mainlogo2.jpg (11011 bytes)


d'Vo ;dfrf/



28 June, 2002,  Ashadh  14th,  2059.

;a}sf] cf“vf cfof]u / cbfnt lt/

k|wfgdGqLsf] l;kmfl/z ;+ljwfg ljk/Lt M b]pjfn] cfkm\gf] sbdsf] cf}lrTo ;fljt ug{ ;Sg' ePg M kf6L{leqsf] emu8fsf] sf/0fn] ;+;b\ lj36g ug{ kfOb}g

ca ;a}sf] Wofg lgjf{rg cfof]u / ;jf]{Rr cbfntlt/ s]lGb|t x'g yfn]sf] 5 . lgjf{rg cfof]ul;t w]/} clwsf/ 5}g / ePsf clwsf/ klg k|of]u ul//x]sf] 5}g . ;/sf/n] cfrf/;+lxtf pNn+3g / ;/sf/L ;fwgsf] b'?kof]u ul//x]sf] b[Zo 6'n'6'n' x]/]/ cfof]u al;/x]sf] 5 . cfof]un] clxn];Dd lgjf{rgsf nflu btf{ x'g cfPsf bnx?sf] ;efklt jf cflwsfl/s g]t[Tj s'g xf] eGg] ;d]t lg0f{o ug{ ;s]sf] 5}g . cfof]usf lg0ff{os JolQmTjx? cof]Uo 5}gg\ . k|d'v cfo'Qm / cfo'Qmx? cGoq of] eGbf hl6n lhDd]bf/L ;kmntf;fy lgjf{x u/]/ Toxf“ k'u]sf x'g\ . t/ cfof]un] ;fwf/0f ljifodf klg lg0f{o lbg w]/} ;do nfu]sfn] ljleGg z+sf pTkGg ePsf] 5 .

lgjf{rg cfof]u ;fd' /x]sf] clxn]sf] k|d'v d'2f sf+u|];sf] r'gfj lrGx ;DaGwL 5 . Psflt/ k/Dk/fut 9+un] tyf ljwfg / ;+ljwfg cg';f/ rlncfPsf] k'/fgf] g]kfnL sf+u|]; 5, csf]{lt/ pQm kf6L{n] lgb]{zgsf] cj1f ub}{ cg'zf;g pNn+3g u/]jfkt lgisfl;t ul/Psf dgf]gLt Ps s]Gb|Lo ;b:o z]/axfb'/ b]pjfnfO{ ;efklt agfPsf] bfjL ub}{ lbOPsf] lgj]bg 5 . s]Gb|Lo ;ldltsf tL lgisfl;t ;b:o b]pjf clxn] k|wfgdGqL x'g'x'G5 t/ sfg'gn] P]g–lgod x]5{, JolQmsf] cf]xf]bf x]b}{g . csf]{ tYo s] klg 5 eg] k|=d=sf] If]q / s]Gb|Lo ;b:osf] If]q km/s x'G5 . k|=d=n] dGqL, /fHo / ;xfosdGqL km]g{ ;S5g\\, ;/sf/sf] ;DalGwt lgsfoaf6 lg0f{o u/fP/ sd{rf/Lsf] ;?jf–a9'jf–vf];'jf ug{ ;S5g\, t/ k|=d=n] kf6L{sf] g]t[Tj km]g{ ;Qm}g . sf+u|]; kf6L{sf] dfdnfdf k|=d=b]pjfl;t olt a]nf s]xL lgjf{lrt ;b:ox?sf] ;xof]u afx]s s]xL 5}g . b'O{ ;ftf cl3 ul/Psf] e]nf / slyt dxflwj]zg Pp6f xf:o–k|x;g dfq lyof] . kf6L{ Pstfsf] nflu eg]/ lhNnf lhNnfaf6 a8f] d'lZsnn] lemsfOPsf] / kf6L{ gkm'6f];\ eg]/ oxf“ cfPsf ;b:ox?nfO{ pgLx?sf] ljjztfsf] nfe p7fp"b} kf6L{ ljefhgsf] sf/s agfOPkl5 pgLx? ?b} lhNnf kmls{Psf 5g\ . s]xL lbg cl3 Tof] gof“afg]Zj/df hDdf kfl/Psf g]sf dxflwj]zgsf s/Lj rf/ ;o tL k|ltlglwx?dWo] clwsf+z JolQmx? Toxf“ ;xefuL ePsf]df k5'tf] ub}{5g\ . k|wfgdGqL b]pjfnfO{ dxflwj]zg k|ltlglw g} gePsf s]xL g]tfx?sf] klg ;dy{g k|fKt 5 . s'g} sf/0fn] sf]O/fnfl;t ?i6 ePsf s]xL sfo{stf{x? b]pjf lzlj/df uPsf 5g\ . sf]O/fnfn] lg/Gt/ cGofo pk]Iff u/] klg nfvf}+ sfo{stf{ dft[;+:yfd} 5g\ . s]Gb|Lo ;ldltsf] b'O{ ltxfO{ ;b:o sf]O/fnfsf] g]t[Tjk|lt g} cf:yfjfg 5g\ . ;+;bLo bnsf] 7"nf] ;+:yf kf6L{sf] lgb]{zgsf] kIfdf lyof] . o:t} sf/0fn] k|=d= b]pjfn] ;+;bLo bnsf] dfq x}g / dGqL kl/ifb\sf] ;d]t a}7s g/fvL k|ltlglw;ef lj36g u/fpg' eof] . o;/L ljwfg, k/Dk/f / oyfy{ b]Vbf b]Vb} lgjf{rg cfof]un] g]kfnL sf+u|];nfO{ g]kfnL sf+u|]; xf]Og eGg ldNb}g . t/ cfof]un] lg0f{o lbg l9nfO{ u/]sfn] ljleGg z+sf pTkGg ePsf] 5 . o;n] cfof]usf] k|lti7f, ljZj;lgotf / Ifdtfdf k|Zg p7]sf] 5 .

;/sf/n] g]kfnL sf+u|];n] ca …?vÚ lrGx gkfpg] k|rf/ ul//x]sf] 5 . ?v lrGx cfkm"n] kfpg] klg ;/sf/ kIfsf] bfjL 5 . sf+u|];leq o:tf JolQmsf] ;+Vof lgSs} 7"nf] 5, hf] æ?vÆnfO{ g} sf+u|]; 7fG5g\ . æ?vÆ lrGx ;/sf/ kIfn] gkfPsf] ;"rgf kfpgf;fy clxn] cNdlnPsf y'k|} sfo{stf{ kf6L{sf] d"nwf/fdf g} cfpg] 5g\ . To;}n] ;/sf/ lgjf{rg cfof]un] ;s];Dd l9nf] lg0f{o u/f];\ eGg] kIfdf 5 . cfof]un] oxL sf/0fn] l9nfO{ u/]sf] rrf{ 5 .

;jf]{Rr cbfntdf ;/sf/sf] l:ylt ck]Iff ul/Psf] eGbf sdhf]/ x'"b} uPsf] 5 . k|ltlglw;efnfO{ k'ghL{ljt ul/of];\ eGg] d'2fsf] ;Gbe{df cbfntn] clGtd lg0f{o lbg cem b'O{–tLg ;ftf nfUg ;S5 . t/ clxn];Dd ;/sf/n] k|wfgdGqL b]pjfsf] lg0f{osf] cfjZostf / cf}lrTo ;d]t k'i6L ug{ ;s]g . ts{s} cfwf/df x]g]{ xf] eg] ;/sf/n] xfg{ a]/ 5}g .

k|ltlglw;efsf] lj36g / dWofjlw r'gfjsf] 3f]if0ffsf ;DaGwdf ;jf]{Rr cbfntdf k/]sf] d'2fdf ;/sf/sf] sfg'gL ;Nnfxsf/ dxfGofoflwjQmf k|]daxfb'/ lji6n] ;d]t k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfnfO{ ;fy lbg' ePg . dxfGofoflwjQmf lji6n] cfkm\gf] ax;sf qmddf k|:t't ug'{ ePsf] blnn ;'Gg] sfg'g Joj;foL / ;j{;fwf/0f ;d]t pxf“sf] k|:t'lt lj36g / dWofjlw r'gfjsf] ljkIfdf jx; ub}{ x'g'x'GYof] . cl:t a'wjf/sf] ax;sf sf/0f ljjfbf:kb aGg' ePsf dxfGofoflwjQmf lji6n] lxhf] cem k|i6 zAbdf eGg'eof]– æk|wfgdGqLn] ;+;b\ lsg lj36g ug'{ eof] eGg] sf/0f /fhb/af/df ;'/lIft 5 ;a} s'/f ;fj{hlgs x'"b}gg\ ;a} s'/f /fhkqdf 5flkb}gg\ . ;+s6sfn k|ltlglw;efaf6 kfl/t gx'g] b]v]/ g} k|ltlglw;ef lj36g ul/Psf] xf] .Æ

pxf“n] cem yKg' eof]– of] k|ltlglw;efsf] s'g} cf}lrTo lyPg . ;f+;bx? ;'ljwfef]uL eP . dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg ug]{ttkm{ klg pgLx?n] s'g} Wofg lbPgg\ . dfcf]jfbLx?nfO{ d"n k|jfxdf Nofpg' kYof]{ t/ ;f+;bx?n] o;k|lt klg rf;f] /fv]gg\ .

oL ljrf/x? k|:t't ubf{ Ohnf;n] dxfGofoflwjQmf lji6nfO{ d'Vo ljifodf s]lGb|t x'g ?lnË u/]sf] lyof] . To;kl5 pxf“n] s]xL ;do k|wfgdGqLsf] JolQmut k|z+;f ug'{eof] / yKg' eof]– k|wfgdGqL aGg k'k'{/f]df n]lvP/ cfpg'k5{ s;}sf] l/; u/]/ x'"b}g .

o; cl3 a'wjf/sf] ax;sf] qmddf klg pxf“n] k|wfgdGqLsf] of] lg0f{osf] k5fl8 /fhf / ;]gfsf] lg0ff{os e"ldsf /x]sf] atfp"b} eGg' ePsf] lyof] . /fhf / ;]gf;+u ;Nnfx u/] kl5 dfq kl5Nnf] k6s ;/sf/n] ;+s6sfnsf] Dofb yk ug]{ k|:tfj ;+;bdf /fv]sf] xf] . ;+s6sfn nfu" ug]{ jf gug]{ eGg] ljifodf k|wfgdGqLn] dfq lg0f{o ug{ ;Sb}g . k|wfgdGqL / dGqL kl/ifb\n] dfq ;+s6sfn nufpgaf6 /f]Sg ;Sb}gg\ . ;+s6sfn ;+ljwfgaf6 xf]Og >L % af6 ær]s P08 Jofn]G;Æ x'G5 .

a]nfot / cd]l/sfsf] e|d0f kl5 k|wfgdGqL :jod\n] ;+s6sfn cfjZos g/x]sf] atfpg' ePsf] lyof] . kl5 yk ug'{ kg]{ sf/0f s;/L cfof] < s] k|wfgdGqL h:tf] lhDd]jf/ JolQmn] cd]l/sf / a]nfotaf6 kmls{bf ljdfg:ynd} ;+s6sfn cfjZos gePsf] cleJolQm s;/L lbg' eof] t < eGg] ;f]xL Ohnf;sf jl/i7 GofofwLz s[i0fh+u /fodfemLsf] lh1f;fdf pxf“n] eGg'eof]– æToltv]/ k|wfgdGqLn] ljz'4 efjgfaf6 ;+s6sfn cfjZos 5}g eGg'ePsf] xf] . kl5 /fhf / ;]gf;+u 5nkmn u/]/ ;+s6sfn nDAofpg] k|:tfj btf{ ug'{ eof] .Æ

dxfGofoflwjQmf lji6n] ;f+;bx?nfO{ lgjf{rgdf hfg ;lhnf] xf];\ eg]/ ;/sf/n] ;+s6sfn nufPsf] atfp"b} eGg'eof]– æk|wfgdGqLsf nflu dfq ;+s6sfn cfjZos lyPg . ;+s6sfnn] r'gfjnfO{ s'g} c;/ ub}{g .Æ k|wfgdGqL b]pjfn] cbfnt ;dIf ;+;b\ e+u ug{ kfpg] k|wfgdGqLsf] ljz]ifflwsf/ ePsf] bfjL ug'{ePsf] 5 t/ dxfGofoflwjQmfn] k|=d= b]pjfsf] ;f] bfjL ljk/Ltsf] ts{ k|:t't ub}{ eGg'eof]– æcfkm" ;dfKt x'g] cj:yf cfPkl5 k|wfgdGqLn] ;+;b\ e+u ug{ lsg g;Sg] <Æ ;+ljwfgtM k|wfgdGqLsf] sfg'gL ;Nnfxsf/sf] e"ldsf lgjf{x ug'{kg]{ dxfGofoflwjQmf lji6n] k|=d b]pjfsf bfjL egfO / k|lta4tf ljk/Lt oL ljrf/x? JoQm ubf{ Ohnf;df xf“;f] u'lGhPsf] lyof] . a'wjf/ pxf“n] To; k|sf/sf] ts{ u/]sf] ;'Gg]x?n] ef]nLkN6 pxf“ cl3Nnf] lbg JoQm ljrf/x?nfO{ ;Rofp"b} k|:t't x'g] cg'dfg u/]sf lyP, t/ k|wfgdGqLsf] sfg'gL ;Nnfxsf/ lji6n] cl3Nn} cleJolQmnfO{ k'i6L ub}{ k|=d=sf] l:yltnfO{ emg sdhf]/ t'Nofpg' eof] . pxf“sf] jx; / ts{ ;'Gg] w]/}sf] egfO{ lyof]– …lji6 k|=d= b]pjfsf] dfG5] geP/ c? s;}af6 ;+rflnt /x]5g\ . b]pjfn] pgnfO{ s'g} cb[Zo / c/fhgLlts zlQmsf] k/fdz{df Toxf“ lgo'Qm ug'{ ePsf] /x]5 .Ú x]Ssf /xf];\, k|=d=b]pjfn] k|ltlglw;ef lj36g ;DaGwL l;kmfl/z >L % df r9fpg] qmddf klg lji6sf] ;xof]u lng' ePsf] lyof] . jfn'jf6f/sf] ;"q cg';f/ k|=d=n] >L % df r9fpg' ePsf] l;kmfl/zsf] k|f/lDes d:of}bf g} lji6n] ug'{ ePsf] lyof] .

lj3l6t k|ltlglw;efdf g]kfnL sf+u|];sf ;f+;bx?åf/f bfo/ ul/Psf] d'2fsf] kIfdf jx; ub}{ ;+ljwfg lgdf{tf Pjd\ jl/i7 clwjQmf d's'Gb /]UdLn] eGg'eof]– …dlGqkl/ifb\ / ;+;bLo bnnfO{ ;d]t cGof}ndf /fv]/ k|wfgdGqL b]pjfn] ug'{ ePsf] ;+;b\sf] lj36g ;+ljwfgsf] efjgf / dd{ ljk/Lt ePsfn] To;nfO{ ab/ ug}{k5{ . d'n'sdf ;+s6sfn nfu" ePsf] a]nf hgtfsf df}lns xs lgnDag ePsf] / ;/sf/L kIfaf6 x'g] Hofblt lj?4 cbfntdf hfg] af6f] ;d]t aGb ePsf] cj:yfdf hgtfsf] k|ltlglwd"ns ;+:yf ;+;b\ hLljt /xg' kg]{ ;+ljwfgsf] egfO{ lyof]– ;+s6sfn nfu" ePsf] a]nf ;+;b\sf] Dofb Ps jif{ yk ug{ ;lsg] k|fjwfg ;+ljwfgn] u/]sf] 5 . zflGt ;'/Iffsf] eofjx l:ylt /x]sf] / ;/sf/n] ;dod} :yfgLo lgjf{rg ;d]t u/fpg g;s]sf] cj:yfdf cfd r'gfj u/fpg ;Sg] s'g} cfwf/ 5}g . /]UdLn] yKg' eGg'eof]– @)%@ ;fndf tTsfnLg k|wfgdGqL dgdf]xg clwsf/Ln] ;+;b\ lj36g ubf{ pxf“n] tTsfnLg k|=d= lj?4 h'g cf/f]k nufP/ ;jf]{Rraf6 d'2f lhTg' eof] cfh To;}sf] 7Ls ljk/Lt cfkm}+ hfg' ePsf] 5 . To;}n] k|wfgdGqLnfO{ cbfntn] gl;xt lbg'k5{ . of] ;Ddflgt cbfntsf] ;d]t dfgxfgL xf] . pxf“n] ;+;b\ lj36gsf ;DaGwdf @)%@ df Pp6f / clxn] csf]{ s'/f /fVg' ePsf] 5 . To;}n] k|=d= dfly sf/jfxL x'g'k5{ .

csf{ jl/i7 clwjQmf s';'d >]i7n] k|wfgdGqL b]pjfn] s';L{df l6ls/xg ;+;b\ e+u ug]{ :j]R5frf/L l;kmfl/z u/]sf] ljrf/ JoQm ub}{ To;nfO{ jb/ ug'{ kg]{ ts{ k|:t't ug'{ eof] . k|wfgdGqL b]pjfn] @)%@ ;fndf ;+;b\ lj36g ug{ kfpg] k|wfgdGqLsf] clwsf/ lgMzt{ geP/ ;zt{ ePsf] bfjL lhsL/ ug'{ ePsf] lyof] t/ clxn] pxf“ 7Ls To;sf] ljk/Lt hfg' ePsf] 5 eGb} jl/i7 clwjQmf >]i7n] lj36gsf] l;kmfl/z ug]{ k|wfgdGqLsf] lghL clwsf/ gePsf] k|i6 ub}{ eGg'eof]– 3/sf] emu8fn] ;+;b\ lj36g ug{ ldNb}g . k|wfgdGqLn] ;+ljwfgsf] efiff af]Ng' k5{ . pxf“n] cfj]zdf cfP/ xtf/ xtf/ lg0f{o ug'{ eof] . xtf/sf] lg0f{o ;xL x'"b}g . 3/fo;L snx / kf6L{sf] cfGtl/s ljjfbnfO{ cfwf/ agfP/ ;bg lj36g ug{ kfpg] clwsf/ ;+ljwfgn] k|wfgdGqLnfO{ lbPsf] 5}g . jl/i7 clwjQmf >]i7sf] ts{ lyof]– b]pjf …z]/axfb'/Ú eP/ k|wfgdGqL aGg' ePsf] xf]Og pxf“nfO{ ;+;bLo bnn] k|wfgdGqL agfPsf] xf] . To;}n] ;+;bLo bnsf] ;fdgf g} gu/L ;bg lj36g ug'{ u}/ ;+j}wflgs xf] .

clwjQmf /fw]Zofd clwsf/Ln] dGqL kl/ifb\sf] l;kmfl/zdf k|wfgdGqLn] ;+;b\ lj36g ug{ ;Sg] / lgjf{rgsf] ldlt klg dlGqkl/ifb\n] g} tf]Sg' kg]{ atfp"b} k|wfgdGqLn] dGqL kl/ifb\nfO{ u'd/fxdf /fv]/ ug'{ ePsf] lj36gsf] l;kmfl/z ;+ljwfg ljk/Lt 5 eGg'eof] . ;+s6sfn nfu" ePsf] kl/l:yltdf k|ltlglw;ef e+u x'g g;Sg] ts{ k|:t't ub}{ pxf“n] eGg'eof]– …hgtfsf] cf“vfdf kf6L{, d'vdf a'hf] / sfgdf 7]8L sf]r]/ s;/L r'gfj x'g ;S5 <Ú ;+s6sfn cfjZos eP, gePsf] ljifodf ;+;b\n] cfkm\gf] dt /fVg ;d]t gkfPsf] atfp"b} pxf“n] gful/s xs lgnlDat eP/ cbfntdf Gofosf nflu hfg ;d]t gkfpg] cj:yfdf s:tf] r'gfj x'g] xf] eGg] k|Zg ug'{ eof] .

clwjQmf clwsf/Ln] dgf]ut / sfNklgs s'/fnfO{ cfwf/ agfP/ ;+s6sfn nfu" ePsf] a]nf ;+;b\ lj36g ug{ ldNb}g o:tf] cj:yfdf t ;+;b\sf] Dofb yk ug'{ kg]{ lyof] eGg] ts{ ug'{eof] .

csf{ clwjQmf xl/x/ bfxfnn] ;+;b\ lj36g ug'{ kg]{ sf/0f k|wfgdGqLn] k|:t't ug{ g;s]sf] atfp"b} k|wfgdGqLn] lj36gsf] sf/0f hfGgaf6 hgtfnfO{ alGrt agfPsf] cf/f]k nufp"b} eGg'eof]– …k|wfgdGqLn] >L % df r9fpg' ePsf] l;kmfl/z cbfntsf] hfgsf/Ldf x'g' k5{ .Ú

k|wfgdGqL b]pjfn] h'g k|sf/n] ;+;b\ lj36g ug'{ eof] To;sf] k|s[ltnfO{ x]g]{ xf] eg] k|wfgdGqL ætfhf hgfb]zÆsf nflu ge} kf6L{ leqsf] åGådf cfkm\g} ;fyLnfO{ k/fhLt ug]{ lgotaf6 k|]l/t /x]sf] ts{ k|:t't ug'{eof] .

o; d'2fsf] kIfdf jl/i7 clwjQmf l;Gw'gfy Kofs'/]n, gj/fh ;'j]bL, w|'j/fh >]i7, dfwjs'df/ a:g]t, r08]Zj/ >]i7, b]j]Gb| g]kfnL, s]zj/fh kf08], ldlyn]zs'df/ l;Gxf, 8f=tf/fk|;fb ;fksf]6f nufotsf jlsnx?n] jx; u/L ;Sg' ePsf] 5 .

k|wfgdGqLsf] kIfsf sfg'g Joj;foLx?sf] jx; kl;{ ;f]djf/b]lv k|f/De x'g]5 . t/ ;+j}wflgs Joj:yf cg';f/ k|=d=sf] cf}krfl/s sfg'gL ;Nnfxsf/sf] e"ldsf lgjf{x ug]{ bfloTj af]s]sf dxfGofoflwjQmfsf] jx;n] k|=d=sf] l:yltnfO{ sdhf]/ kf/L lbPsf]n] pxf“sf] tkm{af6 jx; ug]{ lhDdf lng' ePsf jl/i7 clwjQmfx?nfO{ cK7\of/f] k/]sf] ;+s]t kfOG5 . k|=d=b]pjfsf] kIfaf6 jx; ug{ /fhL x'g' ePsf jl/i7 clwjQmf u0f]z/fh zdf{ klxn]b]lv g} ;+;b\ lj36g ug]{ k|=d=sf] clwsf/ zt{/lxt ljz]ifflwsf/ xf] eGg] dfGotfdf klxn]b]lv cl8u /xg' ePsf] 5 . o;cl3 k|ltlglw;ef lj36gsf] l;kmfl/z ul/Psf lul/hfk|;fb sf]O/fnf / dgdf]xg clwsf/L kIfdf b[9tfsf;fy pleg' ePsf] lyof] . k|=d=sf tkm{af6 jx; ug]{ csf{ clwjQmf df]ltsfhL :yflkt b]pjf o; cl3 k|=d= x'"bf dxfGofoflwjQmf x'g'x'GYof] . b'j} kIfsf] jx; ;dfKt eP kl5 af/sf] tkm{af6 …Plds; So'/Lsf]Ú x}l;otn] k"j{ ;efd'v Pj+ ;+ljwfg lgdf{tf bdggfy 9'+ufgf, k"j{ dxfGofoflwjQmf ab|Laxfb'/ sfsL{, jl/i7 clwjQmf ljZjsfGt d}gfnL, k|]daxfb'/ v8\sf, df]xgs[i0f v/]n cflbn] ;+ljwfgsf] JofVof ub}{ cfkm\gf] ts{ k|:t't ug'{x'g]5 . clxn];Ddsf] ts{ ;'Gg]x? eG5g\– k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf x'g] ;Defjgf a9L 5 .


ca kf6L{ o;/L rNb}g

xl/x/ lj/xL

g]kfnL sf+u|];sf ;dlk{t lhDd]bf/ sfo{stf{x? cfhsf g]tfsf ljz]iftfsf sf/0f Tof] kf6L{df nfu]sf xf]Ogg\, kf6L{k|lt cf:yfsf] sf/0fn] g]tfsf] kIfdf plePsf x'g\ . sNkgf u/f}+– lul/hfk|;fb sf]O/fnf g]kfnL sf+u|];sf g]tf gx'g' ePsf] eP slt k|hftGqjfbL pxf“sf] ;dy{s aGg] lyP xf]nfg\ < To:t}, z]/axfb'/ b]pjfn] cfkm"n] sf+u|]; kl/Tofu u/]sf] 3f]if0ff ub}{ gof“ kf6L{ u7g u/]sf] eP clxn] cf“vf lrDn]/ ;xof]u ug]{x?dWo] sltn] pxf“nfO{ ;fy lbg] lyP xf]nfg\ < g]tfx?sf] cfwf/e"ld eg]sf] p;sf] kf6L{, l;4fGt / gLlt xf] . ToxL sf/0fn] clxn] b'a} kIf kf6L{sf] gfd, Oltxf;, em08f, lrGx cyf{t\ j}wflgstfsf] nflu s7f]/ s;/t ul//x]sf 5g\ . o;sf] nflu h:tf];'s} em"7, km/]jf, wf]vf, hfn;f“hL / sLt]{ ug{ klg pgLx? tTk/ 5g\ . /fhgLltdf cjZo g} ;Qf klg Pp6f zlQm xf] . t/ hgzlQmsf] cufl8 ;Qfsf] zlQm lg/Lx x'G5 . sltko g]tfx? t ;Qfdf a;]sf] eGbf ga;]sf] a]nf a9L zlQmzfnL / ;Ddflgt x'G5g\ . hgtf / sfo{stf{x?sf] cf:yf, ljZjf; / cfsif{0f g} pgLx?sf] zlQm xf] . kf6L{ g]t[Tjsf] nflu sfo{stf{ g} hgzlQmsf k|tLs x'g\ . To;}n] z]/axfb'/ b]pjf h] ubf{ clwstd\ sfo{stf{sf] ;dy{s xfl;n ug{ ;lsG5, Tof] s'g} klg sfo{ ug{ tof/ x'g'x'g]5 . eO/xg' ePsf] 5 . clxn] pxf“sf] nflu sfo{stf{x?sf] cfGtl/s cf:yf / ljZjf; klg rflxPsf] 5}g— kmut x:tfIf/ eP k'U5, s;}n] gSsnL x:tfIf/sf] v08g dfq gu/L lbP klg k'U5 . kf6L{ kmf]g]{ g} lgZro ul/;s]kl5 gof“ kf6L{sf] gfddf ;fy / ;xof]u dfu]sf] eP Tof] Hofbf OdfGbf/ k|oTg x'g] lyof] . To:t}, lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ;f“Rr} g} bnLo dfGotf / dof{bfsf] cg'z/0f ug]{ xf] eg] kl/jf/nfO{ g} kf6L{ 7fGg] ;f]r kl/Tofu ug}{k5{ .

r k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf cfkm"NffO{ PSsfO;f}+ ztfAbLsf] g]tf eGg ?rfpg' x'G5 . pxf“n] cfkm\gf] kf6L{nfO{ æPSsfO;f}+ ztfAbL cg'?kÆ agfpg] /] . pxf“n] of] rfxgf /fVg' cg'lrt xf]Og . pxf“n] o;sf] nflu g} k|oTg ug'{ kb{Yof] . pxf“ clxn];Dd c?sf] g]t[Tjdf sfd ug'{eof]–pxf“sf] g]t[Tjsf] kl/0ffd PSsfO;f}+ ztfAbLn] g} b]Vg] / ef]Ug] xf] . pxf“ gof“ ztfAbLsf] ;Gb]z afxs aGg' kbYof] . t/ b'ef{Uojz, pxf“ 7Ls To;sf] ljk/Lt sfd ul//xg' ePsf] 5 . of] ztfAbLdf x'g'sf] sf/0fn] dfq sf]xL klg PSsfO;f}+ ztfAbLsf] kof{o aGb}g . nfn'k|;fb ofbj klg oxL a]nf /fhgLltsf] d}bfgdf 5g\ / b]pjf pgs} dfu{ cg'z/0f ug]{ k|oTg ul//xg' ePsf] 5— ;'?b]lv g} . nfn' ofbjsf] /fhgLlt of] ;dosf] xf]Og cToGt u"jf/ / c;Eosfnsf] klg cfbz{ aGg ;Qm}g . jt{dfg ;dosf] Pp6f k|d'v ljz]iftf xf]– pQ/bfloTj / kf/blz{tf . k|wfgdGqL b]pjfsf] ;f]r / z}nLdf o;sf] k"0f{tM cefj 5 . c?sf] g]t[Tjdf cGtu{t a;]sf] cjlwdf afx]s, :j]R5fn] sfd ug]{ df}sf kfPsf] cj:yfdf pxf“sf lqmofsnfk g pQ/bfloTjk"0f{ /x], g kf/bzL{ . clxn]sf] k':tfn] 5n5fk, /x:o / wf]vf ?rfp"b}gg\ . ;QfnfO{ ;jf]{Rr nIo agfpg] g]tfx?n] 5n, if8\oGq / a]OdfgLsf] cTolws ;xf/f lnPsfn] klg cfh /fhgLltk|lt 3[0ff / lj:t[i0ff a9]sf] xf] . ;f“Rr} g} /fhgLlt ug{ rfxg] cfhsf] k':tfsf g]tfx?n] /fhgLltk|lt a9\bf] cfqmf]z / cgf:yf x6fpg ;Sg' kb{5 . ;Sg' g;Sg' csf]{ s'/f xf], clxn] t k|oTg klg eO/x]sf] 5}g . k|=d=b]pjfn] of] ofqfdf h'g k|j[lQsf] g]t[Tj ug'{eof],

/fhgLltnfO{ oxL dfGotfsf] nLsdf lx+8fpg], To;n] g]kfnnfO{ s'g ztfAbLdf k'¥ofpnf < cfhsf] k':tf efjgf xf]Og kl/0ffd vf]H5 . cf“6]sf] sfd u/]/} 5f]8\5 . gof“ s'/f /f]H5 . k|wfgdGqL b]pjfsf] of] z}nLn] Tof] cfhsf] k':tfsf] cfsf+Iff k"/f ug{ ;Qm}g . lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] Jojxf/ k|foM slxNo} k|hftflGqs / kf/bzL{ /x]g . pxf“n] ljwfg, ;xdlt / jrg klg jf/Daf/ tf]8\g] ug'{ ePsf] 5 . sf+u|];nfO{ To;f] gug]{ g]tfsf] vf“rf] lyof] . g]kfnL sf+u|];sf g]tfx?sf] Jojxf/ / cfr/0f hlt ck|hftflGqs, ljR5frf/L / JolQmjfbL eP klg To; kf6L{n] k|hftGqsf] nflu k'¥ofPsf] of]ubfg lgZro g} clegGbgLo 5 . oxL sf/0fn] b]zsf k|hftGqjfbLx? sf+u|];sf g]tfx?sf] sfo{z}nLdf tLj| c;Gtf]if eP klg kf6L{sf] kIfdf b[9tf;fy pleG5g\ . o:tf w]/}NffO{ bf];|f] k':tfsf cu|0fL g]tfn] sf]O/fnfx?n] h:tf] dgk/L gunf{g\ tyf pgLx?sf] g]t[Tjdf ljwfg, ljj]s / g}ltstfn] ;Ddfg kfpnf eGg] cfzf lyof] . t/ Tof] cfzfnfO{ Pp6f ;fgf] x'/Ln] g} p8fOlbof] . k|=d= z]/axfb'/ b]pjfn] -tyfslyt kf6L{sf] ;efkltsf] x}l;otn]_ tLg lhNnfsf ;efkltx?nfO{ lgisflzt ul/Psf] / tL 7fp"df gof“ lgo'lQm ul/Psf] 3f]if0ff h;/L ul/of], clwgfosjfbsf] k/fsfi7f xf] . kf6L{sf] lhDd]bf/ txdf a;]sf] JolQmnfO{ s'g} :ki6Ls/0f ;d]t gdf+uL tLg–tLg jif{sf nflu lgisfl;t ug]{ lg0f{o s'g k|j[lQsf] k|tLs xf] < z'qm/fhx?nfO{ o:tf] lg0f{o ug]{ g]tfn] cfkm\gf] cIfDo uNtL / kf6L{sf] lgb]{zgsf] cj1f u/] jfkt kf6L{n] :ki6Ls/0f dfUg'nfO{ æcGofoÚ eGg' slt plrt x'G5 < k|wfgdGqLsf] ?kdf b]pjfsf] hlt ;Ddfg / :jfledfg xf]nf, lhNnf cWoIf x'"b}df pgLx?sf] Tof] eGbf sd x'"b}g . cfkm\gf] ;Ddfg / :jfledfgk|lt Tolt ;+j]bgzLn g]tfn] o:tf] lg0f{o ug{ ldN5 < kf6L{ rnfpg] tl/sf oxL xf] < k|hftGqjfbL kf6L{n] ug]{ lg0f{o– k|lqmof / z}nL o:t} xf] < o;k|sf/n] kf6L{ rnfpg rfxg] g]tfsf] kf6L{ slt k|hftflGqs / ljwfg;Ddt 9+un] rNnf < sf+u|];df k|hftGq ePg eg]/ ljsNk vf]Hg]x?n] o:tf] kf6L{nfO{ s;/L c+lusf/ ug{ ;S5g\ < b'O{ lbg cl3sf] of] 36gfn] klg s] ;+s]t u/]sf] 5 eg] k|hftflGqs d"No dfGotf, g}ltstf / cfbz{sf] b[li6n] b]pjfsf] bn emg\ lgsDdf x'g] ;Defjgf 5 . kf6L{sf] cfsf/ / cl:tTj aGg' cl3 g} k|s6 ePsf] of] k|j[lQn] Tof] ;d"x eljiodf emg\ c/fhs aGg] t x}g eGg] z+sf pTkGg u/fPsf] 5 .

r g]kfnL sf+u|];sf] of] ljefhg ;Qfsf] pGdfbsf] kl/0ffdsf;fy} ;efklt sf]O/fnfsf] cx+sf/sf] klg gtLhf xf] eGg] :ki6 eO;s]sf] 5 . kf6L{sf] km'6sf] lhDd]bf/L— sDtLdf g}lts bfloTj— ;efkltn] klg lng} k5{ . cfkm" ;efklt ePsf] a]nf kf6L{nfO{ ljefhgaf6 hf]ufpg g;Sg' sf]O/fnfsf] sdhf]/L / ljkmntf xf] . sf]O/fnfn] kf6L{NffO{ ;w}+ cfkm\g} OR5f cg';f/ rnfpg rfxg' eof] / w]/} xb;Dd pxf“n] Tof] df}sf kfpg' klg eof] . pxf“ nuftf/ b'O{k6s lgjf{lrt ;efklt aGg'eof] . klxnf]k6s k|=d= aGg' cl3;Dd pxf“ zlQmzfnL dxfdGqL x'g'x'GYof] / dxfdGqL kbaf6 :j]R5fn] g} /fhLgfdf lbg'ePsf] lyof] . ;efklt ePkl5 pxf“n] kf6L{nfO{ kfl/jfl/s 9+un] / cfkm\gf] lghL ;DklQ em}+ rnfpg rfxg' eof] . pk;efklt kbdf s'g} a]nf z}nhf cfrfo{nfO{ /fVg'eof] eg] s'g} a]nf ;'zLn sf]O/fnfnfO{ . s]xL ;do af;' l/;fn / tf/fgfy /fgfef6nfO{ dxfdGqL agfpg' eof], ljut ^ jif{b]lv pQm kbdf ;'zLn sf]O/fnfnfO{ oyfjt /fVg' ePsf] 5 . k|hftGqsf] k'g:yf{kgfkl5 ;a}eGbf a9L k6s k|wfgdGqL aGg] / w]/} ;do;Dd ;Qfdf a:g] df}sf klg sf]O/fnf g} kfpg' ePsf] 5 . pxf“ k|=d=x'g'ePsf] a]nf b]zdf ePsf sfdx?sf] d"Nof+sg ug]{ xf] eg] pxf“sf] 5lj w]/} /fd|f] aGb}g . k|=d= x'"bf xf];\ jf ;efklt x'"bf— sf]O/fnfn] of]Uo, OdfGbf/ / :jfledfgLeGbf cfkm"k|lt JolQmut jkmfbf/nfO{ g} k|fyldstf lbg'eof] . sDtLdf sf]O/fnfn] d g} ;/sf/ x'" / kl/jf/ g} kf6L{ xf] eGg] efjgf /fVg] ;§f ;/sf/n] kf6L{sf] gLlt cg'?k sfd ug'{kg]{ / kf6L{ g} kl/jf/ xf] eGg] wf/0ff /fVg' ePsf] eP d'n's, kf6L{, k|hftGq / /fhgLltsf] l:ylt / :t/ leGg x'g] lyof] . t/ To:tf] ePg . lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf lgs6 ;xof]uLx? vf;u/L b]pjf, /fdrGb|, eLdaxfb'/, z}nhf, ;'zLn, rqm cflbn] cfTd;dk{0f, knfog jf ljb|f]x ug'{eGbf ;+ul7t ?kdf bjfj lbPsf] eP g sf]O/fnf olt c;kmn x'g'x'GYof], g pxf“ tfgfzfx aGg ;Sg' x'GYof], g OdfGbf/ / :jfledfgL sfo{stf{ o;/L kfvf nfUg] lyP . kf6L{leqsf jl/i7 g]tfx?n] aw'jf dhb'/sf] ;§f cfzf—qf;/lxt jkmfbf/ sfo{stf{sf] e"ldsf lgefPsf] eP sf]O/fnfn] kl/jf/sf] ;xf/fdf pleg' kg]{ lyPg xf]nf . clxn] pxf“sf] d'Vo sdhf]/L oxL b]lvPsf] 5 . t/ of] sf08n] csf]{ s] klg :ki6 u/]sf] 5 eg] sf]O/fnfn] sbflrt cfkm"k|ltsf] jkmfbf/LeGbf kf6L{k|ltsf] k|ltj4tf dfq x]/]/ ;Ifd sfo{stf{x?nfO{ a9L l6s6 lbPsf] / s]Gb|Lo ;ldltdf dgf]gLt u/]sf] eP clxn] pxf“nfO{ s;}n] kf6L{sf] d"nwf/fsf] ;§f 6's'rf agfpg] /x]5g\ . Tof] a]nfsf] cg'bf/tf / clwgfosjfbL z}nLn] ubf{ g} pxf“ ;'/lIft /xg ;Sg'eof] . of] klg x'g ;S5— sf]O/fnfn] To:tf] dgk/L gu/]sf] eP of] …ljb|f]xÚ gx'g klg ;SYof] . sf]O/fnfsf] nflu kfl/jf/jfb clezfk / j/bfg b'a} eof] . h];s'} eP klg, /fhgLlts g]tfx?n] kl/jf/jfbsf] dfGotf c+uLsf/ ug'{ sbflk zf]egLo x'"b}g . cfhsf /fhgLltsdL{ / ljj]szLn JolQmn] o;nfO{ :jfut ub}{g . b]zdf u0ftGqsf] gf/f rls{g yfn]sf] a]nf Pjd\ kf6L{x? /fhtGqsf] cf}lrTo / cfjZostf atfpg ;+sf]r dflg/x]sf] a]nf kf6L{ / ;/sf/df kl/jf/jfbsf] k|j[lQ s;/L u|fx\o x'g ;S5 <

olb g]tfx?n]— of] ;Gbe{df sf]O/fnf / b]pjfn]— tTsfnsf] pmxfkf]x, åGå, JolQmut dxTjsf+Iff / cledfgaf6 dfly p7]/ P]gfdf cfkm\gf] cg'xf/, k|j[lQ / lqmofsnfksf] cfkm}+n] d"Nof+sg u/]/ lgsf; vf]Hg] xf] eg] ;sf/fTds ljGb' km]nf kg{ ;S5 . g]tfx?n] cfkm"nfO{ ;RofP eg] dfq klg b]z, hgtf / k|hftGqsf] eljik|lt lrlGtt ;d'bfon] lg/fz x'g' kb}{g . c;Dej gePsf] of] s'/f s;/L ;xh / ;Dej xf]nf— of] sfdgf u/f}+ .


/fhbDktL cfh kmls{g]

ldq/fi6« ef/tsf] ^ lbg] /fhsLo e|d0f k"/f u/L /fhbDktL cfh :j]bz lkmtL{ ;jf/L xf]OalS;b}5 . >L % sf] of] k|yd ljb]z ofqf cfzftLt ?kdf ;kmn / b'a} b]zsf] lxtsf nflu pknlAwk"0f{ /x]sf] 5 .

>L % af6 e|d0fsf] qmddf cft+sjfb lgoGq0f Pjd\ hn;|f]t / ko{6g ljsf;sf] If]qnfO{ pRr k|fyldstf aS;]sf] lyof] . !) ut] /fhsLo ef]hdf /fi6«klt s]=cf/=gf/fo0fg\sf] :jfut efif0fsf] k|To'Q/df df};"kmaf6 utjif{sf] ;]K6]Da/ !! -cd]l/sfdf cft+sjfbL xdnf_ / l8;]Da/ !# -ef/tLo ;+;b\df kfls:tfg ;dly{t cft+sjfbLåf/f xdnf_sf] 36gf ;d]t pNn]v ub}{ o; /fhsLo e|d0fn] cfp"bf lbgx?df x'g] b'a} b]zsf lxtsf sfo{x?df yk of]ubfg ug]{ ljZjf; k|s6 ul/alS;of] . df};"kmsf] pkl:yltdf b'a} b]zsf pBf]u jfl0fHo dxf;+3aLr hn;|f]t / ko{6gsf] ljsf; ;DaGwL ;xdltkqdf x:tfIf/ klg ePsf] 5 . >L % nfO{ ef/tdf xflb{s :jfut ul/Psf] lyof] . /fi6«klt / k|wfgdGqLsf cltl/Qm ljleGg kf6L{sf al/i7 g]tfx?;+u e]6 u/]/ df};"kmaf6 b'O{ b]zaLrsf] ;DaGwnfO{ cem ;'b[9 kfg]{ ljifodf ljz]if 5nkmn ul/aS;]sf] lyof] . k|wfgdGqL jfhk]oLn] k/Dk/f tf]8]/ >L % sf] ;Ddfgdf lghL ef]hsf] cfof]hgf ug'{sf ;fy} uf]Ko e]6jftf{ klg ug'{ ePsf] lyof] .


Pdfn]n] :j/ km]g{ yfNof]

r'gfj 3f]if0ff x'gf;fy cToGt pT;flxt eP/ d}bfgdf plqPsf] 3f]if0ff ug{] k|d'v k|ltkIf bn lbg ljTb} hf“bf :j/ km]b}{ jf:tljs w/ftndf cf]n{g yfn]sf] 5 . k|To]s k6s r'gfj 3f]if0ff x'"bf Pdfn] ;w}+ r'gfjL ;/sf/ aGg' kg]{ dfu cl3 ;fb}{ cfpg] u/]sf] lyof] . To;df cfkm\gf] ;+nUgtf /xg' kg]{ eGg] g} x'GYof] t/ of] k6s Pdfn]n] To:tf] ;/sf/sf] dfu;Dd u/]g dfq xf]Og r'gfjL ;/sf/df ghfg] 3f]if0ff g} u¥of] . b]z olt 7"nf] b'3{6gfdf k/]sf] of] 36gfsf k5fl8 cGo s'g} zlQmsf] e"ldsf x'g ;Qm}g eGb} h'g;'s} k|sf/n] r'gfj g} x'g'kg]{ atfp"b} cbfntdf ;+j}wflgs pkrf/ vf]Hg uPsfx?k|lt Pdfn]n] cfklQ g} hgfof] . s]Gb|df /x]sf sfo{stf{x?nfO{ em08} l6s6 af8] h:t} u/L lgjf{rg sfddf nflu xfNg r'gfj 3f]if0ff esf] ef]lnkN6} b]lv lgb]{zg hf/L ug{ yfNof] . k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf x'g} ;Qm}g, r'gfjsf] ljsNk} 5}g, b]pjfsf] of] 3f]if0ffaf6 cflQg' kg]{ cj:yf 5}g, To;a]nf Pdfn]sf g]tf hxf“txL oxL s'/f atfO /xg] ub{y] . ltgsf cleJolQm / d'vd'b|f x]bf{ Pdfn]n] ;/sf/ u7g ul/;s]sf] h:tf] b]lvGYof] . ufp" ufp"df o;sf sfo{stf{x? cToGt pT;flxt / sltko 7fp"df t r'gfj cl3 g} Pdfn]sf] ;/sf/ lgdf{0f e};s]sf] cj:yfsf] emNsf] lbg] u/L k|rf/ sfo{x? cl3 a9fOPsf] lyof] . s]Gb|df g]tfx? klg gof“ ;/sf/sf] zky u|x0f ug{ bf}/f ;'?jfn 7Ls kfg{ nfu] em}+ v'lzofnLk"0f{ xtf/f] ul//x]sf lyP . s]xL g]tfx? efjL ;/sf/sf] :j?k / To;n] ug]{ sfd eGb} bL3{sfnLg gLltx? ;d]t ;fj{hlgs ug{ nfu]sf lyP . ;/sf/df k'lu;s]sf] cg'ej ub}{ ljleGg kf6L{ / ljz]if1af6 To:tf gLlt / sfo{qmdsf nflu /fo ;'emfj ;d]t dfUg yfln;lsPsf] lyof] . ljleGg kf6L{af6 o:tf ;'emfj dfUg] sfd k|fozM gof“ ;/sf/n] ub{5g\ . cyf{t\ Pdfn]n] cfkm"nfO{ r'gfj cl3 g} o;/L gof“ ;/sf/sf] dfg;ljDasf ?kdf k|blz{t ug{ yfln;s]sf] lyof] . t/ lbg laTb} hf“bf of] r'gfjsf] w/ftn b]lvg yfNof] / Toxf“ Pdfn]n] cfkm\gf] cj:yfsf] lrq b]Vof] . ko{j]Ifs cg';f/ oxL If0fb]lv Pdfn]sf] :j/ km]l/g yfn]sf] 5 .

r'gfj 3f]if0ff u/]/ ;/sf/n] Pdfn]nfO{ u'g nufO{ lbPsf] 7fGg] o;sf g]tfx? ca r'gfjsf] eofjxtfnfO{ dxz'; ug{ yfn]sf 5g\ . æb]pjfsf sbd Ps kl5 csf]{ 9+un] k|hftGq / ax'bnLo Joj:yf ;dflKtsf nflu kl//x]sf 5g\Æ dxf;lrj g]kfnn] b'O{ lbg cl3 eGg' eof] . lgjf{rg cfrf/ ;+lxtfsf] gf+uf] pNn+3g, ;/sf/L ;fwg ;|f]tsf] Jofks b'?kof]u / ljlw ljwfgk|lt v'nf cfqmd0f x'g yfn]kl5 ;/sf/ lj?4 Pdfn] km]l/ sf+u|];;+u ldNg] ;Defjgf b]lvb} 5 . g]kfnL sf+u|]; cl:t Pdfn]sf] ;d]t cg'/f]wdf ;/sf/n] Jofks ?kdf lgjf{rg cfrf/ ;+lxtf pNn+3g u/]sf ljj/0fx? lnP/ lgjf{rg cfof]u k'Uof] . ;/sf/sf] cltjfbsf] lj/f]w hgfpg Pdfn] ca km]l/ oxL r'gfjs} ;Gbe{df sf+u|];nfO{ cu'jf agfpg' kg]{ lgisif{df k'u]sf] a'lemG5 .


g]sfsf k"j{ dxfdGqL eGg'x'G5M
b]pjfnfO{ t'n;L lu/L / ljZjaGw' 7fGg'x'"b}g

g]kfnL sf+u|];leq xfn ePsf] ljefhg / ;d;fdlos ;Gbe{df pQm kf6L{sf e"tk"j{ dxfdGqL >Leb| zdf{;+u lxhf] lnPsf] cGt/jftf{—

k|= g]kfnL sf+u|]; Ps x'g ;s]g . tkfO{ o;nfO{ sf+u|]; km'6]sf], rf]Ol6Psf] jf o;af6 s]xL dfG5] cnu ePsf], s] 7fGg'x'G5 <

– d o;nfO{ sf+u|]; km'6]sf], rf]Ol6Psf] of s]xL dfG5] aflxl/Psf] eGg' eGbf klg ;du|df ljZn]if0f ug{ rfxG5' . kf6L{ ;efklt / k|wfgdGqL cnu cnu af6f]df x'g'x'G5 t;y{ d o;nfO{ sf+u|]; km'6]sf] eGg rfxG5' tTsfnsf nflu . o; k|sf/sf] km'6 clxn] x'g' x'"b}gYof] . olb sf+u|]; km'6\g' g} lyof] eg] lul/hfk|;fb sf]O/fnf k|wfgdGqL / s[i0fk|;fb e§/fO{ kf6L{ ;efklt ePsf] a]nfdf km'6\g' kYof]{ . To;f] ePsf] eP e§/fO{sf] g]t[Tjdf Pp6f kf6L{ x'GYof], lul/hfafa'sf] g]t[Tjdf csf]{ kf6L{ x'GYof] . b'O{j6} kf6L{ k|hftflGqs x'Gy] / b'j} ;dfgfGt/ ?kdf hfGy] . w]/} ;+Vof lul/hfafa'sf] ;fy x'Gy], t/ h] eP klg k|hftGqsf] Pp6f 7"nf] cfjZostf k"/f uy]{ . ;Qfdf k|hftflGqs kf6L{ x'"bf k|ltkIfdf klg k|hftflGqs kf6L{ g} x'Gy] .

k|= s] z]/axfb'/ b]pjfsf] g]t[Tjdf ag]sf] kf6L{ k|hftflGqs Pj+ ljwfg;+ut xf]Og eGg vf]Hg' ePsf] <

– k|wfgdGqL b]pjfn] gof“ kf6L{ vf]n]sf] eP, pxf“ Pp6f kf6L{sf] ;efklt aGg'x'GYof] . pxf“ gof“ kf6L{ vf]Ng lxlRsrfpg' eof] / cfkm"nfO{ jf:tljs sf+u|]; kf6L{sf] g]tf 7fGb} lul/hfafa'nfO{ lgsfn]sf] 3f]if0ff ug'{eof] . sf+u|];sf] ;+:yfkg kIfn] b]pjfnfO{ kf6L{af6 lgisfl;t u¥of] eg] b]pjfn] sf]O/fnfnfO{ lgisf;g u/]sf] bfjL ub}{ x'g'x'G5 . b'j} kIfsf] bfjLdWo] s:sf] ;To xf] eGg] s'/f 36gfqmdn] b]vfpg] g} 5 . t/ clxn] g]kfnL sf+u|];sf] ljwfg / k|rlnt ;+j}wflgs k|lqmof x]g]{ xf] eg] z]/axfb'/ b]pjfn] x8a8Ldf h] sfd ug'{ ePsf] 5, To;n] j}wflgstf kfp"5 eGg] dnfO{ nfUb}g\ .

k|= k|wfgdGqL b]pjfnfO{ o:tf] lg0f{o ug{ s;n] k|]l/t u/]sf] xf]nf <

– k|wfgdGqLnfO{ To:tf] lg0f{o ug{ s;n] k]|l/t u¥of], Tof] d eGg ;lSbg . k|wfgdGqL b]pjf / kf6L{ ;efklt sf]O/fnfaLr åGå lgs} rls{Psf] lyof] . kf]v/f dxflwj]zgdf b]pjfn] rf/ kf“r ;o dt kfpg' eof] . lul/hfk|;fb sf]O/fnf lj?4 g]t[Tjsf] bfjL ubf{ rf/ kf“r ;o ef]6 kfPkl5 b]pjf pT;flxt x'g'eof] . xf]n]/L sf08kl5 lul/hfafa'n] k|wfgdGqL kbaf6 /fhLgfdf lbg'eof] . ;+;bLo bnsf] g]tfdf b]pjfsf] kIfdf a[xQ/ / pxf“sf k|ltåGåL ;'zLn sf]O/fnfsf kIfdf rfnL; dt uof] . o;n] klg b]pjf pT;flxt x'g'eof] . ;'zLn sf]O/fnf;+u ;+;bLo bndf n8\g' eg]sf] b]pjfn] lul/hfafa';+u} n8]sf] h:tf] 7fGg' eof] . of] b]pjfsf] uNtL lyof] . d}n] a'em];Dd To;a]nf :jo+ lul/hfafa' ;'zLnsf] kIfdf x'g'x'Gy]g . t;y{ b]pjfn] To;a]nf kfpg' ePsf] dt ;a} pxf“sf] lyPg . Tof] j[xQ/ dt d]/f] dfq lyPg eGg] s'/f b]pjfn] :d/0f ug{ g;s]/} pxf“df pT;fx ylkPsf] xf] . To;dfly g]kfnL sf+u|]; km'l6lbP x'GYof] eg]/ rfxg] / leqleq} sf]lz; ug]{ dfG5]x?sf] klg sdL lyPg .

k|= lul/hfafa'nfO{ cfkm\gf] u'? dfGg] b]pjfn] kf]v/f dxflwj]zgaf6 lgjf{lrt ;efkltnfO{ x6fP/ cfkm"nfO{ ;efklt 3f]lift ug'{ /fhgLlts Jojxf/ xf] / <

– d}n] eg] lg, b]pjfhLsf] bfjL kf6L{ ljwfg / k|rlnt lgod cg';f/ k"0f{t ldNbf] / ;'xfp"bf] s'/f xf]Og .

k|= g]kfnL sf+u|];sf] of] ljefhgn] d'n'snfO{ sxf“ k'¥ofp"nf <

– of] d'n'ssf] 7"nf] b'ef{Uo xf] . clxn]sf] cj:yfdf sf+u|]; km'6\g' x'"b}gYof] . d'n's ;+s6u|:t 5, k|hftGqdfly ;+s6 5, dfcf]jfbLaf6 oqf] 7"nf] xf“s cfPsf] 5 . ufp" ufp"df sf+u|];sf sfo{stf{ a:g ;s]sf 5}gg\ . o:tf] cj:yfdf kf6L{sf] ;+:yfkg kIf Psflt/, ;/sf/ Psflt/ eP/ km'6\g' x'"b}gYof] . of] g]kfnL sf+u|]; / k|hftGqsf nflu dfq xf]Og, d'n'ss} nflu b'ef{Uo xf] .

k|= km'6]sf] sf+u|];nfO{ k'gM h'6fpg ;lsPnf <

– clxn] tTsfn sf+u|];nfO{ h'6fp"5' eg]/ sf]xL nfU5 eg] Tof] unt xf] . sf+u|];nfO{ h'6fpg] k|of; ug'{ clxn]sf nflu lg/y{s x'G5 . t/ ;do anjfg 5 . ;do g} 7"nf] cf}iflw xf] . ha b'j} kIfdf …l/onfOh]zgÚ x'"b} hfG5, ta s]xL dfG5]n] sf+u|];nfO{ Ps agfpg vf]H5g\ eg] Tof] c;Dej x'"b}g\ .

k|= g]kfnL sf+u|];af6 dft[sfk|;fb sf]O/fnf, 8f=t'n;L lu/L, ljZjaGw' yfkf, k/z'gf/fo0f rf}w/L / :jo+ tkfO{+ cnu x'"bf klg s]xL ePg . ca z]/axfb'/ b]pjf cnu x'"bf s] km/s k5{ / < eGg] ts{ klg 5 lg <

– of] ;f]rfO{ / egfO{ kl/l:yltsf] cWoog ug{ ghfGg]x?sf] xf] . @)!& ;fnsf] h:tf] sf+u|]; clxn] 5 < To;a]nfsf] h:tf] nf]slk|o sf+u|]; clxn] 5 < 5}g . To;}n] ;q ;fns} sf+u|]; xfdL xf}+ eg]/ g lul/hfafa'n] bfjL ug{ ;Sg'x'G5, g ;'zLn sf]O/fnfn] ;Sg'x'G5 . clxn]sf] cj:yfdf Pp6f k|wfgdGqL ;du| cfkm\gf] dlGqd08n lnP/ aflx/ x'"bf t'n;L lu/L rf]Ol6Psf] jf ljZjaGw' rf]Ol6Psf] ;Demg] xf] eg] of] eGbf c/fhgLlts ;f]r c? s]xL x'g ;Sb}g .

k|= tkfO{+ clxn] stfkl§ x'g'x'G5 <

– d]/f] s;};+u e]63f6 5}g . d lul/hfk|;fb sf]O/fnf, s[i0fk|;fb e§/fO{, z]/axfb'/ b]pjf, ;'zLn sf]O/fnf, /fdrGb| kf}8]n, v'daxfb'/ v8\sf, uf]ljGb/fh hf]zL s;};+u e]6lbg . tkfO{+x?n] lgsfn]sf] cvaf/ k9\5' . dnfO{ g lul/hf kIfn] af]nfof] g z]/axfb'/ kIfn] ;Dem\of] . b'j} kIfsf hf] hf] clxn] lt3|f y6fp"b} x'g'x'G5, pxf“x?n] zfob dnfO{ n'/] 7fg]/ xf]nf ;Demg' ePg . pxf“x? s;}n] g;Demg' g} d]/f] nflu clxn] a8f] a]z ePsf] 5 .

k|= t/ eGg';\ g j}wflgs ?kdf g]kfnL sf+u|]; s'g xf] t <

– sf+u|];sf] j}wflgstfsf] JofVof ug]{ clwsf/ lgjf{rg cfof]u jf ;jf]{Rr cbfntnfO{ 5 / lg0f{o ToxLaf6 x'G5 . t/ clxn]sf] cj:yfdf sf+u|]];sf] ljwfg / ;+ljwfgsf] cfzonfO{ x]bf{ z]/axfb'/ b]pjfnfO{ ?v / rf/tf/] em08f lbg ldNb}g h:tf] nfU5 . lgjf{rg cfof]u / Gofofnon] ;Qfsf] k|];/df k/]/ cGoyf lg0f{o u5{ eg] Tof] a]Un} s'/f xf] .

k|= o:tf] hl6n cj:yfsf] lgsf; s] 5 t <

– d cfkm\gf] dfGotfdf :ki6 5' ls clxn]sf] cj:yfdf ;+;b\ k'g:yf{kgf eof] eg] ;a} s'/fsf] lgsf; lg:sG5 . ;jf]{Rr cbfntaf6 To:tf] lgsf; gcfpnf ls eGg] dnfO{ 8/ 5 .

k|= clxn] s] k|hftGq g} vt/fdf k/]sf] xf] <

– k|hftGq vt/fdf k/]sf] 5 . dfcf]jfbL cft+s JofKt ePsf] a]nf s;/L k|hftGqdfly vt/f 5}g eGg ;lsPnf / <

k|= sf+u|];nfO{ ljefhgaf6 arfpg o;sf ;+:yfkg Psdfq hLljt g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{ lsg c;kmn x'g'eof] <

– lsz'ghL wd{;+s6df kg'{ eof] . pxf“ clxn] klg wd{;+s6df x'g'x'G5 . z]/axfb'/nfO{ z]/axfb'/ agfPsf] s;n] xf] < lsz'ghLn] g} xf] . @)%! ;fndf lul/hfafa'n] ;+;bLo bndf lglj{/f]w eP dfq} g]tf x'G5, cGoyf x'Gg eGg' ePsf] lyof] . lul/hfafa'nfO{ lglj{/f]w aGg glbg e§/fO{hLn] z]/axfb'/hLnfO{ pEofOlbg' ePsf] s'/f ;a}nfO{ yfx} 5 . z]/axfb'/ v8f ePkl5 lul/hfafa' n8\g' ePg . pxf“n] oxLg]/ uNtL ug'{eof] . To;kl5 z]/axfb'/ :yflkt eP . ;+;bLo bns} g]tfsf] x}l;otdf b]pjf ;+o'Qm ;/sf/sf] g]t[Tj u/]/ k|wfgdGqL eP . To;kl5 klg lul/hfafa'nfO{ ufnL ug]{ / z]/axfb'/nfO{ prfNg] sfd lsz'ghLn] ug'{eof] . t/ lsz'ghLnfO{ klg zfob z]/axfb'/n] kf6L{ g} km'6fp"5 eg]/ nfu]sf] lyPg . ca clxn] b]pjfn] kf6L{ km'6fPkl5 lsz'ghLsf] cf:yf b]pjflt/ 5, t/ b]pjfsf] sbdnfO{ ;dy{g ug{ pxf“nfO{ ufx|f] k/]sf] 5 . wd{;+s6 eg]sf] oxL xf] .

– Clif wdnf


s[i0f ;]gsf] xTof <

ax'rlr{t, ;+3if{l;n kqsf/ Pjd\ ;flxTosdL{ s[i0f ;]g OR5'snfO{ k|x/L lx/f;tdf s7f]/ oftgf lb+bf pxf“sf] d[To' ePsf] ;dfrf/ u}/–;/sf/L dfWodx?af6 k|jflxt ePsf] 5 . of] ljifodf ;/sf/ /x:odo 9+uaf6 df}g 5 . ;/sf/sf] df}gtfn] cfz+sf emg\ a9fPsf] 5 .

s[i0f;]g g]kfn dxf;+3 dxf;+3sf] kfifb\ x'g'x'GYof] . hgfb]zsf] ;Dkfbs / s]xL ;do …hglbzfÚ b}lgssf] ;Dkfbs /xg' ePsf ;]g g]skf dfcf]jfbLk|lt k|lta4 x'g'x'GYof] . dfcf]jfbLn] rnfPsf] cfGbf]ngk|lt pxf“sf] ;b\efj /x]sf] kfOGYof] . pxf“nfO{ @)%^ ;fn kmfu'gdf lu/km\tf/ u/L b'O{ jif{;Dd ;]g d'n'ssf ljleGg h]ndf /xg' eof] . cbfntn] l/xfO{ ug{ cfb]z lb+bf klg pxf“sf] l/xf ul/Psf] lyPg . kl5 kqsf/ / dfgjclwsf/jfbLsf] Jofks bjfjkZrft\ afWo eP/ pxf“nfO{ h]nd'Qm ul/Psf] lyof] . ;+s6sfn nfu" eP kl5 pxf“ k'gM e"ldut x'g'ePsf] lyof] / s]xL ;ftf cl3 dfq /fhwfgLdf ;]gnfO{ lu/km\tf/ ul/Psf] lyof] . kqsfl/tfl;t ;d]t ;+nUg /xg' ePsf ;flxTok|]dL af}l4s JolQmTjnfO{ lx/f;tdf k|r08 oftgf lbPsf] tyf pQm oftgfsf] sf/0f lghsf] d[To' ePsf] va/n] b]zsf ;Dk"0f{ kqsf/ / dfgjclwsf/jfbLx?nfO{ b'MvL / If'Aw t'NofPsf] 5 .

kqsf/ ;]gsf] l:ylt ;fj{hlgs ug{ g]kfn kqsf/ dxf;+3, k|]; rf}tf/L, g]zgn o'lgog ckm hgf{lni6, l/kf]6{;{ Snj, dfjg clwsf/ ;+/If0f d~r -df;d_ g]kfn, g]kfn kqsf/ dxf;+3 nlntk'/, OGb|]0fL ;f+:s[lts ;dfh …l;h{gfM r}q #Ú gfds ;flxlTos cleofgl;t ;Da4 jfdkGyL ;flxTosf/x?, vu]Gb| ;+u|f}nf, /d]z >]i7, /fh]Gb| dxh{g, uf]ljGb jt{dfg, ljdn lgef, /fhs'df/ s]=;L=, /fh]Gb|k|;fb clwsf/L, ;'/]z ls/0f, :g]x ;fodL / xl/uf]ljGb n'O{+6]nn] ;+o'Qm jStJo hf/L u/L eGg'ePsf] 5– æcfkm\gf] lhDdfdf /x]sf] Pshgf lgxTyf sndhLjLnfO{ olb ;/sf/n] o;/L xTof u/]sf] xf] eg] of] sfo/tfk"j{, dfgjtflj/f]wL / kmfl;i6 Jojxf/sf] xfdL 3f]/ lj/f]w / tLj| lgGbf ub{5f}+ . o:tf] ;+j]bgzLn ;dfrf/ k|sfzdf cfPkl5 ;/sf/n] hgtfnfO{ tTsfn oyfy{ l:ylt af]w u/fpg] st{Jo k"/f gu/]sf]df klg 3f]/ cfZro{ JoQm ub}{ OR5'ssf] l:yltaf/] cljnDa k|i6 kfg{ xfdL ;/sf/;+u dfu ub{5f}+ .Æ


ljb]zLn] kTofPgg\

e|i6frf/ /f]S5' eg]/ k6s–k6s lbPsf cfZjf;g k"/f gePkl5 ljb]zL cfqmf]lzt eP . k|=d= b]pjfn] /fhb"t / cGt/f{li6«o bft[;+:yfsf k|d'vsf] e]63f6df dfq xf]Og cd]l/sfsf ljb]zdGqL sf]lng kfj]n ;d]tsf] pkl:yltdf cGt/f{li6«o d~rx?af6 ;d]t e|i6frf/ /f]Sg ;/sf/n] s8f sbd p7fpg] ljZjf; lbnfPtf klg e|i6frf/ g/f]lsPsf]df If'Aw eP/ pgLx?n] ;/sf/nfO{ o:t} xf] eg] cfly{s ;xof]u aGb ug]{, r]tfjgL lbg yfn]sf 5g\ . cfkm"n] lbPsf] /sd nlIft 7fp"df pkof]u x'g] ;§f e|i6frf/d} ;dfKt x'g] xf] ls eGg] cfz+sfn] bft[ d'n's / ;+:yfx? ;xof]usf] 3f]if0ff ug{ cfgfsfgL ul//x]sf 5g\ . 7"nf] ;xof]usf] 3f]if0ff x'g] ck]Iff ul/Psf] xfn} ;DkGg n08g a}7ssf] kl/0ffd klg cfzf cg'?k ePg . hfgsf/ ;"q cg';f/, pQm a}7sdf ;xefuL bft[ lgsfosf k|ltlglwn] ;/sf/n] e|i6frf/ / ;|f]tsf] clgoldttf /f]Sg g;s]sf] ljrf/ JoQm ub}{ ;/sf/sf cfZjf;g slt eof] eGg] hfgsf/L dfu]sf lyP . pgLx?n] cfufdL ah]6 x]/]/ pQm ah]6 oyfy{k/s ePdf ;xfotf yKg ;lsg] cfZjf;g lbPsf lyP .

ljb]zLx?n] ;/sf/nfO{ e|i6frf/ / clgoldttf /f]Sgsf ;fy} cgfjZos vr{ s6f}lt ug{ kf/bzL{ aGg ;fj{hlgs ;]jfsf] u'0f:t/ clej[l4 ug{ hgtfk|ltsf] pQ/bfloTjaf]w ug{ tyf ul/aL lgjf/0fsf sfo{qmdnfO{ pRr k|fyldstf lbg hf]8 lbOcfPsf 5g\ . ;/sf/sf jt{dfg lqmofsnfk pgLx?sf] cfzf / cjwf/0ff cg';f/ ge} /x]sf] u'gf;f] bft[ lgsfox?sf] /x]sf] 5 . n08g a}7sdf ljZj a}+ssf blIf0f Plzof x]g]{ pkfWoIf ldPsf] lgl;ldhn] k|i6 zAbdf eg]sL 5g\— bft[ ;d'bfon] lbg] /sdsf] ;b'kof]u x'G5 eGg] ljZjf; lbnfpg' k5{ . pQm n08g a}7sdf pgn] ;fwg ;|f]tsf] b'?kof]u / e|i6frf/ /f]Sg} kg]{ s'/fdf ljz]if hf]8 lbPsL lyOg . g]kfn ;xfotf ;d"xdf ljZj a}+ssf] /fon] lg0ff{os dxTj /fVb5 .

em08} em08} k|wfgdGqL b]pjf :jod\ g} ;xefuL x'g nfUg' ePsf] / 7"nf] cfzf ul/Psf] pQm a}7sdf bft[ lgsfox?sf] dGtJo k|:t'lt / bjfj ;/sf/sf nflu s8f r'gf}tLsf] ljifo ag]sf] 5 . o;n] ;/sf/ cK7\of/f]df dfq k/]sf] 5}g . nHhfaf]wn] u|:t ;d]t ag]sf] ;+s]t kfOG5 .

;f] a}7sdf a]nfot, cd]l/sf, ?k, rLg, ef/t, hfkfg, k|mfG;, hd{gL, gj]{, lkmgn}08, 8]gdfs{, :jL6h/Nof08, ci6«]lnof, ;+o'Qm /fi6«;+3Lo ljsf; sfo{qmd / ljZj a}+ssf k|ltlglw ;xefuL lyP .

;a} bft[ ;+:yf / ldq/fi6«x? cft+sjfb lj?4sf] cleofgdf ;xof]u k'¥ofpg eg] OR5's 5g\ . o;qmddf a]nfotn] tLg s/f]8 kfp08 a/fa/sf] ;xfotf pknAw u/fpg] 3f]if0ff u/]sf] 5 . t/ a]nfotn] ;fj{hlgs ;+:yfgx?sf] lghLs/0f ug]{ ;Gbe{df ljut % jif{b]lv lbOcfPsf] ;xof]u aGb ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . a]nfotsf] cGt/f{li6«o ljsf; ;DaGwL ;+:yf 8LPPkmcfO{8Ln] pQm hfgsf/L >L % sf] ;/sf/nfO{ lbO;s]sf] 5 . b]zsf sltko ;+:yfgx? ;/sf/nfO{ ef/ alg/x]sf] / To;nfO{ lghL If]qnfO{ ;'lDkbf tL ;+:yfgx?sf] ljsf; x'g ;Sg] ;Defjgf b]v]/ ;/sf/n] k|hftGqsf] k'g:yf{kgfkZrft\ rnfPsf] lghLs/0f ;DaGwL cleofgnfO{ 8LPPkmcfO{8Ln] lgSs} ;xof]u k'¥ofO{ cfPsf] lyof] .


e|i6frf/sf] gof“ ?k

sf7df8f}+ . >L % sf] ;/sf/sf] :jfldTjdf /x]sf] d'n'ssf] Ps dfq cfo'j]{lbs cf}iflw pTkfbs ;+:yf l;+xb/af/ a}Bvfgf ljsf; ;ldlt k|aGw lgb]{zs /fdgf/fo0f zfxsf] a|Dxn'6sf sf/0f lbg k|ltlbg cfly{s ?kdf hh{/ aGb} uPsf] 5 . ljutdf t'n;L lrof Rofjgk|f;h:tf clt nf]slk|o pTkfbgx? ;lxt 8]9 ;o eGbf a9L lsl;dsf cf}iflwx? pTkfbg u/L pNn]vgLo ?kdf ;/sf/nfO{ /fh:j ;d]t ltg{ ;kmn ePsf] of] ;+:yf clxn] 6f6 klN6g] cj:yfdf k'u]sf] 5 .

k|fKt kl5Nnf] ;dfrf/ cg';f/ lgb]{zs zfx olta]nf ejg lgdf{0fsf] gfpaf6 *$ nfv ?k}of“ xft kfg{ ;kmn ePsf 5g\ . hDdf $ s/f]8 $) nfv ?k}of“sf] nfutdf lgdf{0f ug{ nfluPsf] ;f] ejgsf] 7]Ssf k|lt:kwf{ ljgf sldzgs} nflu Ps sDkgLnfO{ 6]08/ kfl/Psf] 5 . hDdf !& j6f lgdf{0f sDkgLn] lgdf{0fsf nflu b/vf:t xfn]sf]df k|lt:kwf{df ^ j6f dfq lgdf{0f sDkgLnfO{ 5gf}6 ul/Psf] / To;dWo] klg @% k|ltzt sldzg lbg] sDkgLnfO{ dfq ;f] 6]08/ kfl/lbg] ;xdlt eP kl5 7]Ssf lbPsf] a'lemPsf] 5 .

:d/0fLo s'/f s] 5 eg] ejg lgdf{0fsf] k|lqmof g} ;'? gx'"b} *$ nfv ?k}of“ lgsf;f ul/;s]sf] 5 / ;f] /sd :jf:YodGqL z/tl;+x e08f/L / k|aGw lgb]{zs zfxn] xft kfl/;s]sf ;"q atfp"5 . …df]ldnfOh]zgÚ km08sf ?kdf lgsf;f ePsf] pQm /sd a}Bvfgf ;"qn] agfPsf] 5 . cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgodfjnLdf Joj:yf eP cg';f/, s'g} klg ejg lgdf{0fsf nflu k|lqmof ;'? ePkl5 cyjf lgdf{0fsf nflu /8, l;d]G6 of lgdf{0f ;DaGwL ;fdu|Lx? lgdf{0f:yndf NofO{ hu ;'? ul/;s]kl5 ;DalGwt sfof{non] cfjZos 7fg]df lgdf{0f nfutsf] @) k|ltzt /sd lgdf{0f sDkgLnfO{ lgsf;f ul/ lbg ;Sg] Joj:yf 5 . t/ Toxf“ cgf}7f] s] ul/Psf] 5 eg] ;f] ejgsf] lgdf{0f ug]{ 7fp"df k'/fgf 6x/f /x]sf /x]s} cj:yfdf *$ nfv /sd s;/L lgsf;f eof] cfZr{osf] ljifo ag]sf] 5 . tL 7x/f eTsfpg] sfd cem} ;'? ePsf] 5}g . To;}n] gof“ ejgsf] lgdf{0f sfo{ ;'? slxn] x'g] xf] yfxf 5}g . t/ cfheGbf b'O{ dlxgf klxn] em} ;f] …df]lanfOh]zg km08sf] zLif{sdf lgdf{0f nfutsf] @) k|ltzt cyf{t\ *$ nfv ?k}of“ lgsf;f eO;s]sf] 5 . lgodfjnL ljk/Ltsf] k|lqmof cg'?ksf] /sd lgsf;f ul/Psf] /sdsf] 7"nf] c+z sldzg d} vlr{Psf] a'lemPsf] 5 . j}Bvfgf ;"qsf cg';f/, pQm sDkgLnfO{ 7]Ssf 6]08/ lbP jfkt ;f] /sd sldzg lbg] sjf]n pQm sDkgLn] u/]sf sf/0fn] ;f]xL /sd xft kfg{sf nflu xtf/ xtf/df pQm /sd lgsf;f ul/Psf] xf] .

ut k'; dlxgfdf ;f] ;ldltdf k|aGw lgb]{zssf ?kdf zfx cfPkl5 cf}iflw pTkfbg ;DaGwL sfd k|foM 7Kk ePsf] 5 . cf}iflw pTkfbg u/]/ dfq cfTdlge{/ aGg'kg]{ ;+:yfdf cf}iflw pTkfbg ;DaGwL ;fgf]b]lv 7"nf] dfqfsf sRrf kbfy{sf] v/Lbdf ;d]t lgh ;fxnfO{ 7"nf] sldzg lng] ugf{n] sRrf kbfy{ v/Lb x'g g;Sbf cf}iflw pTkfbg 7Kk ePsf] atfOG5 . t/fO{sf Ps cdnf Jofkf/L;+u vl/bdf 7"nf] sldzg dfu] kl5 cdnf v/Lb x'g g;Sbf clxn] Toxf“ Rofjgk|f;sf] pTkfbg x'g ;s]sf] 5}g . ut jif{ of] df};ddf !) xhf/eGbf a9L kmfOn Rofjgkf; pTkfbg ePsf]df xfn Toxf“ @–# ;o eGbf a9L kmfOn klg pTkfbg x'g ;s]sf] 5}g . To:t} cGo cf}iflwx? ;d]t sRrf kbfy{sf] vl/bdf 3f]6fnf ug{ gkfp"bf aGg g;Sgfn] ;+:yfsf] cfly{s l:ylt gfh's ePsf] 5 .

t/ lgb]{zs zfx eg] ;ldltsf] k|zf;lgs ejg vfnL u/fP/ cfkm\gf] 8]/f ;fg]{ t/v/df nfu]sf] sd{rf/Lx? atfp"5g\ . zfxn] cfkm" a:g] egL efG;f sf]7f tof/ ubf{ ;+:yfs} sf]ifaf6 % nfv ?k}of“ eGbf a9L vr{ ul/;s]sf 5g\ . cfkm\gf afnaRrf a;fpgsf nflu ;/sf/L ejg tf]8kmf]8 u/L ;/sf/L sf]ifaf6} /sd vr{ u/L clgoldt ?kdf tof/ u/]sf] ;/sf/L 8]/fdf a:g] cg'dlt ;~rfns ;ldltn] lbg] ;+efjgf eg] sd /x]sf] 5 . t/ Ps ;"qsf cg';f/, af]8{ cWoIf /x]sf ;lrj dx]Gb|gfy cof{nn] eg] pgnfO{ ;f] ;/sf/L sfof{nodf 8]/f ldnfO{ lbg] cfZjf;g lbPsf x'g\ . o:tf] clgoldttf x'"bf klg j}Bvfgf;Dd clVtof/sf] cf“vf lsg gk'u]sf] xf]nf < Toxf“sf sd{rf/Lx? eG5g\ .


b]pjfsf] kf6L{nfO{ j}wflgs eGg ldNb}g

k|f=8f=nf]s/fh a/fn

k|wfgdGqLsf] ljz]if clwsf/ k|of]u u/]/ ;+;b\ lj36g ul/Psf] xf] . of] ;+;bLo Joj:yfsf] ;j{dfGo l;4fGt xf] . j]nfot, ef/t nufotsf d'n'sx?df klg k|wfgdGqLn] rfx]sf] j]nfdf ;+;b\ lj36g ug{ ;S5 eGg] cfwf/nfO{ b[li6ut u/]/ ;+;b\ lj36g u/]sf] kfOPsf] 5 . t;y{ sfg'gL ?kn] x]bf{ o;nfO{ dfGg ;lsG5 . t/ sfg'gL ?kn] dfq x]/]/ b]zsf] ;d:of ;'lNem+b}g . /fhgLltzf:qn] sfg'gL cfwf/dfq vf]Hb}g . /fhgLltdf sfg'gL tj/df ;xL eP klg ;do, kl/l:yltn] e"ldsf v]N5 . To;}n] ;+ljwfgdfq k9]/ /fhgLlt j'lem+b}g . /fhgLlts kf6L{, To;sf g]tfx?, ltgsf cfr/0f, 3ft k|lt3ft, ;dfh, kl/l:ylt, / To;leq k|efj kfg]{ zlQmx?n] s;/L v]n]sf 5g\ oL ofjt kIf gj'emLsg /fhgLlt j'lemb}g . To;}n] cfhsf] kl/l:yltdf k|wfgdGqLnfO{ dof{lbt jgfpg' k5{ . g]kfnL sf+u|];n] cfkm\gf] k|wfgdGqLnfO{ dof{lbt slxNo} jgfpg ;s]g . lul/hfk|;fb sf]O/fnf :jod\ k|wfgdGqL x'"bf klg pxf“n] æd tLg dlxg] k|wfgdGqL t xf] lgÆ eGg'x'GYof] . !!$ ;f+;b lnP/ k|=d=aGbf pxf“ cl:y/ x'g'x'GYof] . o:tf] xfnt lul/hfafa'sf] dfq xf]Og, ;a}sf] eof], x'"b}5 . o;n] s] k'li6 u5{ eg] k|wfgdGqLsf] dof{bf bnLo Joj:yfdf :yflkt x'g ;s]g . ;+:yfut ljsf;sf] tkm{ Wofg glbO{ JolQmut rfxgf / dxTjfsf+Iff k"/f ug]{ sfddf g} ;a} lnKt ePsf]n] k|wfgdGqLsf] dof{bfdf cf“r cfPsf] xf] . k|wfgdGqL b]pjfnfO{ kf6L{n] lbPsf] rf}aL;306] lgb]{zgnfO{ o;} ;Gbe{df x]g{ ;lsG5 . of] Pp6f k[i7e"ld xf] . t/ k|wfgdGqLo k|0ffnL eP klg pxf“ g]kfnL s+fu|];sf] k|wfgdGqL xf] eGg] s;}n] klg lj;{g' x"'b}g . kf6L{sf] s]Gb|Lo sld6Ln] ;+s6sfn gnDAofpg] / c? P]g k|of]u u/]/ dfcf]jfbL lgoGq0f ul//xg] eg]sf] lyof] . lx+;fTds ultljlw lgoGq0fsf] nflu ;+s6sfn nufpg} k5{ eGg] klg 5}g . of] ;d:of tTsfn ;dfwfg x'G5 eGg] klg Uof/]G6L 5}g . To;}n] s] ;w}+ xfdL ;+s6sfn d'lg jl;/xg] < To;sf] nflu k|wfgdGqLn] c8\8L sl;/xg' kg]{ lyPg . bnn] ;+s6sfn nDAofpg] ;DjGwL k|:tfj lkmtf{ lng lgb]{zg lbO;s]kl5 pxf“n] ug'{ePsf] k|ltlglw;ef lj36gsf] cf}lrTo b]lvPg . csf]{tkm{ ;+s6sfn nfu" ug{ lbPsf] eP klg vf; km/s kg]{ lyPg . lsgeg] cfkm\gf] k|wfgdGqLnfO{ kf6L{n] ljZjf; ug'{kYof]{, To;f] klg ePg . To;}n] of] c:jfefljs / cGof]Gofl>t cj:yf xf] .

;+;b\ lj36g kl5 tTsfn r'gfjdf hfg' kbf{ b]zsf] c/jf}+ ?k}of“ lgjf{rgdf vr{ x'G5 . Tolts} dfqfdf /Ifftkm{ vr{ eO/x]sf] 5 . cfly{s sf/f]jf/ c:tJo:t 5 . zflGt ;'/Iff sfod ePsf] 5}g . cl:y/ dgl:ylt 5 . s;/L r'gfj u/fp"5' eg]/ k|wfgdGqLn] dWofjlwsf] 3f]if0ff ug'{ePsf] eGg] k|Zg cfp"5 . r'gfjsf] nflu Tolt w]/} ;do 5}g . To;}n] oxL aLrdf b]zdf zflGt ;'/Iff jxfn x'G5, r'gfjL dfxf}n jG5, ;'/lIft ?kdf r'gfj k|rf/df hfg ;lsG5 eGg sl7g 5 . csf]{tkm{ r'gfj t xf]nf t/ s;/L < r'gfj eg]/ @% k|ltzt hgtfn] ef]6 xfNg] / Tof] klg :jefljs geO{sg s[lqd dtbfg x'g] xf] ls eGg] cfz+sf pTkGg x'g' :jfefljs 5 . xfdLn] cfGbf]ng u¥of}+ t/ h'g s'/f k|flKtsf] nflu ;+3if{ u/]sf lyof}+ To;sf] cfr/0f xfdLn] j'em]sf /x]g5f}+ . clxn] klg xfdLn] k|hftflGqs Joj:yfsf] dd{ j'em]sf 5}gf}+ . ;+;bLo Joj:yf s] xf] < k|wfgdGqLsf] e"ldsf s] xf] < bnLo Joj:yf s] xf] < xfdL k/Dk/fjfbL, JolQmut ;+:sf/jf6 clxn] klg lgb]{lzt 5f}+ . Joj:yfksLo ljs[lt hf] xfd|} sf/0fn] ubf{ cfPsf] xf], n] of] ljs[lt b]vf k/]sf] xf] . h;n] ubf{ Joj:yfksLo k4lt cfPg . klxnfb]lv g} /fhf, sf+u|];, sDo'lgi6 eg]/ tLgj6f zlQms]Gb| elgof] . /fhf ;+j}wflgs x'g\ elgPkl5 To;sf] ;lqmo e"ldsfsf] sNkgf ug{ ;ls+b}g . zlQms]Gb| elgPkl5 ltgLx?n] cf–cfkm\gf] e"ldsf vf]H5g\ . xfd|f] uNtL klg oxL xf] . /fhfn] cfkm"nfO{ clxn klg …;+j}wflgsÚ elg/x]sf 5g\ t/ g]tfx? …zlQms]Gb|Ú dfG5g\ . of] s:tf] lj8Dagf < k|hftflGqs Joj:yfksLo kålt o:t} cg'ejx?af6 vfl/P/ hf“bf nfu" x'G5 . efif0fdf ;a}n] k4lt sfod ug'{k5{ eg]sf 5g\ t/ s;}n] klg u/]sf 5}gg\ . k|wfgdGqLn] clxn] k|wfgdGqLo clwsf/ k|of]u u/]sf] eGg'ePsf] 5 . of] nf]stGq elgG5 . t/ clxn] ;/sf/L ;~rf/ dfWod k|of]u ubf{ cfkm"nfO{ dfq ;a]{;jf{ ul/Psf] 5 . b]pjfn] dfq xf]Og lul/hfjfa'n] dWofjlwsf] 3f]if0ff ubf{ klg l6=eL=df !& ldg]6sf] efif0f ug'{ePsf] lyof] . clxn] pgLx?n] Pp6f ;Dd]ng u/], / ToxL ljwfg kl/jt{g klg u/], lgodn] To;f] ug{ lbG5 jf lb+b}g eGg] hf“rj'em gul/sg ul/Psf] Tof] sfdnfO{ sfg'gL dfGotf k|fKt eGg ;ls+b}g . k|wfgdGqLo k4lt cg';f/ sfd u/]sf] elgPsf] 5 t/ pxf“sf lgsfox? sfd sf/jfxL u}/sfg'gL, u}/ nf]stflGqs 5g\ . To;}n] Tof] e]nfnfO{ j}wflgs eGg ldNb}g . kf6L{sf] ljwfg cg';f/ Tof] sfd gePsf]n] gof“ kf6L{nfO{ j}wflgs eGg ldNb}g .

kf6L{df h'6\g] km'6\g] t eO/xG5 . o;nfO{ c:jfefljs ?kdf lng'kg]{ cfjZostf 5}g . cf}krfl/s ?kdf km'6]sf] 3f]if0ff clxn] eP klg logLx? h'6]sf klg lyPgg\ . !@ jif{df slthgf k|wfgdGqL eO;s] < h'6]sf] eP o:tf] x'GYof] < t/ b'MvnfUbf] s'/f, s'g} l;4fGtdf cfwfl/t km'6fO xf]Og of] . JolQmut :jfy{k"lt{ gx'"bf, cfsf+Iff k"/f gx'"bf kf6L{ km'6]sf] 5 . ef/tdf klg kf6L{ km'l6/xG5g\, ldN5g\ . t/ oxf“ / cGoqdf km/s s] 5 eg] g]kfndf w]/} zlQm s]Gb|x?n] e"ldsf v]n]sf x'G5g\ . logLx? cfkm}+ km'6]sf x'g\ ls, s;}n] km'6fOlbPsf] 5'6\ofpg uf¥xf] x'G5 . of] g]kfnsf] /fhgLlts kf6L{sf] ljz]iftf aGb} uO/x]sf] 5 / o;af6 d'lQm kfpg] k|hftGqjfbL, k|ultzLn s;}n] klg k|of; u/]gg\ . g]tfx?df cfTdljZjf; b]lvPsf] 5}g, h;n] ubf{ oL tdfd ;+s6 cfOk/]sf] xf] . of] g]t[Tjsf] sdhf]/L xf] . l;4fGtsf] 6s/fj geP/ JolQmTjsf] 6s/fj ePkl5 kf6L{ km'6\g] h'6\g] eO/xG5 . r'gfjsf] cjlw;Dd klg logLx? gldn]df sf+u|];nfO{ 7"n} 3f6f nfUg ;S5 . ;Qf?9 kf6L{df g} b]lvPsf] of] 6s/fjn] g]tfx?df /fi6«sf] lhDd]jf/Laf]w ePsf] b]lv+b}g . ;a} If]q c:tJo:t 5g\, kbx? vfnL 5g\, t/ s'g} lsl;dsf] b"/ufdL sfd u/fO{ s]xL ePg . sfg'gn] 5]sjf/ nufof], eg]/ ;+ljwfg ;+zf]wgsf] s'/f u/]/ dfq k'Ub}g . k|wfgdGqLo k4ltsf] ljsf;sf] nflu g]tfx?df cfTdljZjf; x'g'k¥of] . g]t[Tjdf hgtfsf] k|ltlglw x'" eGg] uf}/j / lxDdt x'g'k5{ . t/ To:tf] lxDdt s;}df b]lvPsf] 5}g . g]tfx?df b]lvPsf] ;Demf}tfk/:t gLltn] ubf{ klg ;d:of b]lvPsf x'g . gq ug{ g;lsg] s]xL 5}g . k|wfgdGqLo k4ltnfO{ alnof] kfg{ s;n] /f]s]sf] 5 < ;+ljwfgsf sltko bkmf ;+zf]wg ug'{ h?/L 5 . t/ b'O{ ltxfO{n] ;+zf]wg ug{ ;Sg] a'"bf klg ug{ ;s]sf 5}gg\ lg logLx?n] . sf+u|]; / Pdfn] ldNg] ljlQs} ;+ljwfg ;+zf]wg x'g ;SYof] . t/ To;tkm{ sbd rflnPg . k|=d=sf] clwsf/jf/] :ki6tf cfjZos 5 . k|=d=sf s]xL clwsf/ Jojxf/df vf]l;Psf 5g\– Tof] klg :ki6 ug'{ kYof]{ . t/ g]tfx?n] To;tkm{ klg Wofg lbPgg\ . clwsf/sf] k|of]u ug{ g;Sg] xf] eg] clwsf/ lbP/ dfq s] ug]{ < /fd|/L cEof; gug]{ / clwsf/sf] k|of]u ljj]sk"j{s gug]{ xf] eg] ;+ljwfg hlt;'s} /fd|f] agfP klg Tof] cy{xLg x'G5 . hj;Dd g]tfx?df lxDdt, Odfgbf/L / ljj]s x'"b}g tj;Dd o:tf] b'3{6gf / cl:y/tf eOg} /xG5 .

k|:t'ltM k|sfz lu/L


dfcf]jfbLnfO{ yk ;+s6

sf7df8f}+ . dfcf]jfbL cft+ssf/LnfO{ c;kmn kfg{sf nflu lul/hfk|;fb sf]O/fnfb]lv z]/axfb'/ b]pjf / >L % 1fg]Gb|;Ddn] lg/Gt/ ;xof]u dfu]kl5 ef/tn] cft+ssf/L / ltgsf ;+u7glj?4 cem s8f gLlt ckgfpg] ePsf] 5 . ef/tsf] ;xof]u ljgf of] ;d:of lg/fs/0f gx'g] b]v]kl5 g]kfnn] ef/tnfO{ pgLx?nfO{ lgoGq0f ug{, gfsfaGbL ug{, lu/km\tf/ u/]/ ;/sf/nfO{ ;'lDkg, pgL?sf] c8\8fdf x:tIf]k ug{ tyf g]kfnnfO{ xftxltof/, ;}lgs pks/0f / n8fs' x]lnsK6/ pknAw u/fpg cg'/f]w u/]sf]n] s]xL ;do otf ef/taf6 ljleGg lsl;dsf] k|efjsf/L ;xof]u k|fKt x'g yfn]sf] 5 . tL ;xof]usf nflu k|wfgdGqL / >L % dxf/fhflw/fhaf6 ef/tsf] ;/fx|gf ul/Psf] 5 eg] >L % dxf/fhflw/fh ef/t e|d0fdf /lxaS;]s} a]nf ef/tn] cem yk ;xof]u pknAw u/fpg] jrg k|bfg ug'{sf ;fy} To; ;DaGwL sbd klg rfn]sf] ;+s]t kfOG5 .

ljleGg ;dfrf/ ;"qsf cg';f/, ef/tn] dfcf]jfbL lgs6 /x]sf] clvn ef/tLo g]kfnL Pstf ;dfhdfly k|ltjGw nufp"b}5 . ef/tn] pQ/ ljxf/df dfcf]jfbL kqmfp ug{ / k|lzIf0f s]Gb| gi6 kfg{ Pp6f 5'§} ;'/Iff bn u7g u/]sf] klg ;dfrf/ 5 . ;dfrf/ ;|f]tx? cg';f/ ;f] sfo{bnn] ;LdfjtL{ Onfsfdf dfcf]jfbL cf>o:yn klxrfg u/L sf/jfxL tLj| kfg]{5 . ef/tn] cfkm\gf] sf/jfxLdf k|efjsfl/tf Nofpg dfcf]jfbL cft+ssf/Lx? n'Sg ;Sg] ;+efljt ;LdfjtL{ If]qdf ljlzi6 ;~rf/ pks/0f / xftxltof/ ;lxtsf] 6f]nL v6fPsf] 5 . pQ/ ljxf/sf] lzjfg uf]kfnu~h, b/f}nL, cf]8/, dfemL nufotsf :yfgsf] hfgsf/L lng u'Ktr/x?n] k7fPsf] klg a'lemPsf] 5 .

ef/tn] ljz]if dxTj lbP/ dfcf]jfbLsf] cf>o:ynsf] vf]hL sfo{ yfngL ug{ nfu]sf]n] ca of] ;d:of l5§} lsgf/f nfUg] cg'dfg ul/Psf] 5 . ljxf/sf] ljleGg lhNnfx?df a;]/ g]kfn lj/f]wL sbd rfln/x]sf] ;+s]t kfPkl5 ef/tn] To; IF]qdf ljz]if lgu/fgL /fv]sf] ;|f]tx?n] pNn]v u/]sf 5g\ . o; cl3 ef/tsf] ljleGg c:ktfndf 3fOt] eO{ pkrf/ u/fpg uPsf dfcf]jfbLx?nfO{ pgLx?n] g]kfnL clwsf/Lx?nfO{ ;'Dk]/ ;xof]u k'¥ofPsf lyP . ef/tsf] of] sbd cem s8f / la:t[t x'g] atfOG5 . ef/tLo e"lddf a;]/ g]kfn lj/f]wL sbd cft+ssf/Ln] rnfp"bf k/f]If ?kdf ef/tnfO{ ;d]t xfgL x'g] ePsf]n] klg ljz]if rf;f]sf ;fy ef/tn] of] sbd rfn]sf] xf] . ef/tn] o;cl3 ;Ldf IF]qdf &# j6f k'ln; kf]i6 :yfkgf ug'{sf;fy} ;Ldf ;'/Iff an ;d]t t}gfy u/]sf] lyof] .

g]kfndf ;+s6sfn nfu" u/]/ dfcf]jfbL / ltgsf] ultljlwnfO{ k|ltaGw nufOPkl5 ltgsf g]tfx? 7"nf] ;+Vofdf ef/t k;]sf] cfz+sf 5 . ;LdfjtL{ If]qdf u'Kt ?kdf cf>o:yn / tflnd s]Gb| ;~rfng u/L dfcf]jfbLx? a;]sf] va/ ljleGg ;dodf ef/tLo ;~rf/ dfWodx?n] pNn]v u/]sf lyP . 3gf h+unsf] cf8df n's]/ dfcf]jfbLnfO{ gS;nkGyL;+u ldn]/ tflnd ;d]t lng] u/]sf] cg'dfg 5 . ef/tsf] cft+sjfbL ;+u7gx? kL=8ANo'=hL / Pd=;L=;L= h:tf kf6L{x?sf] dfq geP/ >Ln+sfsf] ln§];+u ;d]t ;f“7uf“7 ub}{ lx+;fTds ultljlw ;~rfng ub}{ /x]sf] dfcf]jfbLnfO{ ef/tn] rfn]sf] o; gof“ sbdn] lgs} ;s; kfg]{ lglZrt 5 . dfcf]jfbLnfO{ lg:t]h kfg{sf] nflu ltgn] ;xof]u / ;dy{g k|fKt ug]{ u/]sf] kL=8ANo'=hL / Pd=;L=;L= h:tf kf6L{nfO{ ef/tn] klxnf g} k|ltalGwt ul/;s]sf] 5 .

ef/tsf] cf}krfl/s e|d0fdf /lxaS;]sf >L % dxf/fhflw/fh;+usf] e]6df ef/tsf /IffdGqL hh{ kmgf{lG8hn] zfxL g]kfnL ;]gfnfO{ pRr:t/sf] tflnd lbg] ;d]t atfpg' ePsf] 5 . dfcf]jfbL lj?4sf] n8fO{+df ;kmntf kfp"b} u/]sf] zfxL ;]gfnfO{ ef/tn] lbg] elgPsf] o; lsl;dsf] tflndn] yk dha't agfpg] 5 . atfOP cg';f/, ldhf]/dl:yt ef/tLo ;}lgs :s"ndf zfxL g]kfnL ;]gfnfO{ tflndsf] nflu k7fpg] tof/L eO/x]sf] 5 . ef/tn] g]kfndf cfP/ zfxL g]kfnL ;]gfnfO{ tflnd lbg ;Sg] ;Defjgf klg /x]sf] 5 . >L % 1fg]Gb|;+usf] e]6sf] qmddf ef/tLo /IffdGqL hh{ kmgf{lG8hn] x]lnsf]K6/ nufot …dfOg k|'km e]OsN;Ú pknAw u/fpg] ;xdlt ePsf] atfpg' ePsf] lyof] .

– k|sfz lu/L


| :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | :tDe | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP