mainlogo2.jpg (11011 bytes)


d'Vo ;dfrf/



31 May, 2002,  Jestha  17th,  2059.

sf+u|]; km'6fpg sfo{stf{x?n] dfg]gg\ M dxflwj]zgsf] a}7s tTsfn x'g g;Sg]
b]pjfn] cfTdfnf]rgf u/]df Ifdf lbOg] †

g]kfnL sf+u|];nfO{ ljeflht ug]{ / k|hftGqjfbLsf gfddf cfkm\gf] cg's"n kf6L{ vf]Ng rfxg]x?sf] rfxgf k"/f gx'g] ;Defjgf a9\b}5 . k|wfgdGqL b]pjfn] rfx] klg gof" kf6L{ gaGg ;S5 . gof" kf6L{ vf]Ng] s'/fdf k|=d= b]pjfnfO{ ;xof]u k'¥ofO{ cfPsf tyf dlGqd08n jf s]Gb|Lo ;ldltdf /x]sf k|efjzfnL o'jf g]tfx?n] klg ;xofu gk'¥ofpg] ePsf 5g\ eg] lhNnf lhNnfsf dxflwj]zg k|ltlglwx? klg kf6L{ Pstfsf] kIfdf b[9tfsf;fy plePsf 5g\ . g]kfnL sf+u|];sf %) lhNnf cWoIfx?n] t k|=d= b]pjfnfO{ lg:sfl;t ug]{ kf6L{sf] lg0f{osf] ;dy{g g} u/]sf 5g\ . o;n] ubf{ b]pjf ca ;+od ckgfpg ljjz x'g' ePsf] 5 eg] k|=d= b]pjfn] cfkm\gf ulNtsf nflu cfTdfnf]rgf ub}{ Ifdfbfgsf nflu lgj]bg lbPdf pxf"sf] lg:sfzg c:jLs[t ug{ ;lsg] ;+s]t ;efklt sf]O/fnfn] lbg' ePsf] 5 .

clxn] /fhwfgLdf lhNnf lhNnfaf6 g]kfnL sf+u|];sf y'k|} sfo{stf{x? cfPsf 5g\ . oL sfo{stf{x?nfO{ k|=d= b]pjfn] af]nfpg' ePsf] xf] . o;sf nflu pxf"n] :yfgLo k|zf;gnfO{ klg k|of]u ug'{ ePsf] lyof] . k|wfgdGqL sfof{noaf6 k|lhcx?nfO{ sf+u|];sf] dxflwj]zg x'g nfu]sf]n] xfd|f dxflwj]zg k|ltlglwx?nfO{ t'?Gt ;f] va/ ul/lbg' / pgLx?;+u ;fwg geP /fhwfgL cfpg] Joj:yf ;d]t ldnfO{ lbg' elgPsf] lyof] . s]xL ;L8Lcf]x?n] of] ;Gb]zdf ljZjf; gnfu]/ kf6L{sf :yfgLo g]tf lhNnf sfof{no / s]Gb|Lo sfof{no ;d]tnfO{ ;Dks{ u/]sf lyP . To;kl5 sf+u|]; s]Gb|Lo sfof{non] kf6L{sf] dxflwj]zg 8f"lsPsf] s'/f ;To xf]Og egL jQmJo g} hf/L u/]sf] lyof] . dxflwj]zg geP klg kf6L{leq c;fdfGo l:ylt pTkGg ePsf] a'em]/ y'k|} dxflwj]zg k|ltlglwx? clxn] sf7df8f}+ cfPsf 5g\ . g]kfnL sf+u|]];df dxflwj]zgsf] ;Gbe{ afx]s cGo ljjfbsf] a]nf dxflwj]zgx?nfO{ 8flsPsf] of] klxnf] cj;/ xf] . k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfnfO{ pxf"n] kf6L{sf] lg0f{o / lgb]{zgsf] cj1f ub}{ kf6L{nfO{ s'g} hfgsf/L g} glbO{ k|ltlglw;ef ;d]t lj36g u/L bnLo k4ltsf] l;4fGt tyf kf6L{sf] p2]Zo, gLlt / cfrf/;+lxtf Pj+ ljwfg ljk/Lt sfd u/]sf]n] ;+u7gsf] ljwfg tyf lgodfjnL cg';f/ pxf"nfO{ kf6L{sf] ;fwf/0f ;b:otfaf6 # jif{sf nflu lgisf;g u/]sf] 3f]if0ff h]7 !@ ut] ul/gf;fy pxf" pu| ?kdf k|:t't x'g'ePsf] lyof] . ;f] lg0f{o kl5 cToGt pQ]lht x'g' ePsf / ;Gt'ng u'dfpg' ePsf b]pjfn] kf6L{nfO{ …s;fO{x?Ú eGb} o;sf nflu ljwfgn] k|bfg u/]sf] pkrf/ ljlw -#% lbg leq s]Gb|Lo ;ldltnfO{ ckLn ug]{_ sf] pkof]u ug{ cfkm" OR5's gePsf] atfpg' eof] . pxf"n] cfj]zdf eGg'eof]– æd of] d'2fnfO{ dxflwj]zgdf n}hfG5' .Æ t/ dxflwj]zgsf] a}7s k|=d= b]pjfn] ;f]r] h:tf] ;lhnf] 5}g . e]nf / clwj]zgdf km/s x'G5 . kf6L{ afx]s c?n] 8fs]/ clwj]zg x'"b}g . To;}n] clxn] k|=d= b]pjf dxflwj]zgsf k|ltlglwx?nfO{ /fhwfgLdf 8fs]/ dxflwj]zgsf] ?k lbg ;ls/xg' ePsf] 5}g eg] cgf}krfl/s ?kdf s'/f ubf{ clwsf+z dxflwj]zg k|ltlglwx?n] pxf"nfO{ clxn] d'n'ssf] jftfj/0f dWofjlw r'gfjsf] nflu cg's"n gePsf] sf+u|];sf nflu of] r'gfj pko'Qm gePsf] / oxL kf6L{ ljefhg eof] eg] kf6L{ slxNo} p7\g g;Sg] u/L k/fhLt x'g] ljrf/ JoQm ul//x]sf 5g\ . To;kl5 b]pjf kf6L{ ljefhgsf] s'/f sd ug{ yfNg' ePsf] 5 . pxf" ca cfkm\gf] uNtL 5f]Kgsf nflu sf]O/fnf / kf6L{n] cfkm" dfly cTofrf/ u/]sf] atfp"b} cfkm"nfO{ sf]O/fnf kIfn] lbPsf] b'Mvsf] j0f{g ul//xg' ePsf] 5 . o; qmddf pxf"n] JoQm ug'{ ePsf pQ]hs ljrf/x? ;fj{hlgs eP kl5 b]pjf :jod\ cK7\of/f]df kg'{ ePsf] 5 .

sf+u|];sf] nflu clxn]sf] r'gfj pko'Qm gePsf] dx;'; ubf{ ub}{ klg k|=d= b]pjfn] lg0f{o u/]sfn] wd{;+s6df k/L pxf"s} kIfdf plePsf dGqLx? klg ca eml:sg yfn]sf 5g\ . kf6L{ km'6fpg] kIfdf sf]xL klg 5}g . ;a} Pstf / d]nldnfksf] jftfj/0f tof/ ug{ k|oTgzLn 5g\ . ;+:yfks g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{n] ;efklt sf]O/fnfnfO{ k6s k6s– b]pjfsf] lgot dfly t dnfO{ klxNo} g} z+sf lyof], t/ clxn] p;nfO{ dfkm u/L lbg';\ eGb} kf6L{ km'6fpg' plrt gx'g] ljrf/ JoQm ul//xg' ePsf] 5 . To:t} b]pjfsf k|jn ;xof]uLx? k|bLk lu/L, ljdn]Gb| lglw, k|sfzdfg l;+x cflbn] klg sf]O/fnfnfO{ e]6]/ o:t} cg'/f]w u/] . dWodfuL{x? klxn]b]lv g} o;sf nflu k|oTgzLn 5g\ . t/ k|=d= b]pjfn] emg\ emg\ pQ]hs s'/f u/]/ sf]O/fnfnfO{ emg\ qm'4 kfg]{ k|oTg u/]sf] b]v]/ ;a} rlst ePsf 5g\ . k|=d= b]pjf dfly cGofo ePsf] dx;'; ug]{x? klg pxf"sf xfnsf cleJolQmx? b]v]/ pxf" k|lt g} cfqmf]lzt ePsf 5g\ .

lxhf] lbp";f] /fdrGb| kf}8]n, ;efd'v tf/fgfy /fgfef6, 8f= /fdz/0f dxt, cfdf]bk|;fb pkfWofo, eLdaxfb'/ tfdfª, xf]dgfy bfxfn nufotsf Pstf kGyLx?n] b]pjf sxf" uP/ kf6L{ ;efklt lj?4 b'jf{Ro gaf]Ng tyf sfo{stf{x?nfO{ kf6L{ ljefhgsf nflu gpsf:g r]tfjgL lbg'eof] . pxf"x?n] kf6L{ Ps l9Ssf eP/ r'gfjdf hfg' k5{ / o;sf nflu k|=d=n] ;+oldt e"ldsf lgefpg' k5{ eGb} kf6L{ ;efklt dfly pxf"n] nufpg yfn]sf cf/f]k / ufnL unf}hn] jftfj/0f lalu|g yfn]sf] hfgsf/L lbg'eof] . Tof] 6f]nLn] lxhf] ;f"em ;efklt sf]O/fnfnfO{ klg e]6]/ cfkm\gf] s'/f /fVof] . pxf"x?n] sf]O/fnfnfO{ k|=d=n] uNtL u/]sf] xf] t/ r'gfjsf] 3f]if0ff e};s]sf]n] c? ljsNk gePsf]n], kf6L{nfO{ km'6\gaf6 hf]ufpg cfkm\gf] tkm{af6 of]ubfg k'¥ofpg cg'/f]w ug'{eof] . pxf"x?n] k|=d=sf] lgisf;gk|lt k'gl{j{rf/ ug{ cfu|x ub}{ kf6L{sf] 5lj ;'wfg{] tkm{ klg sbd rfNg' ePsf] lyof] . pxf"x?n] ;dod} r'gfj ePg eg] ljrf/ JoQm ub}{ r'gfj ;DkGg ug{sf nflu kf6L{nfO{ Ps l9Ssf kfg'{ kg]{ /fo k|s6 ug'{ ePsf] lyof] . /fdrGb| kf}8]nn] ;efklt sf]O/fnf;+u lxhf] laxfg klg nfdf] 5nkmn ug'{ ePsf] lyof] . b]pjfn] pxf"nfO{ cfkm\gf] kf6L{sf] ;efklt aGg cfu|x u/]sf] hfgsf/L lb+b} t/ cfkm" sf+u|];sf] d"nwf/ 5f]8]/ st} ghfg] ljZjf; lbnfpg' ePsf] lyof] . pxf"n] sf]O/fnfnfO{ kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldlt / cg'zf;g ;ldltnfO{ klg k'gu7{g ug{ cg'/f]w ug'{ ePsf] lyof] .

t/ e]63f6sf] >[+vnfdf ;a}eGbf dxTjk"0f{ 36gf lyof]– lxhf] laxfg e}+;]kf6Ldf ePsf] e§/fO{ / sf]O/fngaLrsf] s'/fsfgL . Tof] s'/fsfgLkl5 kf6L{ Pstfsf] ;Defjgf a9]sf] ;+s]t kfOG5 .

;efklt sf]O/fnf sf+u|]; km'6\g] s'/fdf k6Ss} ljZjf; ul//xg' ePsf] 5}g . pxf" ljefhgsf] s'/f eGbf Pstfsf] s'/f a9L ul//xg' ePsf] 5 . sfo{stf{ tyf dWoddfuL{ g]tfx?nfO{ klg ca kf6L{nfO{ gof" 9+u / z}nLaf6 k'gu{7g u/L ;a}nfO{ ;d]6]/ cl3 a9\g] ljZjf; lbnfO{ /xg' ePsf] 5 . b]pjf kIfn] rfNg] s'g} sbdk|lt pxf" k6Ss} rf;f] / lrGtf lnO{ /xg' ePsf] 5}g . To;}n] pxf" ef]ln -!* ut]_ s]xL lbgsf nflu rLg e|d0fdf hfb} x'g'x'G5 . pxf" lrlgof" sDo'lgi6 kf6L{n] w]/} cl3 u/]sf] lgDtfsf] ;Gbe{df Toxf" hfg nfUg' ePsf] xf] . s]xL jif{otf g]kfnL sf+u|]; / lrlgof" sDo'lgi6 kf6L{aLr d}qL ;DaGw :yfkgf x'g'sf ;fy} k/:k/ e|d0fsf] cfbfgk|bfg klg x'g] u/]sf] 5 . pgLx?n] u/]sf] lgDtf / tf]lsPsf] ltly sf]O/fnfn] o; cl3 # k6s -;do cg's"n gePsf]n]_ :ylut ug'{ ePsf] lyof] . of] ltly w]/} cl3 g} to ePsf] lyof] . t/ o; kN6 klg :ylut ubf{ lrlgof"x?n] cGoyf ;f]Rg] x'g\ ls eGg] cf+zsfn] pxf" b]zdf c;fwf/0f kl/l:ylt x'"bf klg s]xL lbgsf nflu rLg hfg nfUg' ePsf] a'lemG5 . sf]O/fnfsf] g]t[Tjdf hfg] & ;b:oLo 6f]nLdf ch'{g/l;+x s]=;L=, rqmk|;fb af":tf]nf, x[bo/fd yfgL, /fds'df/ rf}w/L tyf ;efkltsf @ hgf ;xfos /xg] 5g\ . t/ o; e|d0fdf hfg' cl3 ef]ln laxfg sf+u|];sf dxflwj]zg k|ltlglw, lhNnf ;efkltx?, lgjt{dfg ;f+;bx? ;lxtsf] ljz]if e]nfnfO{ ;+af]wg ug'{ x'g] ePsf] 5 . Tof] ;Daf]wgsf] qmddf ;efklt sf]O/fnfn] jt{dfg ;+s6sf] ;Gbe{df cfkm\gf] ;f]rfO{ af/] sfo{stf{x?nfO{ :ki6 hfgsf/L lbg' x'g] cg'dfg 5 . g]sf sf7df8f}+ lhNnf ;ldltsf] cfof]hgfdf x'g nfu]sf] of] e]nfn] Pstfsf] ;Gb]z lbg] ck]Iff ul/Psf] 5 .

Pp6f e/kbf]{ ;"q cg';f/ k|=d=b]pjfn] kf6L{sf] lgb]{zgsf] cj1f tyf k|ltlglw;ef lj36g u/]sf]df ulNt dx;'; ub}{ cfTdfnf]rgf u/]df ;efklt sf]O/fnf pxf"sf] lgisf;g km's'jf u/L lbg /fhL x'g' ePsf] 5 .

k|=d= z]/axfb'/ b]pjfn] dxflwj]zg k|ltlglwx?åf/f sf]O/fnf lj?4 cljZjf; k|:tfj Nofpg] egL agfpg' ePsf] of]hgf klg ljkmn ePsf] 5 . dxflwj]zgsf @% k|ltzt ;b:on] ;efklt lj?4 cljZjf;sf] k|:tfj Nofpg ;S5g\ . t/ of] of]hgf b'O{ sbd klg cufl8 a9]g . s;}nfO{ x:tfIf/ u/fpg] k|oTg ;d]t ePg . æg]sfsf] ljwfgsf] wf/f !$ cg';f/ s]Gb|Lo ;ldltn] cfjZos 7fg]df jf dxfljw]zgsf $) k|ltzt ;b:on] dxflwj]zgsf] a}7s af]nfpg ljz]if sf/0f v'nfO{ s]Gb| ;dIf lnlvt cg'/f]w u/]df lgj]bg k/]sf] # dlxgf leqdf ljz]if clwj]zg af]nfpg' kg]{5 .Æ k|ydtM $) k|ltzt ;+Vof b]pjfn] e]nf kfg{ c;Dej g} 5 . sbflrt pgLx?sf] x:tfIf/ h'6fpg ;kmn eP klg To;sf nflu # dlxgf s'g'{ kg]{ x'G5 . To:tf] x:tfIf/ hDdf kfg{ slt ;do nfUnf < x:tfIf/ ;SsnL g} xf] eGg] ;gfvt ubf{ slt ;do laTnf < To:tf] lgj]bg btf{ ePsf] # dlxgf kl5 b]zsf] l:ylt sxf" k'lu;s]sf] xf]nf < Tof] cj:yfdf gof" kf6L{ u7g ul/g' / Tof] kf6L{sf] gfdaf6 r'gfj n8\g'sf] s] kl/0ffd x'g ;S5 < o;/L b]pjfn] hfg]/ jf ghfg]/ dxflwj]zgsf] ;xf/f lng vf]h]sf]df kf6L{ km'6\g' glbg] kIfnfO{ an k'Ug uPsf] 5 . clxn] k|=d= b]pjfnfO{ ;a}eGbf a9L ;xof]u k'¥ofO{ /xg' ePsf u[xdGqL v'daxfb'/ v8\sf ;d]t ;efklt sf]O/fnfnfO{ Gofo glbP dxflwj]zgsf] lg0f{o cg';f/ ug]{ 6'+uf]df k'Ug' ePsf] 5 . dxflwj]]zgsf] a}7s geP;Dd gof" kf6L{ gvf]Ng] xf] eg] Tof] kf6L{ sDtLdf cfufdL r'gfj;Dd v'Ng g;Sg] :ki6 5 .


Psflt/ gfugfy, csf]{lt/ ;f"kgfy

xl/x/ lj/xL

;/sf/ k|d'vn] ug]{ h'g;'s} lg0f{o klg plrt g} x'g] eP /fhgLltzf:qLx?n] k|hftflGqs k4lt / /fhgLlts bnsf] cfjZostf dx;'; ug]{ g} lyPgg\ . d'n'ssf] dflns hgtf g} x'g\ / /fi6«sf] lgdf{0f hgtfs} xs lxtsf] nflu ePsf] xf] eGg] dfGotfnfO{ Jojxf/df ?kfGt/0f ug{ k|hftflGqs k|0ffnL ckl/xfo{ ePsf] xf] . hgtfnfO{ bf; / zf;snfO{ eujfg 7fGg]x? dfq clwgfosjfblt/ nfU5g\ . s'g} a]nf hGdhft zf;s ePsfx? cfkm"nfO{ O{Zj/sf] cjtf/ 7fGb} cfkm" eujfgk|lt dfq pQ/bfoL /x]sf] eGby] . t/ Tof] hdfgf uof] . lg/+z's /fhtGqx? ;dfKt ePkl5 ;]gfsf] zlQmn] hgtfnfO{ bdg u/]/ cyjf hgtfnfO{ em'SofP/ cfkm\gf] tfgfzfxL sfod ug]{ ljleGg ?kdf clwgfsox? klg Oltxf;sf] sG6]g/df kmflnP . ul/a / pTkLl8t gful/sx?nfO{ d'lQm lbnfpg] gfddf :yfkgf ePsf PsbnLo ;j{;Qfjfbsf] klg ktg eof] . cflv/ k|hftGqsf] ljsNk b]lvPg . zlQmsf] af"8kmf"8, lgoGq0f / ;Gt'ngsf] kl/kf6L, k|hftflGqs ;+:yfx?sf] k|aGw Pjd\ ltgsf] k|efjsf/L e"ldsf, hgtfk|lt pQ/bfloTj–k|hftflGqs k|0ffnLsf clgjfo{ ljz]iftf x'g\ . k|hftGq cfh /fhgLlts Joj:yfsf] Pp6f :j?k dfq geP/ hLjg k4lt / ;fdflhs ;+:s[lt aGg' kg]{ vf"rf] 5 . t/ b'ef{Uo– k|hftGqsf d;Lxfx?åf/f g} k|hftflGqs k4lt / d"No dfGotfdfly hlt k|xf/ ePsf] 5, Tolt c? s;}af6 ePsf] 5}g . xfd|f] d'n'ssf] xfnsf 36gf k|hftflGqs d"No dfGotf dfly cfqmd0fsf] >[+vnfsf] kl5Nnf] s8L xf] . g]kfnL sf+u|];sf g]tfx?n] o; cl3 b]vfpg' ePsf] k|j[lQ Pjd\ k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] xfn ug'{ ePsf] lg0f{o clwgfosjfbL dfgl;stfsf pTklQ x'g\ . o;n] bnLo dfGotfsf] pk]Iff / ckdfg dfq ePsf] 5}g, k|hftflGqs cfbz{sf] h/f]df g} k|xf/ ePsf] 5 . ax'bnLo k|hftflGqs Joj:yfdf kf6L{sf] ;+;bLo bnsf] g]tfsf] x}l;otn] k|wfgdGqL ag]sf] JolQmn] ;Qf k|fKt u/]sf] s]xL dlxgf klg glaTb} kf6L{sf] lgb]{zgnfO{ ;fj{hlgs ?kdf r'gf}tL lb+b} cfkm\gf] kf6L{sf] k"0f{ ax'dt /x]sf] k|ltlglw;efnfO{ g} /ftf/ft e+u ul/lbg' s'g k|j[lQsf] gd"gf xf] < o:tf] h3Go sfo{nfO{ s'g bnn] ;xG5 < To; sf/jfxLkl5sf b]pjfsf s]xL cleJolQmx?n] :jod\ pxf"sf] JolQmTj, 5lj, ljZj;lgotf / k|lti7fnfO{ IftljIft agfPsf] 5 . snxsf] cfuf]df l3p yk]sf] 5 . u'6aGbL, åGå / dte]b s'g kf6L{df 5}g < cfkm\gf] bnsf] cf}krfl/s lg0f{o / lgb]{zgsf] cj1f ug{ Pjd\ kf6L{ / k|hftGqnfO{ ;+s6df kfg]{ sfo{stf{nfO{ s'g bnn] sf/jfxL ub}{g < sbflrt utM dxflwj]zgdf ;efklt kbdf b]pjf lgjf{lrt x'g' ePsf], clxn] cfkm\gf] bn c? sf]xL k|wfgdGqL /x]sf] / Tof] k|wfgdGqLn] clxn] b]pjfn] agfPsf] h:tf] dlGqd08n agfPsf], kf6L{sf] lgb]{zgnfO{ r'gf}tL lbPsf] / dlGqkl/ifb\sf] a}7s ;d]t g8fsL x7ft / /ftf/ft dWofjlwsf] r'gfjsf] 3f]if0ff u/]sf] eP :jfut ug'{ x'g] lyof] < oBlk of] …Plk;f]8Údf lgjf{x u/]sf] e"ldsf x]/]/dfq b]pjfsf] ;du| d"Nof+sg x'g ;Sb}g . b]pjfn]

cfkm"nfO{ g} ;j]{;jf{ 7fg]/ h;/L ;/sf/ rnfO/xg' ePsf] 5, To;nfO{ Ps b[li6n] sf]O/fnfs} kb lrGxsf] cg'z/0f klg eGg ;lsG5 . b]pjfn] ;/sf/sf] ;Gbe{df ckgfpg' ePsf] z}nL eGbf sf]O/fnfsf] ;f]r Hofbf leGg b]lv+b}g . sf]O/fnfn] kf6L{ rnfPsf] / b]pjfn] ;/sf/ rnfPsf] b]Vbf b'j} g]tf Pp6f l;Ssf b'O{ kf6f h:tf] nfUg ;S5 . t/ kf6L{sf] cl:tTjnfO{ g} c:jLsf/ ug]{ Pjd\ gof" ljs[lt c+uLsf/ ug]{ lbzfdf p7]sf] b]pjfsf] kfOnf oxL dfu{df lx+l8/x\of] eg] pxf"n] sf]O/fnfsf sdhf]/Lx?sf] cf]t nfUg ;Sg] l:ylt klg g/xg ;S5 . cfkm\gf] s'/fdf bnnfO{ ;xdt u/fpg g;s]kl5 sfo{stf{sf] x}l;otn] pxf"n] kf6L{sf] lgb]{zg dfGg} kb{Yof] / ;+;b\df s'g} k|:tfjdf dtbfg x'"bf ;+;bLo bnsf g]tfn] hf/L u/]sf] lgb]{zg -x\jLk_ ;DalGwt bnsf ;f+;bn] kfngf ug}{ kb{5 . ;+s6sfn nDAofpg] k|:tfj 5nkmn / dtbfgdf NofP/ x\jLk hf/L ul/Psf] eP sf]O/fnfn] klg ;/sf/sf] kIfdf dt lbg' kb{Yof] . ;/sf/nfO{ hlt cfnf]rgf / c;xof]u u/] klg ;+;b\df csf]{ kIfn] ;/sf/sf x/]s k|:tfjsf] kIfdf dtbfg ul/cfPs} lyof] . ;+j}wflgs dd{ Pjd\ k|rlnt ;+;bLo dfGotf cg';f/ k|wfgdGqL jf ;/sf/n] hgtfsf] lxtsf nflu NofPsf] s'g} gLlt, sfo{qmd, k|:tfj, ljw]os, ah]6 cflb kfl/t ug{ ;+;bn] cj/f]w v8f u/]df gof" hgfb]z lng k|ltlglw;ef lj36g ug]{ clwsf/ k|wfgdGqLnfO{ lbOPsf] x'G5 . clxn];Dd @)%! df dfq of] sf/0fn] k|ltlglw;ef lj36g ul/Psf] xf]– To;a]nf sf+u|];sf #^ hgf ;f+;bn] kf6L{sf] x\jLk tf]8]/ ;/sf/n] jflif{s gLlt tyf sfo{qmdsf] ;Gbe{df NofPsf] æwGojfb k|:tfjÆ ljkmn kfl/lbPsf lyP . ;f] k|:tfj ljkmn ePkl5 tTsfnLg k|=d= sf]O/fnfn] kf6L{sf ;a} ;f+;bsf] e]nf ubf{ tL #^ afx]s ;a}n] jt{dfg k|=d=;d]t pxf"sf] g]t[Tjk|lt ljZjf; k|s6 u/]sf lyP / dlGqkl/ifb\sf] a}7s ljlwjt 5nkmn u/]/ dWofjlw lgjf{rg afx]s cGo ljsNk g/x]sf] 7x/ ub}{ k|=d=n] k|ltlglw;ef lj36gsf nflu >L % nfO{ l;kmfl/z ug]{ lg0f{o ul/Psf] lyof] . t/ o;kN6sf] lj36gsf nflu ;+;b\sf] s'g} bf]if 5}g . ;/sf/n] Toxf" k|:t't u/]sf] s'g} klg k|:tfjnfO{ ;+;bn] c:jLsf/ u/]sf] 5}g . ;+s6sfn nDAofpg] k|:tfj cgf}7f] 9+un] NofOPsf] eP klg lg0f{ofy{ k]z ubf{ Tof] klg kfl/t x'g ;SYof] . t/ k|=d= b]pjfn] ;+;bLo bnsf] g]tfsf] x}l;otn] cfkm"nfO{ k|fKt clwsf/ k|of]u ug]{ tkm{ s'g} ?lr lng' ePg . ;+s6sfn nDAofpg] cfkm\gf] slyt OR5f k"/f ug{ k|:tfj kfl/t u/fpg] eGbf k|ltlglw;ef lj36g ug]{ clwsf/nfO{ k|fyldstf lbg' eof] . pxf" clxn] klg æclwsf/Æsf] s'/f ul//xg' ePsf] 5 . t/ pxf"n] /rgfTds eGbf Wj+;fTds clwsf/ k|of]u ug{ lsg rfxg' eof] < ;d:ofsf] ;dfwfg vf]Hg] ;§f gof" ;+s6 >[hgf ug]{ lt/ lsg nfUg' eof] < cfkm"n] btf{ u/fPsf] k|:tfj kfl/t u/fpg] ;§f kf6L{ k|hftGqsf] pkxf; u/fpg] rfxgf lsg /fVg' eof] < k|=d=b]pjf cfd k|hftGqjfbL Pjd\ :jod\ cfkm\gf kf6L{sf sfo{stf{ / ;xsdL{x?df pTkGg ljleGg cfz+sf / e|d lgjf/0f ug]{ ;§f kf6L{nfO{ ljeflht u/]/} 5f]8\g] ;Gb]z lsg a9fpb} x'g'x'G5 < clxn]sf] cj:yfdf g]kfnL sf+u|]; km'6\of] eg] To;n] b]z, hgtf / k|hftGqnfO{ s] kl/0ffd lbG5 < To;n] s'g ;+s6sf] ;dfwfg u5{ <

b]zsf k|hftGqjfbLx?sf] cf:yfsf] s]Gb| g]kfnL sf+u|]; afx]s csf]{ kf6L{ 5}g . t/ o; kf6L{df / o;sf g]tfx?df b]lvPsf] k|j[lQn] ;Dk"0f{ k|hftGqjfbLx?nfO{ lbSs kf/]sf] 5 . If'Aw / qm'4 t'NofPsf] 5 . æo;/L kf6L{ rNg'eGbf t km'6\g' g} /fd|f]Æ eGg] a'l4hLjL / sfo{stf{x? k|z:t 5g\ . t/ Tof] cfj]zsf] k|ltlqmof dfq x'g ;S5 . sf+u|]; km'6\of] eg] b]zsf] k|hftflGqs zlQm l5GgleGg x'g ;S5 . clxn] x'g ;Sg] ljefhgn] To; ;+u7gdf b]lvPsf] s'g} klg ljs[lt x6\g] 5}g . sf+u|];nfO{ e|i6frf/d'vL k|j[lQ, JolQmjfbL z}nL, c;lxi0f'tf / ;Qf :jfy{nfO{ ;jf]{k/L 7fGg] dfgl;stfn] cfqmfGt kf/]sf] 5 . of] /f]ux?af6 d'Qm ug{ ;s]dfq sf+u|];n] gjhLjg kfp"5 . clxn] h'g kl/l:yltdf / h;/L ljefhg x'g] ;Defjgf -<_ 5, To;n] of] s'g} klg /f]usf] lgbfg ug]{ 5}gM b'a} kIfdf p:t} k|s[ltsf dfG5] /xg]5g\ . Pslt/ gfugfy 5g\ eg] csf{ ;f"kgfy 5g\ . s]xL JolQm gx/] klg k|j[lQ oyft /xg]5 . To;}n] g]tfx?sf] d'v{tf jf s;}sf] if8\oGqn] ubf{ sbflrt sf+u|]; ljeflht eof] k|hftGq / k|hftflGqs k|j[lQnfO{ s]xL nfe x'g] 5}g . lsgeg] of] ljjfbsf] k5fl8 ;}4flGts / s'g} gLltut dteb 5}g . ;+s6sfnsf] Dofb yKg] ls gyKg] eGg] gLltdf dte]bsf] of] kl/0ffd xf] eGg' xf:of:kb x'g]5 . b]pjf cfkm}+ klg ;+s6sfn gnDaofpg] kIfdf /x]sf] s'/f :jod\ pxf"n] g} ;fj{hlgs ?kdf elg;Sg' ePsf] 5 . s[lqd s'/fnfO{ d'Vo d'2f agfpg] c;kmn r]i6f eO/x]sf] 5 jf:tljstf clxn];Dd w]/}n] a'lem;s]sf] x'g'k5{ .

r'gfj x'g] g} eof] eg] of] cIfDo uNtLsf nflu hgtf, geP Oltxf;n], ;DalGwt ;a}nfO{ bl08t ug]{5 . /fhgLltsdL{ g]tfx?sf nflu cbfntn] ug]{ ;hfo eGbf / hgtf / Oltxf;n] lbg] b08 s7f]/ / k|efjsf/L x'G5 . jf:tljs /fhgLltsdL{x? hgtf / Oltxf; afx]s s;};+u 8/fp"b}gg\ . Oltxf;df ljleGg k|s/0fdf uNtL ug]{ g]tfx?sf] tf"tL g} b]lvG5 . t/ h'g g]tfn] uNtL :jLsfg]{, ;Rofpg] / eljiodf To:t} gug]{ ;+sNk ub}{ tb\g'?k lx+8\5– To:tf kf6L{ / g]tfnfO{ hgtf / Oltxf;n] km]l/ dfof ug]{ u/]sf 5g\ . /fi6« / hgtfsf nflu ;dly{t g]tfx?n] /ftlbg cfkm\gf] jl/kl/ kmGsf] dfg]{ jf cfkm\gf nx8L, :j]R5frf/L / z+sf:kb lg0f{onfO{ klg ;dy{g ug]{ sfo{stf{sf] 3]/f l5rf]n]/ hgefjgf / d'n'ssf] cfjZostf a'emg' kb{5 .

sf]O/fnf / b]pjf b'j}n] ca c? s]xL ug'{ / af]Ng'eGbf klxn] cfkm\gf lqmofsnfk, z}nL / lg0f{osf] PS;/] ug'{ u/fpg' h?/L 5 .


kf6L{ km'6\b}g / km'6\g' x'"b}g

kf6L{ gkm'6f];\ egL k|oTgzLn g]kfnL sf+u|];sf dWoddfuL{ g]tfx? lxhf]b]lv …cfzfjfbLÚ ePsf 5g\ . kf6L{leqsf] ljjfbdf k|foM ;]t' aGg cu|;/ x'g' x'g] /fdrGb| kf}8]n cfkm" b]pjf kIfdf gnfUg] / kf6L{ PstfnfO{ an k'¥ofpg] 3f]if0ff ug'{ePsf] 5 . kf6L{sf] ljefhg /f]Sg of] ;ftf afn'jf6f/, 6]s', dxf/fhu+h / e}+;]kf6Lsf] lgSs} rSs/ nufpg' ePsf kf}8]nn] lxhf] Ps jQmJo hf/L u/L ca dWofjlw r'gfjnfO{ :jLsfg}{ kg]{ ljjztf pTkGg ePsf] ljrf/ JoQm ub}{ eGg' ePsf] 5– d k|wfgdGqL kIfnfO{ klg kl/l:yltsf] uDeL/tf a'em]/ ;+od / ljgd|tf;fy cfkm\gf kf6L{df pTkGg ljjfbnfO{ grsf{pg / kf6L{sf] dof{bf / g]t[Tjsf] ;Ddfgsf] Vofn /fVg klg cfu|x ub{5' . kf6L{sf cfb/0fLo ;efkltHo" / s]Gb|Lo sfo{;ldltsf ;fyLx?nfO{ h:tf];'s} ljifd kl/l:ylt cfOkbf{ klg ljjfbsf] ;dembf/L k"0f{ lgsf; / åGå Joj:yfkg ub}{ cfPsf] xfd|f] k/Dk/f / cfbz{ cg'?k kf6L{ Pstf sfod /fVg tyf pbf/ / IfdtfzLn e} P]ltxfl;s e"n x'gaf6 kf6L{nfO{ hf]ufpg / ;Defljt b'3{6gfaf6 arfpg xflb{s ckLn ub{5' . pxf"sf] of] jQmJo To;} cfPsf] xf]Og . jQmJo lbg' cl3 pxf"n] sf]O/fnf, e§/fO{ / b]pjfnfO{ k6s–k6s e]6]/ ;+od / pbf/tf ckgfpg tyf kf6L{nfO{ ljefhg x'g glbg cg'/f]w ug'{ ePsf] lyof] . lxhf] ljxLjf/ ljxfg ;efklt sf]O/fnf;+u nfdf] 5nkmn u/]kl5 pxf" of] lgZrodf k'Ug' ePsf] xf] . sf]O/fnf;+usf] e]6kl5 lxh} l/kf]6{;{ Snjdf af]Nb} kf}8]nn] eGg'eof] .

ca ;a}n] tTsfnsf ;fgfltgf dte]b / cfu|x, k"jf{u|xnfO{ TofUg' cfjZos 5, sf+u]|; Ps eP/ uof] eg] o;nfO{ ax'dt Nofpgaf6 s;}n] /f]Sg ;Sb}g . sf+u|]; kf6L{ gkm'6\g] s'/fdf cfkm" ztk|ltzt ljZj:t /x]sf] atfp"b} pxf"n] s'g} klg axfgfdf kf6L{df lju|x Nofpg] k|of; kf6L{sf ;fyLx?af6 x'g gx'g] / o:tf k|of;x?nfO{ ;dod} lg?T;flxt ug'{ kg]{ wf/0ff JoQm ug'{ eof] .

æclxn] dxflwj]zg jf dxf;ldlt af]nfP/ eL8 hDdf ug]{ a]nf 5}g, o;n] kf6L{df emg\ lju|x Nofpg ;S5, kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldlt g} xfn pTkGg ljjfb ;dfwfg ug{ ;Ifd 5, dxflwj]zgsf] gfddf cgfjZos eL8 hDdf ug]{ sfd tTsfn aGb ug'{ k5{, clxn] ;a}sf] Wofg r'gfjdf s;/L kf6L{nfO{ Ps u/fP/ n}hfg] eGg] tkm{ s]lGb|t x'g'k5{Æ–kf}8]nn] hf]8 lbP/ eGg'eof] . pxf"n] k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfdflysf] sf/jfxL lkmtf{ x'g] s'/fdf cfkm" cfzfjfbL /x]sf], sf/jfxL lkmtf{ x'g' g} clxn]sf] kl/l:yltdf pko'Qm /x]sf] / clxn] ;/sf/sf] g]t[Tj kl/jt{g ug]{ cj:yf klg g/x]sf] atfp"b} kf6L{sf tdfd sfo{stf{x?sf] efjgfnfO{ ;d]6\b} kf6L{df Pstf / ;'wf/sf] jftfj/0f agfp5' eGg] ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] k|lta4tf /x]sf]n] o;nfO{ ;Ddfg ub}{ Ps x'g' afx]s clxn] s;}sf] nflu klg csf]{ ljsNk g/x]sf] :ki6 kfg'{ eof] . g]tf kf}8]nn] eGg'eof]– g]kfnL sf+u|]; leqsf] lju|xsf] kmfObf p7fP/ dfcf]jfbLn] 6fpsf] p7fpg gkfpg\ eGg] tkm{ ;a} ;r]t x'g'kg]{ atfp"b} o:tf] ljifd kl/l:yltdf g]kfnL sf+u|];n] ;+odtf ckgfP/ u+eL/ ?kdf cufl8 a9\g' afx]s csf]{ ljsNk 5}g . kqsf/x?n] ;f]w]sf] Ps k|Zgsf] hjfkm lb+b} kf}8]nn] sf+u|]; ljeflht ePsf] v08df cfkm" kf6L{sf] d"nwf/d} /xg] / cGo s'g} kf6L{df hfg] w[i6tf gug]{ :ki6 kfb}{ eGg'eof]– t/ dnfO{ kf6L{ km'65 eGg] s'/fdf ljZjf; 5}g . kf6L{ km'6\b}g / km'6\g' x'"b}g . dnfO{ sf+u|]; afx]s cGo kf6L{sf] cWoIf x'g' 5}g .

8f= /fdz/0f dxt

k|=d= z]/axfb'/ b]pjfsf] lg0f{ok|lt c;xdlt JoQm ub}{ cy{dGqL kbaf6 /fhLgfdf ;d]t lbg' ePsf 8f=/fdz/0f dxt klg kf6L{leqsf] ;+s6 x6\g] s'/fdf cfZj:t x'g'x'G5 . lxhf] pxf";+u ePsf] s'/fsfgL–

á g]kfnL sf+u|]; clxn] ;+s6sf] cj:yfaf6 u'lh|/x]sf] 5, o;nfO{ ;+s6af6 s;/L d'Qm ug{ ;lsPnf <

– sf+u|];sf] o:tf] b'lb{g o;eGbf cl3 slxNo} klg cfPsf] lyPg\ . k|ltjlGwt cj:yfdf klg sf+u|];sf sfo{stf{n] o:tf] sl7g 38Lsf] ;fdgf ug'{ k/]sf] lyPg . t}klg dnfO{ cfzf 5, of] ;+s6af6 g]kfnL sf+u|]; pDsg ;S5 .

á s;/L pDsg ;S5 <

– d"ntM clxn] ;/sf/ kIf Psflt/ kf6L{ kIf csf]{lt/ ePsf] cj:yf 5 . of] cj:yfdf kf6L{nfO{ Ps agfP/ n}hfg' k5{ / dtleGgtf x6fpg'k5{ eGg] efjgf k|jn ePsf] v08df ;+s6sf] lgsf; cjZo lg:sG5 .

á o;sf nflu s;n] cu|;/tf lng] <

– d JolQmsf] s'/f ug{ rfxGg . of] ;+s6nfO{ kf6L{sf] g]tf / sfo{stf{n] g} x6fpg' k5{ . of] k|Zg eg]sf] JolQmsf] eGbf klg Pp6f P]ltxfl;s / b]zsf] /fhgLltdf hlxn] klg s]Gb|ljGb' ag]sf] kf6L{ g]kfnL sf+u|];sf] eljiosf] k|Zg xf] . kf6L{sf] uf}/jdo Oltxf; / k/Dk/fsf] ;+/If0f ug]{ k|Zg xf] .

á t/, b'j}kIf clxn] u+eL/ cf/f]k k|Tof/f]kdf plqPsf 5g\ lg <

– cf/f]k k|Tof/f]keGbf klg oxf" t JolQmut ufnL unf}h ;d]t ;'? ePsf] 5 . cToGt u}/ lhDd]jf/ / cfkly:Qhgs 9+usf ufnL unf}h x'g yfn]sf 5g\ . of] s'/f tTsfn /f]lsg' k5{ .

á o;nfO{ /f]Sg tkfO{+x? s] e"ldsf lgjf{x ub}{ x'g'x'G5 <

– xfdL rfxG5f}+, kf6L{ Ps xf];\ . k|wfgdGqLn] ;+;b\ lj36g ug'{ uNtL lyof] . d'n's cfly{s ;+s6df k/]sf] / zflGt ;'/Iffsf] l:ylt eofjx ePsf] cj:yfdf crfgs ;+;b\ lj36g ug'{ /fd|f] sd xf]Og . o;nfO{ s'g} klg xfntdf …hl:6kmfO{Ú ug{ ;ls+b}g . o;} eP/ d}n] /fhLgfdf lbPsf] x'" . t/ ;+;b\ lj36g eO;Sof], of] jf:tljstf xf] . ca o;nfO{ k'ghL{jg lbg ;ls+b}g, Gofofnon] afx]s . of] a]Un} kIf xf] . t/ /fhgLlts ?kn] xfdL r'gfjsf] nflu tof/ x'g'k5{ / o;sf nflu kf6L{df Pstf / cfk;L ;dembf/L sfod ug'{ h?/L 5 .

á kf6L{df Pstf s;/L x'G5, clxn] To;sf cfwf/x? t s]xL b]lv+b}gg\ lg <

– Pstfsf] nflu ;/sf/ / kf6L{df ePsf g]tfx?n] ;+odtf ckgfpg' k5{ . k|wfgdGqL b]pjfn] clxn] h;/L kf6L{ ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf lj?4 cfqmfds efiff pxf"n] aGb ug'{k5{ . o;}u/L k|wfgdGqLnfO{ kf6L{af6 lgisf;g ug]{ sfd h'g ePsf] 5, To;dfly k'glj{rf/ x'g'k5{ . kf6L{ ;efkltn] lg0f{o ln+bf ;du| kf6L{ / b]zsf] lxtnfO{ lnP/ lg0f{o ug'{x'G5 . t/ Tof] lg0f{onfO{ k|efj kfg]{ 9+un], ufnL unf}h x'g yfNof] eg] k|lts"n lg0f{o klg x'g;S5 .

á k|wfgdGqL dflysf] sf/jfxLnfO{ kf6L{ ;efkltn] k'glj{rf/ ug'{x'G5 eGg] tkfO{+nfO{ ljZjf; 5 <

– kf6L{ ;efklt eg]sf] xfd|f] g]tf xf] . ;a}sf] g]tf xf] . pxf"n] k|wfgdGqL dflysf] sf/jfxLk|lt k'glj{rf/ ug'{x'G5 . t/, Tof] jftfj/0fnfO{ ef8\g] k|of; oxf" e}/x]sf] 5 . ef8\g] k|of; ug{ lbg' x'"b}g eGg] xfd|f] egfO{ xf] .

á k|wfgdGqL b]pjfn] kf6L{ ;efklt sf]O/fnfnfO{ lsg olt a9L cfnf]rgf ug'{ ePsf] < dfcf]jfbL g]tf k|r08 / sf]O/fnf b'j} cft+ssf/L x'g\ eg]/ eGbf o;n] kf6L{ sfo{stf{df s] k|efj kfnf{ < s] of] u+eL/ cf/f]k xf]Og / <

– kf6L{ ;efkltsf] dof{bfdf cf"r cfpg] sfd ug'{ /fd|f] xf]Og . jf:tjdf ;/sf/ t sf+u|];s} xf] . ;/sf/ klg ;fydf nfu]/ lgjf{rgdf hf"bf ;a}nfO{ /fd|f] x'G5 . JolQmut ufnL unf}hsf s'/fnfO{ dxTj glbP/ ;du| kf6L{sf] lxtdf xfdL nfUg' k5{ .

á olb r'gfj cl3 g} kf6L{ ljeflht eof] eg] tkfO{+sf] e"ldsf s] x'g]5 <

– To:tf] cj:yf cfof] eg] d}n] cfkmgf] lg0f{o ug'{k5{ g} . t/, d}n] kf6L{df ljefhgsf] l:ylt cem} klg b]v]sf] 5}g .

á sf+u|]; kf6L{ lsg o;/L ljefhgsf] ;+3f/df k'Uof], s;n] if8oGq u¥of] <

– sf+u|]; kf6L{ nfdf] ;dob]lv /fli6«o /fhgLltsf] d"nwf/df /x\of] . dWodjuL{o hgtfsf] :jfefljs ?kdf ;dy{g k|fKt ug]{ of] Ps kf6L{ xf] . of] w]/} nfdf] ;do;Dd ;Qfdf klg /x\of] / o;n] P]ltxfl;s e"ldsf klg lgjf{x u¥of] . of] kf6L{ km'6]sf] v08df c? kf6L{ zlQmdf cfp"5g\ . sf+u|];sf] lj?4df /x]sf cGo zlQmx?n] of] kf6L{nfO{ km'6fpg] k|of; ug]{ g} eP of] :jfefljs klg xf] . o;sf] nxnx}df xfdL sf+u|];sf ;fyLx? klg nfUg' ePg lg †

á sf+u|];nfO{ ljefhgsf] ;+s6af6 hf]ufpg o; kf6L{sf dWodfuL{x? ;kmn xf]nfg\ <

– xfdL s'g} xfntdf sf+u|];nfO{ ljefhgaf6 arfpg]5f}+ . of] kf6L{nfO{ xfdL km'6\g lb+b}gf}+ . sf+u|]; kf6L{ / k|hftGqsf] lxt rfxg]x?n] of] kf6L{sf] ljefhg rfxg' x'"b}g .

á k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf;+u tkfO{+sf] nfdf] ;xsfo{ x'"bf x'"b} klg tkfO{+n] dGqL kbaf6 cs:dft lsg /fhLgfdf lbg'eof] < cyf{t\ …nfOgÚ lsg kl/jt{g ug'{eof] <

– k|wfgdGqL b]pjf;+u d]/f] JolQmut ;DaGw nfdf] 5, of] ;To xf] . t/ ;+;b\ lj36gsf] s'/f dnfO{ lrQ a'em]g / d}n] dGqL kbaf6 /fhLgfdf lbP" . lsgls s'g} klg xfntdf of] ;xL sbd xf] eg]/ eGg d]/f] dgn] dfg]g . t/ oxL sf/0fn] xfd|f] nfdf] JolQmut ;DaGwdf k|efj kfg]{ 5}g . d}n] /fhgLlts dfldnfdf cfkm\gf] ljj]s k|of]u u/]sf] x' / kf6L{ / b]zsf] nflu xfdL ;a} ldn]/ sfd ug'{ kg]{ g} 5 .

á ;/sf/L kIfsf pDd]bjf/x?nfO{ ;]gfn] r'gfj lhtfOlbG5 eGg] rrf{ 5 lg <

– zfxL ;]gfsf] pRr dof{bf / k/Dk/fsf] lvnfkm 5 . zfxL ;]gf ljz'4 Jofj;flos / /fli6«o lgsfo xf] . p;sf] sfd b]zdf zflGt ;'/Iff sfod u/L lgjf{rgsf] jftfj/0f sfod ug'{ xf] . p;n] s;}sf] kIf lnG5 jf s;}sf] lj/f]w u5{ eGg] sNkgf klg ug{ ;ls+b}g . of] bnut :jfy{ jf s'g} lghL cfu|x eGbf w]/} dfly x'G5 . t;y{ of] ;+:yfnfO{ ljjfbdf Nofpg' / o;sf] e"ldsf af/] z+sf ug'{ pko'Qm x'"b}g .

z}nhf cfrfo{

To:t} g]kfnL sf+u|];sL csL{ k|efjzfnL g]t[ z}nhf cfrfo{n] g]kfnL sf+u|];sf] jt{dfg cj:yfsfaf/] eGg'eof]— …g]t[Tjdf /x]sf xfdLx?n] hlt;'s} 7"nf] s'/f u/] klg sf+u|];sf nflu lxhf]sf] h:tf] kl/l:ylt 5}g . sf+u|];af6 hgtfsf] dg 6'l6;s]sf] 5 . To;sf/0f klg ca sf+u|];n] ul0ft / ;Qfsf] v]n 5f]8]/ p;sf] jf:tljs d"No / dfGotfsf] /fhgLlt :yflkt ug}{k5{ .

cfrfo{sf] ljZjf;df lsz'ghL cem} cfzfsf] Hof]tL x'g'x'"bf]/x]5 . pxf"sf af/] pxf"n] eGg'eof]— lsz'ghL of] kf6L{sf] Pp6f ;+:yfks ;b:o x'g'x'G5 . hLjg k|hftGqsf nflu ;+3if{ u/]sf pxf" h:tf] g]tfn] kf6L{nfO{ km'6fpg' x'Gg, km'6fp"5' eGg]nfO{ ;fy lbg' klg x'Gg . of] d]/f] ljZjf; xf] . cfkm\gf af/]df atfp"b} pxf"n] eGg'eof]— …d ;w}+ d"n kf6L{df /xG5' .Ú To;sf nflu pxf"n] zt{ /fVg'ePsf] 5— ca sf+u|]; jf:tjd} o;sf] :yfkgf sfnsf] h:t} d"No dfGotfdf cfwfl/t x'g'k5{ . ;+:yfks kIf To:tf] cfd"n kl/jt{gsf nflu tof/L eP/ To;nfO{ Jojxf/df klg b]vfpg' k5{ .Ú pxf"sf] cg'/f]w 5— of] sfd t'?Gt} yflnof];\ . cfrfo{ cg';f/ ;+:yfkg kIfn] of] sfd yfnf];\, d"n sf+u|]; g5f8\g] k|tL1f oxL a]nfb]lv ub{5' . ;'>L z}nhf cufl8 eGg'x'G5— sf+u|]; km'6\g' x'"b}g . pxf"df cem} ljZjf; 5 . sf+u|]]; km'6\b}g / km'6g klg lbg'x'"b}g . o;sf nflu hf] hxf" 5f}+ ToxLaf6 kxn ug'{k5{ .

– Clif wdnf


lgjf{rg ;dod} x'g s7lg

sflt{s @& ut] cfd lgjf{rg ug]{ ;/sf/sf] lg0f{o b]zsf] nflu ck|Toflzt dfq ePsf] 5}g, lgjf{rg cfof]u ;d]t lrGtfsf] e'd/Ldf k/]sf] 5 . olt l5§} r'gfj u/fpg' knf{ eGg] cfof]un] sNkgf;Dd u/]sf] lyPg . r'gfjsf] k|of]hgsf nflu p;n] s'g} ;fwg, ;|f]t ;+sng u/]sf] lyPg . lgoldt k|lqmof cufl8 a9fpg] afx]s cGo s'g} dfu ;/sf/;+u u/]sf] lyPg . :yfgLo r'gfj ;d]t u/fpg g;lsPsf] l:yltdf p;n] cfd lgjf{rgsf] kl/sNkgf ;d]t gug'{ c:jfefljs lyPg . To;}n] dtbftf gfdfjnLnfO{ cWofjlws ug]{ sfd ;d]t ePsf] 5}g . t/ ;/sf/n] lg0f{o ul/;s]kl5 cfof]u k5fl8 x6\g ldNb}g . cl:t;Dd æolt 5f]6f] ;dodf zflGt ;'/Iff gePsf] jftfj/0fdf r'gfj u/fpg ;Dej 5}gÆ eGg] clwsf/Lx? ca ;/sf/n] ;fwg ;|f]t / zflGt ;'/Iff k|bfg u/]df cjZo lgjf{rg x'g]5 eGg] ljZjf; lbnfpg Jo:t 5g\ . zflGt ;'/Iffsf b[li6n] clxn];Dds} ;aeGbf c;'/lIft ;dodf u/fOPsf] r'gfj @)%( sf] dWofjlw lgjf{rg g} x'g]5 . kl5Nnf 36gfqmd / l:yltsf] u+eLo{tfnfO{ lgofn]/ cWoog ug]{x? sf]xL klg sflQs @& ut] Ps} r/0fdf r'gfj xf]nf eg]/ kTofpg tof/ 5}gg\ .

@)%^ ;fnsf] r'gfj x'"bfsf] cj:yf / clxn]sf] kl/l:yltdf zflGt ;'/Iffsf] b[li6n] cfsfz–hldgsf] leGgtf 5 . dfcf]jfbL cft+s Tolta]nf clxn]sf] cg'kftdf cToGt} Go"g lyof] eGbf x'G5 . otfsf lbgdf b'g}, gf}d'n], ?s'dsf]6, bfª, ;Nofg, ;f]n', g'jfufp", xf]n]/L, nufotsf 7fp"df ePsf qf;lbk"0f{ 36gfn] klg zflGt ;'/Iffsf] l:ylt s] 5 eGg] s'/f hf];'s}n] ;xh} cg'dfg nufpg ;S5 .

@)%^ ;fnsf] lgjf{rg b'O{ r/0fdf ul/Psf] lyof] . klxnf] r/0fdf #^ lhNnfsf] (@ l;6sf nflu @((% lgjf{rg s]Gb|df r'gfj eof] . #^ s]Gb|df k'gM lgjf{rg u/fpg' k¥of] . bf];|f] r/0fdf #( lhNnfsf] !!@ l;6sf nflu #*@% lgjf{rg s]Gb|df r'gfj eof] . h;df @) s]Gb|df k'gM dtbfg bf]xf]¥ofOof] . t/ cfufdL r'gfj slt r/0fdf ug]{ eGg] lg0f{o cem} ePsf] 5}g . r'gfjsf] tof/Ldf h'6\g' kg]{ ;/sf/ kf6L{;+usf] åGådf clNemPsf] 5 . of] emu8f tTsfn} cGTo x'g] s'g} ;Defjgf 5}g . t/ ;do lbg k|ltlbg hl6n x'"b}5 . To;}n] b'O{ jf tLg r/0fdf cfufdL r'gfj ug{ ;lsG5 eg]/ eGg ;Sg] cj:yf 5}g . k|hftGq k'gM k|flKt kl5sf tLgj6f lgjf{rgnfO{ s]nfpg] xf] eg] @)$* sf] cg'kftdf, @)%! / @)%! sf] cg'kftdf @)%^ sf] lgjf{rgdf zflGt ;'/Iff u+eL/ ePsfn] g} ;'/Iff lgsfox?sf] kl/rfng a9\b} uPsf] xfdL kfp"5f}+ . @)%! sf] lgjf{rgdf &$!@ lgjf{rg s]Gb| lyP t/ ;'/Iffsf] b[li6n] @)%^ ;fnsf] lgjf{rgdf em08} %)) s]Gb| 36fOof] / ^*@! agfOof] . Tolta]n} Ps lbgsf] af6f] lx+8]/ dtbfg ug'{ kg]{ y'k|} dtbfg s]Gb|x? lyP . clxn] @)%^ sf] t'ngfdf ca klg y'k|} dtbfg s]Gb| s6f}tLdf kg]{ ;Defjgf 5 . k|hftGq k'gM:yf{kgf kl5 ePsf tLg j6f ;+;bLo lgjf{rg / b'O{ j6f :yfgLo lgjf{rgnfO{ x]g]{ xf] eg] klg klxn]sf] cg'kftdf kl5Nnf lgjf{rgx? hl6n x'"b} uPsf 5g\ . @)%! ;fnsf] dWofjlw lgjf{rgdf &$ xhf/ % ;o sd{rf/L / em08} Ps nfv ;'/IffsdL{ r'gfjdf kl/rflnt ePsf lyP . clw/fHosf @)% j6} lgjf{rg If]qdf Tof] k6s Ps} lbg r'gfj ePsf] lyof] . t/ @)%^ sf] lgjf{rg b'O{ r/0fdf ;DkGg eof] . ^) xhf/ sd{rf/L / PsnfveGbf a9L ;'/IffsdL{ kl/rfng ul/of] . t'ngfTds ?kdf x]g]{ xf] eg] @)%! sf] cg'kftdf @)%^ sf] r'gfj /fi6«sf nflu a9L vlr{nf] / zflGt ;'/Iffsf b[li6n] u+eL/ b]lvof] . ;/sf/n] :yfgLo lgsfosf] Dofb ;dfKt x'"bf klg lgjf{rg u/fpg ;s]g . o:tf] cj:yfdf cfd lgjf{rg ug{ s;/L ;Dej xf]nf eGg] cfz+sf cfd hgtfdf JofKt 5 .

cfd lgjf{rgsf] ldlteGbf em08} tLg dlxgf cl3 lgjf{rg k|lqmof cf/De ug'{ kg]{ x'G5 . lgjf{rgsf] ljifodf /fd|f] hfgsf/L /fVg]x?sf cg';f/ r'gfj x'g'eGbf em08} %) lbg cl3 lgjf{rg sfo{qmd ;'? ug'{ k5{ / To;eGbf #% lbg cl3 /fhgLlts bnx?nfO{ lgjf{rg cfof]udf btf{ x'g] Dofb lbg' kg]{ x'G5 . o;/L x]bf{ cfufdL c;f/ dlxgfdf /fhgLlts bn btf{sf lgldQ ;"rgf k|sflzt u/L ;Sg' k5{ . ;fpgsf] clGtd ;ftf jf ebf}sf] klxnf] ;ftfdf cfof]un] dtbftf gfdfjnL k|sflzt ug'{k5{ . hals @)%* ;fn ;Dd !* jif{ k'u]sf gful/sx?sf] gfd dtbftf gfdfjnLdf ;dfj]z u/fpg] xf] eg] df3 dlxgf;Dd s'g'{ k5{ . gq ;Dej} 5}g . cfof]u ;"qsf cg';f/, sflt{sdf x'g] r'gfjdf gof" dtbftfn] cfkm\gf] dtflwsf/ k|of]u ug{ kfpg] ;Defjgf cToGt Go"g 5 . To;}n] @)%& ;fnsf] dtbftf gfdfjnLsf] cfwf/df r'gfj u/fpg' k5{ . olb To:tf] cj:yf ;[hgf eof] eg] xhf/f}+ hgtf dtbfg ug{ kfpg] cfkm\gf] ;+j}wflgs xsaf6 al~rt x'G5g\ . xhf/f}+ dtbfg ug{ of]Uo gful/snfO{ /fHon] g} dtbfg ug{ al~rt u/fof] eg] Tof] lgjf{rgsf] j}wtfdf k|Zg p7\5 ls p7\b}g .

r'gfj x'g'eGbf em08} $) lbg cl3 pDd]bjf/sf] dgf]gog kq btf{ x'G5 . To;}n] c;f]h !& ut] ;Dddf pDd]bjf/sf] dgf]gog btf{ e};Sg' kg]{5 . To; cl3 & lbgsf] Dofb lbP/ lgjf{rg sfo{qmd k|sflzt ug'{ k5{ . of] k|lqmof ;'? x'g'eGbf klg klxnf dtbftfsf] gfdfjnL k|sflzt ug]{, To;dfly bfjL lj/f]w ug]{ / clGtd gfdfjnL k|sflzt ug]{ ;do tf]lsPsf] x'G5 .

;+ljwfgtM lj36g ePsf] 5 dlxgfleq k|ltlglw;ef u7g ug}{ k5{ . ;+;b\ h]7 * ut] lj36g ePsf]n] d+l;/ * ut];Dd gof" k|ltlglw;ef alg;Sg' k5{ . Ps hfgsf/ ;"qsf cg';f/, sflt{s @& / d+l;/ * aLr !@ lbgsf] dfq cGt/ 5 . o:tf] cj:yfdf Pp6} r/0fdf r'gfj u/fpg g;lsg] kl/l:ylt 5 eg] csf]{tkm{ b'O{ r/0fdf lgjf{rg u/fpg ;Sg] l:ylt g} 5}g . b'O{ r/0fdf lgjf{rg u/fp"bf klxnf] / bf];|f] r/0fsf] lgjf{rg ldlt slDtdf klg !% lbgsf] km/sdf x'g'k5{ . tf ls :ylut ePsf] dtbfg s]Gb|df k'gM dtbfg u/fpg ;lsof];\ . sflt{s @& ut]sf] ldltn] !% lbgkl5 bf];|f] r/0fsf] r'gfj u/fpg] xf] eg] d+l;/ !@ ut] k'U5 . d+l;/ !@ ut] bf];|f] r/0fsf] lgjf{rg ubf{ ;Dk"0f{ lgjf{rg kl/0ffd cfpg sDtLdf klg !% ut];Dd nfU5 . * ut]leq u7g e};Sg' kg]{ k|ltlglw;ef !% ut]dfq aGof] eg] To;nfO{ ;+ljwfgt j}w dfGg ;lsG5 < sfg'gn] tf]s]sf] Dofb & lbg t s] ! ldg]6 kl5 klg ag]sf] ;+;b\sf] sfg'gL cf}lrTo s] /xG5 <

To;sf/0f lgjf{rgsf] ldlt 3f]if0ff ub}{ u+eL/ q'l6 ePsf] bfjL hfgsf/x?sf] 5 . pgLx? eG5g\– æsflQs @& sf] ;§f sflQs !@ jf !# ut] leq s'g} lbg lgjf{rg ldlt /flvPsf] eP d+l;/ * d} r'gfj ;DkGg x'g ;SYof] .Æ

– hut g]kfn


Pdfn] ca zfxL dfn] ePs} xf] <

k|hftGq lj?4 h'g;'s} a]nf h];'s} x'g ;Sg] ;Gqf; b]ze/L km}lnPsf] a]nf k|d'v k|ltkIfL bn g]skf Pdfn]n] k|hftGq lj?4 if8oGq x'g ;Sg], ul/g] / klxn] p;}n] cf}+NofPsf To:tf s]Gb|x?sf af/] af]Ng;Dd klg gx'g] u/L :j/ km]/]sf] 5 . dWo/ftdf ;+;b\ lj36g ePsf], lj36g ubf{ ;+s6sfn hf/L /x]sf] b'O{ lbgsf] cGt/kl5 km]l/ hgtfsf cfwf/e"t df}lns xs vf]l;P/ ;+s6sfn nfu" ePsf] tyf ;+s6sfns} cj:yfdf r'gfj ;DkGg u/fpg] ;+efjgf a9\b} uPsf] kf"r dlxgfleq x'g] r'gfjsf tLg dlxgf ;+s6sfnd} laTg] cj:yf ;[hgf e};s]sf] ljBdfg cj:yfdf /fhfnfO{ >L % kmfn]/ r'gfjdf cfpg ;fj{hlgs :ynaf6} cfx\jfg ug]{ k[i7e"ld /x]sf] Pdfn]n] clxn] PSsfl; s;/L Tof] ;+:yfk|lt af]Ng] sfd;Dd gu/f}+ egL u/]sf] cfx\jfgnfO{ ;a}lt/af6 /x:odo ?kn] x]l/Psf] 5 . ;+ejtM lat]sf !@ jif{df k|hftGq lj?4 o:tf] ;+qmd0fsf] cj:yf 36gfjnLn] o;cl3 b]vfPsf lyPgg\ . sltko k|hftflGqs k/Dk/fx? ;d]t of] k6s kfng gePsf] cj:yfnfO{ klg Pdfn]n] ToxL gaf]Ng] ljifoleq /fVb} cfkm\gf sfo{stf{x?nfO{ lgb]{zg lbPsf] 5 . Pdfn]sf] 7x/ cg';f/ ca of] b]zdf …s"Ú x'g] s'g} ;+efjgf 5}g . of] kf6L{sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] cl:t o:tf] 3f]if0ff ug'{ ePsf] xf] . …clxn] …s"Ú sf] xNnf h;n] u5{ Tof] rrf{ ug]{x? g} z+sfsf 3]/fdf k5{g\Ú dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] cl:t cfkm\gf ;f+;b txsf sfo{stf{nfO{ lgb]{zg lb+b} of] s'/f atfpg' ePsf] xf] . pxf" cg';f/ clxn] /fhb/af/sf] e"ldsfdf k|hftGq lj?4 s'g} z+sf ug]{ 7fp" 5}g . dWo/ftdf / s;};+u k/fdz{ gu/L x7ft ;+;b\ lj36g ul/Psf] 36gfsf] ;a} bf]if k|wfgdGqLn] af]Sg'k5{ . o;df /fh;+:yfk|lt cg]s s'/f u/]/ Tof] ;+:yfsf] e"ldsfk|lt cljZjf; k}bf ug]{ sfd gu/f}+ . ;f] lbg sfo{stf{nfO{ pxf"n] o:tf] klg lgb]{zg lbg'eof] .

Pdfn]sf] dxflwj]zgn] kfl/t u/]sf] b:tfj]hdf cfk"mnfO{ u0ftGqjfbL kf6L{ egL kl/eflift u/]sf] b:tfj]h /fv]s} sfof{nodf cfof]lht sfo{qmddf /fh;+:yf / /fhfsf af/] dxf;lrj g]kfnn] pQm lbg JoQm ug'{ ePsf wf/0ff o:tf 5g\–

æclxn] …s"Ú sf] xNnf d}n] klg ;'g]sf] 5', t/ dnfO{ Tof] xNnfk|lt ljZjf; 5}g . of] xNnf lsg cfof] o;sf] ljZn]if0f h?/L 5, xfdLn] b/af/sf] e"ldsfk|lt ;r]t x'"b} hgcfGbf]ngaf6 k|fKt pknlAwx?sf] /Iff ug{ cl3 ;g'{ k5{ . ;+j}wflgs /fhtGqnfO{ dfcf]jfbLn] klg :jLsfg'{ k5{, b/af/sf] ljifodf cg'dfg / cfz+sfsf e/df gaf]nf}+ . xfdL @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngaf6 ag]sf] lqkIfLo zlQm ;Gt'ngdf k|lta4 5f}, olb b/af/n] k|i6 ?kdf b]lvg] jf a'lemg] u/L k|ltudgtkm{ kfOnf cl3 a9fof] eg] jf zlQm ;Gt'ngsf] b'?kof]u u/]/ k|hftGq l;Wofpg] sf]lz; ug{ yfNof] eg] Pdfn] r'k nfUb}g . cfh;Dd Psn] csf{nfO{ cljZjf; u/]sf]n] cfh of] xfntdf k'Uof}+ . To;}n] ca cg'dfg / cfz+sfsf e/df gaf]nf}+ . gof" / ;+s6k"0f{ kl/l:yltdf x'g u}/x]sf] lgjf{rgnfO{ ;xh ?kdf ;DkGg u/fpg / kf6L{sf] zlQmnfO{ Ifo/lxt /fVgsf nflu laleGg zlQmx?;+usf] ;DaGwnfO{ Wofg lbg' k/]sf]n] klg xfdL b/af/sf] ljifodf clxn] s'g} l6Kk0fL ub}{gf}+ .

oL egfO{ cg';f/ ca Pdfn]n] ;a} vfn] k|ltudg;+u ;+emf}tf ug]{ qmddf k'u]sf] b]vfp"5 . h] h:tf x'g if8oGq eg]sf] s;}n] Pdfn]n] eg] h:t} u/L b]vfP/ ub}{gg\ cem …s"Ú sf s'/f ug]{ xf] eg] t Tof] dWo/ftdf / s;}n] ;'O{+sf];Dd gkfpg] u/L x'G5 . slx+ klg cufl8 3f]if0ff u/]/ jf klxn] g} ;+s]t u/]/ …s"Ú ePsf 5}gg\ . k|hftGqk|lt k|lta4 /x]sf] atfO/xg' ePsf k|wfgdGqLn] * ut] dWo/ftdf hgtfsf] k|ltlglwTj x'g] k|ltlglw;efnfO{ To;n] s'g} ;fgf];Dd cj/f]w gk'¥ofO{ g} To;nfO{ lj36g ubf{sf] Ps ;]s]08 cl3;Dd ;DejtM Pdfn] dxf;lrjnfO{ klg hfgsf/L lyPg xf]nf . r'gfj /fhgLlts kf6L{x?aLr k|lt:kwf{ x'g] ljifo xf] . o;nfO{ ;xh ?kdf ;DkGg u/fpg] sfd ug]{ lgsfo ;/sf/ xf] . t/ Pdfn]n] r'gfjL k|;+udf b/af/;+u ;Demf}tf ug'{ kg]{ cj:yf b]vfP/ s:tf] r'gfj rfx]sf] xf] eGg] k|Zg ;a}lt/ plAhPsf] 5 .


sf]O/fnfnfO{ dx]z cfrfo{sf] kq

g]kfnL sf+u|];sf k|ltefzfnL o'jf AolQmTj dx]z cfrfo{n] aNn cfkm\gf] ljrf/ k|s6 ug'{eof] . k|=d=b]pjfn] k|ltlglw;ef lj36g ugf{;fy To;af/] s'g} k|ltlqmof AoQm gu/L, k"j{ lgwf{l/t sfo{qmd cg';f/, ;fO{afafsf] cf>d -cfGw| k|b]zsf] k'§ktL{_ hfg' ePsf dGqL Pjd\ g]=sf= s]Gb|Lo ;b:o cfrfo{ cl:t a'waf/ sf7df8f}+ kmls{g' eof] . pxfFn] cl:t k|wfgdGqL b]pjf / lxhf] ;efklt sf]O/fnfnfO{ e]6]/ b'a}sf lg0f{o / cleJolQmk|lt c;xdlt JoQm ub}{ lxhf] sf]O/fnfnfO{ Ps cf}krfl/s kq ;d]t lbg' eof] . pQm kq o; k|sf/ 5–

cfb/0fLo >L lul/hfk|;fb sf]O/fnfHo"

s]Gb|Lo ;efklt, g]kfnL sf+u|];,

sf7df8f+}+

>å]o ;efkltHo",

xfd|f] kf6L{ g]kfnL sf+u|];, kf6L{sf] ;/sf/ tyf ;du| /fli6«o /fhg}lts hLjgdf ljut ( lbg b]lv x7ft\ ljsl;t ePsf] 36gfrqmn] d cToGt :tAw / ddf{xt ePsf] 5' . lx+;f / cft+ssf] u+eL/ rf]6n] cfxt ePsf] b]z / g]kfnL hgtfsf nflu zflGt / ;'/Iffsf] e/f];fof]Uo kl/l:ylt agfpg sf+u|];sf] ;Dk"0f{ zlQm Pslqt x''g' kg]{ a]nfdf kf6L{ / ;/sf/sf] kIf–ljkIf eO{ clxn] sf+u|];hg ljeflht x'g' kg]{ b'Mvb kl/l:yltsf] lgdf{0f x'g' b]z, k|hftGq / g]kfnL sf+u|]; kf6L{sf] lglDt b'ef{Uok"0f{ ePsf] 5 .

of] cjlwdf kf6L{ / ;/sf/sf gfddf ePsf lg0f{ox? kl/l:yltsf] clt/~hgfk"0f{ ljZn]if0f tyf qmf]w / pQ]hgfsf If0fdf ul/Psf q'l6k"0f{ lg0f{o x'g\ eGg] dnfO{ nfu]sf] 5 . rfx] ;+s6sfnsf] cjlwsf ljifodf ul/Psf] lg0f{o xf];\ cyjf k|wfgdGqLnfO{ :ki6Ls/0f– lgnDag / lgisf;g ug]{ ;DaGwdf kf6L{ cg'zf;g ;ldltaf6 ul/Psf] lg0f{o xf];\ cyjf ;+;b\sf] lj36g ug]{ l;kmfl/; xf];\– oL ;a} lg0f{ox? ubf{ xfdLx?af6

xtf/df sdL, sdhf]/L / q'l6 ePsf 5g\ . of] eGbf emg\ 7"nf] uNtL xfdL oL lg0f{ox?sf] kIf / ljkIfdf nfu]/ ufp"–ufp" / lhNnf–lhNnf;Dd kf6L{sf ;fyLx?nfO{ Ps csf{k|lt ljif jdg ub}{ laefhgsf] ;+3f/df pleg afWo x''g kg]{ kl/l:yltsf] lgdf{0f u/]/ ub}{5f} .

cfb/0fLo ;efkltHo",

of] kl/l:ylt cljnDa /f]lsg' kb{5 . b]z / k|hftGqsf nflu sf+u|];sf] Pstf clxn] ;w}+sf] eGbf a9L ckl/xfo{ 5 . b]z, k|hftGq / sf+u|];sf] eljiosf nflu g]kfnL sf+u|];nfO{ Pstf / ljj]sk"0f{ af6f]tkm{ 8f]¥ofpg ;Sg] JolQmTj / ;fdYo{ lglj{jfb ?kdf cfh tkfO{;+u 5 . tkfO{sf] em08} 5 bzs nfdf] /fhg}lts hLjg sf+u|];sf] ;f+u7lgs lj:tf/ Pjd\ Pstfsf] lglDt ;dlk{t hLjg xf] . hgtfsf] zlQmsf] k|ltlglwTj ug{ / ;fdflhs ;dtfsf] lglDt lgdf{0f ePsf] g]kfnL sf+u|]; kf6L{sf] hudf 1ft–c1ft xhf/f} g]kfnLx?sf] jlnbfg;+u} tkfO{+sf >å]o lktfhL s[i0fk|;fb sf]O/fnfn] hxf"lgof /f0ffzf;gsf lj?4 k6s k6s ;j{:j u'dfP/, lgjf{l;t eP/ eP klg k|f/De u/]sf] ;fdflhs cfGbf]ngsf] k|]/0ff 5 . tkfO{sf >å]o bfHo' tyf g]kfnL k|hftflGqs cfGbf]ngsf k|]/0ffk'~h hggfos aL=kL=sf] /ut / kl;gfn] l;+lrt of] kf6L{ tyf tkfO{ :jod\sf] 5 bzssf] cys d]xgtaf6 v8f ePsf] of] kf6L{sf] Pstfsf] klxnf] /Ifs x'g] cleef/f o;/L Oltxf;n] tkfO{+sf] sf"wdf ;'Dk]sf] 5 eGg] dnfO{ nfUb5 .

xfdL h:tf g]kfnL sf+u|];sf xhf/f} ;fyLx? kf6L{nfO{ sl7gtd\ kl/l:yltdf klg ljeflht x'g glbO{ cfkm\gf] dfg–k|lti7f / hLjgnfO{ ;d]t hf]lvddf /fv]/ tkfO{+n] ljutdf k6s–k6s lgjf{x ug'{ ePsf] e"ldsfsf ;fIfL 5f} . cfh km]l/ sf+u|]; ljefhgsf] ;+3f/df k'u]sf] eon] xfdL kLl8t 5f} . sf+u|];leqsf] cgk]lIft åGån] lgl:sPsf] xnfxn ljifsf] of] Hjfnfn] ;du| d'n'snfO{ ljgfz tkm{ n}hfg yfn]sf] 5 .

;efkltHo", tkfO{+sf] P]ltxfl;s / zflng JolQmTj, tkfO{+sf] cToGt lhDd]jf/Lo'Qm kbLo bfloTj tyf kf6L{ / k|hftGqsf] lxtsf nflu AolQmut dfg–ckdfgaf6 dfly p7\g ;Sg] tkfO+{sf] u+eL/ g]t[Tj Ifdtfn] dfq b]z / g]kfnL sf+u|]; kf6L{nfO{ of] u+eL/ ;+s6af6 kf/ nufpg ;Sb5 . To;y{ kf6L{af6 tyf ;/sf/af6 o; calwdf ePsf unt lg0f{ox?nfO{ ;RofP/ ;+odk"0f{ / ljj]so'Qm 5nkmn / lg0f{oåf/f kf6L{nfO{ k'gM xflb{s Pstfsf] af6f]tkm{ cled'v u/fpg xflb{s cg'/f]w ub{5' . ;a}nfO{ ;d]6]/ lnP/ hfg] kf6L{sf] Pstf k|of;sf nflu g]kfnL sf+u|];sf] s]Gb|Lo ;b:osf] kb xf];\ cyjf dGqL kb kf6L{ Pstfsf lglDt ;dlk{t 5 eGg] cg'/f]w ub{5' .

of] a]nf kf6L{ ljefhgsf] nflu rsf]{ :j/ p/fn]/ ;xof]uL x'g] eGbf kf6L{ Pstfsf] kIfdf dlåd :j/df 6f9faf6 ofrgf ug]{x? g} tkfO+{sf lxt}ifL x'g\ .

dlGqkl/ifb\sf] ;b:osf] x}l;otn] ;DdfggLo k|wfgdGqLnfO{ klg pQ]hgfsf ;a} Jojxf/ / lg0f{ox?af6 cnu /xL kf6L{ Pstfsf] lglDt lg/Gt/ k|of; ug{ cg'/f]w ug]{ cfkm\gf] bfloTjaf6 r'Sg] 5}g . o; k|of]hgsf nflu kf6L{ ;efkltHo"nfO{ ;Daf]wg u/]sf] of] kq ;DdfggLo k|wfdGqLHo"nfO{ ;d]t af]wfy{ x:tfGt/0f ub}{5' .

xflb{s clejfbg ;lxt,

–ho g]kfn,

dx]z cfrfo{

s]Gb|Lo ;b:o, g]kfnL sf+u|]; Pjd\ s[lif tyf ;xsf/L dGqL


b]pjf–jfhk]oL kmf]g jftf{

k|=d=z]/axfb'/ b]pjfn] cfkm"n] cfGtl/s /fhgLltsf] ;Gbe{df rfn]sf] sbdaf/] ldq/fi6«x?sf] k|ltlqmof a'em\g] qmddf cl:t a'wjf/ ef/tLo k|wfgdGqL c6nljxf/L jfhk]oLnfO{ kmf]g ug'{eof] . klZrdL d'n'sx?n] pxf"sf x/]s OR5f k"/f ul/lbPsf], pxf"n] clxn];Dd g]kfnsf s'g} k|wfgdGqLn] gu/]sf] ;x[botfk"0f{ Jojxf/ u/]sf] tyf xfnsf] sbdk|lt klg tL /fi6«sf s"6gLlt1x?n] ;sf/fTds k|ltlqmof JoQm u/]sfn] pxf" ef/tsf] /fo hfGg OR5's x'g'x'GYof] . pxf"n] jfhk]oL;+usf] s'/fsfgL ef/t–kfls:tfgaLr xfn pTkGg tgfj / cft+sjfb lgoGq0f ;DaGwL ljifoaf6 k|f/De ug'{ ePsf] lyof] . b]pjfn] cfkm" ef/t–kfls:tfgjLr pTkGg o'4sf] l:yltaf6 lrlGtt ePsf] atfpg' ePsf] lyof] . k|To'Q/df jfhk]oLn] To;af/] cfkm\gf] wf/0ff JoQm ug'{sf ;fy} cft+sjfb Pp6f b]zsf] dfq ;d:of gePsf], ltgLx?sf] ljZjJofkL >[+vnf ePsf] tyf pgLx?nfO{ ToxL kl/k|]Iodf x]/]/ To;lj?4 ;+o'Qm cleofg rnfpg' kg]{ /fo k|s6 ug'{ ePsf] lyof] . pxf"n] g]kfnsf] cft+sjfb lj/f]wL cleofgdf ef/tn] x/]s k|sf/sf] ;xof]u lbg] jtfp"b} xfn} g]kfn cfPsf ef/tLo ;]gfWoIfsf] ;'emfj cg'?k ljz]if ;xof]u pknAw u/fpg] tof/L eO/x]sf] hfgsf/L lbg' ePsf] lyof] . b'O{ g]tfaLr cfGtl/s /fhgLltsf] ;Gbe{df vf; s'/f geP tfklg jfhk]oLn] cfkm"n] g]kfndf zflGt, ;'/Iff / k|hftGqsf] ;'b[9Ls/0f rfx]sf] ljrf/ JoQm ug'{ ePsf] a'lemG5 .


o:tf] ug]{ ;Da}wflgs / g}lts clwsf/ k|wfgdGqLnfO{ 5}g

d's'Gb /]UdL
;+ljwfg lgdf{tf, jl/i7 clwjQmf

;/sf/n] b]zdf czflGt, c;'/Iff, / ;z:q ljb|F]xsf] u+eL/ ;+s6 5 eg]/ ;+s6sfn nufPsf] lyof] . ;+ljwfgtM tLg dlxgf;Ddsf nflu ;+s6sfn ;+;b\af6 cg'df]bg u/fpg] cfjZostf lyPg . tLg dlxgf s6]kl5 /fhgLlts bnx?sf] ;xof]udf ;+s6sfn cg'df]bg u/]kl5 c? tLg dlxgf ylkof] . oxL cjlwleq k|ltlglw;ef lj36g ug]{ sfo{ eof] . k|ltlglw;ef lj36g ug]{ k|wfgdGqLo clwsf/ IF]qleqsf] s'/f eP klg To;sf nflu dgfl;j cfwf/ / sf/0f x'g'k5{ . hyfefjL 9+un] ljj]s/lxt tl/sfaf6 ;+;b\ lj36g ug]{ clwsf/ 5}g . o:tf sltko ;jfndf ;jf]{Rr cbfntn] JofVof klg ul/;s]sf] 5 . k|wfgdGqLsf] of] sfo hfoh / ;+ljwfg;Ddt b]lv+b}g .

;+;b\ lj36g ug'{ eg]sf] tfhf hgfb]z lng' xf] . k|wfgdGqLnfO{ cfkm\gf] gLlt, sfo{qmd nfu" ug{ u/fpgsf] nflu ;+;b\ afws aGb5 eg] To:tf] cj:yfdf ;+;b\ lj36g ug{ ;lsG5 . t/ oxf"sf] ;+;b\ clwj]zg 8flsPsf] lyof] / ;+;b\df ;+s6sfn nDAofpg] vfnsf] k|:tfj klg btf{ ul/Psf] lyof] . k|:tfjsf] af/]df ;+;b\df 5nkmn x'"bf ;+;b\ afws x'GYof] jf x'"b}gYof] To;tkm{ k/LIf0f g} gu/L …kf6L{n] cK7\of/f] kf¥of]Ú eg]/ ;+;b\ lj36g ug]{ ;+j}wflgs Joj:yf 5}g . pxf"n] ;+;b\ lj36g ug'{kgf{sf h'g sf/0f atfpg' ePsf] 5 Tof] kof{Kt 5}g . csf]{ s'/f, hgfb]z lng] kf6L{n] xf] . k|wfgdGqLn] JolQmut ?kdf lgb{nLo eP/ hgfb]z dfUg ldNb}g . pxf"n] kf6L{n] cK7\of/f] kf¥of] eg]/ lng vf]Hg' ePsf] hgfb]zsf] s'/f klg :ki6 5}g .

sf+u|];nfO{ g]kfnL hgtfn] k|hftGq k'g:yf{kgfkl5 b'O{ k6s ax'dt lbP . dWofjlw r'gfjdf sf+u|];sf] ;L6 ;+Vof yf]/} lyof], t/ a9L ;L6 Nofpg] Pdfn]sf] eGbf sf+u|];sf dtbftf w]/} lyP . clxn] klg kf"r jif{sf] nflu hgfb]z lbP/ g]kfnL sf+u|];nfO{ ax'dt lbnfP . o;sf] b'O{ jif]{ sfof{jlw x'"bfx'"b} km]l/ gof" hgfb]z lnG5' eGg' g Jojxf/df ldN5, g l;4fGtdf . kf6L{n] sfd ug{ afwf lbof] eg]/ o:tf] ug]{ g}lts clwsf/ k|wfgdGqLnfO{ 5}g . @)%! ;fdf lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] k|ltlglw;ef lj36g u/fPsf] ;Gbe{df ;jf]{Rr cbfntsf] km};nfdf elgPsf] 5– æk|ltlglw;efn] k|wfgdGqLsf] gLlt, sfo{qmdnfO{ c;kmn u/fp5 eg] To:tf] ;+;b\nfO{ lj36g ug{ ;lsG5 .Æ t/ clxn] of] cj:yf lyPg . k|wfgdGqLn] cfkm" cg's"n x'g]u/L ;+ljwfgsf] JofVof ug'{ sbflrt l7s xf]Og . Ps k6s ;+ljwfgsf] ckJofVof u/]/ cNkdtsf] ;/sf/sf k|wfgdGqL dgdf]xg clwsf/Ln] ;+;b\ lj36g u/fpg' ePsf] lyof] . ;jf]{Rr cbfntn] To;nfO{ ab/ u/L k|ltlglw;ef k'g:yf{lkt u/fPsf] lyof] . To;}n] s;}n] ;jf]{Rr cbfntdf l/6 lgj]bg /fVg uof] eg] clxn] klg To:t} km};nf x'g ;Sg] cj:yf 5 .

;+ljwfgdf ;+s6sfnLg cj:yfdf k|ltlglw;efsf] lgjf{rg ug{ ;Sg] k|fjwfg 5}g . kf"r jif{ cjlw eP/ r'lgPsf] k|ltlglw;efsf] sfg'g agfP/ Ps jif{ k/ ;fg{ ;lsG5 . of] Joj:yf jt{dfg ;+ljwfgdf 5 . Psflt/ o:tf] ;+j}wflgs ;+s6 5 eg] csf]{tkm{ k|wfgdGqL ;dod} r'gfj u/fp"5' eGb} lx+8\g' ePsf] 5 . x'g t zfxL ;]gfn] jt{dfg ;+ljwfg, /fhd's'6 / g]kfnL hgtfnfO{ ;'/Iff k|bfg ug'{ cfkm\gf] st{Jo ePsf] atfPsf] 5 . t/ ;]gfsf] a9L Wofg cft+s lgd"{n kfg]{df s]lGb|t ePsf] 5 . o:tf] l:yltdf ;]gf ;Ifd g} eP klg xhf/f}+ dtbfg s]Gb|df zflGt ;'/Iff lbg sl7g xf]nf . Toltdfq xf]Og dtbftfnfO{ ;'/Iffsf] cg'e"lt lbnfpg' cTofjZos 5 . ;]gfn] Ps} ;dodf ;a}lt/ plQs} ;'/Iff k|bfg ug{ ;Sg] l:ylt 5}g . k|wfgdGqLn] cfkm\gf] jrgsf] Vofn u/]/ ;dod} r'gfj ;DkGg u/fpg'x'G5 eGgsf] nflu cfwf/ klg 5}g . hgtfn] pxf"nfO{ lehg gePsf], af]nLsf] 7]ufg gePsf] JolQmsf] ?kdf lnPsf 5g\ . k|wfgdGqL b]pjf g} cWoIf /xg' ePsf] dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg pRr:t/Lo ;'emfj ;ldltn] jftf{nfO{ dfq ;d:of ;dfwfgsf] af6f] eGof] . kl5 pxf"n] jftf{ ug'{eof] . ToxL bf}/fgdf k|wfgdGqLn] dfcf]jfbLsf g]tfnfO{ …lxDdtbf/Ú eGg'eof] eg] pgLx?n] …lxnf]df km'n]sf] sdnÚ eg] . t/ clxn] o:tf] l:ylt 5}g / k|wfgdGqL jftf{k|lt ;sf/fTds x'g'x'Gg . ;+s6sfn nufP/ k|wfgdGqLn] clxn] dfcf]jfbLk|lt ug'{ePsf] Jojxf/ l7s 5 . ;]gfsf] dfWodaf6 g} dfcf]jfbL lgoGq0f ug'{k5{ . dfcf]jfbLx? k|hftflGqs Joj:yfnfO{ k|ltlqmofjfbL /fHo;Qf eG5g\ / xfd|f] cf:yfsf] s]Gb| /fh;+:yf df;]/ u0ftGq Nofpg] atfp"5g\ eg] csf]{lt/ ;j{xf/fju{sf] clwgfosTj sfod x'g] ;fDojfbL Joj:yf Nofp"5f}+ eG5g\, h;df s'g} tfnd]n 5}g . To;}n] dfcf]jfbL;+u s;/L jftf{ ug]{ < jftf{ u/]/ s] ug]{ < c:ki6 5 . d'2fdf jfbL / k|ltjfbL x'G5 / d'2f k/]sf] laifodf dfq ldnfk x'G5 . xfdL g /fhtGqnfO{ sdhf]/ kfg]{ s'/fdf ;xdt x'g ;S5f}+, g k|hftGq sdhf]/ kfg]{ s'/fdf . dfcf]jfbLsf] ;+ljwfg;ef ;DaGwL dfusf] af/]df klg s'g} ;d:of 5}g .

k|wfgdGqL b]pjfn] sf+u|];k|lt u/]sf] k|xf/ x]bf{ b]zdf ljWj+; km}nfpg] dfcf]jfbLs} ;dsIfdf pleg' ePsf] 5 . g]kfnL hgtfnfO{ ;dfKt kfg{ vf]Hg] dfcf]jfbL / k|hftGq / g]kfnL sf+u|];nfO{ b'Mv lbg] b]pjfsf] /j}of Pp6} 5 . g]kfnL sf+u|];sf] Oltxf; x]bf{ o:tf] sfd ug]{ b]pjf klxnf] JolQm xf]Og . 8f=t'n;L lu/Ln] kl5 sf+u|];nfO{ s'g} k|efj kfg{ ;s]gg\ . b]pjf t'n;L lu/Lsf] bf];|f] ;+:s/0f xf] . sf+u|];df cfpg] o:tf] ptf/r9fjn] s]xL ;do b'Mv lbG5g\ . t/ uf}/jzfnL Oltxf; ePsf] o; kf6L{nfO{ s'g} c;/ kb}{g . /, sf+u|]; k|j]z u/]sf s]xL e|i6 JolQmx?nfO{ sf/jfxL ug{ o;sf] g]t[Tj kIfn] ;f]Rg' k5{ . o;} l;nl;nfdf sf+u|];n] b]pjfnfO{ kf6L{af6 lgisf;g u/]sf] 5 / kf6L{nfO{ c;/ kfg]{ c? klg To:tf JolQm 5g\ eg] sf/jfxLsf] k|lqmof cl3 a9fpg'df s;}sf] klg cfklQ g/xnf . k|wfgdGqLn] ;+;b\ lj36g ubf{ w]/} s'/fdf Wofg lbg' kYof]{ .

cfdlgjf{rg ug]{ a]nfdf dtbftf gfdfjnL agfpg], lgjf{rg If]q lgwf{/0f cfof]u u7g ug]{, dtbftf kl/rokq sfod ug]{ h:tf sfd lgjf{rg cfof]un] ug'{k5{ . t/ ckem{6 ul/Psf] of] lg0f{on] o:tf] x'g kfPg . d'n'ssf] bfloTj cfkm\gf] sf"wdf lnP/ a;]sf] k|wfgdGqLn] o; ;DaGwL hfgsf/L lgjf{rg cfof]u;+u lng'kYof]{ . lj36g eGg'sf] dtnj gof" hgfb]z lng' xf] . ;+;b\ lj36g ug'{ cl3 lgjf{rg cfof]u a'em\g' kb{Yof] . t/ pxf"n] lgjf{rg cfof]u;+u s'g} hfgsf/L lnPsf] b]lv+b}g .

k|:t'ltM k|sfz lu/L


| :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | :tDe | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP