mainlogo2.jpg (11011 bytes)


:tDe



23 August, 2002 Bhadra  07th,  2059.

k|]d / hLjg
…Pp6} nf]Ug];+u kfFr k6s ljjfx u/]+Ú

Clif wdnf

k6gfdf 8L=aL= /fO{n] ad xfGg / aGb's rnfpg l;sfPkl5 pxfFnfO{ nfu]sf] lyof]– ca hLjg ;+3if{ / qmflGtd} xf]ldg] 5, hxfF ljjfx / kl/jf/sf] df]x TofUg'k5{ .

g]kfnL sf+u|];sf g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{ eGg'x'GYof]– x]/ x} b'uf{, k|hftGq k'g:yf{kgf geP;Dd xfdLn] s;}n] klg ljjfx ug'{x'Gg .Æ

t/ hLjgsf] u+uf sxfFaf6 au]/ sxfF k'U5, s;nfO{ yfxf < /utn] ;xL u/]/ qmflGtdf xf]ldg' ePsL 8f=b'uf{ kf]v/]nsf] hLjgdf klg Pp6f To:tf] df]8 cfof], h;n] pxfFnfO{ ‘cfhLjg s'df/L’ aGg lbPg . ljjfxsf] sNkgf g} gug]{ Pp6L dlxnfsf] ljjfx ljb]zL;+u eof] / To;df klg Pp6} nf]Ug];+u kfFr–kfFr k6s ljjfx ug'{k¥of] .

a]nfotL gful/s PGygL ljlno6;++usf] ljjfx Pp6f cfsl:ds ;+of]u h:t} lyof] 8f=kf]v/]nsf nflu . @)$) ;fnlt/ cd]l/sfsf] xf8{j8{ ljZjljBfnodf k9\bf b'uf{nfO{ dg k/fPsf PGygLn] Pslbg ljjfxs} k|:tfj /fv] . wgs'6fdf sfd u/]sf / sf8]{kdf s[lif ;Nnfxsf/ ePsf PGygLn] ‘g]kfndf hLjge/ a:g kfP x'GYof]’ eg]/ g]kfnnfO{ dfof u/]sf] b]v]/ b'uf{ n7\7} kg'{ ePsf] lyof] . ljjfx ug]{ ;xdlt ePkl5 pxfFx? sf7df8f}+ cfpg' eof] / lxGb' k/Dk/f cg';f/ pxfFx?sf] klxnf] k6s ljjfx eof] . g]kfnsf] j]bsfnLg s[lifdf ljBfjfl/lw u/]sf PGygLsf nflu lxGb' k/Dk/fdf cfwfl/t ljjfx /f]rs cg'ej lyof] . b'uf{sf dfOnf af 5ljnfn kf]v/]n / :jfdL 8f=k|kGgfrfo{n] PGygLsf] skfn d'8\g nufP/ ;'?df a|taGw ul/lbg' eof], lsgls a|taGw gu/L ljjfx s;/L x'GYof] . To;kl5 blIf0fsfnLdf uP/ >LdfgnfO{ bf}/f ;'?jfn nufpg nufO lxGb' zf:q cg';f/ g} pxfFn] ljjfx ug'{eof] . ljjfx u/]/ cd]l/sf kms{bf ljZjljVoft Pj+ rlr{t dgf]j}1flgs l;Ud8 k|mfo8sf ;fVv} elthf ‘kmfb/ ckm klJns l/n]zg’sf gfdn] kl/lrt x8jf8{ ag]{h pxfFx?sf] k|tLIff ul//x]sf lyP . pgn] ljjfx cl3 g} b'uf{;+u jrg lnPsf lyP–æb'uf{ ltd|f] ljjfx ePdf kf6L{ r}+ d lbG5' .Æ clg k'gM a]x'nf / a]x'nLsf] ?kdf ;lhP/ l;Gb'/ / dfnf ;f6f;f6 u/]/ PGygL / b'uf{sf] bf];|f] k6s ljjfx eof] . ef/tdf 3'Dg hfFbf ‘;]jf ldlynf’ gfds blnt dlxnfx?sf] ;d"xn] pxfFx?nfO{ t];|f] k6s ljjfx u/fOlbof] . k"jL{o / klZrdLaLr ljjfx ePsf] eg]/ pxfFx?sf] ;Ddfgdf k'gM l;Gb'/ / dfnf nufP/ ljjfx u/fOPsf] lyof] . b'uf{n] cfkm\gf] 3/df leqg t afFsL g} lyof] . a]nfot hfFbf ;f;'n] eGg'eP5– d]/f] t Pp6f dfq 5f]/f xf], o;sf] ljjfx t d}n] g} u/fpg' k5{ . To;kl5 ToxLs} k|rng cg';f/ rr{df uP/ pxfFx?n] rf}yf]k6s ljjfx ug'{eof] . cd]l/sf kms{bf b'uf{sf ljZjljBfnosf ;fyLx?n] klg afFsL /fv]gg\ . kfFrf}+ k6s k'gM To;}u/L ;fyLx? dfem pxfFx?sf] ljjfx eof] .

wgs'6fdf a'afn] ljjfx u/ eGbf gdfGg] b'uf{n] ljjfxsf] o:tf] cg'ej xfl;n xf]nf eg]/ skgf g} ug'{ ePsf] lyPg . æ!# jif{sf] pd]/b]lv a'afn] ljjfxsf] nflu bjfj lbg' ePsf] lyof] . d @$ jif{ k'u]kl5 a'afn] æca tF a'9L eO{;\, afx'gsL 5f]/LnfO{ of] pd]/df s;}n] s]6f lb+b}gg\, ca d t]/f] nflu s]6f] vf]lHbgÆ eGg' ePsf] lyof] . d cd]l/sf hfFbf #@ jif{sf] lyPF– b'uf{n] atfpg' eof] .

wgs'6fsf] sFr]8L ufpFsf] Pp6f :s"ndf sIff Psdf k|yd ePkl5 b'uf{sf lktfn] pxfFnfO{ ahf/ glhs}sf] :s"ndf Ps} k6s kfFr sIffdf egf{ ul/lbg' ePsf] lyof] . cf7÷gf} jif{sf] pd]/df pxfF :s"n glhs}sf] ;/:jtLsf] dlGb/df Wofg ug{ hfg' x'GYof] . ;/:jtLs} s[kfn] b'uf{n] P;=Pn=;L=, cfO{P / aL=P= wgs'6faf6} kf; ug'{eof] . lqe'jg ljZjljBfno sLlt{k'/af6 Pd=P= k"/f u/]kl5 wgs'6fd} pxfFn] k9fpg] sfd ;'? ug'{eof] . t/ /fhgLltdf nfu]sf] ck/fwdf k~rfotL ;/sf/n] hfuL/ vf]:of] .

/fhgLltdf pxfFsf] k|j]z !# jif{sf] pd]/b]lv ePsf] lyof], hlta]nf pxfFnfO{ ‘cfkm" g]kfnL sf+u|];df nfu]sf] 5'’ eGg] ;d]t yfxf lyPg\ . :s"ndf k9\bf pxfF k9fO{;+u;+u} jQm[Tjsnfdf klg cufl8 x'g'x'GYof] . h;sf] rrf{ w/fg;Dd k'u]sf] lyof] . pxfFn] eGg'eof]– d ;fg} 5Fbfsf] s'/f xf], w/fgdf /fhgLlts sfo{stf{x?sf] 6f]nL cfPsf] lyof] . dnfO{ w/fg af]nfOof] / ‘s;};+u geGg'’ eGb} /utn] ;xL u/fP/ egf{ u/fOof] . af–cfdfnfO{ ;d]t uf]Ko /fv]/ ug'{ kg]{ sfd ug{ kfP/ d]/f] cfTdan a9\of] . o;/L d /fhgLltdf nfu]sf] /x]5' .Æ cfO{=P= k9\b} ubf{ pxfFn] kmf/lj;u~hdf lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ e]6\g' ePsf] lyof], sf]O/fnfsf] k|f]T;fxgn] g} b'uf{ @)@! ;fnb]lv kf6L{df ;lqmo ?kn] nfUg' eof] . @)@$÷)@% ;fnlt/ g]kfnL sf+u|];sf ;+:yfks g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{;+u pxfFsf] e]6 eof] . e§/fO{sf] k|]/0ffn] pxfFsf] cfTdan emg a9\of] . @)@( ;fnlt/ hgg]tf ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfnfO{ jgf/;df e]6\g hfFbf pxfF g]kfn ljBfyL{ ;+3 wgs'6fsf] cWoIf x'g'x'GYof] . aL=kL=s} lgjf;df agf/;df b'O{ xKtf a;]kl5 pxfF d'lQm ;]gfsf] ;b:o aGg'eof] . ;z:q qmflGtsf] tof/Ldf nfu]sf] g]sfsf] ;}lgs kmfF6sf 8L=jL=/fO{af6 k6gfdf pxfFn] ad xfGg, aGb's rnfpg / cGo tflnd xfl;n ug'{eof] . agf/;af6 wgs'6f kms{bf b'uf{df qmflGtdf xf]ldg] dgl:ylt k|jn eO;s]sf] lyof] . t/ klg k|fWofkg sfd eg] pxfFn] 5f]8\g' ePg . To;}tfs 3/jf/ljxLg sl/a tLg;o ;'s'Daf;Lx?nfO{ 5fk|f] agfP/ a;fNg] sfd u/]sf]df pxfF kqmfp kg'{ eof] . ljBfyL{x?n] x8\tfn u/]kl5 rf/ dlxgf kl5 pxfF 5'6\g' eof], t/ tTsfnLg k|zf;gn] pxfFnfO{ wgs'6faf6 sf7df8f}+ kb\dsGof SofDk;df ;?jf u¥of] . kb\dsGof SofDk;df klg ljBfyL{x?;+u 3'nldn u/]sf] eg]/ pxfFnfO{ ToxfFaf6 lqljlj cGtu{t /fli6«o ljsf; ;]jfdf ;?jf ul/of] . @)#@ ;fndf ljBfyL{x?sf] hfoh dfusf kIfdf /fli6«o ljsf; ;]jfsf] a}7sdf s'/f p7fpFbf pxfFnfO{ ljBfyL{sf] krf{ n]Vg] sfd u/]sf], ljBfyL{nfO{ e8\sfPsf] / kf6L{ /fhgLltdf nfu]sf] nufotsf ;ftj6f cleof]u nufP/ hflu/af6 cjsfz lbOof] .

hLjLsf]kfh{gsf nflu s]xL t ug}{ k¥of] . s]xL ljsNk gb]v]kl5 pxfFn] gofF;8s lkknaf]6df h'Qfsf] k;n vf]Ng' eof] . To;sf] s]xL dlxgfkl5 pxfFn] e[s'6Ld08kdf 5fnfsf] h'Qf k;n vf]Ng' eof] . pxfFsf ;fyLx?n] k;nsf] gfd h'/fP/ Pp6f ;fOgaf]8{ klg ToxfF em'08ofO{ lbP, h;df n]lvPsf] lyof]– k|f]km];/sf] h'Qf k;n .

Tof] k;n klg /fhgLlts ultljlwsf] ;Dks{ ynf] aGg yfn]sf] rfn kfPkl5 k|zf;gn] PSsfO; lbgd} k;n aGb ul/lbof] . cfly{s cefjnfO{ 6fg{ To;kl5 s]xL ;do pxfFn] 7"n7"nf JolQmsf gfddf k};f lnP/ ‘cfl6{sn’ n]Vg yfNg' eof] . lsgls pxfFsf] gfdsf] n]v To;a]nf s;}n] 5fKbgy] . o:t}df Pslbg pxfF ;"rgf ljefudf klqsf btf{sf nflu k'Ug' eof] . t/ pxfFsf] gfddf klqsf btf{ ePg . Ps z'e]R5's kqsf/n] pxfFnfO{ ;Nnfx lbg'eP5– b'uf{hL, /fhf / /fgLsf] hGdf]T;jdf ljz]if c+s lgsfNg';\, To;df lj1fkg klg kfOG5, btf{ klg ug'{kb}{g .Æ To;kl5 pxfFn] /fhf jL/]Gb|sf] hGdf]T;jdf ‘jL/]Gb| / ljsf;’ clg /fgLsf] hGdf]T;jdf ‘P]Zjo{’ zLif{sdf ljz]if c+s lgsfNg' eof] . k|fWofkg, /fhgLlt x'Fb} pxfF kqsfl/tfdf ;+nUg x'g'eof] . /fli6«o d]nldnfksf] gLlt lnP/ aL=kL= :jb]z kmls{g' ePkl5 cln v's'nf] jftfj/0fdf pxfFn] ‘dfg;’ gfds dfl;s klqsf btf{ u/fpg' eof], h'g kl5 ;fKtflxs ?kdf k|sflzt x'g yfNof] . To;a]nf pxfFsf ldqx? >Lz /f0ff / pk]Gb| zDz]/n] ‘g]zgn :6f/’ eGg] klqsf lgsfNg' x'GYof] . kl5 ‘dfg;’ / ‘g]zgn :6f/’sf] l6d Ps eP/ b'j} klqsfnfO{ Jofj;flos ?kdf lgsfNg] ;xdlt eof] /, klqsfn] pGglt klg ub}{ uof] . t/ @)#* ;fndf ‘o'j/fh bLk]Gb|nfO{ ckx/0f ug{ vf]h]sf]’ eGg] cleof]u nufP/ b'uf{nfO{ kqmfp ul/of] . dx]Gb| k'ln; Snadf lzjk|;fb s+ufn;+u pxfFnfO{ !* lbg;Dd s7f]/ oftgf lbP/ /fv]kl5 pxfFnfO{ j]kQf kfl/of] . aflx/L ;+;f/n] b'uf{nfO{ ‘j]kQf kfl/Psf] dlxnf aGbL’sf] ?kdf x]g{ yfNof] eg] 3/ kl/jf/sf] gh/df pxfF dl/;Sg' ePsf] lyof] . Ps jif{kl5 h]naf6 5'6\bf dfq b'uf{nfO{ yfxf eof] cfkm"nfO{ dx]Gb|gu/ h]ndf rf/ dlxgf / afFsL ;do sf7df8f}+sf h]nx?df /flvPsf] lyof] . h]ndf 5Fbf pxfFs} lbbLn] ;jf]{Rrdf l/6 xfn]kl5 k|zf;gn] Ps k6s pxfFnfO{ ;jf]{Rrdf klg k'¥ofof] . æ/flt rf/ah]b]lv g} tof/ x'g elgPsf] lyof], ;jf]{Rrdf nfg] gfddf eLdgf/fo0f / o1axfb'/nfO{ dfl/Psf]n] dnfO{ klg dfg{ nfb}5g\ eg]/ h]nsf cGo s}bL /f]Psf lyP . t/ cbfntdf klg s]xL cleof]u nufpg ;s]gg\ . gf} dlxgfkl5 km]l/ csf]{ k'hL{ ydfOof] .Æ pxfFn] eGg'eof] .

Pdg]i6L OG6/g]zgnn] cfkm\gf] k|ltj]bgdf j]kQf kfl/Psfx?df b'uf{sf] klg gfd ;fj{hlgs u/]sf] lyof] . t/ s]/sf/ zfvfsf tTsfnLg 8L=P;=kL= /fds'df/ jfGtjfn] lghL uf8Ldf /fv]/ nu]sf] kqsf/ >Lz /f0ffn] b]Vg' ePsf] lyof] . xKtfsf] Ps lbg kfFr hgf;+u hDdf bz ldg]6 e]6\g kfOg] lgod adf]lhd h]ndf e]6\g uPsf /f0ffn] b'uf{nfO{ eGg'eP5– l:ylt v/fa 5, tkfO{+ /fhfnfO{ laGtLkq n]Vg';\ . /f0ffsf] ;Nnfx cg';f/ pxfFn] æ;/sf/, d}n] olb ;fFRr} ck/fw u/]sf]] 5' eg] dnfO{ of] eGbf a9L b08 lbOof];\, x}g eg] dnfO{ l/xf ul/of];\Æ eGg] Joxf]/f n]v]/ /fhfnfO{ laGtLkq r9fpg' eof] . To;sf] s]xL lbgkl5 tTsfnLg c~rnfwLz ;'Gb/k|;fb zfxn] af]nfP/ b'uf{nfO{ æa}zfv ! ut]b]lv tkfO{ 5'6\b} x'g'x'G5Æ eGb} /fhfnfO{ bz{ge]6 ug{ wgs'6f hfg] ;Nnfx lbP . @)#( ;fn j}zfv ! ut] h]naf6 5'6]kl5 wgs'6fsf] e|d0fdf ;jf/L ePsf /fhfnfO{ e]6\g pxfF cfkm\g} lhNnf kms{g' eof] . t/ pxfFnfO{ /fhf;+u e]6 ug{ lbOPg . To;kl5 pxfF /fhf ;jf/L x'g] af6f] 9's]/ a:g'eof] . ;fgf]df Wofg ug]{ ;/:jtLsf] dlGb/ 5]paf6} /fhfsf] k}bn ;jf/L x'Fb} lyof], b'uf{ ;f]em} /fhfsf] cufl8 pleg' eof] / eGg'eof]– ;/sf/, c~rnfwLzn] df};"km;+u bz{g e]6 ug{ hfg' eg]/ d cfPsf], b'uf{ kf]v/]n eGg] d g} x'F .Æ

æ/fhfsf] tTsfnLg P8L;L zfGtaxfb'/ dNnn] /fhf;+u e]6\gsf nflu ;jf/L SofDkdf lgj]bg lbg';\ eg] . /fhf d';'d';' xfF;]/ cl3 a9L aS:of]Æ pxfFn] eGg'eof] . To;sf] ef]lnkN6 pxfFnfO{ SofDkdf af]nfOof] . t/ /fhfnfO{ xf]Og, /fgLnfO{ e]6\g . !% ldg]6sf] ;do lbOP klg b'uf{n] /fgL;dIf $% ldg]6 s'/fsfgL ug'{eof] . ;a} s'/f ;'g]kl5 /fgLaf6 ;f]wgL eof]– ;a} s'/f l7s 5, t/ tkfO{+n] hgdt ;+u|xdf s]df ef]6 lbg'eof] < /fgLsf] /fhgLlts k|Zg ;'g]kl5 b'uf{ cfZro{df kg'{eof] / hjfkmdf eGg'eof]– æd}n] ax'bnnfO{ ef]6 lbPF .Æ pxfF To;}lbg sf7df8f}+ kms{g'eof] / /fhfsf] wgs'6f e|d0fsf a]nf v8f ul/Psf] ljsf;sf] gSsnL tfdemfd lj?4 ;DkfbsLo n]Vg'eof] . To;kl5 t k|zf;gsf] pxfF cfFvfsf] tf/f] g} aGg'eof] . ;~rf/ dGqfnon] pxfFdfly d'2f dfq rnfPg, c~rnfwLzn] pxfFsf] 8]/faf6 ;a} ;fdfg aflx/ kmflnlbP . 8/ / wDsLk"0f{ kmf]gsf 306Lx? aHg yfn] .

l7s To;}a]nf b'uf{dfly csf]{ ah|kft k¥of] . pxfFsf lktfsf] lgwg eof] . skfn vf}l/P/ pxfFn] lktfsf] sfhlqmof ug'{eof] . o:t}df Pslbg cd]l/sfaf6 ToxfFsf] Pp6f ls;fg kl/jf/n] pxfFnfO{ cd]l/sf af]nfof] . @)$) ;fnlt/ pxfF cd]l/sf hfg' eof] . hxfF pxfFn] k9fO{;+u} j}jflxs hLjg klg latfpg'eof] . clxn] Ps klt / tLg 5f]/fsf ;fy hLjg Joltt ul//xg' ePsL b'uf{n] dlxnf xs clwsf/sf If]qdf sfd ug{ Pp6f uxg lhDd]jf/L kfpg' ePsf] 5 . /fli6«o dlxnf cfof]usf] cWoIfdf pxfFsf] gfd lglj{jfb ?kdf to eof] . t/ pxfF :jo+ eg] wgs'6faf6 r'gfj n8\g] d'8df x'g'x'GYof] . pxfFn] eGg'eof]– æd wgs'6faf6 r'gfj n8g\ rfxGy]+ . t/ e"tn] vfhf vfg] ;dodf dlxnf cfof]udf a:g' k/]sf] 5 .Æ

s'/fsfgLsf] ;'?d} pxfFnfO{ ætkfO{sf] pd]/ slt eof]Æ eg]/ ;f]lwPsf] lyof] . t/ pxfFn] cfkm\gf] pd]/ atfpg' ePg . pxfFn] o;sf] sf/0f eGg'eof]– Ps k6s dnfO{ e]6g Pp6L df]8]n cfPsL lyOg\ . pgn] d]/f] pd]/ ;f]lwg, d}n] cfkm\gf] jf:tljs pd]/ atfPkl5 pgn] elgg– To;f] geGg';\ x} lbbL, tkfO{+ Tolt a"9L b]lvg'x'Gg . tkfO{+sf] pd]/sf] t d]/L cfdf x'g'x'G5 .Æ To;kl5 dnfO{ nfUof], ToxfF dlxnfx?sf] sfd ug]{ IfdtfnfO{ xf]Og, pd]/nfO{ x]l/bf]/x]5 . t/ klg cfkm"n] krf; jif{ gf3]sf] pxfFn] atfpg'eof] .Æ

k|mfo8jfbaf6 k|efljt aL=kL= / k|mfo8s} ;fVv} elthfnfO{ e]6\g' ePsL b'uf{n] of}gsf af/]df :jtGq wf/0ff /fVg'eof] . pxfFn] eGg'eof]– æk'?ifn] csL{ :jf:gL Nofpg x'G5 eg] dlxnfn] klg k'glj{jfx ug{ kfpg' k5{ . To:t} s]6f / s]6LaLr ;dembf/L x'G5 eg] ljjfx cl3 klg ;]S; ;DaGw /fVg ;lsG5 . of] lgtfGt JolQmut :jtGqtfsf] s'/f xf] . lsgls xfd|f] ;+:sf/n] ljjfx cl3 ;]S; ;DaGw /fVg' x'Fb}g eg] klg Tof] t eO/x]s} 5 lg .Æ


rlr{t k|;+u
e|i6frf/ M s:tf] kb, sqf] cfF6 < jfO;] efOx?

s]bf/ ;'j]bL

;x;lrj >L/fd kGt, ;x;lrj hgfb{g zdf{, pk;lrj O{Zj/ kf]v/]n, pk;lrj z/bsfGt clwsf/L, pk;lrj e/t ;'j]bL, pk;lrj s]z/h+u v8\sf, pk;lrj z]/h+uWjh sfsL{, pk;lrj u0f]z >]i7, zfvf clws[t ;'/]z /]UdL, zfvf clws[t b]jL e08f/L, zfvf clws[t clUg sfsL{, gf;' Zofd a:g]t, gf;' ch'{g yfkf, gf;' s]zj/fh uf}td, gf;' lg/~hgafa' >]i7, gf;' 8f]nf/fh zdf{, gf;' s]bf/ rfln;], gf;' dw' kf}8]n, gf;' bof;fu/ k/fh'nL, gf;' s'naxfb'/ lji6, vl/bf/ /fds[i0f ltjf/L, vl/bf/ e/t l3ld/] /x]sf 5g\ .

of] gub s;sf nflu lyof]

Ps lbg o:tf] /ft cfpF5 eGg] ;DejtM of] b]zsf tL ‘ljlzi7’ JolQmx?n] slxNo} ;f]r]sf /x]g5g\ . t/ Tof] /ft cfof]–@)%( ;fpg #! ut] eP/ . e|i6frf/sf lj?4 cleofg ;'? ePsf] of] /ftnfO{ ;DejtM ca s;}n] la;{b}g . e|i6frf/sf] h/f] sxfF;Dd k'lu;s]sf] /x]5 eGg] Tof] /ft 5fkf dfbf{ ltgsf b/fhdf /flvPsf la6fsf la6f xhf/sf gf]6 h;nfO{ uGg klg Ps b'O{ 306f g} nfu]sf] cj:yfn] b]vfpF5 . Ps b'O{ dfq xf]Og !)–@) / #) nfv;Ddsf gf]6x? Tof] klg s'g} Ps JolQmn] sfd ljz]ifn] /fv]sf] xf]Og hxfF 5fkf dfl/of] tL @@ g} hgfsf 3/af6 km]nf kg'{ e|i6frf/sf] /sd leqleq} slt j}w e};s]sf] /x]5 eGg] csf]{ gd"gf xf] . dfl;s sl/a $ xhf/ ?k}ofF tna ePsf] Pp6f vl/bf/sf 3/b]lv ;DalGwt lgsfosf] gLlt lgdf{0f / gLlt lgb]{zssf] e"ldsfdf /x]sf k|yd >]0fLsf sd{rf/Lsf 3/df klg ToxL ;dfg ?ksf] gubsf] y'k|f] e]l6g' ;+of]udfq eGg ldNb}g . b}lgs 3/ vr{ rnfpg] afx]s ;fdfGotofM s;}n] klg Tolt 7"nf] /sd gub cfkm\gf] 3/df ;w}+ /fVb}g . b]zdf dxflgjf{rg ;DkGg x'g] lbg sl/a # dlxgf dfq afFsL 5 . oL /sdx? Tof] dxflgjf{rgdf nufpg, lgjf{rgdf rf;f] /fVg] jf egf} lgjf{rgsf] 3f]if0ff ug]{ / h;/L eP klg r'gfj lhTg]x?sf nflu of] /sd x:tfGt/0f x'g] qmddf ToxfF hDdf kfl/Psf] cfz+sf w]/}n] u/]sf 5g\ h;nfO{ c:jfefljs dfGg x'Gg klg .

clVtof/sf] ;"q cg';f/ tL sd{rf/Ln] clxn];Dd ;f] /sd s] sf nflu tTsfn s'g sfd ug{ hDdf ul/Psf] lyof] eGg] k|Zgsf] hjfkm lbO;s]sf 5}gg\ . t/ pgLx?n] dflysf dfG5]sf] cfb]z adf]lhd hDdf ul/Psf] eGg] ;+s]t rflx+ lbO;s] . t/ tL dflysf dfG5] sf] x'g\ eGg] clxn];Dd v'n]sf] 5}g . :d/0fLo 5 oltv]/ cyf{t\ tLg dlxgf cl3 b]lv cy{ dGqfnosf] sfo{ef/ k|wfgdGqL :jo+n] lng' ePsf] 5 . /fh:j ;d"x ToxL dGqfno dftxt rNg] lgsfo xf] . cy{dGqLsf] Ozf/f j]u/ tL sd{rf/Ln] olt 7"nf] /sd Ps} k6s hDdf kf/] xf]nfg\ egL dfGg] cfwf/ 5}g . To;sf/0f klg oL sd{rf/Lx?sf] aofgdf clVtof/n] s] s:tf gfpx? k|fKt ug{ ;Snf cyjf ltgLx?af6 af]nfpg ;Snf eGg] lh1f;f a9]sf] xf] . oBlk Tof] lh1f;f v'nf e};s]sf] 5}g . aofg lng] qmd cl:tb]lv dfq ;'? ePsf] 5 . :d/0fLo 5 . ;DalGwt JolQmx? tL 7fpFdf al;/xg cy{ dGqfnosf] ljz]if bjfj ge} ;+ej x'Fb}g .

s;sf] slt <

clVtof/n] @@ hgf sd{rf/Lsf 3/df 5fkf dfbf{ Tof] a]nf b'O{ c/a ?k}ofFsf] hfo h]yf kqmfp kg]{ cg'dfg lyof] . l;naGbL d'r'Nsf x'Fb} hfFbf / ;fdfgx?sf] lx;jf x'Fb} hfFbf 5fkfsf] t];|f] lbg ^ c/a /sdsf] cfFsng eof] . To;kl5 emg\ j:t'x?sf] j:t'ut d"No s]nfpb} hfFbf @@ hgfaf6 !) c/a cyf{t\ Ps JolQmaf6 ;/b/df $) s/f]8sf] ;DklQ b]lvg] cj:yf /x]sf] cg'dfg 5 . o;sf cltl/Qm lnvt ljgf JolQmsf] ljZjf;sf e/df lbOPsf] s;sf] c+s ;DklQsf] of] :j?kn] slt xf]nf egL cg'dfg ug{ ;lsPsf] 5}g . :d/0fLo 5 ;/sf/L sd{rf/L / cem /fh:j;+u ;DalGwt JolQmn] t ;DklQ n'sfpg] g} ub{5g\ . ltgn] slt cfkmGtnfO{ s] zt{df slt ;DklQ lbPsf xf]nfg\ eGg] kIf 5'§} 5 . 5fglag / cfFsngsf] kl5Nnf] ljj/0fdf ;DalGwt JolQmx?sf] ;DklQ o:tf] b]lvof] M

j}b]lzs x'nfs 5f]6L eG;f/ sfof{no ;'Gwf/fsf ;'Aaf s]zj/fh uf}td Ps} JolQmsf] crn ;DklQ 3/ 38]/L / ;hfj6df b]lvPsf] /sd k|f/lDes cfFsng %) s/f]8 eGg] tf]lsPsf] 5 . afg]Zj/xfO6df pgsf tLgj6f eJo dxn /x]5g . ;f] lbg tL tLgj6} 3/sf P3f/j6f sf]7f 5fkf dfl/Psf] lyof] . tL P3f/ j6} sf]7f Tof] a]nf l;naGbL ul/Psf lyP . pgL;+u pkTosfleq dfq %) /f]kgL hUufsf sfuh kq km]nf k/]sf] atfOG5 . To;sf] k'i6L x'g cfjZos lgsfodf ;gfvt ug{ rflx+ afFsL 5 . uf}td /fd]5fk lhNnfaf6 /fhwfgL cfO{ hLjLsf]kfh{gsf nflu klxn] efG;]sf] sfd ub{y] . 5f]6L x'nfs s:tf] /x]5 eGg] uf}tdsf] of] ;DklQn] klg b]vfpF5 .

# g+= s/ sfof{nosf zfvf clws[t cUgL sfsL{sf] eLd;]guf]nfsf] eJo dxndf 5fkf dfbf{ $* s/f]8 ?k}ofFsf] rn crn ;DklQ km]nf k/]sf] 5 . Tof] dxnsf] leqL efusf] ;hfj6sf nflu dfq $) nfveGbf a9L vr{ ePsf] cg'dfg ul/Psf] 5 . pgsf] ;f] dxn rf/ /f]kgL hUufdf km}lnPsf] kfOof] . Tof] Pp6f dxnsf] d"No dfq & s/f]8 kg]{ cg'dfg ul/Psf] 5 . clxn] k|fljlwsx? pQm dxnsf] j:t'ut d"Nof+sgdf nfu]sf 5g\ .

tftf]kfgL eG;f/sf vl/bf/ e/t l3ld/]sf] rn crn ;DklQ egL k|f/lDes ?kdf @$ s/f]8 ?k}ofFsf] cfFsng ul/Psf] atfOG5 . cy{ dGqfnosf ;x;lrj >L/fd kGtsf] 3/ w/fo;L ;DklQ dfq @$ s/f]8 cfFsng ul/Psf] 5 . To:t} csf{ ;x;lrj hgfb{g zdf{sf] rn crn ;DklQ $) s/f]8 eGbf a9L x'g] b]lvPsf] 5 . oBlk 6'+uf] rf+lx nflu ;s]sf] 5]g . /fh:j cg';Gwfg ljefusf gfoj ;'Jjf ch'{g yfkfsf] 3§]s'nf]sf] eJo dxn / hUufdf dfq ^ s/f]8 ?k}ofF nufgL ePsf] cg'dfg 5 . lqe'jg cGt//fli6«o ljdfg:yn eG;f/ sfof{nosf vl/bf/ /fds[i0f ltjf/Lsf] afg]Zj/ yfkfufpFl:yt ejgsf] d"No # s/f]8 cfFsng ul/Psf] 5 . cy{dGqfnosf pk;lrj O{Zj/ kf]v/]nsf] 3/ dfq} rf/ s/f]8 k/]sf] tyf To;leqsf ljnf;L ;fdfgx?sf] cfFsng x'g afFsL 5 . pgsf 3/af6 ;f]kmf;]6 ;d]t ljb]zaf6 lemsfOPsf kfOPsf] 5 . eG;f/ ljefusf lgb]{zs z/bsfGt clwsf/Lsf] wfkf;Ll:yt 3/sf] sDkfp08dfq !) /f]kgLdf km}lnPsf] 5 . Tof] If]qsf] ;a}eGbf 7"nf] eJo 3/sf] d"No slt xf]nf cg'dfg cfkm}+ u/f}+ . b'O{ lbgleq s;sf 3/ slt k/]sf /x]5g\ eGg] 6'+uf] nfUg] clVtof/sf] bfjL 5 .

s;sf] P]o\of;L s:tf]

eG;f/sf sd{rf/Lx? slt P]o\of;L hLjg latfpFbf /x]5g\ eGg] clVtof/n] @@ hgfsf 3/df vfgtnf;L ubf{ e]l6Psf ljj/0fx?n] b]vfP . Tof] P]o\of;L x]bf{ klg e|i6frf/n] s;/L ;fdflhs dfGotf kfO;s]sf] /x]5 eGg] b]vfpF5 . P]o\of;Lsf] k|lt:kwf{df 5fkf dfl/PsfdWo] sf]xL klg sdL b]lvPgg\ . To;sf s]xL gd"gf s]xL o:tf 5g\ .

cy{ dGqfnosf ;x;lrj hgfb{g zdf{sf] a]8?dsf] Pp6f z}of dfqsf] d"No & nfv k/]sf] /x]5 . Tof] j]8 pxfFn] cd]l/sfaf6 lemsfpg' ePsf] kfOof] . pxfFsf 3/df k|of]u ePsf ;a} ;f]kmf;]6 ljb]zaf6 cfoftLt ePsf /x]5g\ . s;sf] slt d"No egL pxfFn] ;a}sf cfFvf kg]{ 7fpFdf g} hgfP/ /fVg' ePsf] kfOof] . cyf{t\ cfkm" slt wgL / slt ;f}lvg 5' eGg] lj1fkg pxfF cfkm}+n] o;/L ug'{ x'Fbf]/x]5 . pxfF /fhZj dfg]{ dfq xf]Og xltof/sf klg ;f}lvg x'g'ePsf] pxfFsf] lghL b/fhaf6 km]nf k/]sf] Po/ug / 6'6'/fOkmnn] klg b]vfof] . oL xltof/x? rflx+ pxfFn] kl/jf/nfO{ klg b]vfpg' ePsf] /x]g5 . nfO;]G; ljgfsf oL xltof/nfO{ klg clVtof/n] sAhfdf lnPsf] 5 . pxfF cg'dlt ljgf xftxltof/ /fVg], rnfpg] sfg'g adf]lhd klg sfjf{xLdf kg]{ x'g' ePsf] 5 . pxfF ;x;lrj xf] To;sf/0f To:tf] ;f}v adf]lhdsf] ;fdfg hf]8\g ;Ifd /xg' ePsf] egL dfgf} t/ csf{ Ps vl/bf/ e/t l3ld/]sf 3/df kqmfp k/]sf ljnfl;tfsf ;fdfgn] emg\ cfZro{ kfb{5 . l3ld/]sf 3/df ljleGg yl/sf u/L sl/a !% nfv ?k}ofFsf t v]nf}gf dfq km]nf k/] . tL dWo] Pp6f v]nf}gfsf] d"No ?=%% xhf/ egL /sd ltl/Psf] lan g} km]nf k/]sf] 5 . pxfFsL Ps 5f]/L 5g\ . tL Pshgfn] v]nfpg] ljleGg v]nf}gfsf] d"Nodfq olt ePkl5 pgsf] jf:tljs hLjgsf cGo vr{ s:tf xf]nfg\ cg'dfg ug{ ;lsG5 . l3ld/] cfkm" / cfkmGtnfO{ st} 8'nfpg' k¥of] eg] x]lnsK6/eGbf tnsf ;fwg x]g'{ x'Fbf] /x]g5 . vfgtnf;Lsf qmddf Ps jif{ cl3 cfkm\gf cfdfafa'nfO{ dfg;/f]j/df tLyf{6g u/fpFbfsf] x]lnsK6/nfO{ dfq ltl/Psf] landf ?=& nfv vr{ ePsf] eGg] pNn]v ePsf] kfOof] . pgsf] 8fo/Ldf b'O{ nfv eGbf d'lgsf s'g} klg vr{ pNn]Vo gx'g] Joxf]/f ;d]t pNn]v ePsf] kfOof] . of] e|d0f ;Gbe{sf] /sd xf] .

s/ sfof{nosf csf{ zfvf clws[t cUgL sfsL{sf] 3/df /x]sf] Pp6f un}+rfsf] d"No dfq !) nfv cfFsng ePsf] 5 . of] un}+rf 6]Sbfv]/L g} 3'F8f;Dd dfl;g] vfnsf] /x]sf] 5fkf dfg{ hfg]x? atfpF5g\ . aflx/ hlt 7"nf] eJo ejg 5 To;leqsf] ljnfl;tf Tof] eGbf emg 7"nf] /x]sf] pgLx? atfpF5g\ . cGo ;fdfgsf] ljj/0f pNn]v ug{ ;fWo 5}gg\ .

csf{ gfoj ;'Aaf s]bf/ 9'+ufgf klg xltof/sf ;f}lvg /x]5g\ . pgsf] nlntk'/ dxfnIdL:yfgl:yt eJo dxn leqsf] b/fhaf6 cg'dlt j]u/sf b'O{ yfg l/eNj/ / # ;o %) yfg uf]nL km]nf k/] . of] xltof/ k};fsf] jL6f]leq n'sfP/ /flvPsf] lyof] . kqmfp k/]sf dWo] aQL;k'tnL 3/ x'g] Ps sd{rf/L 6f]n l5d]snfO{ ;w}+ ‘vft]’ egL ;+1f lb+bf/x]5g\ . cfkm\g} 3/ 5]pdf /x]sf clVtof/sf ;x;lrj txsf JolQm klg pgsf nflu ‘vft]’ g} /x]5g\ . vft] vft] ePsf] 7fpFdf a;]/ cfkm" ;lxt afnaflnsfsf] dg ;d]t laufl/;s]sf] cf/f]k nufO/xFbf /x]5g\ . ;+of]ujz clVtof/sf tL g} ;x;lrj Tof] lbg 5fkf dfg]{df k/]5g\ . lgs} a]/ egfeg eP kl5 dfq pgn] k|j]z lbP . c?nfO{ xf]Rofpg] ;f}v /fVby] .

5fkf dfbf{sf b[Zox?

clVtof/n] dWo/ftdf Tof] lbg 5fkf dfbf{ slt ;+3if{ ug'{ k/]5 eGg] s]xL gd"gf o:tf 5gM

eG;f/ ljefusf lgb]{zs z/bsfGt clwsf/LsxfF ;f] lbg 5fkfsf] 6f]nL P3f/ ah] k'u]sf] lyof] . cfwf 306f;Dd ;"rgf lb+bf klg pgn] 9f]sf vf]n]gg\ . kl5 s's'/ km'sfP/ nufOof] . oL ;a} e};s]kl5 k|x/Ln] uf]nL 7f]Sg] r]tfjgL lbof] / uf]nL xfGg] kf]lh;g klg agfO;s]kl5 sl/a $% ldg]6kl5 pgn] 9f]sf vf]n] . pgsf] klxnf] cfklQ g} 5fkf 6f]nLsf] j}wflgstf ;f]Wg] lyof] . kl/rokq b]vfpFbf klg pgn] dfg]gg\ . To;sf] cflwsfl/stf k|i6L ug{ vf]lh/x] . pgnfO{ 9f]sfaf6 3r]6]/ leq l5/fO{ 5fkf 6f]nL 3/ k|j]z u/]sf] lyof] . pgn] lgs}a]/ sd{rf/Ln] sd{rf/LnfO{ ;xof]u ug'{ kg]{ eGb} 5fkf 6f]nLnfO{ kf7 l;sfO/x] . t/ Tof] a]nf;Dd kl/jf/sf ;a} ;b:onfO{ 5fkf 6f]nLn] a}7s sf]7fdf NofO;s]sf] lyof] .

af]x/f6f/ afnfh'df 3/ ePsf e/t ;'j]bL s;/L efu] clxn];Dd /x:o g} 5 . pgsf] 3/ 5]pdf clVtof/sf Ps pk;lrj ho a/fnsf] 3/ kb{5 . ;"qx? cg';f/ ;'j]bLn] ;'O{+sf] kfP/ g} efUg ;kmn eP . k|x/Ln] pQm 3/sf] 3]/f aGbL ug'{ k"j{ g} ;'j]bL ToxfFaf6 lx+l8;s]sf lyP . pgnfO{ ToxfFsf] ;dfhn] af6f] dGbL agfpg] JolQmsf ?kdf kl5 k|:t't u/] . t/ ;'j]bL clxn];Dd km/f/ g} 5g\ .

e/t ;'j]bLs} 3/;+u} /fh:jsf csf{ sd{rf/L 9'l08/fh zdf{sf] klg 3/ kb{5 . Tof] lbg of] ;"rLdf pgsf] 3/df 5fkf dfg]{ sfo{qmd lyPg . t/ pgL klg ;f] lbg efu] . kl5 pgsf 6f]naf;Lx?n] Tof] /fte/L zdf{ 3/ gkmls{Psf] hfgsf/L lbP . ;f] 5fkfsf] b'O{ lbg;Dd zdf{ 3/ kmls{Psf lyPgg\ .

cy{ dGqfnosf pk;lrj O{Zj/ kf]v/]n dflnufpFl:yt cfkm\gf] 3/af6 5fkf dfg{ nfUbf efUg vf]h]sf lyP . jfy?dsf] em\ofnaf6 To;sf] kfOk x'Fb} tn emg{ nfUbf pgnfO{ aLr}df ;dfltof] . ;dft]/ leq nu]kl5 pgn] eg]– ædfcf]jfbLsf] 8/af6 efUg nfu]sf lyP tkfO{x? x'g'x'Fbf] /x]5, ca t 9'Ss eof] .Æ

5fkf dfbf{ k|To]s 7fpFdf ;a} Ps;/f] sk8fdf lyP . /fltsf] ;do lyof] . kqmfp k/]sfx?nfO{ n'uf nufpg lbOof] . aflx/ NofOof] . t/ 3/sf cGo ;b:ox? ToxL n'ufdf /ft ljtfpg afWo ePsf b[Zox? ef]lnkN6 b]lv atfpg yflnPsf] 5 . nueu ;a} 7fpFdf l;n ul/P/ afFsL /x]sf sf]7fx?df k"hf, efG;f / a}7s sf]7f dfq lyP . sltkon] b'O{ lbg / # lbg ;Dd ToxL sf]7fdf / Tof] Ps;f/f] n'ufd} latfpg' k/]sf] lyof] .

pk;lrj e/t ;'j]bLsf Ps hgf ^ jifL{o afns em08} clVtof/ l;naGbL sf]7fd} y'lgPsf . pgL ;'lt/x]sf cj:yfdf l;naGbL ePsf] lyof] . kl/jf/sf ;b:on] tTsfn yfxf kfP / aflx/ lgl:s;s]sf sd{rf/LnfO{ xf/ u'xf/ u/]kl5 kl5 l;n tf]8]/ lgsflnof] / km]l/ l;njGbL ul/Psf] lyof] . pgsf ^ ;b:oLo kl/jf/ zlgjf/ / cfOtaf/ lbpF;f];Dd ToxL ?kdf a:g afWo eP . ;f] lbg pgsf 5f]/f :s"n hfg kfPgg . pgsf k':tsx? klg l;naGbLdf k/]5g\ . ljBfnodf hfg gkfpg]df z/bsfGt clwsf/Lsf 5f]/f klg k/] . pgsf lstfax? ToxL l;naGbL sf]7fdf k/]sf x'Fbf cfOtaf/ a]n'sf dfq k':tsx? lemlsof] .

cl3Nnf] /ft;Dd cs't ;DklQsf dflns ef]lnkN6 s;/L levf/L ag] eGg] s]xL kl/jf/sf] 5'§} kL8f 5 . pk;lrj ;'j]bLsf 5f]/fn] ef]lnkN6 cf}iflw vfg kfPgg\ . C0f u/]/ cf}iflw lslgPsf] cg'ej atfOof] . To:t} eG;f/ ljefu k|zf;g zfvfsf clws[t b]jL/fd e08f/Lsf kl/jf/n] zlgjf/ laxfg 5fs 6fg{ C0f vf]Hg lx+8\g' k/]sf] cj:yf 5'§} 5 . s]lxn] s]6fs]6Lsf] lkm; ltg{ klg ca s] ug'{ kg]{ xf] eGg] lrGtf k|s6 u/] . :d/0fLo 5 oL ;a}sf rn crn ;DklQ clVtof/n] hkmt ul/;s]sf] 5 . eft vfg klg C0f kfOg] xf] xf]Og kl/jf/ clxn] oxL lrGtfdf 5 .

a'4gu/ 3/ ePsf Ps clws[tsf] 3/ 5fkfdf/L d'r'Nsf ubf{ l5d]sLnfO{ af]nfOof] . t/ pgn] klxn] Tof] d'r'Nsfdf x:tfIf/ ug{ dfg]gg\ . lng' g lbg' cWof/fdf b'Mv kfpg', l5d]sL x'g klg gx'g] /x]5’ pgn] ef]lnkN6 kqsf/x?;+u u'gf;f] kf]v] .

Ps5fssf] Psxhf/

xfn clVtof/sf] lgoGq0fdf /x]sf sd{rf/Lx? cfkm"dfly s:tf] sf/jfxL x'G5 eGg] lrGtf eGbf vfg a:g] Joj:yfdf a9L s]lGb|t x'g yfn]sf 5g\ . 5f]6L eG;f/ ;'Gwf/fsf b]jL/fd uf}tdn] k|x/L;+u kfFrtf/] xf]6naf6 Ps 5fs vfgf NofOlbP Psxhf/ lbg] k|:tfj /flv/x]sf 5g\ . pgsf] kl/jf/n] ptf 5fs 6fg{ gkfPsf] cj:yf pgnfO{ hfgsf/L 5}g .’ vfg / a:g /fd|f] Joj:yf ul/lbPjfkt sf/jfxLdf k/]sf oL sd{rf/L clxn] h] h:tf] cfly{s ;xof]u cem egf}+ ‘p2f/’ g} ul/lbg] pbf/tf b]vfO/x]sf 5g\ . Ps lbg cl3;Dd c/af}sf] ;DklQ ePsf] dfG5] o:tf] uGxfpg] l58Ldf 3fF6Laf6 lgNg g;Sg] vfgf vfP/ a:g afWo kfg'{ csf]{ dfgl;s oftgf g} xf], h;af6 xfdLnfO{ d'lQm lbgf];\’ pgLx? ;'/IffsdL{;+u af/Daf/ o:t} s'/f ul//x]sf 5g\ . pxfFx?nfO{ /flvPsf] 7fpF ToxL xf] hxfF klxn] ;j{;fwf/0fn] u/]sf ck/fw jfkt kqmfp kbf{ /flvGYof] . clxn] of] 7fpFdf a:bf klg pxfFx? aLr s;n] slt sdfof] egL Vofn 7§fdf cfkm"x?aLr klg ToxL s'/f ul//xg' ePsf] atfOG5 .Æ pxfFx?df k5'tf] b]lvPg .’ ;'/IffsdL{x? pxfFx?nfO{ aGbL agfOPsf] oL lbgleqsf cg'ej o;/L atfpF5g\ . ‘cfkm"n] h;nfO{ h'g a]nf ;xof]u u/]sf] xf] ltgn] of] a]nf cfkm"nfO{ cjZo ;xof]u u5{g\’ kqmfp k/]sfx? oxL ljZjf;df 5g\ . sltko ;lrj, jxfnjfnf dGqL / e"tk"j{ dGqLx? ;d]t e]6\g hfg] u/]sfn] klg pgLx? 9'Ss ePsf] x'g ;Sg] cg'dfg ul/Psf] 5 . To;/L e]6\g hfg] jxfnjfnf ;lrjsf] gfpFdf k|wfgdGqL sfof{nosf ;lrj >LsfGt /]UdLsf] gfpF cufl8 cfPsf] 5 . t/ pxfn] h;nfO{ e]6g vf]Hg' ePsf] xf] Tof] e]6 Ps 306f klv{P/ dfq kfpg' ePsf] lyof] .

P]gdf o:tf] b08 x'Fbf]/x]5

xfn h'g sfg'g cGt/ut @@ hgf dfly sf/jfxL rln/x]sf] 5  Tof] ‘e|i6frf/ lgjf/0f P]g @)%*’ cg';f/ ePsf] xf] . Tof] P]gsf e|i6frf/hGo sfd / ;f] jfktsf] b08 ;DaGwL s]xL k|fjwfg o:tf 5g\ . of] P]gdf To:tf] cg';Gwfgdf k/]sf s'g} kbflwsf/Lsf] aLrd} d[To' ePdf klg p;n] u/]sf] To:tf] sfdaf6 k|fKt ;DklQsf] pkof]u ug]{ kl/jf/df ;b:o klg bl08t x'g], cfkmGtsf gfpFdf /flvPsf rn, crn ;DklQ klg hkmt x'g] Joj:yf 5 . x]/f}+ To;sf s]xL k|fjwfgM–

#= l/;jt lng] lbg]nfO{ ;hfoM -!_ /fi6«;]js jf /fi6«;]js x'g nfu]sf] s'g} JolQmn] cfkm\gf] cf]xbf jf ;f] ;DaGwL s'g} sfd ug{ jf ul/lbP jfkt jf gug{ jf gul/lbP jfkt jf cfkm\gf] cf]xbf jf ;f] ;DaGwL s'g} sfd ubf{ s'g} JolQmnfO{ df]nflxhf jf clgi6 ug{ jf u/fOlbP jfkt jf gug{ jf gu/fOlbP jfkt cfkm\gf] jf c? s;}sf] lgldQ l/;jt lnPdf jf lng dGh'/ u/]df b]xfo adf]lhdsf] l/;jt lng]nfO{ jf lng dGh'/ ug]{nfO{ s;'/sf] dfqf cg';f/ b]xfo adf]lhd s}b / lauf] adf]lhd hl/jfgf x'g]5 . l/;jt lnO;s]sf] eP ;f] l/;jt ;d]t hkmt x'g]5 .

s_ kRrL; xhf/ ?k}ofF;Dd – tLg dlxgf;Dd s}b,

v_ kRrL; xhf/ ?k}ofFeGbf a9L krf; xhf/ ?k}ofF;Dd – tLg dlxgfb]lv rf/ dlxgf;Dd s}b,

u_ krf; xhf/ ?k}ofF eGbf a9L Ps nfv ?k}ofF;Dd – rf/ dlxgfb]lv ^ dlxgf;Dd s}b,

3_ Ps nfv ?k}ofFeGbf a9L kfFr nfv ?k}ofF;Dd – ^ dlxgfb]lv Ps jif{;Dd s}b,

ª_ kfFr nfv ?k}ofFb]lv a9L bz nfv ?k}ofF;Dd – Ps jif{ ^ dlxgfb]lv b'O{ jif{ ^ dlxgf;Dd s}b,

r_ bz nfv ?k}ofFeGbf a9L kRrL; nfv ?k}ofF;Dd – b'O{ jif{ ^ dlxgfb]lv rf/ jif{;Dd s}b,

5_ kRrL; nfv ?k}ofFeGbf a9L krf; nfv ?k}ofF ;Dd – rf/ jif{b]lv ^ jif{;Dd s}b,

h_ krf; nfv ?k}ofFeGbf a9L Ps s/f]8 ?k}ofF;Dd – ^ jif{b]lv cf7 jif{;Dd s}b,

em_ Ps s/f]8 ?k}ofFeGbf a9L hlt;'s} eP klg cf7 jif{b]lv !) jif{;Dd s}b .

$= ljgf d"No jf sd d"Nodf j:t' jf ;]jf lng] /fi6«;]jsnfO{ ;hfoM /fi6«;]jsn] cfkm\gf] cf]xbf jf ;f] ;DaGwL cfkm"n] u/]sf] jf ug'{ kg]{ s'g} sfd sf/jfxLdf ;/f]sf/ ePsf] jf x'g] ;Defjgf /x]sf] jf cfkm\gf] sfof{nosf] sfd;+u ;DaGw ePsf] JolQm eGg] hfgL hfgL To:tf] JolQmaf6 cfkm\gf]] jf c? s;}sf] nflu >L %, >L % sf] ;/sf/, jf ;fj{hlgs ;+:yfsf] cg'dlt glnO{ ljgf d"Nodf jf sDtL d"Nodf s'g} dfn j:t' jf ;]jf lnPdf jf lng dGh'/ u/]df jf lng] pBf]u u/]df lghnfO{ s;"/sf] dfqf cg';f/ 5 dlxgfb]lv Ps jif{;Dd s}b / ljuf] adf]lhd hl/jfgf u/L To:tf j:t' lnO;s]sf] eP ;f] j:t' hkmt x'g]5 / ;]jfsf] xsdf ;]jfsf] ljuf] sfod u/L ljuf] adf]lhd hl/jfgf x'g]5 .

%= bfg, bftJo, pkxf/ jf rGbf lng]nfO{ ;hfoM -!_ cfkm" jxfn /x]sf] kb cg';f/ ;Dkfbg ug'{ kg]{ s'g} sfddf s'g} k|sf/n] c;/ kg{ ;Sg] u/L s'g} /fi6« ;]jsn] s;}af6 >L %, >L % sf] ;/sf/ jf ;fj{hlgs ;+:yfsf] k"j{ :jLs[lt glnO{ cfkm"n] jf cfkm\gf] kl/jf/sf] s'g} ;b:o jf c? s;}åf/f s'g} k|sf/sf] bfg, bftJo, pkxf/, sf];]nL, rGbf jf s'g} lsl;dsf] nfe :jLsf/ ug]{ jf cfkm" jxfn /x]sf] kb cg';f/ ;Dkfbg ug'{ kg]{ sfd;+u} ;DalGwt JolQm;+u ;fk6L lng] /fi6«;]jsnfO{ s;"/sf] dfqf cg';f/ tLg dlxgfb]lv ^ dlxgf;Dd s}b u/L ljuf] hkmt ul/g]5 .

^= sldzg lng]nfO{ ;hfoM /fi6«;]jsn] cfkm\gf] st{Jo kfngsf] l;nl;nfdf jf >L % sf] ;/sf/ jf ;fj{hlgs ;+:yfaf6 pTklbt j:t' jf ;]jf laqmL ubf{ jf ef8f jf lnhdf ln+bf lb+bf s'g} lsl;dsf] sldzg, kfl/>lds, bnfnL b:t'/, ;'ljwf jf nfe k|fKt x'g] /x]5 eg] To:tf] sldzg, kfl/>lds, bnfnL b:t'/ ;'ljwf jf nfe k|fKt u/]sf] ldltn] ;ft lbgleq ;DalGwt sfof{nodf bflvn ug'{ kg]{5 . To;}u/L bflvn gu/]df To:tf] /fi6«;]jsn] bkmf # adf]lhdsf] s;'/ u/]sf] dflgg]5 / ;f]xL adf]lhd ;hfo u/L lauf] ;d]t hkmt ul/g]5 .

&= /fh:j r'xfj6 ug]{ /fi6«;]jsnfO{ ;hfoM /fh:j p7fpg' kg]{ st{Jo ePsf] /fi6«;]jsn] b]xfosf] sfd u/L /fh:j r'xfj6 u/]df jf /fh:j r'xfj6 ug{ s;}nfO{ d2t k'¥ofPdf jf cfkm" ;d]t ;+nUg eO{ b'?T;fxg lbPdf lghn] r'xfj6 ePsf] /fh:j /sd cg';f/ s;"/ u/]sf] dflgg]5 / ;f]xL adf]lhd s}bsf] ;hfo u/L To;/L r'xfj6 ePsf] /fh:j /sdsf] bf]Aa/ hl/jfgf x'g]5 .

*= u}/ sfg'gL nfe jf xfgL k'¥ofpg] ablgotn] sfd ug]{nfO{ ;hfoM -!_ s'g} /fi6«;]jsn] cfkm" jf c? s'g} JolQmnfO{ u}/ sfg'gL nfe k'¥ofpg] jf >L % sf] ;/sf/ jf ;fj{hlgs ;+:yfnfO{ u}/ sfg'gL xfgL k'¥ofpg] ablgotn] b]xfosf] s'g} sfd u/]df s;'/sf] dfqf cg';f/ tLg dlxgfb]lv tLg jif{;Dd s}b / ljuf] v'n]sf]df lauf] adf]lhd hl/jfgf u/L lauf] c;'n pk/ ul/g]5 . ljuf] gv'n]sf]df tLg dlxgfb]lv tLg jif{;Dd s}b / bz xhf/ ?k}ofFb]lv krf; xhf/ ?k}ofF;Dd hl/jfgf x'g]5 .

-s_ cfof]hgfsf] ;+efJotf cWoog ubf{ jf gD;{ tof/ ubf{ k'i6\ofO{sf] cfwf/df ljgf c:jfefljs lsl;daf6 a9L sfd jf nfut b]vfpg],

v_ lgwf{l/t u'0f:t/eGbf sd u'0f:t/sf] lgdf{0f ;fdfu|L k|of]u ug{ jf k|of]u ug{ cg'dlt lbg] jf To:tf] ;fdu|L k|of]u ePsf]df lgwf{l/t u'0f:t/sf] xf] egL k|dfl0ft ug]{ jf :jLs[t lbg],

u_ dgfl;j sf/0f lagf lgdf{0f sfo{sf] u'0f:t/ sd ug]{, cfsf/ jf ?k kl/jt{g ug]{ jf lgwf{l/t zt{ tyf dfkb08 ljk/Lt lgdf{0f sfo{ ug]{, u/fpg] jf To:tf] lgdf{0f sfo{nfO{ u'0f:t/o'Qm, zt{ tyf dfkb08 adf]lhd ePsf] xf] egL k|dfl0ft jf :jLs[t ug]{,

3_ dgfl;j sf/0f lagf nfut Oli6d]6 c:jfefljs ?kdf a9fO{ ;+zf]wg u/L sfd ug]{, u/fpg],

-ª_ em'§f lan, e/kfO{ agfO{ e'QmfgL lng], lbg] jf lansf] bf]xf]/f] e'QmfgL lng] lbg],

r_ dgfl;a sf/0f lagf cfjZos kg]{ eGbf c:jfefljs ?kdf a9L ;fdfg vl/b ug]{, u/fpg],

5_ ;/sf/L jf ;fj{hlgs ;+:yfsf] jf ;fj{hlgs ;DklQsf] c:jfefljs d"Nof+sg ug]{, u/fpg],

h_ ;/sf/L jf ;fj{hlgs ;DklQ u}/ sfg'gL ?kdf cfkm\gf] jf c?sf] gfddf btf{ ef]urng ug]{, u/fpg]

em_ ;/sf/L jf ;fj{hlgs ;+:yfsf] gfddf s'g} ;DklQ lwtf] lng' kbf{ To:tf] ;DklQsf] jf:tljs d"NoeGbf c:jfefljs ?kdf clws d"Nof+sg ug]{, u/fpg],

`_ dfn;fdfg vl/b ubf{ u'0f:t/xLg, Dofb gf3]sf] / c:jfefljs ?kdf a9L d"No lt/L vl/b ug]{, u/fpg] .

@)= u}/sfg'gL ?kdf ;DklQ cfh{g u/]sf] dflgg]M -!_ k|rlnt sfg'g adf]lhd ;fj{hlgs kb wf/0ff u/]sf] dflgg] /fi6«;]jsn] k|rlnt sfg'g adf]lhd k]z u/]sf] ;DklQ ljj/0f cldNbf] tyf c:jfefljs b]lvg cfPdf jf lghn] dgfl;j sf/0f lagf cldNbf] / c:jfefljs pRr hLjg:t/ ofkg u/]df jf cfkm\gf] x}l;ot eGbf a9L s;}nfO{ bfg, bftJo, pkxf/, ;fk6L, rGbf jf as; lbPsf] k|dfl0ft ePdf To:tf] ;DklQ s] s:tf] ;|f]taf6 cfhg{ u/]sf] xf] eGg] s'/fsf] lghn] k|dfl0ft ug'{kg]{5 / gu/]df To:tf] ;DklQ u}/sfg'gL ?kdf cfh{g u/]sf] dflgg]5 .

-@_ s'g} /fi6«;]jsn] pkbkmf -!_ adf]lhd u}/ sfg'gL ?kdf ;DklQ cfh{g u/]sf] k|dfl0ft ePdf To;/L cfh{g u/]sf] ;DklQsf] lauf] cg';f/ b'O{ jif{;Dd s}b / ljuf] adf]lhd hl/jfgf u/L To;/L cfh{g u/]sf] u}/ sfg'gL ;DklQ ;d]t hkmt ul/g]5 .

@$= yk ;hfoM ;+j}wflgs c+u jf lgsfosf kbflwsf/L, >L % af6 dgf]gog jf lgo'Qm x'g] kbflwsf/L, >L % sf] ;/sf/sf ljlzi6 >]0fL jf ;f] ;/xsf kbflwsf/L, ;fj{hlgs ;+:yfsf k|d'v, dxfk|aGws jf ;f] ;/xsf kbflwsf/Ln] o; kl/R5]b cGtu{tsf s;'/ u/]df lghnfO{ To:tf] s;'/df x'g] ;hfodf yk tLg jif{;Dd s}b ;hfo x'g]5 .

##= :jtM lgnDag x'g] M s'g} /fi6«;]js bkmf @* sf] pkbkmf -!_ sf] v08 -u_, bkmf #) sf] pkbkmf -#_ tyf bkmf #! adf]lhd y'gfdf /x]sf]df To;/L y'gfdf /x]sf] cjlwe/ / lgh pk/ bkmf #^ adf]lhd d'2f bfo/ ePsf]df To:tf] /fi6«;]js ;f] d'2fsf] lsgf/f geP;Dd :jtM lgnDagdf /xg]5 .

#(= ljj/0f lng jf sf/f]af/ jf vftf /f]Ssf /fVg ;lsg]M -!_ k|rlnt sfg'gdf h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg e|i6frf/sf] s;'/df cg';Gwfg ub}{ hfFbf s'g} JolQmsf] :jb]z jf ljb]zdf /x]sf] s'g} a}+s jf ljQLo ;+:yfdf sf/f]af/ ePsf] jf vftf ;+rfngdf /x]sf] hfgsf/L s'g} ;|f]taf6 v'Ng cfPdf cg';Gwfg clwsf/Ln] To:tf] sf/f]jf/ jf vftf /f]Ssf /fVg cfb]z lbg ;Sg]5 . cg';Gwfg clwsf/Lsf] cfb]zfg';f/ ;DalGwt a}+s jf ljQLo ;+:yfn] To:tf] sf/f]af/ jf vftf /f]Ssf /fVg'kg]{5 .

t/, ljb]zl:yt a}+s jf ljQLo ;+:yf;+u To:tf] sf/f]af/ jf vftf /f]Ssf /fVg k/]df cg';Gwfg clwsf/Ln] s"6g}lts dfWoddfkm{t\ sf/f]jf/ jf vftf ;+rfng /f]Ssf /fVg nufpg] ;Sg]5 .

-@_ bkmf -!_ adf]lhd sf/f]af/ jf vftf /f]Ssf g/fVg] g]kfnLl:yt ;DalGwt a}+s jf ljQLo ;+:yfsf] k|d'vnfO{ cg';Gwfg clwsf/Ln] krf; xhf/ ?k}ofF;Dd hl/jfgf ug{ ;Sg]5 .

$%= cjsfz k|fKt JolQm pk/ klg d'2f rnfpg ;lsg] M s'g} /fi6«;]jsn] cfkm" s'g} kbdf jxfn /x]sf] cj:yfdf ;/sf/L jf ;fj{hlgs ;DklQ jf >L % sf] ;/sf/sf] :jfldTj ePsf] ;+:yfsf] ;DklQ lxgfldgf jf xfgL gf]S;fgL u/L e|i6frf/ u/]sf] ;DaGwdf To:tf] JolQmn] cfkm\gf] kbaf6 cjsfz k|fKt u/]kl5 klg lgh pk/ d'2f rnfpg o; P]gdf n]lvPsf] s'g} s'/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g .

$^= d'2fsf] sf/jfxL / lsgf/f ug{ afwf gkg]{M k|rlnt sfg'gdf h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg o; P]g cGtu{tsf] d'2f bfo/ x'g' cufj} jf bfo/ ePkl5 cleo'Qm jf k|ltjfbLsf] d[To' ePdf klg d'2fsf] sf/jfxL / lsgf/f ug{ afwf kg]{ 5}g .

$&= ;DklQ hkmt x'g]M s'g} JolQmn] of] P]g jf k|rlnt sfg'g adf]lhd e|i6frf/ u/]sf] dflgg] s'g} sfo{ u/L cfh{g u/]sf] ;DklQ / ;f]af6 a9], a9fPsf] cGo ;DklQ ;d]t cfkm\gf] jf c? s;}sf] gfddf /fv]sf] k|dfl0ft ePdf To:tf] ;DklQ hkmt x'g]5 .


cGt/+u
8f=q}nf]Sogfy pk|]tL

e/t sf]O/fnf

hGdM h"g @%, !(@# sflnsf:yfg sf7df8f}+ . lzIffM Pd=P8= tyf lzIff ljifodf ljBfjfl/lw -cd]l/sf_ . lhDd]jf/Lx?M cfwf/ lzIff lzIfs tflnd s]Gb|df klxnf] lgo'lQm kfO{ sfd ubf{ ub}{ @))& ;fnkl5 :yflkt lzIff dGqfnodf nf]s;]jf cfof]udfkm{t pk;lrjdf lgo'Qm . sn]h ckm Ph's]zgsf] ;+:yfks sf=jf= lk|lG;kn, lq=lj=lj=sf] /lhi6f/ tyf pks"nklt o'g]:sf]df ;+nUg ePsf avt a}+ssl:yt l/hgn P8efOh/ km/ sNr/n Plzof P08 Kof;]lkmsdf ^ jif{;Dd sfd u/]sf], /fli6«o lzIff cfof]usf] ;lrj, k|mfG;sf] /fhb"t tyf ljleGg ;fdflhs Pj+ z}lIfs ;+3 ;+:yfdf ;+nUg eO{ sfd ul/;Sg' ePsf af}l4s Pj+ lzIffljb\sf ?kdf ;'kl/lrt 8f= pk|]tL;+usf] cGt/+u–

á k9\bfv]/L eljiodf s] aGg] nIo /fVg' ePsf] lyof] <

– d]/f] kl/jf/df ;+:s[t k9\g] k/Dk/f eP klg d]/f] lktfhLn] c+u|]hL k9g' ePsfn] pxfF lzIf0f k]zfdf ;+nUg x'g'x'GYof] . 3/df ltgtfs c+u|]hL l;Sg dflg;x? cfpg] uy]{ . dnfO{ klg k9]/ ToxL k]zfdf nfu"Fnf eGg] nfu]sf] lyof] . aLrdf s]xL ;do k|zf;lgs lgsfodf sfd u/] klg ;]jf kl/jt{g u/L lzIfftkm{ nfu]sf] x'F . d]/f] h'g ;f]rfO{ lyof] . kl/jGbn] ToxL g} x'g k'Uof] .

á pRr lzIff cd]l/sfaf6 k|fKt u/]kl5 ToxL a;]/ sfd ug{ dg nfu]g <

– d]/f] s]xL z'e]R5's ldqx?n] k9fO{;s]kl5 ToxL sfd /fd|f] u/]/ a:g cfu|x u/]sf lyP t/ lzIff ljifodf pRr lzIff xfl;n u/]kl5 cfkm\g} b]zdf uP/ lzIff If]qsf] ljsf;df s]xL ;xof]u k'¥ofpFb} cfkm\g} /fi6«sf] ljsf;df ;xefuL x'g] OR5fn] ubf{ d kms]{/ cfPsf] x'F .

á k|zf;lgs hflu/ tkm{ r}+ lsg hfg' ePg <

– jL=P=jL=P8 u/]/ d}n] cfwf/ lzIff lzIfs tflnd s]Gb|df s]xL ;do sfd u/] . To;kl5 ;ft ;fnsf] kl/jt{g eof] . Tof] kl/jt{g kl5 dGqfnox? v'n] . nf]s;]jf klg v'Nof] . nf]s;]jfsf] klxnf] ;d"xd} d hfFr lbP/ pk;lrj x'g k'u]+ . ToxfF k|fylds, dfWolds ljBfno / lzIfsx?sf] tflnd ljifo d]/f] lhDdf lyof] . ToxL ;dodf cd]l/sfn] g]kfnsf] lzIff If]qdf ;xof]u ug]{ eof] . cd]l/sL / g]kfnL b'O{ hgf 8fO/]S6/ cfjZos x'Fbf g]kfnsf] tkm{af6 d vl6PF . ToxfF sfd ubf{ ub}{ sn]h ckm Ph's]zgsf] :yfkgf eof] . d ToxfFsf] sf=jf= lk|lG;kn aGg k'u]+ . ToxLaf6} kL=Pr=8L= ug{ cd]l/sf uPF . pxfFaf6 lkm/]kl5 d dGqfno ;?jf ePF . d}n] lzIff ljifodf g} pRr lzIff xfl;n u/]sf] x'Fbf lghfdtL tkm{sf] gf]s/L 5f]8L lzIff tkm{ nfu]sf] x'F .

á lqljljsf] :yfkgf ug{ tkfO{+sf] lgs} 7"nf] of]ubfg /x]sf] lyof] elgG5 lg <

– kSs} xf] . ha d cd]l/sfaf6 pRr lzIff k|fKt u/L lkm/]+, dnfO{ sn]h ckm Ph's]zgsf] lk|lG;knaf6 lqljljsf] /lhi6f/ kbdf nluof] . @)!% ;fndf sLlt{k'/df lqljljsf] :yfkgf ug{ hUuf lnP klg ToxfF s]xL sfd ePsf] lyPg . efO; rfG;n/ ?b|/fh kf08] x'g'x'GYof] . lqljljdf /lhi6f/sf] ?kdf sfo{/t /xFbf Ps k6s >L % dx]Gb| ;/sf/;+usf] bz{ge]6sf qmddf df};"kmaf6 –‘xfdLn] lqljljnfO{ sLlt{k'/ ;fg]{ eg]/ ToxfF ePsf ufpFn]nfO{ cGoq ;f/L hUuf lnPsf] cfh &÷* jif{ eO;Sof] . clxn];Dd ToxfF s]xL sfd x'g ;s]sf] 5}g . lqljlj ToxfF ;fg]{ xf] eg] sfd ;'? ug'{ k¥of], xf]Og eg] To; If]qsf ls;fgsf], hdLg pgLx?nfO{ g} lkmtf{ lbg' k5{ . o; ljifodf s] ug{ ;S5f}+ egL x's'd eof] . d}n] eg]+– ‘;/sf/ Tof] 7fpF t lqljljsf nflu clt pko'Qm 5, t/ lqljlj ;fg{ r}+ ;a} k"jf{wf/, af6f] lah'nL, kfgL tof/ u/L ;fg{ r}+ cln ;do nfUg]5 .’ To;kl5 lqljlj ;fg]{ sfddf sl:;P/ nfu]+ . ;kmn klg eOof] .

á /fhb"t klg x'g' eof] lg <

– lqljljd} sfo{/t /x]sf]] ;dodf o'g]:sf]df hfg g]kfnsf tkm{af6 d 5flgP . d}n] ToxfF l/hgn P8efOh/ km/ sNr/n Plzof P08 Kof;]lkmsdf sfd ubf{ ub}{ k|mfG;sf] /fhb"t kb vfnL eP5 . s;nfO{ k7fpg] eg]/ oxfF rrf{ x'Fbf pk|]tL ljb]zdf ePsfn] p;}nfO{ k7fpg] ;xdlt eP5 . clg d k|mfG;sf] /fhb"t kbdf lgo'Qm x'g k'u] . k|mfG;sf] /fhb"tn] Oh/fon, u|L;, kf]r'{un, O6nL / :k]g klg x]g'{ kg]{ ePsfn] tL b]zsf] /fhb"t klg d g} ePF .

á k|hftGqsf] k'gj{xfnLkZrft\ lg <

– x'g t /fli6«o lzIff cfof]u u7g ePkl5 d g} ;lrj ePsf] lyPF . @)$^ ;fn kl5 g} tTsfnLg k|=d=n] ca b]zdf gofF Joj:yf cfPsfn] z}lIfs If]qnfO{ gofF tl/sfn] cl3 a9fpgsf nflu cfu|x ug'{ ePsfn] /fli6«o lzIff cfof]usf] pkfWoIf agL lhDd]jf/L ;Dxfn]+ .

á b]zsf] jt{dfg z}lIfs cj:yfnfO{ s;/L x]l//xg' ePsf] 5 <

– b]z ljsf;sf] d"n cfwf/ g} jf:tjdf lzIff g} xf] . d t /f0ffzf;g klg x]/]sf] dfG5], To;a]nfdf ljBfno nufot z}lIfs ;+:yf vf]Ng' ck/fw g} 7xl/GYof] . clxn] h'g k|sf/n] :s"n, sn]h, ljZjljBfnosf] :yfkgf x'g k'u]sf] 5, To;nfO{ ;sf/fTds ?kn] x]g'{ kb{5 . xfd|f] b'ef{Uo s] eof] eg] xfdLn] lzIffnfO{ cfkm\gf] b]z cg';f/ of]hgfa4 tl/sfn] n}hfg t vf]lhPsf] xf], t/ h'g k|sf/sf] ;f]rfO{ cg';f/ cl3 a9fpg' kg]{ xf], Tof] x'g ;s]g– vf; u/]/ pRr lzIffdf . s] eof] eg] ef/tsf] ;xof]udf xfdLn] h'g ljZjljBfnosf] :yfkgf u¥of}+, ToxLsf] sfj{g skL h:t} oxfF x'g uof] . To;sf] c;/ s] kg{ uof] eg] pgLx?sf h'g ;d:of lyP, tL ;d:ofx? xfdLn] cfh;Dd ef]lu/x]sf 5f}+ .

á z}lIfs If]qsf] ;'wf/df s] ug'{ knf{ t <

– lzIff If]qsf] ;'wf/ ug]{ lhDd]jf/L kfPsfx?n] OdfGbf/Lk"j{s sfd ug'{k5{ . lzIffdf /fhgLlts xfjL x'g'x'Fb}g . k|f/Deb]lv g} gful/s lzIff lbg yfNg' kb{5 .

á cjsfz kl5 /fhgLltdf hfg r} dg nfu]g <

– /fhgLltaf6 r}+ d 6f9} /x]sf] 5' . /fhgLlt eGg] s'/f cfjZos r}+ xf] . t/ d]/f nflu r}+ ‘86L{ u]d’ g} nfu]sf] 5 . To;}n] d /fhgLltaf6 Ps xft, Ps ljQf k/} a:5', a;]sf] klg 5' .

á jt{dfg b]zsf] /fhgLlts cj:yfnfO{ rf+lx s;/L x]l//xg' ePsf] 5 <

– b]zsf] cj:yf ax't} gfh's cj:yfdf k'u]sf] 5 . of] cj:yfsf] l;h{gfdf /fhgLlts kf6L{x? g} lhDd]jf/ 5g\ . emg\ dfcf]jfbLsf] lqmofsnfkn] t sxfnLnfUbf] cj:yf b]vf k/]sf] 5 . l:ylt a8f] gfh's 5 . sltko lg/k/fw dflg;x? dfl/Psf 5g\ . sltnfO{ afFRg g} d'lZsn k/]sf] 5 . ;du|df eGg'kbf{ b]zsf] /fhgLlts cj:yf uf8Lsf] lnsaf6 aflx/ lg:s] h:t} ePsf] 5 .


dgsf] uf“7f]
of] sbdn] lg/Gt/tf kfcf];\

k|an e§/fO{

Ps ;ftf cl3 /fhwfgLdf ljxfg}b]lv vf;v'; x'g yfNof] . clVtof/n] vfgtnf;L u¥of] . ‘k|hftGqnfO{ vt/f kg{ nfUof], /fhfsf] ;Nnfx cg';f/ sfd ePsf] 5 /] Û’ o:t} o:t} xNnfn] /fhwfgL tfTof] . of] xNnf ug]{x?n] s] a'em\g' kYof]{ eg] @))& ;fndf hxflgofF /f0ff zf;g / @)$^ ;fndf #) jif]{ k~rfotL Joj:yfnfO{ s;n] arfpg ;s] < hgtfsf] OR5f ljk/Lt sfd ug]{ h:tf];'s} zf;ssf] klg cGTo cjZo+efjL 5 . h:tf];'s} bdg / uf]nL jf?bsf] dfemdf a;]/ klg hgtfn] ljb|f]x u5{g\ eGg] s'/f @))& ;fn / @)$^ ;fnsf] 36gfn] k'i6L ul/;s]sf] 5 .

clVtof/n] sfd ug{ yfn] kl5 k|hftGqnfO{ vt/f x'G5 eGg]x?n] s] a'em\g' k¥of] eg] clxn]sf /fhgLlts kf6L{n] @)$& sf] ;+ljwfgsf] bfo/fleq a;]/ sfd u/]sf 5}gg\ . ;+ljwfgsf] bfo/fdf a;]/ sfd ug]{ Ps dfq /fhf ePsf 5g\ . t/ dlGqkl/ifb\sf] l;kmfl/;df /fhfn] dgf]gog ug'{ kg]{ 7fpFdf /fhfjfbL eOG5 eGg] dgf]ut efjgfaf6 u|l;t eP/ /fli6«o;ef ;b:o l;kmfl/; /fhf;dIf gug]{ k|wfgdGqLn]x?n] cfkm" k|wfgdGqL x'g gkfPkl5 jxfnjfnf k|wfgdGqLnfO{ ‘;+ljwfgsf] bfo/fdf’ a;]g eGg] k|j[lQ klg ca gf}nf] s'/f ePg .

clVtof/n] h'g sfd clxn] u/]sf] 5 To;nfO{ ;a}lt/af6 ;dy{g ePsf] 5, x'g'k5{ . ;Lldt ;+Vofdf eP klg sfd /fd|f] ePsf] 5 . To;nfO{ 6'+uf]df gk'¥ofO{ 7"nf] ;+Vofdf 5fglag ubf{ clVtof/nfO{ ;DxfNg sl7gfO{ kg{ ;SYof] . t/ o;f] eGb}df clVtof/n] cfkm\gf] sfo{jfxL oltdf dfq ;Lldt /fVg' plrt x'Fb}g . p;n] ;x;lrj :t/df dfq xf]Og ;lrjb]lv dGqL, k"j{ dGqL, k"j{ k|wfgdGqL, Jofkf/L;Dd cfkm\gf] sf/jfxL cufl8 n}hfg' k5{ . t/ o;f] ubf{ s'g} klg txaf6 clVtof/nfO{ cf}+nf 78\ofpg], /fhgLlts ;+hfndf km;fpg] s'lT;t if8\oGq ul/g' x'Fb}g . o;f] eof] eg] of] eGbf 7"nf] b'ef{Uo c? s]xL x'g ;Sb}g .

ljb]zLx?n] ;d]t eGg yfn]sf lyP— g]kfndf s'zf;g, sldzgtGq, e|i6frf/sf] cGTo gePdf xfdL ;xof]u ug{ ;Sb}gf}+ . o;n] ubf{ klg ;/sf/n] clVtof/nfO{ alnof] agfpg jiff}+ cNdlnPsf] P]gnfO{ nfu" ug{ sl:;Psf] xf]nf . clVtof/sf] sfdnfO{ ;/sf/n] jf ;/sf/df /x]sf ‘e|i6’x?sf] ;Nnfxdf aLr}df t'jfpg] sfd ug'{ x'Fb}g .

e|i6frf/ ;DaGwL d'2f x]g]{ ljz]if cbfnt u7g x'g'af6 klg ;j{;fwf/0fn] ljs[lt cGTo x'g] cfzf u/]sf 5g\ . o; cbfntsf GofofwLzx?n] s'g} klg kl/jGwdf gk/L ;xL lg0f{o ug{ ;Sg'k5{ . – eQmk'/


aNn km]nf k/] /fi6«sf zq'x?

sflnsf dxt

clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] cy{ dGqfno cGtu{tsf sd{rf/Lx?sf] 3/df 5fkf df/]/ ;fxl;s sfdsf] pbfx/0f lbPsf] 5 . pgLx?sf] o; sbdn] of] b]zsf] enf] lrtfpg] s'g} ;+j}wflgs lgsfo klg ePsf] kl/ro lbPsf] 5 . clxn] clVtof/n] u/]sf] sfdsf] ;/fx|gf gug]{ s'g} klg g]kfnL 5}gg\ . ;a}n] d'Qms07n] :jfut u/]sf 5g\ . olb s;}sf] u'gf;f] 5 eg] ;Lldt ;+Vofdf dfq xft xfNof] eGg] 5 . of] t emg\ clVtof/nfO{ cfufdL lbgdf sfd ug{ an k|bfg ug]{ dGq xf] . s'g} klg lgsfon] u/]sf] ;sf/fTds sfdsf] ;a}n] :jfut ug'{k5{ / eO/x]sf] 5 . t/ /fhgLlts kf6L{x? df}g 5g\ . zfob pgLx? sd{rf/LnfO{ eGbf cfkm" ;dlk{t sfo{stf{nfO{ a9L sf/jfxL u/]sf]df clVtof/sf] jb/VofO{ ug]{ ;f]rdf 5g\ xf]nfg . pgLx? cfo'Qm ;"o{gfy pkfWofo hn;|f]t ;lrj x'Fbf ePsf tLnh:tf uNtL, sdhf]/Lx? dfOqmf]:sf]k nufP/ vf]lh/x]sf] klg x'g;S5 . olb To;f] eof] eg] Tof] eGbf 7"nf] b'ef{Uo c? s]xL x'Fb}g . of] g]kfn xf], To;f] gxf]nf eGg klg ;lsGg . dfl;s rf/ xhf/ tna yfKg] vl/bf/n] agfPsf] cfln;fg cfw'lgs ;Dk"0f{ ;'v;'ljwf ;DkGg ejg b]Vbf b]zsf] /fh:j s;/L n'l6O/x]sf] /x]5 eGg] k|i6 eof] . cfGtl/s /fh:j ljefun] s/ a'emfpg] Dofb af/Daf/ a9fO/x\of], s;}nfO{ sf/jfxL u/]g . / nIo cg'?k /fh:j c;'nL x'g g;s]sf] af/Daf/ atfO/x\of] . t/ ;f]xL sfof{nodf clws[tsf] 3/ 5fkf df/]kl5 yfxf nfUof], /fh:j lsg c;'n ePg eg]/ . k|x/Ln] kqmfp u/L NofpFbf Pshgf OHhtbf/ sd{rf/LnfO{ nfh nfu]5 / ?dfn unaGbL em}+ j]/]/ lx+8]5g\ . s:tf] cfZro{ Û hgtfsf] kl;gf cfkm\g} afa'sf] 9's'6Lsf] ;DklQ em}+ b'O{ xftn] ;f]xf]bf{ nfh gnfUg] t/ clVtof/n] ;dfpFbf nfh nfUg] < sfd ul/G5 eg] lge{otfk"j{s ug'{k5{ . rf]/ af6f]af6 ul/Psf] clgoldt sfdsf] glthf slxNo} /fd|f] x'Fb}g . cGTodf >L % a8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfxn] eGg'ePsf] dxfgjf0fL km]l/ :d/0f u/f}+– 3"; lng] / lbg] b'j} /fi6«sf zq' x'g\ . – 8'8e~Hofª, l;Gw'nL


lgjf{rg–cGwfn] xfQL 5fd] h:tf] gxf];\

1fgk|;fb zdf{

cfufdL sflt{s @& ut] x'g] lgjf{rg ;/sf/sf] ;xof]udf lgjf{rg cfof]un] :jtGq / lgikIf ?kdf u/fpg' k5{ . e|i6frf/L / t:s/Lx?sf] k|efjaf6 lgjf{rgnfO{ s;/L arfpg] eGg] ;Gbe{df klg ;DalGwt ;a}sf] Wofg hfg' kg]{ x'G5 . b'lift ?kdf pDd]bjf/ jf kf6L{n] k|fKt ug]{ wg / e|i6frf/Lx?sf] ansf] k|efjdf lgjf{rgsf] kl/0ffd k|efljt x'g ;S5 . To;}n] lgjf{rgsf] cledt dtkqsf] dfWodaf6 k|s6 x'g g;s]sf] v08df k|hftGq vt/fdf kg{ ;S5 . k'g?TyfgfbL, pu|jfdkGyL t:s/ tyf e|i6frf/Lx?af6 cfufdL lgjf{rgnfO{ s;/L dof{lbt ?kdf ;~rfng ug]{ < s;/L zflGtk"0f{ 9+uaf6 ;DkGg ug]{ < a]n}df ;f]Rg'k5{ . ;fy} dtbfgsf] dfWodaf6 k|hftGqk|lt hgtfsf] cf:yf s;/L a9fpg] eGg] tkm{ clxn]b]lv g} ;DalGwt ;a}n] u[xsfo{ k|f/De ug'{ pko'Qm x'g]5 . clxn]sf] /fhgLlts kl/b[ZonfO{ b[li6ut ubf{ cfufdL lgjf{rgaf6 ;+ljwfgsf] bfo/fleq /xL k|hftGqnfO{ sdhf]/ ug{ k'g?TyfgjfbLx? ;lqmotfsf;fy cufl8 cfpg] 5g\ eg] csf]{tkm{ u}/ ;+j}wflgs pkfox?nfO{ cnDag ub}{ k|hftflGqs k|lqmofnfO{ g} t]hf]jw ug]{ ljWj+;sf/Lx? klg lqmofzLn x'g]5g\ . To;sf/0f oL ;d:ofaf6 d'Qm x'g ;lsPg eg] ‘cGwfn] xfQL’ 5fd] h:tf] x'G5 . – dfdvf–#, cf]vn9'+uf


SofDk; xf]Og …6fOdkf;Ú

b]j/fh pkfWofo

lzIffsf] klxnf] 3fd ljgf hLjg ;fy{s agfpg sl7g 5 . To;}n] cfh lzIff bLIffnfO{ kmfNt' dfGg] sf]xL klg kfO{+b}g . ljleGg ;fdflhs, cfly{s kl/jGbn] ubf{ cWoog ug{ g;Sg]x?n] afx]s ;fdfGo cj:yfsf kl/jf/n] klg cfkm\gf 5f]/f5f]/LnfO{ uR5] cg';f/sf] :s"ndf k9fPsf x'G5g\ . clxn] u'?s'nLo lgod nfu" x'g t g;Snf t/ ljBfyL{x?df ;fdfGotofM x'g'kg]{ cg'zf;gsf] 68\sf/f] vfFrf] eg] dx;'; ul/Psf] 5 . ljBf cfh{gsf] nflu ;/:jtLsf] dlGb/df cfpg] ljBfyL{x?n] pR5[+vntf ckgfpg', cfkm"eGbf sd hfGg], tNnf] ju{sf] jf ;f]emf] JolQmnfO{ cgfjZos ?kdf ;tfpg' sbflk /fd|f] dfGg ;lsGg . t/ oxfFsf x/]s :s"n, sn]hdf o:t} 5, eO/x]sf] 5 . :s"n xftf jf SofDk; xftf eg]sf] s]jn k9\gsf] nflu xf] . To;df s;}n] gfOgf:tL ug{ ;Sb}g . ;a}n] cfkm\gf] :jefj cg';f/sf] ;fyL agfpg ;S5g\ . t/ ;fyLTjsf] dof{bf gf3]/ ul/g] cjfl~5t Jojxf/, ck|fs[lts xfpefpn] kf7zfnfnfO{ g} ljs[t t'NofpF5, t'NofO/x]sf] 5 . o;sf cltl/Qm SofDk; xftfdf x'g] /fhgLltn] klg ;Rrf ljBfyL{nfO{ l6Sg d'lZsn agfO/x]sf] 5 . s] SofDk; xftfdf /fhgLlt gu/] x'Fb}g / < s] ljBfyL{ klg /fhgLlt1x?sf] xftsf] uf]6L aGg} k5{ / < oL / o:t} y'k|} sf/0fx?n] ubf{ SofDk;nfO{ ‘6fOdkf;’ df kl/0ft ul/lbPsf] 5 eg] cem klg xfdLn] ;f]Rg] a]nf ePg < – sfdgkf uf}zfnf–(


g]kfn uDeL/ x'g}k5{

s[i0f rf}w/L

e"6fgL z/0ffyL{ ;d:of d'n'sn] em]Nb} uPsf] aiff}{ eO;Sof] . g]kfn PSn}n] o;nfO{ 6'+uf] nufpg g;lsg] b]v]/ d'2f cGt/f{li6«os/0f ug]{ k|of; klg k|z:t ePdf 5g\ . h;sf] s]xL /fd|f] kl/0ffd klg lgl:sof] . emfkfsf] v'b'gfjf/L lzlj/df /x]sf e"6fgL z/0ffyL{sf] 5fglag sfo{ klg ;DkGg eof] . t/ e"6fg ;/sf/n] cfkm\gf] k|lta4tf cg'?k ‘e"6fgL’ eg]/ k|dfl0ft ePsf z/0ffyL{nfO{ clxn];Dd lkmtf{ nu]sf] 5}g . o;sf] sf/0f s] xf] < a'em\g ;lsPsf] 5}g . r/0f dfly r/0f ylkP/ jftf{ eO/x]sf 5g t/ jftf{af6 lgl:sPsf] kl/0ffd sfof{Gjog x'g ;s]sf] 5}g . af/Daf/sf] lem+hf]nfUbf] o:tf] ‘jftf{’ / To;af6 lg:sg] ‘lgisif{’n] slt pknlAwd"ns ePsf 5g\, To;sf] kl/0ffd xfd|f] ;fd' 5 . k|dfl0ft eO;s]sf z/0ffyL{nfO{ e"6fg ;/sf/n] lkmtf{ n}hfg' p;sf] g}lts lhDd]jf/L xf]Og / < s] To;sf] nflu klg k'gM jftf{ ug'{k5{ / < To;}n] jftf{sf] nflu ul/g] jftf{sf] ca cfjZostf 5}g . aflx/af6 x]bf{ jftf{ k|z:t eO;s]sf 5g\ . ca sfof{Gjog x'g dfq afFsL xf] . To;}n] lg0ff{os txdf k'u]/ e"6fgnfO{ p;sf] b]zdf k|dfl0ft gful/s lkmtf{ n}hfg s] sf] cfklQ <

e"6fgn] o;/L af/Daf/ b]vfO/x]sf] 5'Nofxkgsf] s'g} cf]vlt 5}g < g]kfnn] o;df u+eL/ eP/ ;f]Rg' kg]{ a]nf cfPsf] 5 . – lj/f6gu/


cy{rqm

jfl0fHo jftf{ cfzftLt ?kdf ;kmn

g]kfn / ef/taLr Jofkfl/s If]qdf pTkGg ;d:ofsf] cfk;L ;xdltsf cfwf/df ;dfwfg ug]{ p2]Zon] ;fpg #! b]lv ebf} ! ut];Dd eof] . lbNnLdf ePsf] jftf{ cfzftLt ?kdf ;kmn ePsf] 5 . g]kfnL kIfn] /fv]sf clwsf+z dfux? k"/f ug]{ cfZjf;g ef/tLo kIfn] lbPsf] 5 . of] jftf{df g]kfnaf6 ef/ttkm{ lgsf;L x'g] ;fdfgx?df nufOb} cfPsf] cltl/Qm -Pl06 8lDkª_ z'Ns, / ljnfl;tf s/ x6fOPsf] 5 . sf]6f k|0ffnL cGtu{t ef/t lgof{t x'g] jg:klt £o", Pqm]lns ofg{, tfdfsf] tf/ / lh+s cS;fO8df nufOPsf] cltl/Qm z'Ns x6fpg] ;xdlt ef/tn] lbPsf] 5 . o; cl3 ef/tLo kIfn] oL j:t'x?df $) k|ltzt;Dd cltl/Qm s/ nufpFb} cfPsf] lyof] . ^ dlxgf cl3 ;g\ !((^ df ;DkGg g]kfn ef/t jfl0fHo ;lGw gjLs/0f x'Fbf t];|f] d'n'saf6 sRrf kbfy{ NofO{ g]kfndf pTkfbg x'g] jg:klt £o", tfdfsf] tf/, Pqm]lns ofg{ / lh+s cS;fO8 h:tf j:t'n] ef/tLo pBf]u Joj;fodf gsf/fTds c;/ kf/]sf] eGb} ltgLx?sf] sf]6f lgwf{/0f ug{ g]kfnnfO{ cfu|x u/]sf] lyof] . ;f]xL cg'?k k|ltjif{ Ps nfv d]l6«s6g jg:klt £o", !) xhf/ d]l6«s 6g Pqm]lns ofg{, @ xhf/ % ;o d]l6«s 6g lh+s cS;fO8, & xhf/ d]l6«s 6g tfdfsf] tf/ lgof{t ug{ kfpg] k|fjwfg /flvPsf] lyof] . s]xL g]kfnL Jofkf/Lx?n] ;lGwsf k|fjwfgx?sf] pNn+3g u/L clgolGqt ?kdf tL j:t'x? lgof{t u/]sfn] b'j} b]zaLr k'gM ;d:of pTkGg ePsf] s'/f cy{ / jfl0fHo If]qsf lj1x?n] atfPsf 5g\ .

kl5Nnf] k6s lbNnLdf ePsf] b'j} b]zsf jfl0fHo ;lrjx?aLr ePsf] jftf{df tfdfsf] tf/sf] lgof{t sf]6f & xhf/ % ;o d]l6«s 6gaf6 a9fO{ !) xhf/ d]l6«s 6g k'¥ofOPsf] 5 . To:t} g]kfndf pTkflbt lrofdf klZrd j+ufn ;/sf/n] nufpFb} cfPsf] @) k|ltzt ljnfl;tf s/ klg x6\g] ePsf] 5 . o;af6 k"jL{ g]kfnsf clwsf+z lrof tyf skmL s[ifsx?nfO{ 7"nf] nfe x'g] ck]Iff ul/Psf] 5 . g]kfn ef/t cGt/ ;/sf/L ;ldltsf] a}7sdf zfxL g]kfn jfo' ;]jf lgudsf hxfhnfO{ ef/tLo ljdfg:yndf OGwg ebf{ cGtM z'Ns gnufpg] Joj:yf ug]{ ;xdlt ePsf] 5 .

g]kfnaf6 pTkflbt vfBfGgsf] ef/t lgsf;Ldf b]lvPsf emGem6x? x6fpg] ljifodf b'j} b]zsf jfl0fHo clwsf/Lx? ;xdt ePsf 5g\ . ef/tLo kIfn] nufpFb} cfPsf] Sjf/]G6fOg z'Ns x6fpg] / hfFr k|lqmofnfO{ ;/n agfpg] ;xdlt eP cg'?k hf]ujgL, ;'gf}nL / jgjf;f If]qdf tLg j6f yk Sjf/]G6fOg r]skf]i6 :yfkgf ug]{ ePsf] 5 . To;af6 ef/t lgof{t x'g] s[lifhGo j:t'df nufOb} cfPsf] Sjf/]G6fOg z'Ns ;d]t 36\g] ck]Iff ul/Psf] 5 . jftf{df g]kfnL kIfsf] Sjf/]G6fOg z'Ns 36fpg] cg'/f]wnfO{ ef/tn] ;sf/fTds ?kdf lnPsf] hfgsf/L jftf{sf ;xefuL ;b:on] ljdz{nfO{ lbg' eof] . pxfFn] eGg' eof]– æxfdLn] xfd|f] tkm{af6 cfkm\gf s'/f :ki6;+u /fv]sf 5f}+ . pxfFx? To;k|lt ;sf/fTds x'g'x'G5 .Æ ljutdf sfs8leQf, hf]ujgL, /S;f}n, ?k}l8xf nufotsf If]qdf s[lif pTkfbgsf] lgsf;Ldf ;d:of tLj| eof] .

To;}u/L g]kfnaf6 ef/ttkm{ lgsf;L x'g] vfBj:t'sf] u'0f:t/ dfkg k|lqmofnfO{ ;/n agfpg] lbzfdf klg a}7s pknlAwk"0f{ ;fljt ePsf] 5 . ef/tLo kIf g]kfnaf6 ef/t lgof{t x'g] % k|ltzt vfBfGgsf] u'0f:t/ k/LIf0f u/L ef/tdf lgof{t ug{ lbg ;xdt ePsf] 5 . ;xdlt cg'?k g]kfns} k|df0fkqnfO{ cfwf/ agfP/ ef/tdf g]kfnL vfBfGg lgsf;L ug]{ cg'dlt lbOg]5 . o; cl3 g]kfnL vfBfGgnfO{ k'gM lg/LIf0f u/]/ dfq ef/tdf lgsf;L ug{ kfOg] hl6n k|fjwfg /flvPsf] lyof] . k'gM k/LIf0fsf] emGem6 ;dfKt eP kl5 g]kfnL vfBfGgn] ef/tLo ahf/df ;xh} k|j]z kfpg] ck]Iff ul/Psf] 5 .

/]Nj] ;Demf}tf ;]K6]Da/df

ljZj a}+ssf] ;xof]udf jL/u~hdf lgld{t ;'Vvf aGb/ufx;Dd /]Nj] ;]jf ;+rfng ug]{ ljifodf ef/tLo clwsf/Lx? ;sf/fTds b]lvPsf 5g\ . cfufdL ;]K6]Da/ dlxgfleq of] ;d:ofsf] ;dfwfgsf nflu b'j} b]zsf clwsf/Lx?aLr lbNnLdf csf]{ a}7s ug]{ ;xdlt ePsf] 5 . b'O{ jif{ cl3 lgdf{0f sfo{ k"/f ePsf] jL/u~h ;'Vvf aGb/ufx ef/t;+u /]n ;+emf}tf x'g g;s]sf sf/0f cem} ;+rfngdf cfpg ;s]sf] 5}g . pQm aGb/ufx ;+rfngdf cfPkl5 cfoft lgof{tdf $) k|ltzt eGbf sdL cfpg] ck]Iff g]kfnL kIfsf] 5 . t];|f] d'n's x'Fb} g]kfn cfpg] ;fdfg ef/tsf] snsQf aGb/ufxaf6 ;f]em} jL/u~h k'¥ofpg] p2]Zon] /flvPsf] 5 . ;g\ !((^ df tTsfnLg ef/tLo k|wfgdGqL cfO{=s] u'h/fnsf kfnfdf g]kfn ef/taLr jfl0fHo ;lGw ;DkGg ePsf] lyof] . g]kfnsf] ;a}eGbf 7"nf] Jofkfl/s ;fem]bf/ d'n's ef/t;+u of] ;Demf}tf eP kl5sf s]xL jif{ b'j} b]zaLrsf] Jofkf/ pQm ;lGwsf] g]kfnL j:t'nfO{ ljgf /f]s6f]s ef/t k7fpg ;lsg] nlrnf] k|fjwfgsf] b'?kof]u ub}{ g]kfnsf s]xL Jofkf/Lx?n] cj}w ?kdf cTolws dfqfdf ;fdfg ef/t lgof{t u/] . ;lGw ePsf] kl5Nnf] jif{ ;g\ !((& df ef/t lgof{t x'g] jg:klt £o"df cl3Nnf] jif{sf] t'ngfdf #)) k|ltztn] a[l4 ePsf] lyof] . s]xL Jofkf/Lx?sf sf/0f ;d:of cfO{ k¥of] .

g]kfnsf /fhgLlt1x?n] s]xL Jofkf/Lx?sf] bjfjdf ef/t;+u c8fg /fVbf ;d:of cem hl6n x'g k'Uof] .


k|ltWjlg

of] s'/f t xhd ePg lg Û

d ‘;fKtflxs ljdz{’sf] lgoldt kf7s x'F . dnfO{ o; klqsfdf ul/Psf] ljZn]if0f ;xL / ts{;+ut nfUb5 . t/ utf+ssf] ljdz{sf] d'Vo ;dfrf/ Tolt lrQ a'em]g . x'gt ;dfrf/ cfkm}+df 7Ls xf]nf . t/ lgjf{rg cfof]udf rln/x]sf] ax;nfO{ j]jf:tf u/L ‘?v’ lrGx o;n] kfpFnf p;n] kfpnf egL n]Vg'[ plrt xf] / <

To:t} ‘ljdz{’df g} g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ‘d}n] k'tnL v]nfPsf] b]lv;s]sf] 5'’ eGg'ePsf] /x]5 . pxfFn] k|wfgdGqL b]pjfnfO{ k'tnLsf] k|tLsfTds ?kdf x]g'{ ePsf] 5 . t/ s]xL ;do otf pxfF :jo+dnfO{ klg dfcf]jfbLn] v]nfPsf] k|rfl/t 5 . s] /fhgLltdf nfUg]x? ;a} s'g} g s'g} zlQmsf] hfndf km;]sf x'G5g\ . ;Qfd} a:bf klg pxfF ‘6fOs'g’ x?sf] s'/f ug'{x'GYof] t/ ltgnfO{ ;fj{hlgs ug'{ ePsf] 5}g . pxfFn] b]pjfnfO{ unt ;fljt u/fpg cfkm"nfO{ ;j{k|yd ;xL ;fljt u/fpg' k5{ . t/ To;f] klg ug{ ;ls/xg' ePsf] 5}g . olb z]/axfb'/ / lul/hfk|;fb b'j}n] hgtfnfO{ 9fF6]sf 5g\, 5n]sf 5g\, pgLx? s;}sf] s7k'tnL ag]sf 5g\ eg] OdfGbfl/tfsf] /fu cnfKg] pgLx?nfO{ clwsf/ 5}g .

– 5q ;fksf]6f ‘ljb|f]xL’ kf]v/f

;DalGwt lgsfosf] Wofg hfcf];\

lrtjg l/S;f Joj;foL ;+3sf] lg0f{on] u}+8fsf]6 / e/tk'/jf;Lx?nfO{ 7"nf] dsf{ k/]sf] 5 / o;sf] ;dfwfg s;n] ug]{ < e/tk'/ gu/kflnsfdf nueu !%)) hlt l/S;f btf{ eO{ jiff}{b]lv cfkm\gf] If]q aflx/sf] lhNnf gjnk/f;L cGtu{t kg]{ u}+8fsf]6;Dd rnfpFb} cfPsf lyP h;sf] s]xL lbg cl3;Dd s'g} lj/f]w ul/gg\ . cfkm\gf] If]qsf] a9\bf] cfjfbL / cfsf/ cg';f/, To; tkm{sf hgtfsf nflu ;'ljwf xf];\ egL kl5 yKg x'g] u/L xfn %) j6f l/S;f u}+8fsf]6 uflj;n] btf{ u/L rnfpg nfUbf gf/fo0fL l/S;f Joj;foL ;+3n] lj/f]w u/L gu/kflnsfleq l5g{ lbPg . o;sf] k|ltlqmof cg';f/ u}+8fsf]6 l/S;f Joj;foLx?n] klg e=k'= gu/kflnsfsf l/S;fnfO{ cfkm\gf] If]qdf l5g{ lbPgg\ . oL b'j}sf] tfgftfgn] To; If]qdf cfjt–hfjt ug]{ hgtfnfO{ 7"nf] dsf{ k/]sf] 5 . ;Ldf gf£gf;fy cfkm\gf ;fdfg csf{ l/S;fdf ;fg'{ kg]{ afWotf 5 . o;f] x]bf{ of] x}sdjfbsf] csf]{ ?k h:tf] x'g uPsf] 5, hf] lxts/ xf]Og . ctM o; ;DaGwdf ;xof]ufTds ?kdf Ps csf{nfO{ ldNg] u/L ;dfwfg ug{ ;DalGwt lgsfox?l;t cg'/f]w 5 .

– g/]Gb| /]UdL, c+sN; nh, u}+8fsf]6


kl/qmdf

;Gbe{ ufO{hfqf

dnfO{ lrg]s} 5}gg\===

– snfsf/ afh]

dnfO{ lrg]s} 5}gg\

d sf] x'F eg]/

kfs]sf] km;L{ x'F eg]/

efu zflGt ho g]kfn eg]/

x8tfn] kf6L{nfO{

;Qfaf6 x6fP/

;QflnK;fdf

r'n'{Dd 8'a]/

/fHosf] ;DklQdf

8'a'NsL df/]/

@^% km:of·|f]nfO{

kh]/f]df u'8fP/

;Qf c8fpg]

Ps eo+s/

/fHob|f]xL eg]/ .

 

dnfO{ lrg]s} 5}gg\

d sf] x'F eg]/

kfs]sf] km;L{ x'F eg]/

;a{;Ddltaf6

x8tfn] kf6L{nfO{

b|Jo df]xdf kf/]/

dxfsfnL ;lGwsf]

pkf;s eg]/

b]znfO{ ldqx?n]

lyr] klg ldr] klg

;Ldf :tDe j/ ;f/] klg

t/fO{ v08 r'n'{Dd 8'jfP klg

r'krfk nfu]/ a:g]

d"sbz{s eg]/

e|i6x?sf] pGgfos eg

 

dnfO{ lrg]s} 5}gg\

d sf] x'F eg]/

kfs]sf] km;L{ x'F eg]/

;+;bLo rl/qsf]

8/nfUbf] qf;bL eg]/

cfkm"nfO{ ;Qfdf c8fpg]

csf]{ kf6L{sf] ;+;b\ vl/b ug]{

;+j}wflgs k|f0fL x'F eg]/

dGqLnfO{ df]hd:tLdf /dfpg

ljb]z k7fpg]

dlb/fdf em'Dg]

ahf/df b"w kfpGh]n

ufO{ lsg kfNg] pvfgdf /Dg]

lqz+v'sf] gfos x'F eg]/

 

dnfO{ lrg]s} 5}gg\

kfs]sf] km;L{ x'F eg]/

d sf] x'F eg]/

;GtfpGg lbg;Dd

x8tfn] kf6L{;+u ldn]/

Clts /f]zg sf08 u/fP/

cfkm\g} kf6L{sf] ljv08gsf]

;"qwf/ x'F eg]/

 

dnfO{ lrg]s} 5}gg\

kfs]sf] km;L{ x'F eg]/

d sf] x'F eg]/

dfcf]jfbL;+u

jftf{sf] ;+jfxs ag]/

dfcf]jfbLnfO{ e8\sfpg]

u'? b|f]xL eg]/

/fHo ;Qf xTofO{

e|i6x?sf] hdftnfO{

/fHosf] ;DklQdf

n'6sf] wg km'k'sf]

>f4 u/fpg]

;+ljwfgsf] dd{ ljk/Lt

/fHo ;+rfng ug]{

;+j}wflgs clwsf/L x'F eg]/ .

 

dnfO{ lrg]s} 5}gg\,

d kfs]sf] km;L{ x'F eg]/

d sf] x'F eg]/

!= wd{, ;+:s[lt, Oltxf;

@= dl6ofd]6 ug]{

#= Ps dxfg zlQm x'F

$= ;fkm]ju/ d+un;]gsf]

P]ltxfl;s:yn gf; x'Fbf

d"sbz{s aGg] l;+xb/af/sf] kfn] eg]/

gLlt lgodsf] lj/f]wL x'F

b]zsf] ;a} c+unfO{

cfkm\gf] lgoGq0fdf lng], eofgs x:tL x'F .

d}n] rfx] eg], d]/f] k5fl8

cfkm"nfO{ k/] cft+sjfb

c?nfO{ k/] r'krfk

;+;f/nfO{ t;f{O a:g]

lj1fgjfb klg 5Fb}5

 

dnfO{ lrg]s} 5}gg\,

d sf] x'F eg]/

cfkm\g} gful/snfO{

cfkm\g} w/tLdf r'g\ lbg] eg]/

xltof/ lbg] dltof/

ljZjsf] a8]dfgsf]

;fd|fHojfbsf] ldq eg]/

 

dnfO{ lrg]s} 5}gg\

d sf] x'F eg]/

cfkm"n] cfkm}+nfO{

ljZjdf kl/ro lbg tD;]sf]

Ps bnLo k|hftGqjfb eg]/ .

dnfO{ ;fy lbg]

;+:yfks afh] 5Fb}5g\

cfof]u /fhsf e08f/L klg 5Fb}5g\

d]/f clwgdf /x]sf ;a} tx klg

d;+u g} eP kl5

tkfO{+ g} eGgf];\ g ;fyL

d}n] k|r08 ax'dt kfpg]===

pb\3f]if lsg gug]{ <====


clen]v

sf+u|];sf] ljwfgdf sf/jfxLsf] Joj:yf

;hfo ;DaGwL Joj:yfM -!_ sf/jfxLdf k/]sf ;b:ox?dWo] :ki6Ls/0f g} glbg] jf tf]lsPsf] cjlw leq :ki6Ls/0f lbP klg ;Gtf]ifhgs ?kdf :ki6Ls/0f glbg] ;b:onfO{ s;'/sf] dfqf / uDeL/tfnfO{ b[li6ut u/L s]Gb|Lo cg'zf;g ;ldltn] b]xfo adf]lhd s'g} Ps ;hfosf] lg0f{o u/L s]Gb|Lo sfo{;ldltnfO{ hfgsf/L u/fpg] 5–

-s_ cfOGbf o:tf] sfo{ gug'{, gu/fpg' egL lnlvt ?kdf ;Demfpg] jf r]tfjgL lbg] .

-v_ kf6L{ ljwfg cg';f/ x'g] s'g} jf ;a} txsf] lgjf{rg jf g]kfn sfg'g adf]lhd x'g] s'g} klg lgjf{rgdf Ps k6ssf nflu kf6L{sf tkm{af6 pDd]bjf/ x'gaf6 al~rt ug]{ .

-u_ lglZrt cjlw;Ddsf nflu ;fwf/0f jf lqmofzLn ;b:otfaf6 lgnDag ug]{ .

-3_ kf6L{af6 a9Ldf tLg jif{sf nflu lgisf;g ug]{ .

-@_ lgod !& sf] pklgod -!_ sf] v08 -s_, -v_ / -u_ df plNnlvt ;hfo kfPsf] ;b:on] k'gM ;f]xL s;'/ u/]sf] 7x/]df To:tf] ;b:onfO{ cGo s'g} pko'Qm ;hfo ug{ jf kf6L{ ;b:otfaf6 ;d]t lgisf;g ug{ ;lsg]5 .

k'g/fj]bg ;DaGwL Joj:yfM -!_ ljwfgsf] wf/f @( cg';f/ lhNnf cg'zf;g ;ldltn] u/]sf] lg0f{o pk/ lrQ ga'em\g] kIfn] lrQ ga'em]sf] Joxf]/f bzf{O{ #% lbgleq s]Gb|Lo cg'zf;g ;ldlt ;dIf k'g/fj]bg ug{ ;Sg]5 .

-@_ ljwfgsf] wf/f #) sf] pkwf/f -!_ sf] v08 -s_ cg';f/ s]Gb|Lo cg'zf;g ;ldltn] u/]sf] lg0f{o pk/ lrQ ga'em\g] kIfn] lrQ ga'em]sf] Joxf]/f bzf{O{ #% lbgleq s]Gb|Lo sfo{;ldlt ;dIf k'g/fj]bg ug{ ;Sg]5 .

-#_ k'g/fj]bg ug]{ Dofb ;hfo kfPsf] ;b:on] lhNnf jf s]Gb|Lo cg'zf;g ;ldltsf] lg0f{o ;lxtsf] k|ltlnlk k|fKt u/]sf] jf s]Gb|n] To; ;DaGwdf ;"rgf k|sflzt u/]sf] ldltdf k|f/De ePsf] dflgg]5 .

-$_ pklgod -!_ cg';f/ k/]sf] k'g/fj]bgsf] lsgf/f cfjZos k|lqmof k"/f u/L ;fdfGo b'O{ dlxgf leq s]]Gb|Lo cg'zf;g ;ldltn] ug]{5 . pklgod -@_ cg';f/ k/]sf] k'g/fj]bgsf] lsgf/f cfjZos k|lqmof k"/f u/L ;fdfGotofM tLg dlxgf leq s]Gb|Lo sfo{;ldltn] ug]{5 .

-%_ k'g/fj]bg sf/jfxL / lsgf/f ug]{ k|lqmof s]Gb|Lo sfo{;ldlt cfkm}+n] lgwf{/0f u/] adf]lhd x'g]5 .

-^_ k'g/fj]bg ;DaGwL clGtd lg0f{osf] clen]v ;DalGwt ;b:osf] btf{ lstfasf] s}lkmot dxndf hgfO{ /flvg]5 .Æ


/+ut/+u

cem} ;'w|]g l;g]dfsf] Jofkf/

rnlrq Joj;fodf ck]Iffs[t ;'wf/ cfpg g;s]kl5 rnlrq lgdf{tfx? rnlrq lgdf{0fk|lt lj/Qmefj k|s6 ug{ yfn]sf 5g\ . ‘;+s6sfnn] dflg;x? cEo:t eO;s] . xTof lx+;fsf va/x? klg Tolt ;'lgb}gg\ . t/ rnlrqx? nuftf/ c;kmn eO/x]sf 5g\ .’ Ps lgdf{tfn] ljdz{;+u s'/fsfgL ub}{ eg] .

em08} 8]9 jif{ cl3b]lv l;g]df ahf/df s'g} klg g]kfnL rnlrqn] pNn]vgLo Jofkf/ ug{ ;s]sf 5}gg\ . rnlrq If]qdf cTolws cfzf ul/Psf rnlrqx? ‘nxgf’ / ‘P d]/f] xh'/’ n] klg vf;} rrf{ sdfpg c;kmn ePkl5 sltko lgdf{tfx?n] xfnnfO{ cfkm\gf k|f]h]S6x? /f]Sg] dgl:ylt agfPsf 5g\  . lgdf{tf z]v/ sf]O/fnf eG5g\– o:t} xf] eg] rnlrq pBf]u cem} ;+s6sf] df]8df k'Ug ;S5 .

kl5Nnf lbgx?df /fhwfgLdf /x]sf lyP6/x?df ptfl/Psf] ‘P d]/f] xh'/’ em08} b'O{ xKtf kl5 em08} em08} ljbf eO;s]sf] 5 . ;f] rnlrqsf lgdf{tf ;'lgns'df/ yfkfn] s]xL xnx?df cfkm\gf] rnlrqn] ;xh} %! lbg dgfpFnf eGg] ;f]r]sf] atfPsf lyP . ptf df]km;naf6 ;fj{hlgs k|bz{g ul/Psf] rnlrq ‘nxgf’ 8'a]kl5 t emg\ l;g]df kl/b[Zo leqsf] ;+s6nfO{ cem u+eL/ ?kdf x]g{ yflnPsf] xf] .

clxn] pkTosfsf] ljZjHof]lt nfOgsf s]xL lyP6/x?df z]v/ sf]O/fnfsf] ‘OHht’ rln/x]sf] 5 . OHhtsf] of] bf];|f] xKtf t xf] t/ xnjfnfx?n] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ of] rnlrqn] klg ;Gtf]ifk|b Jofkf/ ug{ ;s]sf] 5}g . t/ o;sf lgdf{tf sf]O/fnfn] eg] cfkm\gf] rnlrqn] ;+s6sfn otf ;a}eGbf Jofkf/ u/]sf] bfjL u/]sf 5g\ . pgn] eg]sf 5g\– d ;Gt'i6 5' ‘OHht’sf] Jofkf/b]lv .’ ‘:6]l/of] 6fOk’ z}nLsf] syfgs ePsf] rnlrq ‘OHht’ kfl/jfl/s d]nf]8«fdf’ agfpg vf]lhPsf] rnlrq xf] . of] rnlrqn] lgb]{zs bof/fd bfxfnsf] lgb]{zsLo ;[hgzLntf cem} cf]/fnf] nfUb}5 eGg] ;"rgfsf] sfd u/]sf] 5 . ;dLIfsx? eG5g\– bof/fd bfxfnn] ‘7"NbfO{’ h:t} rNg] lkmNd agfpg TolQs} ufxf] b]lvG5 .’ ‘OHht’sf] k|lt:kwL{ ?kdf g} /x]sf] 8«D; Rofgndf nfu]sf] ‘o:t} /x]5 lk/tL’sf] klxnf] xKtf g} TolQs} lg/fzfhgs b]lvPsf] 5 . s'df/L xnsf Ps sd{rf/Ln] eg]– rnlrq g/fd|f] eP/} klg xf] bz{sx? x]g{ gcfPsf] . pgn] cufl8 eg]–‘o:t} /x]5 lk/tL’n] bf];|f] xKtf b]Vg kfpF5 ls kfpFb}g yfxf 5}g . a8f] eJotfsf;fy xªsªdf k|Lldo/ zf] ul/Psf] elgg] ;fu/ 9'+u]nsf] of] rnlrqn] klg em08} em08} Jofj;flos ;fv u'dfO;s]sf] 5, o;sf] nuQ} 8«D; Rofgnsf lgdf{tf OHht kf}8]n . lgb]{zs /d]z a'9fyf]sLsf] rnlrq ‘lh2L’ ;fj{hlgs x'g] ePsf] 5 . lh2Lsf] ljkIfdf ljZjHof]lt Rofgnn] eg] ;f]xL Rofgnsf xn dflnsx?n] ldn]/ agfPsf] rnlrq ‘a'xf/L’ /fhwfgL leq\ofpg] tof/L ul//x]sf] 5 . rnlrqsdL{x? eG5g\– vf;} ahf/ ttfpg] / lgdf{tfx?nfO{ pT;fxL agfpg] vfnsf rnlrqx? nfdf] ;dob]lv ylGsP/ a;]sf 5g\ .

cfkm\gf] uLt cfkm}+åf/f ljdf]lrt

kf]v/fsf] rlr{t Jof08 g]kYonfO{ dfly p7fpg lgSs} d]xgt u/]sf ufos /aLg >]i7 ljut kfFr jif{b]lv x+us+ud} /x]sf 5g\ . x+us+udf h'lgo/ OlGhlgo/ eP/ sfo{/t ufos >]i7sf] ;f+uLlts Sofl/o/sf] klxnf] Pnad ‘:tlgt’ ut a'wjf/af6 ;fj{hlgs ePsf] 5 .

ufos >]i7 xfn sfo{Jo:ttfsf] sf/0f x+us+udf /x]tf klg x+us+uaf6} kmf]g u/]/ cfkm\gf] klxnf] PNjd ;fj{hlgs ePsf] 3f]if0ff u/]sf] :tlgtsf cflwsfl/s pTkfbs tyf ljt/s ‘;Demgf cl8of] P08 lel8of]’n] hgfPsf] 5 . pQm ;Demgf cl8of] P08 lel8ofsf k|f]kfO6/ /dgl;+xsf cg';f/, ufos /lag >]i7n] x+us+ud} cfkm\gf] Sof;]6 cfkm}n] ljdf]rg u/]sf x'g\ .

g]kfndf cfP/ g]kfnL ;|f]tf Pjd\ bz{s ;dIf ;fIffTsf/ eP/ ljdf]rg ug]{ 7"nf] rfxgf x'Fbfx'Fb} klg o;kfln ;Dej ePg t/, bz}+;Dd t g]kfn kms{g]5' eg]/ x+us+uaf6 6]lnkmf]g ub}{ ufos >]i7n] eg]sf 5g\ . >]i7 eG5g\– ‘:tlgt’ d]/f] ;f+uLlts Sofl/o/sf] dxTjk"0f{ PNjd xf] . :tlgt gfd s'g} ljb]zL gfd xf]Og– g]kfnL zAbsf]zaf6} vf]h]/ /fv]sf] gfd xf] . pgsf cg';f/ :tlgtsf] zflAbs cy{ u'~hfx6 xf] . gfd cg';f/ sfd :tlgtdf ePsf] >]i7n] atfPsf 5g\ .

‘5]Sof]–5]Sof] b]p/fnL 8fF8f’, af]nsf] uLt ufP/ g]kYo Jof08nfO{ lgs} rrf{df Nofpg] ufos >]i7n] cfFv}df emNemnL lxt}sf] bf}t/L’ h:tf rlr{t uLtx? ufO;s]sf 5g\ . sfd ljz]ifn] k/b]zdf /x]tf klg ;f+uLlts l;h{gfdf cfkm\gf] lg/Gt/tf sfod} /x]sf] pgL atfpF5g\ . ca x/]s jif{ ;f+uLlts PNjd lgsfNg] OR5f pln{/x]sf] klg pgn] atfPsf 5g\ .


;ftfsf] :j/

If]qLo Pj+ ljZjJofkL cft+sjfb ;a}sf] ;femf rf;f] / lrGtfsf] ljifo ePsfn] P3f/f}+ lzv/ ;Dd]ngåf/f kfl/t cft+sjfb lgoGq0f dxf;lGwnfO{ ;lqmo u/fpg' cfjZos 5 . cfk;L ;xsfo{af6 g} xfdL ;femf uGtJo;Dd k'Ug ;S5f}+ .

– k|=d+= z]/axfb'/ b]pjf, dGqL:t/Lo ;fs{ a}7snfO{ ;Daf]wg ub}{ .

clVtof/n] /fhgLlts If]qdf klg xft xfNg' k5{ .

– 8f= b]j]Gb|/fh kf08]

clVtof/sf] sbdk|lt xfd|f] k"0f{ ;dy{g 5 . clxn] b08xLgtfsf] cj:yfsf] cGTo ePsfn] ;a} g]kfnL hgtf, gful/s ;dfh / /fhgLlts bnx?n] Jofks ?kdf cfof]usf] sbdnfO{ ;xof]u ug'{k5{ . cfof]usf] sbdnfO{ ;zQm 9+un] cufl8 a9fpg g]skf Pdfn] k"0f{ ?kdf k|lta4 /x]sf] 5 . e|i6frf/nfO{ lg?T;flxt ug]{ cfof]usf] sbdnfO{ lg;+sf]r ;dy{g ug{ ;a} kIf;+u xfd|f] cfu|x 5 .

– e/tdf]xg clwsf/L, g]tf g]skf Pdfn]


of] ;ftf

laxLjf/ ;fpg #) ut]

r >L % af6 ;+;b\sf] b'j} ;bgaf6 kfl/t clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u P]g @)$* nfO{ ;+zf]wg ug{ ag]sf] ljw]os @)%( / k|ltlnlk clwsf/ ;DaGwL Joj:yf ug{ ag]sf] ljw]os @)%( :jLs[t .

z'qmjf/

r >L % o'j/fhflw/fh kf/;af6 zfxL lrtjg /fli6«o lgs'~h cjnf]sg .

r clVtof/åf/f /fh:jsf @@ sd{rf/Lsf] 3/df 5fkf . ;x;lrj ;lxt !& hgf lx/f;tdf .

ebf} ! ut] zlgjf/

r g]kfn–ef/t jfl0fHo ;lrj :t/Lo cGt/ ;/sf/L ;ldltsf] z'qmjf/ gofFlbNnLdf k|f/De ePsf] a}7s ;DkGg .

r g]kfnsf nflu ef/tLo /fhb"t cfO=kL=l;+xsf] SofG;/sf] pkrf/ u/fpFbf u/fpFb} n08gdf d[To' .

r af9L klx/f]af6 k|efljt kl/jf/sf] ;xof]ufy{ g]kfn Jofkf/ ;+3åf/f k|wfgdGqL /fxt sf]ifdf !) nfv ?k}ofF a/fa/sf] /fxt ;fdfu|L x:tfGt/0f .

cfOtjf/

r >L % o'j/fhflw/fh kf/;af6 eujfg uf}td a'4sf] hGd:yn n'lDagLsf] :ynut lg/LIf0f .

;f]djf/

r >L % clw/fhs'df/L k|]/0ffaf6 afn clwsf/ ljifos k|ltof]lutfTds /fli6«o afnuLt ;Dd]ngsf] ;d'b\3f6g .

d+unaf/

r >L % a8fdxf/fgL sf]dnaf6 >L % d'df a8fdxf/fgLsf] &% cf}+ z'ehGdf]T;jsf] pknIodf lj=;+= @)%& tyf @)%* ;fnsf] P;=Pn=;L= k/LIffdf k|yd, låtLo / t[tLo :yfg xfl;n ug]{ 5fqfx?nfO{ …/Tg ljBf kbsÚ k|bfg .

r g]kfndf afn>d pGd"ng ug]{ sfo{qmdsf] nflu cd]l/sfn] $@ s/f]8 () nfv ?k}ofF a/fa/sf] cg'bfg ;xof]u ug]{ . To:t} af9L klx/f] k|efljt hgtfsf] ;xof]ufy{ e"6fgåf/f &* nfv ?k}ofF k|bfg .

a'wjf/

r k|=d= z]/axfb'/ b]pjfåf/f ;fs{ dGqL kl/ifb\sf] t]O;f}+ a}7ssf] pb\3f6g .

r cGt/f{li6«o :t/df zflGt / :yfkgf ug]{ sfo{df ljz]if of]ubfg k'¥ofpg] JolQm jf ;+:yfnfO{ k|To]s kfFr jif{df k|bfg ul/g] u/L uf}td a'4 zflGt k'/:sf/ n'lDagL ljsf; sf]ifåf/f :yfkgf .


| d'Vo ;dfrf/ | | :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP