub}{ uf]/vfkqdf 5flkPsf] Pp6f lj1fkgn] e'jgsf] hLjgdf gofF df]8 NofOlbof] . ‘6'/ clkm;/’sf] hfuL/ 5f]8]/ pgL h'gLdf gfos eP . ;'hftf k|f]8Szgsf] Aofg/df d~h' /f0ffåf/f lgld{t æh'gLÆdf e'jgsL gflosf lyOg– ldgfhL cfgGb .

j'jf dbg s];L / cfdf ljGb'sf] rfxgf lyof]– 5f]/f] kfOn6 agf];\ of ;}lgs clws[t xf];\ . 5f]/f] gfrufgdf nfu]sf] pxfFx?nfO{ dg k/]sf] lyPg . æd rnlrq If]qdf gnfu]sf] eP s] aGy] dnfO{ g} yfxf 5}g . d]/f b'O{ hgf efO kfOn6 5g\ . t/ rnlrq If]qdf nfu]kl5 d}n] cfh;Dd kms]{/ x]g'{ k/]sf] 5}g . o; If]qdf nfu]/ d}n] 7Ls u/]+ h:tf] nfU5, lsgls b'O{ s/f]8 g]kfnL hgtfsf] d'6'df a:g kfOPsf] 5 .Æ pgn] atfP .

rnlrq ‘;Demgf’ / ‘s';'d] ?dfn’sf] ckf/ ;kmntf kl5 ;'? ePsf] pgsf] lzv/ ofqf cem} hf/L 5 . pgn] eg]– d}n] ^)÷^% hlt rnlrqdf clego u/]sf] 5' .

afFr'~h]n rnlrq If]qd} ;dlk{t x'g] rfxgf 5 pgsf] . a'9];sfnn] 5'g yfn]sf gfos eP/ gflosf;+u sDd/ dsf{P/ gfRg kfO{b}g eGg] pgnfO{ /fd|/L yfxf 5 . To;}n] rnlrq lgdf{0f tkm{ klg pgn] cfkm"nfO{ nufO;s]sf 5g\ .

lahof;+u klxnf] ljjfx ubf{ e'jg rnlrq If]qdf lyPgg\ . :6]hdf ufpFb} lx+8\bf e'jgnfO{ w]/} s]6Lx?n] k5\ofpFy] . PstkmL{ ‘k|]d kq’ n]Vg]x? klg lyP . t/ e'jgsf] cfFvf ljhofdf cl8Psf] lyof] . 7§} 7§fdf e'jgn] /fv]sf] k|:tfjnfO{ lahofn] :jLsf/]sL lyOg\ . afhf ahfP/ w'dwfdsf ;fy pgLx?sf] ljjfx ePsf] lyof] .

bz jif{ cl3 e'jg / ljhofsf] ;DaGw ljR5]b eof] . lahofn] e'jgnfO{ ;fj{hlgs ?kdf ærl/qxLgÆ / æcg}ltsÆ eGb} ;DaGw ljR5]bsf] 3f]if0ff u/]sL lyOg\ . e'jgn] pgnfO{ kmsfpg lgSs} gf6s u/] . t/ ;':dLtfnfO{ e'jgn] 5f]8\g g;Sg] b]v]kl5 pgL clGtd lg0f{o ub}{ ljb]zlt/ nflug\ . lahof clxn] cd]l/sfdf al:5g\ . cd]l/sfdf e'jgsf ljhofk§Lsf Ps 5f]/L l5g\ eg] 5f]/f bflh{lnªdf 5g\ . ‘pgLx?;+u kmf]gdf s'/f eO/xG5, lahofn] csf]{ ljjfx u/]sL 5}gg\ . xfdLn] ;dembf/Ldf ;DaGw ljR5]b u/]sf lyof}+ .Æ pgn] eg] .

lahof;+u 5'l§Pkl5 e'jgn] ;':dLtf;+u ljlwjt ;DjGw uf;] . ‘ljho k/fho’sf] ;'l6ªtfsf pgn] ;':dLtfnfO{ b]v]sf lyP . e]63f6 x'Fb} uof] . Pslbg dgsfdgf dlGb/df uP/ pgLx?n] ljjfx u/] .

e'jgn] a'9];sfnsf] cg'ej /lQe/ klg u/]sf 5}gg\ . pgn] eg]– of] eujfgsf] s[kf xf] ls d]/f] ;]S; Ifdtf clnslt klg 36]sf] 5}g .

;fyLefOsf] cfu|x 6fg{ g;Sg] ePsf]n] Ps b'O{ k]u x\jL:sL vfP klg pgL rnlrq ‘b'O{ yf]kf cfF;'’df em} h8\ofxf eg] xf]Ogg\ . t/ r'/f]6sf eg] pgL c;fWo} cDdnL x'g\ . lbgsf] Ps a§f ‘kfFr ;o krkGg’ jf dfn{af]/f] r'/f]6 vfG5g\ . To:t} nufpg klg pgL a8f ;f}lvg 5g\ . pgn] eg]– clxn];Dd sl/a kGw| nfv ?k}ofFsf] sk8f lsg] x'Fnf . Pp6f ;'6nfO{ bzb]lv kGw| xhf/ lt5'{’ .

s/f]8klt, ;'k/:6f/ / g]kfnL afa' h:tf rnlrqdf cfkm+}n] nufgL u/]sf e'jgn] k};f t lgs} sdfP, t/ s/f]8 gf£g eg] ;s]sf] 5}g . æd;+u a}+sdf k};f t 5, t/ s/f]8 k'Ug ;s]sf] 5}g . wgsf] s/f]8klt geP klg d dgsf] s/f]8klt r}+ cjZo x'F .Æ

;'l6ª x'Fbf ljxfg kfFr ah] p7\g] u/]+ klg cr]n ;ft÷cf7 ah] x'G5g\ pgL . klxnf klxnf laxfg p7\gf;fy Aofofd ug]{ uy]{, t/ cr]n ‘6]G;g’sf sf/0f u/]sf 5}gg\ .

s]xL dlxgfkl5 rnlrq ‘klv{a;’sf] 5fof+sg ;'? x'Fb}5 . e'jg To;}sf] tof/Ldf 5g\ . ‘kvL{a;’df gflosf ;':dLtfn] klg v]Ng]l5g . ;DaGw ljR5]b kl5 klg e'jg / ;':dLtfsf] hf]8LnfO{ kbf{df eg] bz{sx?n] b]Vg kfpg] ;Defjgf 5 . 3f]8f r9\g' klg pgsf] ljz]if ;f}v xf] . ;'k/:6f/sf] 5fof+sgsf a]nf 3f]8f r9\bf pgL g/fd|/L n8\g k'u]sf lyP . h;sf sf/0f 9f8sf] Pp6f x8\8L g} efFlRrPsf] lyof] .

bz jif{ ;+u} a;]/ cnu ePsL ;'l:dtfk|lt e'jgsf] ca s'g} k5'tf] 5}g . dgdf rf]6 k/] klg ;w}+ b'Mlvt eP/ a:g pgL rfxb}gg\ . æhLjgdf ptf/r9fj cfO/xG5 . eujfg /fdn] t agaf; hfg' k/]sf] lyof] eg] d t===Æ pgn] cfkm"n] cfkm}+nfO{ ;fGTjgf lb+b} eg]– s';'d] ?dfn em} .

æltdL geP/ lhGbufgL sfF8f ;/L 5 km]l/ klg d]/f] s'g} u'gf;f] 5}g .Æ


rlr{t k|;+u
cbfntn] o;sf] JofVof s:tf] unf{ <

s]bf/ ;'j]bL

;/sf/åf/f r'gfj u/fpg g;Sg] ;"rgf

æb]zdf …PÚ …qfÚ ;+s6sfn 5 . zflGt, ;'/Iff Joj:yf ug{ ;lsPsf] 5}g . o:tf] cj:yfdf r'gfj s;/L x'g ;Qm5 >Ldfg\ . ;+s6sfn nfu]sf] a]nf ;/sf/nfO{ r'gfj u/ u/ eGg ldNb}g, ug{ ;ls+b}g klg . ;+s6sfn nfu]sf] cj:yfn] g} b]zdf r'gfj x'g ;Sg] cj:yf 5}g eGg] cfkm}+ k|i6 x'G5 . ;fdfGo ?ksf] zflGt ;'/Iff ge} /x]sf] a]nfdf t To:tf] r'gfjsf] sNkgf;Dd klg ug{ ;ls+b}g . ;fdfGo ?ksf] zflGt ;'/Iff gePsf] a]nf r'gfjsfndf To;} klg czflGt dlRrg] cj:yfdf emg\ zflGt ;'/Iff ug{ ;lsG5 eGg] sNkgf klg ug{ ;ls+b}g .Æ

of] egfO b]zsf dxfGoflwjQmfsf x'g\ . pxfFn] r'gfj ;DjGwL of] wf/0ff s'g} lghL txdf JoQm ug'{ ePsf] xf]Og . ;jf]{Rr cbfntsf] k|wfgGofofwLz /xg' ePsf] ljz]if Ohnf; ;fd' ut ;f]daf/ k|wfgdGqL jf ;/sf/sf tkm{af6 hjfkm lbg] qmddf JoQm ug'{ ePsf] xf] . dxfGofoflwjQmfsf] of] egfOnfO{ Ohnf;n] gf]l6;df lnof] eg] b]zsf] ljBdfg cj:yfdf r'gfj eGg] s'/f x'g ;Qm}g . dxfGofoflwjQmf eg]sf k|wfgdGqLsf sfg'gL ;Nnfxsf/ x'g\ . pgsf] egfO k|wfgdGqLsf] egfOsf ?kdf lnOG5 . o;nfO{ dfGg] xf] eg] k|wfgdGqLn] r'gfj u/fpg ;lSbg egL ;jf]{Rr cbfnt ;fd' dxfGofoflwjQmf dfkm{t\ s'/f /fVg' ePsf] 5 . oxL ljGb'af6 cbfntdf km};nf x'g} nfu]sf] k|ltlglw;ef lj36g ;DaGwL d'2fdf k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf x'g] ;Defjgf a9]sf] ko{j]Ifsx?n] 7fg]sf 5g\ . of] d'2fdf klxn] jx; ug]{ ;/sf/L kIf afx]ssf ;a} clwjQmfx?n] clxn] dxfGofoflwjQmfn] cbfnt ;fd' k|s6 u/] h:t} zAbdf æ;+s6sfndf r'gfj x'g} ;Qm}g, ;+s6sfn eg]sf] d'v y'Gg' kg]{ a]nf xf] / r'gfj d'v vf]Ng' kg]{ a]nf xf] . oL b'O{ s'/f Ps} k6s x'Fb}gg\ . zflGt ;'/Iff ge} r'gfj x'g ;Qm}g, b]zdf clxn] ;fdfGo ?ksf] klg zflGt ;'/Iff 5}g . ;/sf/ cfkm+}n] tLg dlxgfsf nflu ;+s6sfn 3f]if0ff u/]/ czflGtsf] eofjx l:yltsf] lrq b]z ;fd' k|:t't ul/;s]sf] 5 . o:tf] cj:yfdf r'gfj x'g ;Qm}g >Ldfg\, ctM k|ltlglw;efnfO{ k'g:yf{kgf u/]/ of] ;+s6af6 b]znfO{ /fxt lbOof];\Æ eGg] dfu u/]sf lyP . d'2f btf{ u/fpg] kIfaf6 dfq o:tf] dfu ePsf] xf]Og, cbfntn] dfu]/ agfOPsf] Plds; So'/Lsf jlsnx?n] klg oxL s'/f atfPsf lyP h'g s'/f clxn] dxfGofoflwjQmfaf6 JoQm eof] .

k|wfgdGqLaf6 k|ltlglw;ef lj36g x'g ;Qm5 . t/ Psk6s lj36g eP kl5 k|wfgdGqLn] rfx]/ klg To;nfO{ Jo'Ftfpg ;Qm}gg\ . To:tf] sfg'gL k|fjwfg st} 5}g . d'2f k/]sf] v08df To;nfO{ Jo'Ftfpg] Pp6} dfq lgsfo ;jf]{Rr cbfnt g} xf] . To;sf/0f klg b]zdf h:tf] kl/l:ylt 5 / Tof] a]nf;Dd zflGt ;'/Iffsf] l:ylt h:tf] x'G5 eGg] 7flgPsf] lyof] Tof] geP kl5 k|wfgdGqL g} k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf eOlbP x'GYof] eGg] dgl:yltdf k'Ug' eP/ cfkm\gf] ljrf/ cfkm\gf sfg'gL ;Nnfxsf/ dfkm{t\ ;jf]{Rr cbfnt ;dIf k'¥ofpg' ePsf] egL dxfGofoflwjQmfsf oL s'/fnfO{ dfGg' kg]{ ePsf] 5 . dxfGofoflwjQmfsf kl5Nnf t/ r'gfj;+u ;DalGwt oL s'/fx?nfO{ sfg'gljb\x?n] ToxL ?kdf lnPsf 5g\ . a]~r cnu /x] klg GofofwLzx? ltg} JolQm /xg' ePsf] / ljifo klg r'gfj ;DaGwL g} ePsf] x'gfn] æo:tf] cj:yfdf r'gfj x'g} ;Qm}g, ;+s6sf a]nf r'gfj u/ egL ;/sf/nfO{ cfb]z lbg' x'Fb} x'Fb}g, o:tf] a]nf r'gfj u/ egL ;/sf/nfO{ afWo kfg'{ eg]sf] Pp6f 7"nf] b'ef{UonfO{ lgDtfpg' xf] . ;fdfGo ?ksf] zflGt ;'/Iff;Ddsf] Joj:yf ug{ g;lsPsf], e} g/x]sf] cj:yfdf r'gfj u/ eGg' gful/ssf lhpwg;+u v]njf8 ug'{ xf] . cbfntn] To:tf] sfd ug'{ x'Gg, cbfntn] kl/l:ylt x]/]/ ;Defljt vt/faf6 b]z / gful/ssf lhpwgnfO{ hf]ufpg' k5{Æ eGg] lgisif{ / cbfnt ;fd' ul/Psf] cg'/f]wsf] ljz]if cy{ /x]sf] dflgg' c:jfefljs gxf]nf .

r'gfj Pp6}

clxn] k|;+u p7]sf] xf] :yfgLo lgsfosf] lgjf{rg . Dofb ;lsPsf :yfgLo lgsfosf] lgjf{rg ug{ ;/sf/nfO{ lsg cfb]z glbg] eGg] k|Zgdf dxfGofoflwjQmfn] cbfnt ;fd' hjfkm lb+bfsf] Tof] ;+s6sfnLg cj:yf dxflgjf{rgdf nfUb}g egL dfGg ;lsGg . r'gfj Tof] dxflgjf{rg xf];\ ls :yfgLo Ps} k|sf/sf] x'G5 . dtbftfx? Ps} 5g\ . pDd]bjf/sf] ;+Vof a9L xf]nf cGt/ Tolt g} xf] . dxflgjf{rgdf hlt dtbfg s]Gb| /xG5g\ :yfgLo lgsfodf klg Tolt g} /xG5 . lgjf{rgsf] k|lqmof klg ToxL xf] h'g dxflgjf{rgdf cjnDag x'G5g\ . ljleGg kf6L{x?n] ;xeflutf hgfpg] k|lqmof klg Pp6} x'G5 . Pp6} r'gfj lrGxdf ;DalGwt kf6L{sf pDd]bjf/x? r'gfj n85g\ . dxflgjf{rgdf h:t} :yfgLo lgjf{rgtfsf pDd]bjf/x?sf] 3f]if0ff kq klg Pp6} x'G5 / dtbftfnfO{ slGeG; ug]{ k4lt cfd;ef e]63f6 b}nf] sfo{qmd cflb ToxL ?kn] ;~rfng x'G5g\ . kf6L{sf s]Gb|Lo g]tfx? ToxL ?kn] b]zJofkL ?kdf bf}8fxfdf x'G5g\ h;/L dxflgjf{rg qmddf x'G5 . To;/L lgjf{lrt kbflwsf/Lx?sf] st{Jo / clwsf/ dxflgjf{rgaf6 r'lgPsf ;b:ox?sf] h:t} u/L ;+ljwfgdf ls6fg ePsf] 5 . cem eGg] xf] eg] dxflgjf{rg eGbf :yfgLo lgjf{rg :yfgLo hgtfsf nflu emg\ a9L ;/f]sf/sf] ljifo dflgG5 . a9L ;/f]sf/ x'g] lgsfodf hgtfsf] a9L ;xeflutf /xg' c:jfefljs xf]Og . o:tf] lgsfosf] r'gfj x'g ;+s6sfnn] cj/f]w k'¥ofpF5, b]zdf zflGtk"0f{ l:ylt 5 / r'gfjsf sf/0f sltko ;fwf/0f gful/sn] cgfxsdf lhpwg u'dfpg' kg]{ cj:yf cfpg ;Qm5 eGg] ;/sf/L d"Nof+sg /x]sf] ljBdfg cj:yfdf dxflgjf{rg s;/L ;DkGg x'G5 < clxn]sf] cx+ k|Zg oxL xf] . dxfGofoflwjQmfsf] egfO ;/sf/s} egfO xf] . k|wfgdGqLx?n] /fhgLlt ug'{ kg]{ x'Fbf ltgn] b]zsf] l:yltnfO{ ;j{;fwf/0f ;fd' sltko cj:yfdf 9fs5f]k klg ug'{ kg]{ x'G5 . t/ dxfGofoflwjQmfn] /fhgLlt ub}{gg\ . zflGt ;'/Iffsf] cj:yfsf af/] pgn] k|wfgdGqL;+u ;DaGw g/fvL cbfntsf] a]~r ;fd' s]jn sNkgf u/]/ of] s'/f /fv] xf]nfg\ egL dfGg ;ls+b}g . j:t'l:yltsf] ;d'lrt d"Nof+sg gu/L cbfnt ;fd' sNkgfsf e/df s'/f /fv]/ Ohnf;nfO{ u'd/fxdf /fVg kfOb}g . To;sf/0f klg ‘r'gfj x'g ;Qm}g’ eGg] dxfGofoflwjQmfsf] Ohnf; ;fd' k|s6 ePsf] wf/0ff j:t'l:yltsf] ;xL d"Nof+sgaf6 lgl:sPsf], k|wfgdGqLn] cbfnt ;fd' k'¥ofpg vf]h]sf] s'/f egL dfGg' k/]sf] xf] .

d'2f / Ohnf; 5'§f5'§} x'g\, Pp6f d'2fsf] ;DaGw csf]{;+u /xFb}g elgPnf . s'/f :jfefljs klg xf] . t/ oxfF d'2f / Ohnf; 5'§} eP klg ljifo Pp6} 5– r'gfj . km};nf ug]{ GofofwLz pg} x'g'x'G5 . ;+s6sfn ljBdfg 5 / c;fwf/0f kl/l:ylt ge} of] sfn 3f]if0ff x'Fb}g eGg] ;Dj}wflgs k|fjwfg 5 . csf]{ kIfaf6 x]bf{ j? yk leGgtf kfOG5g\ . :yfgLo lgsfosf] Dofb ;lsPsf] 5 . cyf{t\ Pslbg klg Tof] lgsfonfO{ hgk|ltlglwljxLg /fVg ldNb}g . Tof] lgsfo hgk|ltlglwljxLg ePsf] -;fpg ! b]lv_ b'O{ xKtf lalt;s]sf] cj:yfdf dxfGofoflwjQmfaf6 of] d"Nof+sg cbfnt ;fd' /flvPsf] xf] . otf k|ltlglw;efsf] ;fdfGo ;do cem} b'O{ jif{ afFsL lyof] . cbfntaf6 of] ;ef Jo'Fltof] eg] To;sf] hLjg b'O{ jif{ cem} afFsL /xg]5 . b]zdf ;+s6sfn ljBdfg 5 . dGqL, k|wfgdGqLx?n] b]zsf] l:yltnfO{ h;/L JoQm ul//x]sf 5g\ To;n] l:ylt slt eofjx 5 eGg] cfkm}+ klg hgfO/x]sf 5g\ . ;+s6sfnsf] :jfefljs k|lqmof cGt/ut ^ dlxgf ;do ;lsPsf] t];|f] lbg csf]{ ;+s6sfn 3f]if0ff ug'{ k/]sf] cj:yfn] klg of] eofjxtfnfO{ g} hgfpF5 . b]zsf u[xdGqLn] ækfFr÷;ft j6f lhNnf k"/} dfcf]jfbLsf] sAhfdf k/]sf 5g\, ltgnfO{ ;/sf/n] lng ;s]sf] 5}g egL ;fj{hlgs ?kd} kqsf/ ;Dd]ng g} u/]/ atfpg' ePsf] xKtf lat]sf] 5}g . tL 7fpFdf ;/sf/nfO{ ;'/Iff lgsfosf] ;'/Iff dfq ug'{ kl//x]sf] 5 eGg] klg u[xdGqLn] g} atfpg' ePsf] xf] . ;'/Iff lgsfos} ;'/Iff ug{ ;/sf/nfO{ wf} wf} k/]sf] cj:yf / 7fpFdf dxflgjf{rgsf s'g pDd]bjf/ uP/ r'gfjL cleofg ;~rfng ug{ cfF6 unf{g\ eGg] csf]{ k|Zgn] pQ/ gkfPsf] cj:yf g} ljBdfg 5 . r'gfjsf] ;do To;} klg czflGtdo x'G5 egL ;/sf/sf dxfGofoflwjQmf :jo+n] g} atfO;Sg' ePsf] 5 . To;f] xf] eg] :yfgLo r'gfj u/ egL ;/sf/nfO{ cfb]z glbg dfu ug]{ dxfGofoflwjQmfn] dxflgjf{rg rflx+ ug{ ;lsG5 eGg] cbfnt ;fd' lbOPsf] k"j{ aofg of] k6s ;RrfOPsf] lsg gdfGg] < dxfGofoflwjQmfn] g} To:tf] dfu ul//x]sf] cj:yfdf k|ltlglw ;ef s] xf]nf, cbfntn] s:tf] ljrf/ agfpFnf, Ps} k|sf/ / k|s[ltsf] :yfgLo lgjf{rg u/fpg g;Sg] ;/sf/n] dxflgjf{rg s;/L zflGtk"0f{ ?kdf ;DkGg u/fpFnf egL dfgg] cfwf/ s] xf]nf, e/kbf]{ cfwf/ ge} ;of}+ gful/ssf] lhpwg bfpdf /fVg' kg]{ cj:yf cGTo xf]nf ls gxf]nf cfd gful/sx?aLr plAhPsf o:tf bh{gf}+ k|Zgsf ;]/f]km]/f]leq @! ut]sf] km};nfsf] k|tLIff x'g' c:jfefljs xf]Og . k|wfgsf] To;a]nf dlt lalu|P5 eGg] s'/f dxfGofoflwjQmfsf] kl5Nnf] aofgn] g} k'i6L ub{5 . ;+s6sfndf r'gfj ug{ ;ls+b}g eGg] pxfFsf] lgisif{n] ToxL atfpF5 . ;+s6sfndf b'O{ jif]{ cjlw afFsL /x]sf] / o:tf] sfndf cem ;fdfGo ;do ;lsPsf] cj:yfdf Ps jif{ Dofb ylkg] k|ltlglw;efsf] cfo' ;dfKt u/L dxflgjf{rg 3f]if0ff ug]{ / dxflgjf{rg 3f]if0ff ePsf] t];|f] lbg km]l/ ;+s6sfn nufpg] cflb lalu|Psf] To:tf] dltaf6 la:t[t sfd s'/fnfO{ ;Rofpg] of] cj:yfdf Pp6} dfq lgsfo / 7fpF eg]s} ;jf]{Rr cbfnt xf] . ljutdf ToxL cbfntn] ;Rofpg] sfdsf glh/x? :yflkt ul/;s]sf] 5 . To;sf/0f klg b]zJofkL ?kdf / To;df klg ;Defljt hf]lvddf kg'{ kg]{ cfd gful/sn] ;f; /f]s]/ of] lbgsf] k|ltIff ul//x]sf x'g\ . dxfGofoflwjQmfn] r'gfj ;DaGwdf cbfnt ;fd' /fv]sf] kl5Nnf] wf/0ffn] vt/fk"0f{ r'gfj /f]lsG5 eGg] ljZjf; Tof] k|ltIff leq knfpg yfNg' c:jfefljs xf]Og .


JofVof x'g'kg]{ ljifo

Ps

c? h] eP klg k|ltlglw;ef lj36g ;DaGwL d'2fsf] km};nf ;'gfpg] lbg @! ut] ;fpg eGbf ;ft lbg cl3 !$ ut] ;fpgdf cbfnt ;fd' ;/sf/n] ljBdfg cj:yfdf r'gfj ‘u/fpg ;lQmg’ eGg] ;"rgf rflx+ k'¥ofof] . cbfntn] rflx+ s] u5{ eGg] clxn] k|ltIffs} ljifodf 5 . cbfntn] To;} klg of] k6s o:tf] r'gfjsf ;Gbe{df Pp6f uDeL/ k|sf/sf] JofVof ug'{ kg]{ cj:yf lyof] / 5 . ;+s6sfn ;+ljwfgsf] Pp6f ljz]if k|s/fsf] k|fjwfg xf] . of] sfn 3f]if0ff x'gf;fy ;+ljwfgn] k|Tofe"t u/]sf] gful/ssf cfwf/e"t df}lns xsx? cfkm}+ lgnlDat x'G5g\ . b]zJofkL cfjthfjt, zflGtk"0f{ e]nf x'g], ljrf/ k|s6 ug]{, ;/sf/af6 ;"rgf k|fKt ug]{ cflb of] sfndf :jtM lgnlDat x'g] df}lns xs x'g\ . ;/sf/n] of] Joj:yf lgnDag u¥of] ls u/]g eGg]df s'g} cy{ /xFb}g . h'g;'s} a]nf lgnlDat cj:yf plAhg ;Qm5 . To:tf] a]nfdf dxflgjf{rg h:tf] hgkl/rflnt x'g'kg]{, ljrf/ cfbfgk|bfg ul/g] e]nf cfd;ef cflbaf6 hgtfnfO{ slGeG; u/fpg] / ug]{ sfd g} k|d'v x'g] cj:yf;+u of] sfn s;/L ;fk]If x'G5 < cbfntaf6 ;j{;fwf/0fn] ck]Iff u/]sf] JofVofsf] of] Pp6f ljifo xf] . o; cl3sf dWofjlw eGbf of] k6s gofF JofVof x'g'kg]{ cj:yf 5 . ;+s6sfn b]z eojfx cj:yfdf k'u]sf] jf Tof] l:yltaf6 u'lh|/x]sf] ;+s]t xf] . of] sfn nfu" ePsf] cj:yfdf lgoldt ?kdf ;DkGg ug'{kg]{ r'gfj klg ug{ ;ls+b}g egL ;+ljwfgn] :ki6 JofVof u/]/ a? r'gfjaf6 :yflkt x'g] ;+:yfsf] Dofb ;lsPsf] /x]5 eGg] Ps jif{ Dofb yk]/ Tof] ;+:yfnfO{ hLjLt /fVg] k|fjwfgsf] Joj:yf ul/Psf] x'g'k5{ . :yfgLo lgsfosf ;d]t r'gfjx? of] sfndf :ylut x'g] k|fjwfg 5 . ljz]if kl/l:yltdf :yfgLo lgsfosf] Dofb ;lsPsf] cj:yfdf o:tf ljz]if kl/l:ylt cfOk/]sf /x]5g\ eg] ltgnfO{ klg Ps jif{ Dofb yKg kfOg] k|fjwfg 5 . :yfgLo lgsfosf] Dofb oxL sfndf ;lsof] . ;/sf/n] oxL sfndf Joj:yf x'g /flvPsf] k|fjwfg cg';f/ cGo j}slNks Joj:yf u¥of] .

o;sf] JofVof ug]{ Pp6} dfq lgsfo cbfnt g} xf] . b]zJofkL ?kdf / ;Dk"0f{ gful/s k|efljt x'g] ;+s6sfnsf] k|fjwfg 7"nf] ls hgk|ltlglwd"ns ;+:yfx?nfO{ ;dfKt kfg]{ k|wfgdGqLsf] Pp6f clwsf/ 7"nf] xf] . of] k6s cbfntn] ug'{kg]{ JofVofsf] gofF :j?k xf] . b]zdf c;fdfGo cj:yf plAhPsf] egL hgtfdf ;Dk"0f{ df}lns xs vf]:g] k|fjwfg nfu" ul/of] . t/ ToxL k|wfgdGqLsf] clwsf/ rflx+ o;/L k|of]u eof] . oL b'O{ s'/f Ps};fy cyf{t\ csf{sf] clwsf/ rflx+ vf]:g] / cfkm\gf] clwsf/ rflx+ k|of]u ul//xg] s'/fnfO{ cbfntn] ug]{ JofVofaf6 6'+uf] nfUg' kg]{ cj:yf clxn] 5 .

t/ k|ltlglw;efsf] rflx+ Dofb ;lsPsf] lyPg . ;fdfGo cjlwsf] em08} cfwf ;do afFsL /xFb} oxL ljz]if kl/l:ylthGo sfn nfu" ePs} a]nf To;nfO{ ;dfKt u/]/ gofF r'gfjsf] ldlt tf]lsPsf] kl;{kN6 km]l/ ljz]if kl/l:ylthGo ;+s6sfn 3f]if0ff ul/of] . cbfntaf6 km};nf x'g] ;dodf klg of] ;+s6sfn ljBdfg 5 . k|wfgdGqLn] o;} xKtf hgfpg' eP cg';f/ r'gfjsf] cl3Nnf] lbg;Dd ;+s6sfn nfu" /xg]5 . pxfFn] kqsf/ ;Dd]ng u/L o;} xKtf To:tf] ;"rgf lbg' ePsf] xf] . o:tf] ljz]if kl/l:ylt nfu" ePsf] a]nf e}/x]sf hgk|ltlglwd"ns ;+:yfx?nfO{ e+u u/]/ s'g} gofF / gf}nf] kl/0ffdsf] ;+s]t;Dd st} gb]lvg], r'gfj x'G5 ls x'Fb}g eGg] z+sf ug]{, y'k|} 7fpF / cj:yf pAHofpg] sfd ug{ ljBdfg ;+ljwfgsf] dd{ / efjgf cg's"n xf] < xf] eg] s;/L hgtfn] o;sf] JofVof vf]h]sf x''g\ .

b'O{

Pp6f b'O{ sIffsf] ljBfyL{ :s"n hfg rfx]g eg] To;n] lbg] lgj]bgdf s] sf/0f xf] eGg] v'nfpg' k5{ . cyf{t\ sf/0f ljgf s'g} sfd x'Fb}g . of] ;j{dfGo l;4fGt xf] . t/ k|ltlglw;ef hf] ;fj{ef}d hgtfsf] k|ltlglwTj x'g] Pp6f dfq lgsfo xf], To;sf] em08} cfwf ;do cfkm" afFsL /xFb} To;nfO{ e+u ug]{ sfd ubf{ To;sf] sf/0f rflxG5 ls rflx+b}g < ;jf]{Rr cbfntaf6 ul/g] JofVofdf ;j{;fwf/0fn] vf]h]sf]dWo] of] klg Pp6f ljifo xf] . o; cl3sf ;a} dWofjlw 3f]if0ffdf k|ltlglw;efsf] lj36g ug'{ kg]{ sf/0f klg To;a]nfsf k|wfgdGqLx?n] :ki6 pNn]v u/]sf lyP . t/ of] k6s k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] k|ltlglw;efsf] lj36g ug'{ kg]{ sf/0f b]vfpg' ePg . pxfFn] Tof] sf/0f clxn] cyf{t\ ;jf]{Rraf6 km};nf ;'gfOg] egL tf]lsPsf] lbg ;lsg rf/ lbg dfq afFsL /xFbf klg uf]Ko g} /fVg' ePsf] 5 . cbfntsf] Ohnf;n] To;sf] sf/0f a'em\g vf]Hbf k|wfgdGqLsf sfg'gL ;Nnfxsf/ dxfGofoflwjQmfn] æTof] sf/0f b/af/df /x]sf], b/af/df /x]sf] s'/f vf]Hg gldNg]Æ eGg] hjfkm lbg' ePsf] Ohnf;df gf]6 e};s]sf] ljifo xf] . ljgf sf/0f s'g} sfd x'G5 < t/ b]zsf k|wfgdGqLn] hgtfn] cfkm\gf] df}lns xs clwsf/ h;nfO{ s;}n] sf6\g kfpFb}g k|of]u u/L dg k/]sf] dfG5]nfO{ dt lbP/ cfkm\gf] k|ltlglw agfP/ k7fPsf] ;+:yfnfO{ o;/L ljgf sf/0f e+u ug{ kfpg' x'G5 . cbfntn] of] k|Zgsf] pQ/ lbg'kg]{ ePsf] 5 . cbfntn] of] k6s o; ljifodf u/]sf] JofVof Pp6f gofF ghL/ x'g]5 . sf/0f rflx+b}g elgof] eg] Tof] 38Lb]lv b]zdf h;n] hxfF h] klg ubf{ x'g], Tof] sfd ug{ s'g} sf/0f grflxg] / sf/0f vf]lhof] eg] cbfntsf] oxL glh/ cl3 ;fbf{ k'Ug] Pp6f ljlrqsf] cj:yf ;[hgf x'g]5 . ljgf sf/0f sfd ug]{x? dfgl;s ?kaf6 :j:y dfG5] elgb}g . To;} eof] eg] sf/0f ljgf sfd ug]{ b]zsf dfG5]sf ?kdf g]kfnLx? lrlgg' kg]{ cj:yfdf xfdL k'u]sf] eGg] s'/fnfO{ j}wflgs dfGotf lbOPsf] dflgg] 5 . ljgf sf/0f ul/Psf sfdsf] kl/0ffd s] x'G5 eGg] cfkm}+ cg'dfg u/f}+ . xf]Og, ;fgf 7"nf h] h:tf sfd hf] ;'s}n] u/] klg sf/0f rflxG5, ljgf sf/0fsf] sfd x'Fb}g eGg] dfGotfnfO{ sfod ug]{ xf] eg] k|ltlglw;ef lsg lj36g ul/of] / To;sf] sf/0f lsg uf]Ko /flvof] clxn] cbfntn] dfq of] s'/fsf] lgSof}{n ug'{kg]{ cj:yf 5 . k|ltlglw;ef csf/0fdf lj36g ul/of] eGg] lgZsif{df k'Ug ;DejtM oxL Pp6} dfq JofVof kof{Kt x'g ;Qm5 . oBlk cbfntsf] JofVof cfpg afFsL 5 / ;j{;fwf/0f gful/s sfd ug{ sf/0f rflxbf] /x]5 ls rflxbf] /xg]5 eGg] JofVof ;'Gg k|ltIff/t 5g\ .

tLg

;+s6sfn ;+ljwfgsf] ljz]if k|fjwfg xf] . of] ljz]if k|fjwfg nfu" ePkl5 Tof] kl/rflnt x'g klg To:t} ljz]if k|fjwfg rflxG5 . oxL adf]lhd ;+ljwfgdf Pp6f k|fjwfg 5– ;+s6sfnLg vr{ Joj:yf ug{ ag]sf] k|fjwfg . ;l+jwfgsf] wf/f *! cGt/utsf] Tof] k|fjwfgdf ;+s6sfn 3f]if0ff ePsf] a]nf ;+s6sfnLg vr{nfO{ k|ltlglw;efn] kfl/t ug}{ kg]{ Joj:yf 5 . b]zdf ;+s6sfn 5 / ;/sf/n] ;+s6sfnLg vr{sf] Joj:yfkg u/]sf] 5 . t/ Tof] vr{ Joj:yfkgnfO{ k|ltlglw;efn] kfl/t u/]sf] 5}g . k|ltlglw;ef lj36g u/]/ ;/sf/n] To;sf] sl/j 8]9 dlxgf kl5 Pp6f ;df/f]xsf aLrdf o:tf] ;+s6sfnLg vr{ ;fj{hlgs ul/of] . cGo cWofb]z dfkm{t\ x'Gy] xf]nfg t/ of] vr{ Joj:yfkg rflx+ cWofb]zaf6 gx'g] ePs} sf/0f ;+ljwfgdf o;/L 5'§} wf/f cGt/ut ls6fgL ul/Psf] cj:yfdf cbfntn] ls of] wf/f rflx+b}g egL ca pk|fGt Tof] nfu" gx'g] u/L sf6\g' kg]{ jf ;+ljwfgsf] of] wf/f hLjLt /x]sf] To;nfO{ pNn+3g ug{ ;/sf/n] ;S5 ;Sb}g eGg] :ki6 JofVof x'g'kg]{ cj:yf 5 . of] JofVof clxn];Dd ePsf dWo] ;+ljwfgsf] gofF JofVofdf kb{5 . ;/sf/n] ;+ljwfgsf] of] wf/f pNn+3g ug{ kfp5 eGg] JofVof eof] eg] klg :jLsfo{ t x'G5 t/ glh/ rflx+ s:tf] /xnf eGg] rflx+ cfkm}+ cg'dfg ug{ ;lsG5 . kfpFb}g eg] k|ltlglw;ef Ao'Ft]/ ;/sf/n] To; ;fd' o:tf] vr{ Joj:yfsf] k|:tfj nu]/ kfl/t u/fpFg' kg]{ cj:yf clxn] 5 . of] ljifodf klg cbfntsf] JofVofsf] k|ltIff ul/Psf] xf] .

rf/

of] k6s ;+ljwfg dfq xf]Og cbfnt ;fd' p;sf ljutsf km};nf h;nfO{ glh/ elgG5 / ;+ljwfgtM tL ;a}n] kfngf ug}{ kg]{ ljifodf k5{g\sf] klg pNn+3g ug{ ldN5 ls ldNb}g eGg] Pp6f csf]{ ;j{yf gofF ljifodf JofVof x'g' kg]{ ePsf] 5 . ;jf]{Rr cbfntsf] @)%@ ;fn ebf} !@ ut]sf] km};nfdf æ;/sf/n] r'gfj;Ddsf nflu clgjfo{ ;/sf/L vr{ dfq cWofb]z dfkm{t k]ZsL lemSg kfpg] 5, o;sf cltl/Qm sfo{qmd 3f]if0ff ug]{ s/sf b/ /]6 kl/jt{g ug]{, C0f lng] / hdfgL a:g] sfd ;bgaf6 kfl/t u/fP/ dfq ug{ kfpF5, oL sfd ;+;b\df k|:tfj gnuL aflx/ ;df/f]x u/]/ 3f]if0ff ug'{ 3fts x'G5, To;f] ug{ ldNb}gÆ egL ls6fgL;fy pNn]v ePsf] 5 . ;jf]{Rr cbfntsf] o:tf] km};nf ePkl5 ;/sf/n] To;/L cbfntn] u}/ sfg'gL 7x/ u/] adf]lhd ah]6 NofPsf] of] klxnf] 36gf xf] . of] k6s ;/sf/n] sl/a $% c/a ?k}ofF C0f k|fKt ug]{ u/L ah]6 ;fj{hlgs u/sf] tyf s/sf b//]6x?df Jofks km]/jbn u/]sf] 5 . ;jf]{Rr cbfntdf of] Pp6f 5'§} d'2fsf ?kdf btf{ ePsf] lyof] Tof] d'2fdf cbfntsf k"j{ lg0f{ox? ;/sf/af6 pNn+3g ePsf] x'Fbf Tof] glh/nfO{ hLjLt u/fO{ kfp eGg] Joxf]/f pNn]v 5 . cbfntn] ls ;jf]{Rrsf k"j{ lg0f{ox? ;a}sf nflu dfGo x'G5 eGg] ls ;/sf/n] To:tf glh/sf] kfngf gu/] klg x'g] eGg] b'O{dWo] Pp6f JofVof x'g} kg]{ cyf{t\ gofF JofVof x'g'kg]{ ljifodWo] of] klg Pp6f xf] . ;/sf/n] ;fj{hlgs u/]sf] ah]6sf] k':ts / cbfntn] u/]sf] ;f] km};nfnfO{ Ps 7fpFdf /flvof] eg] Tof] glh/ s;/L / slt 7fpFdf pNn+3g eP5, ul/P5 eGg] cfkm}+ / gf+uf] cfFvfn] g} b]lvg] 5 . ;/sf/af6 glh/sf] pNn+3g u/]sf] 7x/ eof] eg] of] ah]6nfO{ k|ltlglw;efn] kfl/t ug}{ k5{ . JofVof ePsf] lbgb]lv Tof] ah]6 u}/ sfg'gL x'g hfG5 . xf]Og, of] ;/sf/sf cTofjZos vr{ dfq ug]{ Joj:yf ul/Psf] eGg] xf] eg] $% c/a C0f lng], s/sf b/x? km]l/Psf / ToxL adf]lhd s/ p7fpg yflnPsf] j:t'l:yltk|lt cfFvf lrDng' kg]{5 . cbfntn] of] ljifodf klg Ps} rf]6L JofVof ug]{ egL Toltv]/ g} hfgsf/L u/fPsf] x'Fbf clxn] o;nfO{ klg k|ltIffsf] ;"rLdf /flvPsf] xf] .

kfFr

k|ltlglw;efsf s'g} clwj]zgsf] cGt/ ^ dlxgfeGbf a9L x'g'x'Fb}g . ;+ljwfgdf g} of] s'/f :ki6;+u pNn]v ePsf] 5 . clxn] Pp6f clwj]zg ;lsPsf] / csf]{ clwj]zg a:g] cjlwsf] cGt/ ;fdfGo ?kdf eof] eg] klg & dlxgfsf] x'g]5  . @)%@ ;fnsf tTsfnLg k|wfgdGqL dgdf]xg clwsf/Ln] k|ltlglw;ef lj36g ubf{ To;a]nf cbfntdf d'2f xfNg' x'g] z]/axfb'/ b]pjfsf] d'2fsf] d'Vo ljifo of] klg Pp6f lyof] . oBlk clwsf/Ln] u/]sf] k|ltlglw;ef lj36g u}/ ;+j}wflgs eGg] cfwf/ ;+;b\ af]nfO ;lsP/ Pp6f k|:tfj btf{ e};s]kl5 To;nfO{ ;dfKt kfl/Psf] ljifo g} kof{Kt ePsf] x'Fbf of] ljifosf] JofVof ePg . clxn] klg ;+;b\ cfx\jfg eP/ Pp6f k|:tfj btf{ e};s]sf] cj:yfdf To;nfO{ ;dfKt kfl/Psf] ;dfg cj:yf /x]sf] x'Fbf k|ltlglw;ef Jo'Ftg] oxL ghL/ kof{Kt x'g ;Qm5 . t}klg klxn] cfkm}+n] u}/ ;Dj}wflgs sfd egL u/]sf] 7x/ / To;} dfly Gofo dfUg cyf{t\ ;+ljwfgnfO{ ;Rofpg dfu ug]{ JolQm cfkm}+n] clxn] To:t} c;Dj}wflgs sfd u/]sf] s'/fnfO{ cbfntn] s;/L JofVof u5{ eGg] cfd gful/sdf rf;f] a9\g' c:jfefljs xf]Og . ;+ljwfgdf clwj]zgsf] cGt/ ;do ^ dlxgf eGbf a9L x'g] 5}g eGg] k|fjwfg nfu" e}/xg' kb}{g eGg] dfGotf sfod ug'{ kg]{ ls hf];'s} dWofjlwstf{n] of] k|fjwfgsf] kfngf ug}{ k5{ eGg] b'O{dWo]sf] Pp6f x'g'kg]{ cj:yf clxn] 5 . ;+ljwfgdf n]lvPsf k|fjwfgx?sf] kfngf ug'{kb}{g eGg] dfGotf :yflkt x'g] af/] sNkgf;Dd ug{ ;lsGg . ;+ljwfgsf k|fjwfgsf] kfngf ug'{k5{ eGg] dfGotf agfOof] eg] k|ltlglw;ef k'g:yf{lkt x'g'kg]{ csf]{ cj:yf 5 . k|ltlglw;ef k'g:yf{lkt eof] eg] dfq ^ dlxgf leq clwj]zg a:g ;Qm5 .

5

of] k6s cbfntn] ;+ljwfgsf] csf]{ wf/fsf] klg gofF JofVof ug'{ kg]{5 . Tof] wf/f xf] r'gfjsf] ldlt tf]Sbf dGqL kl/ifb\sf] lg0f{o x'g'k5{ ls kb}{g < ;+ljwfgsf] of] wf/fdf >L % af6 ^ dlxgf leq gofF k|ltlglw;efsf] ldlt tf]lsaS;g] 5 elgPsf] 5 . >L % af6 tf]lsaS;g]5 eGg'sf] cy{ xf] dlGqkl/ifb\af6 lg0f{o x'g' . ;+ljwfgsf] wf/f #%-@_ df ‘>L % af6 dfq df};"kmsf] :jljj]sdf jf s'g} lgsfoaf6 ul/aS;g] egL ls6fgL;fy n]lvPsf]df afx]s c?df >L % af6 ul/aS;g] ;a} sfo{x? dlGqkl/ifb\sf] ;Nnfx / ;xdltdf ul/aS;g]5’ elgPsf] 5 . of] bkmf cg';f/ >L % af6 ldlt tf]lsaS;bf dlGqkl/ifb\sf] lg0f{o rflxg] g} /x]5 eGg] a'lemG5 . t/ of] k6ssf] ldlt tf]Sbf dlGqkl/ifb\sf] lg0f{o ePsf] 5}g egL dxfGofoflwjQmf :jo+n] atfO;Sg' ePsf] 5 . To;f] eP o:tf] l;kmfl/zsf] sfg'gL dfGotf s] xf] cbfntsf] JofVofaf6 of] s'/f k|i6 x'g'kg]{ cj:yf 5 .

oL ^ ljifo afx]s s'g s'g cj:yfdf k|wfgdGqLn] u/]sf] k|ltlglw;ef e+u u}/ ;Dj}wflgs x'G5 eGg] ljifodf t @)%@ ;fndf g} JofVof e};s]sf] 5 . k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfsf] of] l;kmfl/zn] @)%@ ;fneGbf otf gofF JofVof u/fpg nufPsfdWo]sf k|d'vdf log} ljifo k5{g\ . of] k6ssf] JofVofn] b]zdf ;+ljwfgsf ;Gbe{df s:tf] glh/ agfpFnf eGg] x]g{ ca rf/ lbg kvf}{ .


cGt/+u
;f]dk|;fb kf08]

e/t sf]O/fnf

hGdM @)!# h]7 #), dbgkf]v/f uflj; kfNkf, lzIffM jL=Pn= tyf /fhgLltzf:qdf :gftsf]Q/;Ddsf] cWoog . lhDd]bf/Lx?M :jo+;]jssf] ?kdf s]xL ;do lzIfs, af/ Pzf]l;ozg kfNkfsf] cWoIf, @)$% ;fndf g]skf Pdfn]sf] ;fwf/0f ;b:o, @)$( sf If]qLo ;dGjo sld6Lsf] lhNnf ;b:o, @)%) b]lv Pdfn] lhNnf sld6Lsf] ;b:o kf08] b'O{ k6s k|ltlglw;efdf lgjf{lrt . ;+;b\s]f k//fi6« ;DaGw tyf dfgjflwsf/ ;ldltsf] ;efklt kb . k"j{ ;f+;b kf08]sf] cGt/+u–

á ;+;b\df k//fi6« ;DaGw tyf dfgjflwsf/ ;ldltsf] ;efklt s;/L x'g k'Ug' eof] <

– ;+;bLo kl/kf6L adf]lhd of] kb k|ltkIfL bnnfO{ lbOg] k/Dk/f cg';f/ g} xf]nf xfdL k|d'v ljkIfL bn ePsf]n] kfOPsf] xf] h:tf] nfU5 . xfd|f] kf6L{n] of] kb dnfO{ lbgdf d]/f] ljutsf] ;+;bLo ultljlw tyf @)%! kl5 @)%^ sf] lgjf{rgdf gf/fo0fL gbL kf/Lsf * c~rndWo]af6 bf];|f] k6s ljhoL x'g] ;f+;b d g} klxnf] JolQm k/]sfn] klg kf6L{n] d"Nof+sg u/] / pQm lhDd]jf/L lbPsf] x'g ;S5 .

á cfkm\gf] kf6L{df tkfO{+sf] lhDd]jf/ e"ldsf t Tolt b]lv+b}g lg <

– d}n] kf6L{sf] 7"nf] kb gkfP klg d Ps lhDd]jf/ sfo{stf{ eg] kSs} ePsfn] g} kf6L{n] dnfO{ @÷@ k6s l6s6 lbPsf] xf] . x'g t dnfO{ @)$* ;fnsf] lgjf{rgs} pDd]bjf/ aGg cfu|x ;fyLefOsf] gePsf] xf]Og, t/ Toltv]/ d}n] g} dflgg\ .

á tkfO{+ Pdfn]df nfUg' ePsf] t w]/} ePsf] 5}g lg <

– dfn] / dfS;{jfbL kf6L{sf] ldng cl3;Dd d dfS;{jfbL sfo{stf{ lyPF . d}n] a'6jndf cfkm\gf] 3/ lsGbf klg kf6L{sf] :jLs[lt lnP/ lsg]sf] lyPF ;fy} sf7df8f}+df klg . d]/f] kf6L{n] v6fPsf]n] sf7df8f}+df jsfnt tyf Joj;fo ul//x]sf] JolQm af/ Pzf]l;o;g kfNkfsf] cWoIf eP/ sfd ug{ uPF . @)$^ ;fnsf] cfGbf]ngdf kf6L{n] v6fP adf]lhd /fhwfgL tyf lhNnfdf sfd u/]+ . @)#^ ;fnsf] hgdt ;+u|xdf kfNkfsf] lhDd]jf/L d}n] ;Dxfn]sf] lyPF . Pdfn]sf] lgdf{0f ePkl5 d :jtM of] kf6L{df cfPsf] x'F . d kf6L{sf] Ps lhDd]jf/ / cg'zfl;t sfo{stf{ eP/ sfd ug{ kl5 k/]sf] 5}g .

á k9fO{ ;s]/ gf]s/Ltkm{ gnfuL lsg /fhgLltlt/ nfUg' eof] <

– d]/f bfh'efOx? sf7df8f}+df Jofkf/ Joj;fodf ;+nUg x'g' ePsfn] d klg jsfnt;+u} To;tkm{ nfu]+ . d]/f] ?lr g} k9fpg] tyf jsfnt ug]{ tkm{ lyof] . gf]s/Ltkm{ r} k6Ss] dg geP/ g} ;fyLx?sf] cfu|x x'Fbfx'Fb} nf]s;]jfsf] k/LIffdf ;fd]n x'g uOg . ljBfyL{sfnb]lv g} sDo'lgi6 /fhgLltdf ;+nUg x'g k'u]sfn] klg gf]s/Ldf guPsf] x'F .

á sDo'lgi6 /fhgLlttkm{ nfUg' kg]{ sf/0f rf+lx <

d]/f] bfh' afa'/fd kf08] g]skfsf] lhNnf sld6L ;b:o x'g'x'GYof] . dnfO{ Tof] /fhgLltdf nufpg] u'? hLj/fh cfl>t x'g'x'GYof] . sIff cf7df k9\bfv]l/ g} Tof] :s"nsf] lhDd]jf/L pxfFn] g} lbg' ePsf] lyof] . 3/df k|foM ;a} g]tfx? cfpg] uy]{ / xfdL ufpF3/sf c;xfo bLgb'vL JolQmx?sf] p4f/ ug]{ kf6L{ g]skf g} ePsfn] xfdL ;a} kf6L{df cfj4 x'g'k5{ egL ufpF3/df elgGYof] /, xfO{:s"n :t/s} ljBfyL{x?df ln8 ug]{ lhDd]jf/L kfPsfn] g} d sDo'lgi6 /fhgLltdf nfu]sf] x'F .

á tkfO{+sf /fhgLlts u'? To;a]nf dfn]tkm{ hfg' x'Fbf tkfO{+ rflx+ lsg dfS;{jfbL g} eP/ a:g' eof] <

–xfd|f] dbgkf]v/f uflj; k"/} g} dfS;{jfbL ;d"xsf] afx'Nodf /x]sf] lyof] . h;sf] sf/0f xfdL dfS;{jfbLx? Ps}rf]6L hfg ;s]gf}+ . csf]{ s'/f xfd|f] dfS;{jfbL g]tf dw' u'? a/fa/ ufpFdf uP/ xfdLnfO{ otfplt ug}{ lbg' ePg . g]tf cfl>t / 1jfnL cGo lhNnfx?df kf6L{ ;+u7gsf] sfdn] hfg' ePsf] x'Fbf dw' u'?s} k|efjdf @)$^ ;fn;Dd g} xfdLn] dfn]lt/ hfg] ;f]r g} agfPgf}+ .

á dbg e08f/Lsf] ;Dks{df rflx+ cfpg' ePg <

– pxfFnfO{ d}n] e]6]/ klg dbg e08f/L x'g'x'Fbf]/x]5 eg]/ kl5 dfq} lrGg] df}sf kfPF . ;fu/ gfdn] lrg]/, pxfFsf ljrf/x? ;'Gg], ;Dks{df hfg] u/]tf klg kf6L{ v'Nnf ePkl5 dfq} pxfFnfO{ lrg]sf] x'F .

á ;f+;b ag]/ s] u?Fnf eGg] ;f]Rg' ePsf] lyof] <

– ;fFRr} eGg] xf] eg] d hgk|ltlglw ePsf lbg ddf o:tf] ;f]r ag]sf] lyof] ls kfNkfnL hgtfsf] dfq geO{ of] d'n'ss} hgtfsf] lxtsf nflu s]xL u/]/ b]vfpg ;Sg]5' . d}n] s]xL ug{ g;s] klg kfNkfnL hgtfsf dfem kmnfgf ;f+;bn] of] sfd u/]sf] lyof]– Tof] kmnfgf] klg ;f+;b lyof] eGg] agfpF5' eGg] rfxgf ddf lyof] . t/ xfd|f] gf} dlxg] ;/sf/sf kfnfdf ;fdfGo s]xL sfd u/]/ b]vfpg ;s]+ eg] To;kl5 r}+ w]/} sf]lz; ubf{ klg xfdLn] rfx] cg';f/sf] sfd ug{ ;s]sf 5}gf}+ .

á d'n'ssf] clxn]sf] cj:yf b]Vbf cfufdL lgjf{rg ;DkGg x'g ;Snf <

– r'gfj cjZo x'G5 . ;/sf/n] t r'gfj u/fpg] eg]/ 3f]if0ff g} ul/;Sof] eg] xfd|f] kf6L{n] klg r'gfj x'G5 g} elg;s]sf] 5 . ;+j}wflgs clxn]sf] Joj:yf cg'?k r'gfj x'g}k5{ . o:tf] kl/l:yltdf dfcf]jfbLn] cfkm"nfO{ s/]Szg ug}{ kb{5 . b]zsf] kl/l:ylt a'em]/ pgLx? ;'wfl/g} kb{5 .

á tkfO{+ Ps sfg'gljb\ klg ePsf] gftfn] lj3l6t ;+;b\ k'gj{xfnL x'g] ;Defjgf s:tf] b]Vg' ePsf] 5 <

– @)%@ ;fnsf] ghL/ x]g]{ xf] eg] ;+;b\ k'gj{xfnL x'g'kg]{ xf] . Tof] glh/ gx]g]{ xf] eg] cyf{t\ Tof] lg0f{o dfq Pdfn]nfO{ nfu" ug{ dfq} NofOPsf] lyof] eGg] 5'§} s'/f xf]– cGoyf k'gj{xfnL x'G5– sfg'gL ?kdf k'gj{xfnL x'g] b]lvG5 .

á k~rfotsfndf ax'bnLo Joj:yfsf nflu tkfO{+x? n8\g' x'Fbf of] Joj:yfsf] kl/sNkgf s:tf] ug'{ ePsf] lyof] <

– ;fFRr} eGg] xf] eg] xfdL t ax'bnLo Joj:yfsf nflu n8]sf] geO{ xfdL t hgjfb g} NofpF5f}+ eg]/ nfu]sf lyof}+ . t/ hgdt ;+u|xsf] ;dodf cfO;s] kl5 s] dx;'; eof] eg] of] k~rfot Joj:yfsf] ;§f ax'bnLo Joj:yfsf] dfWodaf6 klg hgtfsf sltko s'/fx? k|fKt ug{ ;lsG5 eGg] s'/f g]tfx?af6 cfpg yfNof] . clxn]sf] Joj:yfaf6 pknlAw g} ePg eGg t ;ls+b}g, t/ d'n's lgdf{0fsf] l;i6d aGg ;s]g . Tof] gx'g'sf] sf/0f e|i6frf/ g} k|d'v sf/s tTj x'g k'Uof] .


dgsf] uf“7f]
Hffkfgn] b]v]sf] g]kfnL sf+u|];

ljZjgfy zdf{

hj sldnfsf]] kv]+6f pd|G5 p;sf]]]] cGTo cjZoefjL 5 . ;+eatM kf6L{ tyf /fHo;Qfsf] zLif{kbsf] rfxgf klg /fhg}lts JolQmsf] /fhg}lts eljiosf] ;dflKtsf] clGtd sf/0f aGg ;S5 . lautnfO{ lgofn]/ x]¥of}+ eg] klg of] ;TonfO{ b]Vg ;lsG5 . Tolta]nfsf sf+u|];leqsf dft[sfk|;fb sf]O/fnf, 8f=t'n;L lu/L, k/z'gf/fo0f rf}w/L, >Leb| zdf{ h:tf AolQmx? Oltxf;sf] h'g ut{df 8+u'/ eP/ y'lk|Psf 5g\ Tof] kf6L{ jf /fHo;Qfsf] rfxgfsf] kl/0ffd g} xf] . /fhg}lts pQ/bfloTj / hgtfk|ltsf] lhDd]jf/LnfO{ ;jf]{k/L tyf ;Qfsf] lnK;fdWw] kl5Nnf] cfzlQmn] ubf{ Tof] xljut x'g k'u]sf] xf] . hgtf / /fi6«k|lt ;dlk{t aL=kL=, ;'j0f{zDz]/, u0f]zdfghLx? Oltxf;sf] kfgfdf of] a|Dxf08 /lx/x];Dd hLlat /lx/xg]5g\ . aflx/ a;]/ d'n'sleqsf] 36gfqmdsf] af/]df laZn]if0f ug{ ;+ea t x'Fb}g t/ klg 36gfqmdsf dxTjk"0f{ kf6fx? Hff] ;fj{hlgs ?kdf 5/kli6Psf 5g\ ltgLx?sf] ljZn]if0f ubf{ lg:sg] lgisif{ eg]sf] kf6L{ Pj+ /fHo;Qf b'a} ;Qfsf] df]x g} xf] eGg] s'/fg} b]vfp5 . ;Qfsf] dxTjsf+Iff s;n] /fVb}g / < ;Qfsf] dxTjsf+Iff /fhgLltdf ;fk]If g} x'G5 t/ Tof] ;fk]Iftf :jod\df klg ;fk]If g} x'g clgafo{ 5 . lul/hfk|;fb sf]O/fnf h];'s} eGbf klg g]kfnLsf] k|hftflGqs cfGbf]ngsf Ps x:tL / cfGbf]ngsf] Oltxf;sf] hLljt h]i7 ;f+IfL klg x'g'x'G5 . o; cy{df ;Qfk|ltsf] -kf6L{,/fHo ;Qf_ df]x jf dxTjsf+Iff hfUg' pxfFsf] lglDt c:jfeflas klg xf]Og . t/ ;Qf ;+rfng s]jn h]i7tfsf] gftfn] dfq kfpg' k5{ eGg] rfxgf /fVg' lgZro g} unt xf] . ;Qf ;+rfng ug]{ Ifdtf pd]/ kfsf] x'Fb}df jf skfn km'Nb}df cfpg] xf]Og . lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] ;Qf k|fKt ug]{ dxTjsf+IffnfO{ oxL ;Gbe{;+u uf;]/ x]g'{ kb{5 . afFsL /x\of] pxfFsf lautsf g}ltstf, OdfGbfl/tf / ;Rrl/qtfsf] s'/f Tof] kf6L{n] d"Nof+sg ug]{ ljifo xf] . pxfFsf x/]s unt ;xL sfdsf] lhDd]jf/L kf6L{n] lnG5 / pxfFnfO{ ;Qfsf] afu8f]/ lhDdf nufpg rfxG5 eg] Tof] JolQm laz]ifsf] 6fpsf] b'vfO{sf] laifo klg xf]Og .

cfGbf]ngsf] Oltxf; / h]i7tfnfO{ x]g]{ xf] eg] z]/axfb'/ b]pjf eGbf k'/fgf / ;+3if{sf] nfdf] Oltxf; af]s]sf AolQmx?sf] tfFtL g} 5 g]kfnL sf+u|]; leq . t/ d}n] klxn]g} pNn]v ul/;s]+ ls pd]/ / skfnsf] /+u dfq g]t[Tjsf] rogsf] dfkb08 x'g ;Qm}g . To;sf/0f z]/axfb'/ b]pjf kf6L{ Pj+ /fHo;Qfsf] k|d'v aGg ;Sg' x'Gg jf pxfFn] To;sf] dxTjfsf+Iff kfNg' x'b}g eGg] s'/f unt xf] . t/ Tof] dxTjfsf+Iff klg /fhgLlt ;fk]If x'g' kb{5 / Tof] ;fk]Iftf :jo+df klg ;fk]If x'g' kb{5 . z]/axfb'/ b]pjfsf klg ;an / b'a{n kIfx? y'k|} 5g\ . pxfFnfO{ s'g / s:tf] lhDd]bf/L lbg] eGg] s'/fsf] lgwf{/0f kf6L{n] ug]{ s'/f xf] . t/ oxfF t lgtfGt pN6f] x'g uof] . lul/hfafa'n] klg cfkm"n] g} kf6L{ lgdf{0f ug]{, ;Qflgdf{0f ug]{ rfxgf /fVg' eof] eg] z]/axfb'/hLn] klg :jod\n] kf6L{ / ;Qf lgdf{0f ug]{ b':;fx; ug'{ eof] . oL b'a} g]tfx?sf lqmofsnfkx? k|hftGqsf] ljsf; / :yfloTjsf] nflu xflgsf/s 5g\ . jf:tjdf s;nfO{ g]tf agfpg] eGg] s'/fsf] lg0f{o kf6L{n] ug]{ s'/f xf] t/ xfd|f] b'ef{Uo egf} JolQmx? Kff6L{ lgdf{0f ug{ tkm{ nlDsP .

g]kfnL sf+u|];leq h'g b'3{6gf 3l6t x'g uof] Tof] b'3{6gf jf:tjdf d'n's / hgtfsf] lxtnfO{ ;af]{k/L /fVg vf]Hbf ePsf] xf]Og . aflx/af6 x]bf{ lul/hfafa' alnof] b]lvP klg jf z]/axfb'/hL alnof] b]lvg' eP klg jf:tjdf g]kfnL sf+u|]; laeflht ePsf] sf/0fn] b'a} hgf sdhf]/ x'g' ePsf] 5 / ;du|df g]kfnL sf+u|]; sdhf]/ x'g k'u]sf] 5 . Oltxf; ;fIfL 5 g]kfnL sf+u|]; sdhf]/ x'Fbf k|ltudgsf/L zlQmx? alnof] ag]/ k|hftGqnfO{ lgn]sf 5g\ . syd\ sbflrt d'n'ssf] k|hftGq b'3{6gfu|:t x'g k'Uof] eg] To;sf] lhDd]bf/ g]kfnL sf+u|];n] lng' kg]{ x'G5 / h;sf] cToGt} 7"nf] d"No r'sfpg' kg]{5 .

– 6f]lsof], hfkfg


;Ddfg ls z/d <

gf/fo0f j?jfn

;Ddfg / k'/:sf/sf] cf]O/f]df cem} sdL cfPsf] 5}g . k|To]s lbgh;f] xfdL o; ;DaGwL va/ ;'Gg / k9\g kfpF5f}+ . o;f] x]bf{, dflg;x?n] u/]sf] sfdsf] sb/ eP em} nfU5 . t/ To;/L ;Ddflgt x'g]x?sf] gfdfjnL ;'Gbf ;Ddflgt ug]{ ;+:yfx?n] cfkm\gf] lxtsf] nflu To:tf] k|k~r /r]sf x'g\ ls eGg] efg kb{5 . :jR5 lx;fan] sfdsf] sb/ u/]/ lg:jfy{ efjn] ul/Psf] ;Ddfg sb/ of]Uo x'G5, To;nfO{ s;}n] klg gsfg{ ldNb}g . t/ oxfF t ;Ddflgt x'g'knf{ eg]/ dflg;x? 6fl9g yfn]sf] klg ;'Ggdf cfPsf] 5 . o;n] ubf{ ;Ddflgt ug]{ ;+:yfx?sf] cf}lrTodf k|Zg p7\g] u/]sf] 5 . ;Ddflgt jf k'/:s[t ePkl5 To; ;DaGwL ljjfb gp7]sf] sd} dfq xf]nf . s;}nfO{ ;Ddfg ug'{ eg]sf] ;+:yfn] cfkm\gf] klxrfg agfpg' klg xf] . To;}n] JolQm rogdf Wofg lbOg' cToGt h?/L 5 . t/ To;f] gu/L oxfF t ;Ddflgt x'g] JolQm :jod\n] vr{ h'6fOlbP/ klg cfkm" :jod\ ;Ddflgt x'g] u/]sf] pbfx/0f klg xfdL ;dIf 5 . o:tf] k|j[lQn] sxfF k'¥ofpF5 < oL / o:tf Jojxf/n] / k|j[lQn] t ;Ddfgsf] lvNnL p8fpg] sfd dfq ug]{5 . rrf{df cfO/x]sf / JolQmut nfe lng ;Sg] JolQmnfO{ dfq ;Ddflgt ug'{sf] s] cy{ nfUg ;S5 < – lvDtL–% /fd]5fk


sLlt{k'/sf] vfg]kfgLM ;d:ofdfly ;d:of

bz/y aflgof“

ækfgL k|z:t eP/ klg rnfpg ghfGg]sf] xft k/]kl5 b'Mv x'g] g} eof] lgÆ lgjt{dfg ( g+= j8fcWoIf hf]unfn dxh{gsf] egfO o:tf] lyof] . sf7df8f}+ lhNnfsf] blIf0fL e]udf /x]sf] b"wkf]v/Lsf] vfg]kfgL kf6gsf hgtfnfO{ v'jfpg] k|of]hgfy{ >L # rGb| zDz]/sf] kfnfdf lj=;+= !(^! df rGb|nf]s jf6/ js{ gfds vfg]kfgL of]hgf sfof{Gjog ePsf] lyof] . ;'?df &Æ kfO{kaf6 kfgL efh+unsf] kf]v/Ldf NofO{ kf6g tkm{ k7fpg] / efh+un eGbf dflysf hgtfnfO{ ToxL &Æ kfO{kaf6 vfg]kfgL ljt/0f ul/GYof] . lgs} ;Lldt dfqfdf lghL wf/f afFl8Psf] tTsfnLg cj:yfdf hg;+Vofsf] rfk yf]/} / kfgLsf] dfu klg yf]/} lyof] . @)$^ ;fnkl5 vfg]kfgLsf] wf/f ljt/0fdf tLj|tf cfof] / clwsf+z hgtfn] lghL wf/fsf] dfu ug{ yfn] t/ kfgLsf] ;|f]t eg] clxn] klg Tolts} lj=;+= @)%! ;fndf gofF &Æ kfO{k ylkof] / k'gM @)%^ ;fndf t];|f] kfO{k nfO{g l;d eGg] 7fpFaf6 efh+ufn kfgL kf]v/Ldf hf]l8of] . gu/kflnsfsf] !# / !* j8fsf lgjt{dfg cWoIfx? k5fl8af6 gofF wf/f ljt/0fdf nflu k/] klg lhDd]jf/Lsf] s'/f cfpFbf o;af/] clgle1tf JoQm u5{g\ . k|lt 306f !))) b]lv !)%) ln6/ kfgL b"wkf]v/Laf6 pknAw eP klg ljt/0f k|0ffnLsf] /fd|f] Joj:yf x'g g;Sgfn] pkef]QmfnfO{ dsf{ k/]sf] s'/f sfof{no k|d'v xl/uf]ljGb dxh{g :jLsfg'{ x'G5, pxfFsf] egfO 5 of] If]qdf kfgL ljt/0fsf] /fd|f] / pQd pkfo cfkm"n] vf]lh/x]sf] / ljleGg tl/sf ckgfO{ lrQa'em\bf] tl/sfn] kfgL VjfP/} 5f]8\g] b[9tf JoQm ug'{ x'G5 . ljt/0f zfvfsf k|d'v a'4/fd dxh{gsf] egfO cln km/s b]lvG5 . pgL eG5g\– ;a} If]qdf ?l6ª ldnfP/ klg vf]Ng] / aGb ug]{ kl/kf6L a;fpg :yfgLo hgk|ltlglw / cfd hgtfsf] ;+o'Qm cleofgg} rnfpg' k5{  . kfgLsf] dfq / u|fxs ;+Vof x]/]/ gofF nfOg la:tf/ ug'{ kg]{df gu/kflnsfsf kbflwsf/Lx? cfkm\gf] /fhg}lts p2]ZonfO{ kfgL dfkm{t k"/f ug{ vf]H5g\ . o;sf] pbfx/0fdf !$ g+= j8fsf nflu bf];|f] gofF nfO{g la:tf/nfO{ lng ;lsG5 . vfg]kfgLsf] Gofof]lrt ljt/0f tyf ;|f]t ;+/If0fsf] nflu vfg]kfgL ;ldlt, :yfgLo hgk|ltlglw nufot If]q cg';f/sf] lghL hgtf tyf pkef]Qmf ;d]tsf] k|ltlglw ;+nUg ePsf] j[xt\ ?ksf] sLlt{k'/ vfg]kfgL Joj:yfkg ;ldlt u7g u/L kfgL ljt/0f gLlt to x'g' kg]{ / ToxL gLltsf] cfwf/df nfO{g la:tf/, gofF wf/f ljt/0f nufot k'/fgf u|fxs ;d]tnfO{ ;]jf k|bfg x'g' k5{ . – sLlt{k'/

;kgf v/fgL ePkl5===

gd|tf e08f/L

d t dl//x]5'

lbg}lkR5] htftt}

g]kfnL hgtf eP/, ;}lgs eP/, dfcf]jfbL eP/

Pp6f lrtf;Dd gkfPsf] cefuL nf; eP/

t}klg

af/Daf/

afFRg sf]lz; ug]{ kmut g]kfnL eP/

Ps /ftdfq xf]Og lg/Gt/

slxNo} gyfldg] o'4fdf xf]ldP/

cfdfsf] l/Qf] sfvsf] c;x\o kL8f ;Dem]/

>LdtLsf] afFRg] zfZjt clwsf/ vf]l;Psf] x]/]/

5f]/Lsf] cfzf cjfsdf 9n]sf] b]v]/

lzz'sf] oyfy{sf] :jKg v/fgLdf hn]sf] x]/]/

hgtfsf] cf:yfdf af?b lj5\ofPsf] b]v]/

lx+8\bf lx+8\b} w/fkdf k/]sf] b]v]/

cfkm\g} /fi6«dfly wfjf af]ln/x]sf] b]v]/

t}klg aGb ug{ g;lsPsf] of] o'usf] eLif0f o'4

otf–ptf ha ;a} /QmfDo ePsf lyP .

– lj/f6gu/


k|ltWjlg
/fhgLlts xfjL gx'Fbf o:tf] x'G5

g]kfnsf] lqms]6 6f]nL, cGt/f{li6«o hutdf /fd|f] ;kmntf kfPsf] 5 . Plzof :t/sf] cGt/f{li6«o v]ndf g]kfnn] k|fKt u/]sf] ;kmntf pNn]vgLo pknlAw xf] . Pp6f v]n k|ltof]lutfaf6 b]zsf] OHht a9fpg ePsf] sbdnfO{ ;/fx|gLo sbd dflgPsf] 5 . To;}n] xfn pQm pknlAwsf] v'n]/ ;j{q :jfut ul/Psf] 5 . k|wfgdGqL :jo+n] klg tL v]nf8Lx?nfO{ xf};nf k|bfg ug'{ePsf] 5 . v]ns'bdf /fhgLlt xfjL gx'Fbfsf] cj:yf xf] of] . o; cl3 g]kfnL lqms]6 6f]nLn] olt 7"nf] ;kmntf xft kf/]sf] lyPg . lqms]6sf] ;kmntfn] ubf{ g} kf]v/fdf Pp6f ;'ljwf;DkGg k|lzIf0f:yn agfpg ;xof]u kfpg] ePsf] 5, g]kfnn] . lqms]6n] oxL ultdf ;kmntf kfof] eg] o;n] cem u'0ff]Q/ k|ult ug]{ s'/fdf OGsf/ ug{ ;lsGg . ljut s]xL jif{ cl3;Dd g]kfnL km'6an klg rlr{t lyof] . km'6ann] blIf0f Plzofdf cfkm\gf] jr{:j sfod u/]sf] lyof] uf]N8d]8n lht]/ . t/ clxn] km'6ansf] xfnt x]bf{ v]ns'bsf] gfd klg lng dg gnfUg] ePsf] 5 . PGkmfn] ljb]zaf6 -lkmkmf_ ;xof]u k|fKt ug{ yfn]kl5 ToxfF /fhgLlts xfjf nfUg yfNof] . s'g} klg ;+:yfsf] eGbf PGkmfsf] /sd sd ePg . rrf{df klg cu|:yfgdf /x\of] . t/ clxn] km'6anh:tf] ‘df; cf]l/PG6]8’ v]n ‘l;+un k/kmd]{G;’df cfwfl/t v]n hlt klg rrf{df 5}g . o;sf] lhDd]jf/L s;n] lng] < x'Fbf x'Fbf clxn] t ;dfgfGt/ ?kdf b'O{j6f PGkmf 5g\ . of] eGbf csf]{ /fhgLlts xfjL slxn] / sxfF xf]nf < /, km]l/ ‘xfdLn] t kfPgf}+ ca ltdLx?sf] kfnf]’ eGg] ?Gr] :j/ klg xfdLn] lbglbg} 6L=eL=df x]g'{, ;'Gg' kg]{ < of] s:tf] lj8Dagf < To;}n] lqms]6n] clxn] h] hlt ;kmntf kfPsf] 5, To;nfO{ lg/Gt/tf lbg ;sf];\ . cfkm\gf] prfO{ cIf'i0f /fvL cfufdL lbgdf x'g ;Sg] /fhgLlts x:tIf]knfO{ 6f9f /fVg ;sf];\ eGg] xfd|f] z'esfdgf 5 .

– ;Gtf]if Gof}kfg] sf7df8f}+

o;/L e|ddf /fVg kfOG5 <

d'n'sdf /fhgLlts t/ntf b]vf k/]kl5 kl5Nnf] ;dodf k|foM ;a} ;~rf/ dfWod, a'l4hLjL, /fhgLlt1 ljeflht ePsf 5g\ . ;a}lt/ kIf / ljkIf b]lvPsf] 5 . o;/L ;|f]taf6 ljrf/x? ljeflht eP/ cfpFbf ;fwf/0f hgtfx? klg lgZro g} ljeflht x'g' k/]sf] 5 . t/ xfdL h:tf n3';+Vos dflg;x? hf] kIf ljkIfdf eGbf klg ;Tosf] vf]hLdf 5f}+, ltgLx?n] ;xL s'g xf] em'7 s'g kQf nufpg ;ls/x]sf 5}gf}+ . cf}krfl/s :yfgaf6 x'g] km};nf, lg0f{ox?n] To;n] lgSof}{n unf{g\ . t/ Tof] t kl5sf] s'/f eof], t/ To;f] gx'~h]n s] xfdL s'lx/fsf] sfu ag]/ otf / ptf ef}+tfl//xg], ;Tosf] vf]hLdf < clxn] ;/sf/ cfkm\gf] bfjLdf cl8u 5 . ;/sf/L dfWodx? p;sf] lgb]{zgdf rNg' klg Ps lx;fan] :jfefljs dfGg ;lsG5, xfd|f] h:tf] ljsf;f]Gd'v b]zdf . t/ :jtGq dfWod, ;+3, ;+:yf ;+u7gx? t ljeflht x'g' h?/L 5}g lg < pgLx? lsg cf:yfsf aGbL h:tf b]lvPsf < oxfF t ;fdfGo hgtf t g]kfnL sf+u|]; ljeflht ePsf] xf] . To; leq g]t[Tj kl/jt{g ePsf] xf] eGg] klg v'6\ofpg ;ls/x]sf 5}gg\ < ;fwf/0f hgtf t a'em\b}gg\ lg af}l4sx?sf] k|fljlws efiff < s] o;/L cGof}ndf /fVg kfOG5 <

– /jLGb| lji6, ;Nofg


u'¿ – ul/df

zf/bf zdf{

sflGtk'/ Pkm=Pd=af6 laxfg elQm ;Gb]zdf alh/x]sf] Pp6f ;dfrf/n] cgfoz} d]/f] Wofg cfs[i6 u¥of] . p;} klg o; sfo{qmddf :jfdLhLx?sf gfd cl3lNt/ nufOPsf dxfd08n]Zj/, efujtfrfo{, hut\u'¿, cv08Hof]lt cflb cflb ljz]if0fx? ;'Gbf crDd nfUg] uYof]{ dnfO{ . o:t} qmddf s'g} >L Psxhf/ cf7 :jfdLhL dxf/fhhLnfO{ >L % dxf/fhflw/fhaf6 tSdf aS; ePsf] pknIodf Pp6f ;Dk|bfo ljz]ifn] clegGbg ug]{ ePsf] ;dfrf/ emg} cgf}7f] nfUof] . Ps t :jfdLhLnfO{ clegGbgdf s] sf] /; < bf];|f] clegGbg g} ug'{kg]{ eP klg tSdfeGbf c? g} ljifo–sf/0f vf]h]sf] eP pko'Qm x'GYof] ls < p;dfly ;+;f/s} sfo{–Jofkf/eGbf dflysf] ofqfdf nflu;s]sf of]uLhgnfO{ nf}lss k|flKt cyjf ck|flKtdf v'zL cyjf b'Mv dgfpg' kg]{ cfjZostf d]/f] a'emfOeGbf k/sf] ljifo lyof] . cf]5\ofgd} lyPF d . cfFvf vf]Ng] hfFu/ klg nfu]g . ;dfrf/ cfO/x]s} lyof] . csf{ Pshgf ;Ddflgt laåfgsf gfd cl3lNt/ ‘sd{sf08–dl0f’ eGg] ljz]if0f ;'g] kl5 rflx+ bf]nfO{+ tfg]/ d'v 5f]k]+ d}n] . sd{sf08sf] dxTj cfkm\gf] 7fpFdf xf]nf, t/ sd{sf08n] dfG5]nfO{ cWofTddf ?lr eGbf c?lr k}bf u/]sf] s'/f clxn]sf] oyfy{ xf] . ha s'g} sd{ af]em aGb5, t/ nf]snfhs} lglDt klg ug'{kg]{ afWotf /xG5, To;sf] dd{ g} gfd]6 x'g] u/]/ dfG5]n] lgod a]u/} 6fn6'n u/L ;DkGg ug]{ s[TonfO{ sd{sf08 eGg yflnPsf] cj:yfdf o:tf ljz]if0fn] dfG5]sf] ar] v'r]sf] ;Ddfg klg xf:of:kb aGg k'Ubf]/x]5 . d dgdg} ;f]lr/x]y]+– Psxhf/ cf7sf] t[i0ffdf Psxhf/ gf}nfO{ :yfg x'Fb}g eg]/ s;/L eGg] < gfdsf cufl8 nfUg] ljz]if0f / tSdf h:tf ;fgf s'/fdf;Dd gyfldg] dg ePsfx?nfO{ ;jf]{Ts[i6 wfld{s, cfWoflTds u'¿ dfg]/ lx+8\g' kg]{ xfd|f] bogLotf cg'ej u/]/ Psflaxfg} dg b'MvL eof] .

efg'eQmsf] /fdfo0fdf gf/bd'lgn] slno'usf e|i6 dfG5] s;/L ;+;f/ ;fu/ tnf{g\ < s;/L d'Qm xf]nfg\ < eg]/ a|DxfhL ;fd' lrGtf JoQm u/]sf] s'/fn] dnfO{ ;w}+ cfZro{ nfUYof] . ;+;f/df olt w]/}} dxTjk"0f{ s'/fx? x'Fbfx'Fb} gf/bhLnfO{ rflx+ dfG5]sf] cfr/0f / d'lQms} lsg lrGtf nfu]sf] xf]nf < h:tf] nflu/xGYof] . ‘kmnsf] cfzf gu/L sd{ u/’ eGg] uLtf–jrgsf] cfzo s] xf] / Tof] s;/L ;Dej 5 eg]/ ;f]lr/xGy]+ d . d'lQmsf] dxTj cln cln af]w u/]em}+ nfu]sf] clxn]sf] cj:yfdf dfG5]nfO{ zflGt / d'lQmsf] af6f] b]vfpg] cleef/f lnPsf] wfld{s cfWoflTds g]t[Tj cfkm}+ s;/L d'Qm x'g] xf] eGg] k|Zg dleq k}bf e}/x]5 .

sltko ;Gtx?sf] pu| /fli6«otf efj b]v]/ klg d af/Daf/ cfZro{df k5'{ . hLjg / d[To's} ;Ldf cltqmd0f ul/;s]sf d'Qm k'?ifx?nfO{ /fi6«sf, ;Dk|bfosf ;+s'rgleq k|fKt ul/g] nf}lss ;'/Iff–efj / :jfy{ /Iffsf cfof]hgfk|lt olt w]/} ?lr lsg x'G5– dnfO{ yfxf 5}g . eQmhgx?sf] 7"nf] eL8 ltgsf k5fl8 b]Vtf cem lal:dt x'g] u5'{ d .

cf–cfkm\gf 3/df NofP/ dftfhL, dxGthL, u'¿b]jx?sf] ;]jf ug]{ k|rng cr]n sf7df8f}+df k|lt:kwf{Tds lsl;dn] al9/x]sf] 5 / sltko ;Gt dxGtx?n] klg a9L ;]jf ;'>'iff ;Tsf/ k|fKt x'g] wgf9\os} cfltYodf a9L ?lr /fVg], /dfpg] u/]sf] cg'ej ubf{ o:tf ;fwssf] cfWoflTds nIo s] xf]nf h:tf] nflu/xG5 dnfO{ . cfkm"nfO{ k|fKt ;–;fgf l;l4sf] k|bz{g u/]/ eQmhgdfly k|e'Tj :yflkt ug]{ nf]eaf6 ;DejtM oL d'Qm 5}gg\ . d sn]hdf 5Fbf, d]/L Pp6L ;fyLsxfF Pshgf dftfhLnfO{ NofPsf] ;Demgf x'G5 dnfO{ . tL dftfhL ?Fbf cfF;'sf] ;§f /ut lg:sG5, / pgL d'6\7Laf6 Njfª\ ;'s'd]n lgsfNg] ul5{g\ eg]/ p;n] eGbf d tLg 5Ss ky]{+ . dftfhLn] lbPsf] Njfª ;'s'd]n vfP/ hfFr lb+bf klg p;sf] Aofs nfu]sf] b]v]kl5 eg] dftfhLsf k|lt pbf;Lg ePsL lyPF d . xfdL h:tf clwst/ eQm, lziox? o:tf ;fwsaf6 cfzLjf{b k|fKt u/]/ rdTsf/k"0f{ lsl;dn] cfkm\g} ef}lts s'zn d+un / pGgltsf] sfdgf ug]{ u5f}{+ . gf/bhLn] eg] h:t} d'lQmsf lglDt wfld{s s[Todf ;+nUg x'g]x? eg] guGo x'g] u/]sf] cg'ej dnfO{ x'G5 .

;fw' dxfTdfk|lt dfG5]sf] of] a9\bf] cfsif{0fn] Pp6f s'/f rflx+ s] ;+s]t u/]sf] 5 eg]– dfG5] lbgk|ltlbg emg\ emg\ a9L b'Mv, czfGt / cefju|:t alg/x]5 . ck]Iffs[t ;DkGg ;d"xdf o:tf] k|sf/sf] cfsif{0f lgs} a9]sf] b]Vtf dnfO{ cg'ej x'G5– k};f cfkm}+ czflGtsf] ;|f]t xf] .

dfG5]df a9]sf] wfld{s cf:yfsf] s'/f ubf{ cf:yfsf k|tLsx?sf] lgdf{0fsf s'/f klg cfpg] u5{g\ . dlGb/ agfpg rGbf p7fpg] / dlGb/ kl/;/df l;+ud/d/sf] :tDe 78\ofP/ rGbf bftfsf] gfd / rGbfsf] /sd vf]Kg] Joj;fo klg lgs} df}nfPsf] 5 cr]n . dlGb/ agfpg] eg]sf] cfWoflTds phf{sf] kljq ;|f]tsf] lgdf{0f / hu]gf{ ug]{ sfd xf] eGg] r]tgfn] dlGb/ agfpg] eGbf klg e]6] hlt vfnL hdLg cf]u6\g snf lzNk ;f}Gbo{sf b[li6n] ;d]t klg z"Go ;kf6 leQf / 5fgfsf] lgdf{0fnfO{ dlGb/sf] gfd lbP/ dfG5] dfG5]sf aLr k};fsf] t'h's k|bz{g ug]{ tyf emu8fsf] aLp /f]Kg] sfd u/]sf 5g\ o:tf clwst/ :yfkgfn] .

xfd|f] o; k|sf/ ljs[t x'Fb} uPsf] cfWoflTds, wfld{s ?lrnfO{ cg'ej ubf{ o:tf] nfU5– xfd|f] cfWoflTds wfld{s g]t[TjnfO{ kl/zf]wg ug{ cfjZos 5 . xfd|f clwst/ u'¿x?sf] u'¿Tj a8f] gfh's cj:yfdf 5 .

u'¿ eg]sf] ofqfsf] ky–k|bz{s xf] . s'g} klg ljifo If]qdf k|j]z ug{, To;df kf/ldtf k|fKt ug{ u'¿sf] pkl:yltn] ;lhnf] x'G5 . u'¿n] dfG5]nfO{ eob]lv d'Qm u5{g\, cGwljZjf;b]lv d'Qm u5{g\ . cfWoflTds If]qdf u'¿x?n] hLjgsf] nIo b]vfpF5g\, k'Ug'kg]{ 7fpFtkm{ xfdLnfO{ ;+s]t u5{g\ / To; lglDt dfu{ atfpF5g\ . t/ ofqf eg] xfdL cfkm}+n] ug'{k5{, To; lglDt bIftf k|fKt ug{ u'¿ lg0ff{os xf]Ogg\, ljifok|ltsf] xfd|f] tTk/tf / lg/Gt/tf lg0ff{os xf] . k|]/0ffsf k|tLs x'g'kg]{ x'Fbf u'¿ cfbz{jfg x'g' h?/L x'G5 . sd;]sd lzionfO{ pgsf] u'¿Tj–kfqtfdf ;Gb]x /xg' x'Fb}g . Tof] u'¿, cyf{t\, k|]/0ffsf] ;|f]t eg] ;+;f/sf] hf];'s}, h];'s} klg x'g ;S5 . b|f]0ffrfo{sf] d"lt{nfO{ ;fIfL agfP/ PsnJo wg'lj{Bfdf kf/·t ag]sf lyP . u'¿sf] ul/dfn] lziosf] lgi7fdf clws e/ u/]sf] x'G5 . cfkm\gf] ljjfbf:kb JolQmTjsf cltl/Qm klg PsnJosf] lbJo lzioTjs} sf/0f, b|f]0ffrfo{sf] u'¿Tj ;Ddflgt ePsf] 5 . dfG5]x? k|foM PsnJon] b|f]0ffrfo{nfO{ u'¿ blIf0ff:j?k a"9L cf}+nf ;dlk{t u/]sf]df b'MvL x'G5g\, dnfO{ klg To:t} nfUg] uYof]{ . t/ u'¿n] dfu]sf] blIf0ff ;dk{0f ug{ g;s]sf] kZrftfkn] hLjge/ kLl8t /xg'sf t'ngfdf cf}+nf sf6]/ lbg'df g} PsnJon] k"0f{tf, kl/t[lKtsf] cg'ej u/]gg\ eg]/ s;/L eGg] < hLjgdf cfWoflTds k"0f{tfsf nflu dfG5]n] lbPsf ef}lts ltnf~hlnnfO{ Tolt dxTj glbOg] kl/j]zdf xfdL x's]{sf 5f}+ . ;DejtM To;}n] s'g} pRr efj bzfdf pknAw eP/ s'g} ljlzi6 If0fdf cfkm"n] Tofu u/]sf ef}lts ljifonfO{ ;Dem]/ hLjge/ k5'tfpg' kg]{ la8Dagfk"0f{ cj:yfdf xfdL af/Daf/ k|fKt x'g] u5f}{ . PsnJon] cfkm\gf] u'¿ blIf0ffsf nflu afFsL hLjgdf kZrftfk gu/]sf eP, To; Tofuaf6 pgn] hf] k|fKt ug{ ;s] xf]nfg\, Tof] k|flKt a"9L cf}+nf / wg'lj{Bfsf] ;LkeGbf w]/} pRr sf]6Lsf] lyof] xf]nf . oBlk PsnAosf] Toltv]/sf] cfWoflTds prfO{ dfkg ug]{ s'g} ;fwg xfdL;+u 5}g oltv]/ / ;DejtM xfdL;+u To;f] ug]{ kfqtf / cflwsfl/stf klg 5}g .

;a} dfG5]df cf–cfkm\gf r]tgfsf] :t/ cg';f/sf] wfld{s kfqtf x'g] s'/f ;To xf] . ;a} k|s[lt / txsf dfG5]n] Ps}kN6, Ps} :t/df, Ps} dfWodn] wd{sf] dd{ a'em\g ;s]gg\ eg]/ lrlGtt x'g'kg]{ sf/0f klg 5}g . t/ u'¿x?sf] Ifdtf / lgotdf w]/} dfG5]sf] cfWoflTds cu|ufldtf lge{/ /x]sf] x'G5 . wd{sf dfu{df u'¿sf] lgb]{zg unt eof] eg] lzio w]/} ;do;Dd el6\s/xg ;S5g\ . h'g u'¿ cfkm}+ lbUe|ldt 5g\, df]xu|:t / nfnrL 5g\, cfkm\gf cg'ofoLk|lt ltgn] Gofo ug{ ;St}gg\ .

;+;f/df wd{sf] /fhgLlt / Jofkf/ ;a}eGbf w]/} x'g] u/]sf] oyfy{ cfkm\gf 7fpFdf 5 . wd{sf dfWodaf6 dfG5]sf sdhf]/Lsf] kmfObf p7fpg]x? klg ;+;f/df k|z:t 5g\ . wd{sf gfddf ul/g] Joj;fo /fd|f] u/L rN5 eGg] s'/f ;+;f/e/L k|dfl0ft e};s]sf] ;To xf] . cfkm\gf] b]zdf o; k|sf/sf] Joj;fosf] cefj ePsf cj:yfdf :jfefljs ?kdf csf]{ d'n'ssf Joj;fotkm{ dfG5] cfslif{t x'G5 . wd{sf] Wo]o af]w u/]sf cj:yfdf o:tf cfof]hgfx?n] dfG5]nfO{ cfsif{0f gug]{ ePtf klg 7"nf] ;+Vof o;af6 k|efljt x'g] u5{ . s]xL jif{ cl3;Dd g]kfndf cfof]hgf x'g] k|foM ;a} wfld{s, cfWoflTds lqmofsnfkdf ef/tLo u'¿x?s} cu|:yfg x'g] uYof]{ . tLdWo] sltko of]Uo klg lyP xf]nfg\, t/ sltkon] p7]sf] rGbf ;d]t ;a} cfkm}+ lnP/ lx+8\bf a]nf avt clk|o ljjfb ePsf] klg ;'lgGYof] . g]kfnL d'b|f oxL lgx'Fdf k|z:t ef/t lelqPsf] b]Vtf, Toltv]/} dnfO{ ‘g]kfnLx?n] g} o:tf] cfof]hgf u/] x'GYof] lgÚ h:tf] nflu/xGYof] . cr]n eg] g]kfnL ;Gt dxfTdfn] g} cfof]hgf ug]{ o:tf k|z:t lqmofsnfk /fli6«o :jfy{sf b[li6sf]0fn] eg] ;sf/fTds g} ePsf] cg'ej d u5'{ .

/fhfn] k|bfg u/]sf] wft'sf] tSdfdf cfzQm ;Gt / ltgsf cg'ofoLsf] ;Gbe{ cfpFbf eg] dnfO{ kf}/fl0fs syfx?df plNnlvt /fhf / Clifx?sf] ;DaGwsf] ;+emgf x'G5 . Clifsf] tkM If]q aflx/} ;d|f6\x?n] /y c8\ofpFy] / vfnL v'§f, ljgf xltof/, ljgf c· /Ifs Clif cf>ddf uP/ u'¿— r/0fdf lz/ /fVg] uy]{ ltgn] . Clifx? /fhfnfO{ ;xL ;Nnfx lbGy] /fhfaf6 ef}lts k|flKtsf] nfnr g/fVg] x'Fbf tL ;To af]Ng 8/fpFb}gy] / /fhfn] klg ;Tkfq u'¿sf] lgb]{zg / ;Nnfx cg';f/ /fHo ;~rfng uy]{ . d}n] o:t} k9]sL lyPF / dnfO{ sf7df8f}+df a:g] /fhfsf u'¿x? s:tf lbJo x'g] xf]nfg\ h:tf] nflu/xGYof] . dfG5]df ;a}eGbf 7"nf] sf] xf]nf eg]/ xfdL s]6fs]6Lx? 5nkmn uYof}{ / ;fyLx?n] /fhf 7"nf] xf] eg]/ eGbf, d}n] /fhfeGbf /fhfsf u'¿ 7"nf x'g\ egL cfkm\gf] hfgsf/Lsf] km"lt{ k|bz{g uy]{+ . ha d sf7df8f}+ cfPF, oxfF /fh–u'¿ x'gfsf lglDt rNg] /fhgLlt / /fhzlQmsf cl3lNt/ u'¿x? :jod\sf] bogLo cj:yf b]v]/ a8f] b'MvL ePsL lyPF . ;doqmddf u'¿ju{n] Tof] ul/dfdo u'¿Tj cfkm\gf] nfnrs} sf/0fn] u'dfPsf /x]5g\ . ltgsf] If]q eg]sf] ljBf, a'l4 / 1fgsf] ljlzi6 If]q xf] . cfkm\gf] wd{af6 ljrlnt x'g' eg]sf] lgM;Gb]x Ps k|sf/sf] d[To' g} xf] .

c1fgL, wd{eL?, ;/n dfG5]x?nfO{ dfu{ lgb]{zg ug'{ kg]{ u'¿ ju{ cfkm\gf] wd{b]lv larlnt eof] eg] ;+;f/ a9f] c1ft, c;'Gb/ aG5 .

hLjgdf If0f–If0fdf cfO/xg] d[To' eob]lv jRg / cd/Tj tkm{sf] ofqf to ug{ xfdL ;a}nfO{ ;w}+ ;b\u'¿x?sf] cfjZostf kg]{ u5{ .

– kf]=j=g+= $^*! sf7df8f}+


cy{rqm
cf}Bf]lus ;'/Iffsf] dfu

g]kfnsf pBdL Joj;foLx?sf] k|ltlglwd"ns ;+:yf g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf] 5QL;f}+ jflif{s ;fwf/0f ;ef ut d+unaf/ ;DkGg eof] . b]zsf] cy{tGqdf k|lts"n c;/ b]lvPsf] cj:yfdf ePsf] dxf;+3sf] 5QL;f}+ ;fwf/0f ;ef d'Vo ?kdf pBf]u Joj;fo dGbLnfO{ s;/L x6fpg ;lsG5 / ?U0f pBf]ux?nfO{ ;+rfngdf Nofpg s] ug'{ k5{ eGg] ljifod} s]lGb|t eof] . jt{dfg ;/sf/sf] unt gLlt tyf c;'/Iffn] ubf{ pBf]u jfl0fHo If]qn] u+eL/ kl/0ffdsf] ;fdgf ug'{ kl//x]sf] / ;dod} ;/sf/n] plrt sbd grfn] l:ylt cem u+eL/ / eofjx x'g] wf/0ff pBdL Joj;foLx?n] JoQm u/] .

k|wfgdGqL Pj+ cy{dGqL z]/axfb'/ b]pjfn] ;fwf/0f ;efsf] pb\3f6g ug'{eof] / clxn]sf] ljifd kl/l:yltdf /fh:j 5'6 glbOg] atfpg' eof] . Jofkf/Lx?n] cf]/fnf] nfu]sf pBf]ux?nfO{ s]xL /fh:j 5'6 lbg' kg]{ wf/0ff /fv]sf lyP . rfn" cf=j=df s]xL j:t'sf] s/ eG;f/ tyf dx;'ndf a[l4 ul/Psf] / cfos/ a9fOPsf]df pBdL Joj;foLx?n] cfklQ hgfPsf lyP . Jofkf/Lx?sf] rfxgf ljk/Lt /fh:jdf s'g} k|sf/sf] 5'6 glbg] atfpFb} :ki6 zAbdf eGg'eof]– /fh:j 5'6 lbP/ dfq pBf]ux?n] cu|ult lnG5g\ eGg] l;4fGt ;+;f/af6 ljn'Kt e};s]sf] cj:yfdf /fh:j 5'6eGbf ;'wf/sf sfo{qmd pBf]u If]qsf] hunfO{ e/kbf]{ kfg]{tkm{ kl/nlIft x'g' k5{ . ;/sf/ pBf]u Joj;fosf] k|jw{gsf nflu ;x'lnot lbg tof/ 5 t/ /fh:j 5'6 lbg ;Sg] cj:yf 5}g .Æ k|=d= b]pjfn] lghL If]qsf] e"ldsfsf] ;jlns/0fsf ;fy} To; If]qsf] k|lt:kwf{Tds Ifdtf clea[l4 ug]{ g]t[ut ;'wf/sf sfo{qmd lnOg] / ltgsf] k|efjsf/L sfof{Gjogdf hf]8 lbg] :ki6 kfg'{ eof] . k|=d=b]pjfn] eGg'eof]– /fh:jsf] 5'6 eGbf gLltx?sf] k|efjsf/L sfof{Gjogn] pBf]u jfl0fHo If]qnfO{ a9L nfe x'g]5 .

g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf cWoIf /ljeQm >]i7n] ;/sf/sf] unt gLlt / cf}Bf]lus If]qn] lg/Gt/ ?kdf zflGt ;'/Iffsf] cefj dx;'; u/]sf sf/0f d'n'ssf] pBf]u Joj;fo lbg k|ltlbg hh{/ aGb} uPsf] wf/0ff /fVg' eof] . pxfFn] ljb]zLx? ;d]t g]kfnsf] pBf]u Joj;fosf] k|jw{gsf nflu ;xof]u k'¥ofO/x]sf] a]nf ah]6 dfkm{t ;/sf/n] lgof{tdf s/ nufpg] cJofjxfl/s lg0f{o u/]sf] cf/f]k nufpg' eof] . pxfFn] ?U0f cj:yfdf /x]sf pBf]usf] ljsf;sf nflu ;/sf/L ;xof]u cfjZos /x]sf] a]nf yk s/sf] ef/ af]Sg ;/sf/n] pBf]ux?nfO{ afWo agfpFbf lgof{thGo j:t'df k|lts"n c;/ kg]{ ljrf/ JoQm ug'{ eof] .

bft[ /fi6« / ;+:yfx?n] af/Daf/ e|i6frf/ / clgoldttf x6fpg / ;'zf;gsf] k|Tofe"lt lbnfpg ;/sf/nfO{ r]tfjgL lb+bf klg ;'wf/sf] s'g} ;+s]t gb]lvPsf]df pxfFn] cfklQ hgfpg' eof] .

sfo{qmddf pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqL k"0f{axfb'/ v8\sfn] ljBdfg cfly{s gLltsf] k'g/fjnf]sg u/L afws ePsf gLlt ;+zf]wg ug{ ;/sf/ tTk/ /x]sf] :ki6 kfg'{ eof] .

;f] sfo{qmddf dxf;+3sf pkfWoIf ljgf]baxfb'/ >]i7n] ;+s6u|:t cj:yfdf pBf]ux?sf] nufgL 8'Ag glbg ;/sf/ ;dod} ;r]t x'g' kg]{ atfpg' eof] . dxf;+3sf ;fwf/0f ;efdf * ;o k|ltlglwx? ;xefuL lyP .

k'gM s/f/ k|lqmof ;'?

cd]l/sL sDkgL 8]nfO6;\ t';] tf]dfT;' sDkgLn] wf]sf lbP kl5 /fli6«o jfl0fHo a}+ssf] Joj:yfkg s/f/df lbg /fi6« a}+sn] s/f/ k|lqmof k'gM cf/De u/]sf] 5 . cy{ dGqfno ;"q cg';f/ /fi6« a}+sn] Unf]an 6]08/ ljgf g} ;Demf}tfsf cfwf/df a}+ssf] Joj:yfkg lbg] ljifodf cy{ dGqfno;+u cg'dlt dfu u/]sf] 5 . ‘Unf]jn’ 6]08/ u/L k/fdz{bftf 5gf}6 ubf{ nfdf] ;do nfUg] ePsfn] ;f]em} of]Uo JolQmnfO{ Joj:yfkg lhDd]jf/L lbg] gLlt lnPsf] a'lemPsf] 5 . ut ;ftf a;]sf] /fi6« a}+ssf] ;+rfns ;ldltsf] a}7sn] 6]08/ cfx\jfg gu/L s'zn Joj:yfksnfO{ jfl0fHo a}+ssf] Joj:yfkg lhDd]jf/L lbg] lg0f{o u/]sf] xf] .

ljZj a}+ssf] cfly{s ;xof]udf g]kfn a}+s lnld6]8 / /fli6«o jfl0fHo a}+ssf] Joj:yfkg b'O{ jif{sf nflu s/f/df lbg] k|lqmof cf/De ul/Psf] lyof] . To;sf nflu ;g\ @))) sf] ;]K6]Da/df b Osf]gf]ldi6df Unf]an 6]08/ u/]sf] lyof] . ;f]xL cg'?k :s6Nof08 a}+s ckm :s6Nof08n] ut ;ftfb]lv g} g]kfn a}+s lnld6]8sf] Joj:yfkg s/f/df lnPsf] 5 . g]kfnsf b'O{ 7"nf ;/sf/L a}+sx? g]kfn a}+s lnld6]8 / /fli6«o jfl0fHo a}+sx? e|i6frf/ / clgoldttfsf] bnbndf k/]/ 6f6 klN6g] cj:yfdf k'u]sf 5g\ . v/fa shf{ nufgL / ToxfF x'g] r/d e|i6frf/af6 b'j} a}+s 6f6 klN6g] cj:yfdf k'u]sf 5g\ . a}+lsª Joj:yfdf cfd"n kl/jt{g ug]{ / kmh'n vr{ s6f}tL ug]{, C0f c;'nL ug]{ p2]Zon] oL b'a} a}+ssf] Joj:yfkg s/f/df lbg] gLlt lnOPsf] xf] . a}+s ;"q cg';f/, b'j} a}+ssf] em08} !) ca{ ?k}ofF v/fa shf{ nufgL /x]sf] 5 .

cWoIfsf] /fhLgfdf

a}+ssf] Joj:yfkg s/f/df lbgsf nflu g]kfn /fi6« a}+sn] cy{ dGqfno;+u :jLs[lt dfu u/]sf] ef]lnkN6 ut d+unaf/ /fli6«o jfl0fHo a}+ssf sfo{sf/L cWoIf u0f]zk|;fb clwsf/Ln] kbaf6 /fhLgfdf lbg' ePsf] 5 . ljQLo ?kdf cToGt hh{/ / ;+s6u|:t x'Fb} uPsf] a}+s Joj:yfkg ljgf 6]08/ ;Demf}tfsf] cfwf/df JolQmnfO{ lbg] k|lqmof cf/De u/]sf] ef]lnkN6} cfPsf] sfo{sf/L cWoIfsf] /fhLgfdf af/] :ki6 ePsf] 5}g . tLg dlxgf cl3 ;/sf/n] clwsf/LnfO{ a}+ssf] sfo{sf/L k|d'vdf tf]s]sf] lyof] .

clen]v

@)$^ ;fnb]lv clxn];Dd

;/sf/ kl/jt{g !@ k6s

dlGqd08n k'gu{7g #) k6s

xfn;Dd dGqL ;+Vof @)%

;+;b\ clwj]zg @! k6s

;a}eGbf a9L k|=d= x'g] JolQm lul/hfk|;fb sf]O/fnf

!@ jif{sf k|wfgdGqLx?

s[i0fk|;fb e§/fO{ @)$& a}zfv ^–@)$* h]7 !%

lul/hfk|;fb sf]O/fnf @)$* h]7 !%–@)%! d+;L/ !#

dgdf]xg clwsf/L @)%! d+l;/ !#–@)%@ ebf} @%

z]/axfb'/ b]pjf @)%@ ebf} @^–@)%# kmfu'g !#

nf]s]Gb|axfb'/ rGb @)%# kmfu'g @&–@)%$ c;f]h !*

;"o{axfb'/ yfkf @)%$ c;f]h !*–@)%$ r}t #)

lul/hfk|;fb sf]O/fnf @)%$ r}t #)–@)%% k'; *

s[i0fk|;fb e§/fO{ @)%^ h]7 !&–@)%^ r}t &

lul/hfk|;fb sf]O/fnf @)%^ r}t &–@)%* ;fpg &

z]/axfb'/ b]pjf @)%* ;fpg &–xfn;Dd


/+ut/+u
dg yfDg g;lsg] yf·nf Û

lxpFn] lvofPsf kxf8x? d'lGt/ /x]sf] s'g} j:tLdf ax'klt k|yf 5 . of] k|yf g]kfnsf lxdfnL j:tLx?af6 x/fpFb} uPsf] 5, oBlk gf6s n]vs ;?eQmn] oxL ljifodfly n]v]sf 5g\– yf·nf . yf·nf cyf{t\\ lxdfnsf] b]jtf .

‘yf·nf’sf] n]vg tyf d~rg l6dn] o;nfO{ lr;f] d?e"ldsf] chDa/L k|]dsyf eg]sf] 5 . x'g klg xf], of] gf6sdf lxdfnL e]ssf] /xg;xg, hLjgz}nL / kl/j]z dfq xf]Og Pp6f sf?l0fs k|]d syf klg 5 .

cl3Nnf] xKtf k|ltljDj lyo6/ kf]v/f / k|1f k|lti7fgsf] cfof]hgfdf ;f] gf6s /fhwfgLdf d~rg ul/Psf] lyof] . gf6s x]/]kl5 w]/}n] k|z+;f u/]sf] yfªnfsf] lgb]{zg tyf kl/sNkgfsf/ x'g\ o'jf gf6\osdL{ cg'k a/fn . tLg nf]Ug]sf] e"ldsfdf b]vf kg]{ k|ldnf t'nfrg h;n] gf6sdf nf]A;f·sf] ?kdf clego u/]sL l5g\ . pgn] k/Dk/fn] ubf{ nf]Ug] eGg' kg]{ 5f]/fsf] pd]/sf] k]DjfnfO{ ‘x'sf{PsL x'l'G5g . 7"nf] bfh' UofNdf] gf6sdf k/Dk/fut dfGotfsf] k|ltlglw kfq ag]sf] 5 . pm rfxG5, ;femf >LdtL nf]A;fªnfO{ sfG5f] k]Djfn] klg /fvf];\ . t/ k]Djfn] cfkm\gf] cfdf h:t} nf]A;f·nfO{ >LdtL dfGg tof/ x'Fb}g . k]Djfn] cfkm\gf] cfdf h:t} nf]A;f·nfO{ >LdtL dfGg tof/ x'Fb}g . k]Djfn] s]N;f·;+u k|]d u5{ . s]N;f· a? ldt bfh'sL 5f]/L xf] . gf6sdf k/Dk/f / :jtGq k|]dsf] åGå a9\b} uPkl5 k]Djfn] cfdf ;dfgsL nf]A;f·sf] sfvdf cfkm"nfO{ cfTdxTof u5{ . of] va/n] p;sL k|]dLsf klg cfTdxTof u5]{ . b'O{ d[t cfTdfx?sf] ldngsf] nfIfl0fs ;'vb\ ljDad"ns b[Zo;+u} gf6ssf] cGTo x'G5 .

yfªnf ;/n 5, ;/; 5 . ;a}n] a'em\g] / dgg ug{ ;Sg] . kl5Nnf lbgx?df /+ud~rdf ;':ttf 5fPsf] a]nf of] gf6sn] w]/} gf6\o cg'/fuLx?nfO{ h'd'{/fj6;Dd k'¥ofPsf] 5 . ‘yfªnf’sf] d~rgn] lgb]{zs a/fnnfO{ cAan bhf{sf] gf6\osdL{ agfPsf] dfq 5}g g]kfnL /+ud~r pgLaf6 k|z:t} /+usd{sf] cfzf klg /fv]sf] 5 . lxdfnsf] syfnfO{ ;a}sf] dg kufNg] u/L k|:t't ug{ l;kfn' dflgPsf a/fnsf] ‘yf·nf’ /fhwfgLdf cem} klg yk lbgx? rNg' kg]{ lyof] . cfhef]ln pkTosfsf gf6\ok|]dLx? o;} elg/x]sf 5g\ .


;ftfsf] :j/

xNnfsf] e/df r'gfj gx'g] xf]Og . x/]s uflj;df ^) ;}lgs hjfg / ^) k|x/L kl/rfng u/]/ ;a} uflj;df lgjf{rg u/]/ b]vfOlbG5' .

– k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf

k|]; o'lgog zfvf afFs]åf/f cfof]lht kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf af]Nb} .

r'gfj x'G5 / x'g'k5{ . r'gfj x'g ;Sb}g eGg]x? of] Joj:yfsf] ;dy{s x'g ;Sb}gg\ . ca r'gfjsf] tof/Ldf h'6\g'k5{ . r'gfj eP klg geP klg Pdfn] ;Qfdf k'Ug] lglZrt 5 .

– dfwjs'df/ g]kfn

;f]daf/ dxf]Q/L lhNnfdf af9L k|efljt If]qsf] lg/LIf0fsf qmddf af]Nb} .


of] ;ftf

;fpg ( ut] laxLjf/

r wd{;+:s[lt / k'/ftTj ljifodf nfdf] ;dob]lv lqmofzLn tLg ;+:s[ltljb\ k|f=/fdljnf; kf08], kl08t x]d/fh zfSo, xl//fd hf]zL, g]kfn ;+:s[lt k|fWofks ;dfhåf/f cleglGbt .

z'qmjf/

r ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqfnoåf/f jfo';]jf ;~rfng ug{ Ohfht k|fKt lxdfn Po/j]h, Po/ n'Ë6f, P;=6L=P;=PldPzg, Pe/]i6 z]kf{ Po/nfOG;, jdhg Po/j]h, b sfnL Po/nfOG;, Pe/]i6 Po/ OG6/g]zgn jfo' ;]jf ;+:yfx?sf] Ohfhtkq /2 .

r OG;]såf/f k|To]s jif{ k|bfg ug]{ k|sfz dfgj clwsf/ k'/:sf/ @)%* dlxnf dfgjclwsf/jfbL a;GtLb]jL emfnfO{ k|bfg ug]{ lg0f{o .

r sfG5f kj{tf/f]xL t]Djfl5/L z]kf{ xft]dfnf] k'/:sf/af6 k'/:s[t .

zlgjf/

r ef/tsf pk/fi6«klt s[i0fsfGtsf] lgwg .

r ;flxTosf/ s'nrGb| sf]O/fnfsf] *) cf}+ hGdhoGtLsf cj;/df g]kfnL lzIff kl/ifb\nfO{ sd{of]u ab|Lljqmd yfkf :d[lt ;]jf k'/:sf/ @)%( k|bfg .

cfOtjf/

r o; jif{sf] P;=Pn=;L= k/LIffdf bz pTs[i6 :yfg xfl;n ug]{ !$ 5fq5fqfnfO{ 6'jf]u{ PlS;n]G; cjf8{ @)%* åf/f ;Ddflgt .

;f]djf/

r >L % af6 :joDe'l:yt cfgGbs'6L bfos ;efåf/f cfof]lht …dxfkl/qf0f kf7Ú >j0f .

r k|wfgdGqL Pj+ /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\sf cWoIf z]/axfb'/ b]pjfåf/f ;'/Iff kl/ifb\ ;lrjfnosf ;+of]hs dbgk|;fb cof{nnfO{ kb tyf uf]kgLotfsf] zkyu|x0f .

d+unaf/

r >L % o'j/fhflw/fh kf/; tyf >L % o'j/f1L lxdfgLnfO{ k'qnfe, >L % 1fg]Gb|af6 gjo'j/fh 3f]if0ff .

r hgk|ltlglw afx]s cGo tj/af6 :yfgLo lgsfo ;~rfngdf tTsfn /f]s nufpg cGtl/d cfb]z hf/L ug'{kg]{ ;DaGwdf k/]sf] l/6 ;jf]{Rråf/f tTsfn cGtl/d cfb]z hf/L ug'{ gkg]{ cfb]z hf/L .

r hfkfg ;/sf/n] k|fs[lts k|sf]kdf k/]sf hgtfsf] p4f/sf] nflu ^% nfv %) xhf/ ?k}ofF a/fa/sf] p4f/ ;fdfu|L k|bfg .

r g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf] 5QL;f}+ jflif{s ;fwf/0f ;ef ;DkGg .

a'wjf/

r rLgdf hgd'lQm ;]gf :yfkgf ePsf] ;Gbe{df lrlgofF /fhb"tfaf;sf ;}lgs ;xr/L emfFu lhgld+uåf/f ljz]if :jfut ;df/f]xsf] cfof]hgf . pQm cj;/df jl/i7 s0f]{n emfFusf] lrqsnfsf] k|bz{gL klg ul/Psf] lyof] .


| d'Vo ;dfrf/ | | :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP