mainlogo2.jpg (11011 bytes)


:tDe



22 November, 2002,  Marg  06th,  2059.

k|]d / hLjg
‘d;+u ljx] gu/] xfd kmfn]/ d5'{ elglbP“ !

cfkm\gL k|]ldsfsf nflu Hofg lbg tof/ x'g] 36gf rnlrqdf dfq b]Vg kfOG5 . o:t} 5, pxfFsf] gf6sLo k|]d syf h'g ;'lg/xFbf :tDesf/nfO{ rnlrq x]/]em}+ nfUof] . k|]ddf dfG5] s'g xb;Dd ;dlk{t / efj's x'G5 eGg] s'/f pxfFn] cfkm\g} hLjgdf cg'ej ug'{ ePsf] 5 .

æd'n'sdf olt w]/} ;d:ofx? 5g\, d]/f] k|]d / ljjfxsf] af/]df s] uGyg ug'{ <Æ gofF kf6L{ vf]Ngf;fy r'gfj g} gn8L dGqL aGg kfP/ b+u kl//xg' ePsf cfjf; ef}lts tyf lgdf{0f dGqL gf/fo0fl;+x k'gn] oBlk cfkm\gf k'/fgf lbgx?nfO{ n'sfO/xg ;Sg' ePg .

j8f /l;nf lyP tL lbgx? . kb\dsGofsf] ;f8L b]v]/ tGg]/Lx? / Po/kf]6{sf] uf8L b]v]/ t?gLx? x'?Ss} x'g] hdfgfdf pxfF g]kfn Po/j]hsf] kfOn6 / k|jGw lgb]{zs x'g'x'GYof] . s'k08f]ndf PSn} a:g'x'GYof] pxfF . kfOn6sf] o'lgkmd{df l6lnSs 6Nsg] /ftf] sf/ rnfP/ 3/df cfpFbf jl/kl/ afb{nLaf6 gj of}jgfx?n] lrxfP/ x]y]{ pxfFnfO{ .

o:t}df Pslbg pxfFsf] sfof{nodf s'g} vj/ k'¥ofpg] sfdn] b'O{ hgf o'jtL cfP . ukm}ukmdf pxfFn] tL b'O{dWo] Pp6LnfO{ dg k/fpg' eof] . klxnf] e]6d} cfkm\gf] uf8Ldf /fv]/ pgLx?nfO{ 3/ 5f]8\g] / Ps csf{sf] 6]lnkmf]g gDa/ cfbfgk|bfg ug]{ sfd eof] . tL o'jtLx? Po/xf]:6]n aGg rfxGy] / gf/fo0fl;+x k'gn] elglbg'eof]– d ltdLx?nfO{ o;sf nflu ;xof]u u5'{ .

pxfFn] dg k/fPsL o'jtLsf] gfd lyof]– ;ljgf /fO{ . ;ljgf;+u s]xL dlxgf;Dd kmf]gdf lbgx'F s'/fsfgL eP . pgsf] gd| af]nL, lgbf]{if cg'xf/ / ;/n JolQmTj b]v]/ d ‘3fon’ ePF dgsf] s'/f d'vdf cfP/ c8\lsGYof] . pxfFn] eGg'eof] .

ædgsf] s'/fnfO{ afFwL g/fv

ufF7f] k/L hfnf em§ ;'gfOb]pÆ

o:t} u'gu'gfpFb} pxfFn] Pslbg dg bx|f] kf/]/ ;ljgfnfO{ ;fFemsf] vfgfsf nflu s'g} /]i6'/]06df hfg] k|:tfj /fVg'eof] . gofFjfg]Zj/l:yt xf]6n ;]/f6gsf] ;a}eGbf dflyNnf] tnfdf /x]sf] rfOlgh /]:6'/]06df k'u]/ s';L{df a:g gkfpFb} k'gn] k|]dsf] ‘Ohxf/’ ub}{ eGg'eP5– æ;ljgf d ltdLnfO{ dg k/fpF5', ‘cfO Pd Og ne jLy o"’, d ltdL;+u ljjfx ug{ rfxG5' .Æ

;ljgf s';L{df a:g} ;Sg' ePg . pleP/ 6f]nfPsf] 6f]nfO{ ug'{eof] . s]xL If0f ;Ggf6f 5fof] . gf/fo0fl;+x k'gn] a8f] efj's eP/ ;ljgf;+u eGg'eof]— d;+u ljjfx ug]{ gug]{ ltd|f] OR5f xf] . t/ ltdLn] ‘x'Gg’ eGof} eg] d oxL ;ft tnfaf6 xfd kmfn]/ dl/lbG5' xf]====of] 7§f xf]Og=== d ;fFRr} dl/lbG5' . ltdL ljgf afFRg'sf] cy{ 5}g .

cSs g aSs kg'{ ePsL ;ljgf cfkm\gf] cufl8 olt ;dlk{t k|]dL b]v]/ emg\ efj's aGg'eof] . pxfFn] eGg' eP5– d klg tkfO{+nfO{ dg k/fpF5', t/ d]/f] k9fO k"/f x'~h]n tkfO{+n] s'g'{k5{ .

k|]dsf] klxnf] lt/ ;xL 7fpFdf nfu]/ k|;Gg x'g'ePsf k'gn] s'g} e"ldsf gjfFwL 7f8} eGg'eP5– ca dl/uP s'g{ ;lSbg, xfdL tTsfn ljjfx ug'{k5{ .

s:tf] efj's lh2L Û s;n] 6fg{ ;S5 of] ;dlk{t lh2LnfO{ Û cflv/ pxfFx?sf] ljjfx eP/} 5f8\of] . gf/fo0fl;+x k'g eGbf lgs} sd pd]/sL x'g''x'GYof] ;ljgf . dfOtdf o; af/]df klg s'/f gp7]sf] xf]Og . t/ ;ljgf eGg'x'GYof]– dfG5]sf] hLjgsf] s] e/f];f 5 / < d pxfF -k'g_eGbf klxn] klg dg{ ;S5' .

ljjfxkl5 kmfG; / nGbgdf xlgd'g dgfpg' eof] pxfFx?n] . ljjfx ePsf] & jif{ ljlt;s]5 . ^ jif{sf] Pp6f 5f]/f 5 . ;ljgfnfO{ >Ldfg\n] /fhgLlt u/]sf] eg] k6Ss} dg k/]sf] 5}g .Æ a'9Lsf] OR5f g} d}n] /fhgLlt 5f]8\g'k5{ eGg] 5, p l;g]df x]g{ hfpF eG5], d /fhgLltdf Jo:t . clg s/fpg yfN5] .Æ k'gn] eGg'eof] .

ljjfx cl3 cGo s'g} s]6L;+u ;DaGw ePg < k'gn] eGg'eof]– d ax't /l;s dfG5], s]6Lx? t em'lDdg] g} eP . d}n] pgLx?nfO{ ‘k/ efu’ eGg t ePg lg Û

c? s;};+u klg ljjfx ePsf] 5 ls < k'gn] j8f] cflQP/ eGg'eof]– æo; af/]df d s]xL eGg rfxGg . /fi6«df s:tf] s:tf] ;d:of 5, tkfO{+=== ÛÆ

;]S;sf] af/]df pxfFsf] cfkm\g} 9+usf] JofVof 5 . pxfFn] eGg'eof]– ædfgj hfltsf] lg/Gt/tfsf nflu ;]S; cfjZos 5 . b'O{ dfgjaLr ljZjf;, ;DaGw / ldqtfsf] r/d ljGb' xf]– ;]S; . of] Ps cfk;df ldng x'g] k|s[of xf] . zf/Ll/s :jf:y ePdf &) jif{;Dd klg ;]S;sf] cfgGb lng ;lsG5 .

;}lgs ;]jfdf nfu]sf] dfG5] dGqL kb;Dd k'u]sf] pbfx/0f gf/fo0fl;+x k'g g} x'g'x'G5 . ;]gfsf] pRr kb s0f]{n;Dd k'Ug' ePsf] k'gsf] hLjg syf klg nueu rnlrq h:t} gf6sLo 5 .

pxfF hGdbf @))& ;fnsf] /f0ff lj/f]wL qmflGt ;kmn eP/ ev{/ d'n'sdf k|hftGqsf] 3fd nfu]sf] lyof] . DofUbLsf] Pp6f ufpFdf l9+8f] vfFb}, h+undf 3fF; bfp/f ub}{ / clncln k9\b} pxfFsf jfNosfnsf lbgx? ljt] . a'af a'4jL/ / cfdf dL/fb]jLaf6 3/d} k|fylds lzIff xfl;n u/]kl5 slnn} pd]/df pxfF kf]v/f emg'{eof] . a'af ;}lgs ;]jfdf x'g'x'GYof], To;}n] ufpF l5d]sdf eGg'x'GYof]– of] gf/fo0f a8f] t]h 5, o;nfO{ d ;]gfdf ‘3f]K6] 6f]kL’ nfpg] agfP/} 5f8\5', To;a]nf 3f]K6] 6f]kL nfpg] eGg'sf] dtnj ;]gfsf] clws[t aGg] a'lemGYof] . kf]v/fsf] cd/l;+x dfWolds ljBfnoaf6 cf7 sIff kf; u/]kl5 pxfFn] b]x/fb'gsf] uf]/vf ldln6/L OG6/ sn]haf6 cfO{=P:;L= k"/f ug'{eof] . sf7df8f}+ kms]{/ lqrGb| sn]hdf aL=P:;L= k9\bfk9\b} pxfF ;}lgs ;]jfdf nfUg' eof] . zfxL g]kfnL ;]gfsf] clws[t kbdf pxfF 5flgg' eof] . :jb]zsf] tLg dlxg] ;}Go tflnddf k|yd ePsf]n] pxfFnfO{ yk tflndsf nflu a]nfot k7fOof] . tLg jif{sf] tflnd k"/f u/]/ :jb]z kms{bf pxfF ‘3f]K6] 6f]kL’ nfpg] kbdf k'lu;Sg' ePsf] lyof] .

;fg}b]lv pxfFsf] :jefj lh1f;' lyof] . x/]s gofF s'/f ug{ dg nfUYof] pxfFnfO{ . ufpFdf 3fF;, bfp/f ubf{ dfly cfsf;zdf pl8/x]sf] ‘lrnuf8L’ b]v]/ pxfF 5Ss kg'{x'GYof] . kf]v/f k9\g a:bf Pslbg pxfF xjfOhxfh x]g{ kf]v/f Po/kf]6{ k'Ug'eof] . Tof] If0fsf] :d/0f ub}{ k'gn] eGg'eof]— æTo;lbg ‘km\nfO6 l9nf]’ /x]5 . d Po/kf]6{df lbgel/ s'/]/ a;]+ . ;fFemkv hxfh cjtl/t eof] . d}n] crDd dfg]/ lgs} j]/ hxfhnfO{ x]/]+ . o:tf] hxfh rnfpg] kfOn6 aGg kfP s:tf] x'Fbf] xf] em}+ nfUof] .Æ

To;}tfsf hxfh x]g{ pxfFsf] /Gsf] b]v]/ Pshgfn] pxfFnfO{ j]js'km klg agfPsf] lyof] . Po/kf]6{df hxfh x]g{ s'l//x]sf] a]nf pxfFnfO{ cfkm\g} ;fyLn] elglbP5– hxfh x]g{] xf] < p Tof] lah'nLsf] tf/nfO{ 5f]P/ dfq hxfh e'Odf em5{ .

æp;sf] s'/f kTofP/ d sl/a tLg 306f ljh'nLsf] vDAff d'gL plePFsf] lyPF clxn] ;+embf xfF;f] p7\5ÆpxfFn] eGg'eof] .

;}lgs clws[t ePkl5 zDz]/ bn u0fdf lgo'lQm kfP/ pxfF lj/f6gu/l:yt ‘s]ldsn Jof/]s’df k'Ug'eof] . To:t} b'O{xKtfkl5 To; Jof/]sdf Pp6f x]lnsK6/ cfof] . gf/fo0fl;+x k'gn] Tof] x]lnsK6/nfO{ lgs} j]/ 3f]lTnP/ x]g'{eof] . Tof] b]v]/ pxfFsf ldq gjLgg/l;+x /f0ffn] eGg'eof]– wGbf gdfg gf/fo0f Pslbg ltdL x]lnsf]K6/ rfns jG5f}+ . gjLgg/l;+x /f0ffsf] s]xL jif{ klxn] df]6/;fOsn b'3{6gfdf b'Mvb lgwg eO;s]sf] 5 . t/ pxfFsf] arg v]/ uPg . cGt/ u0f km'6an 6'gf{d]G6df zDz]/ bnsf] SofK6]g eP/ sf7df8f}+df km'6jn v]ln/x]s} a]nf gf/fo0fl;+x k'gnfO{ Pshgf bfOn] ;'–;dfrf/ ;'gfP– kfOn6 tflndsf nflu cfj]bg v'Nb}5, ltdL lj/f6gu/ ghfg' .

kf]v/f Po/kf]6{df slnn} pd]/df b]v]sf] kfOn6 aGg] ;kgf k"/f ug]{ df}sf lyof] Tof] . clg efUon] klg ;fy lbof] pxfFnfO{ . kfOn6 tflndsf nflu pxfF 5gf}6 x'g'eof] / ef/tLo afo' ;]jfdf b'O{ jif{ tflnd lng'eof] . g]kfn kms]{kl5 xjfO{hxfh of x]lnsK6/ s'g rnfpg] < eGg] s'/fsf] 5gf}6 ug'{kg]{ eof] .Æ x]lnsf]K6/ hxfF klg ‘Nof08’ ug{ ;lsG5, x]lnsf]K6/ rnfpg l;s]+ eg] d}n] g]kfnsf ;a} lhNnf / ufpFx? b]Vg ;S5' eGg] nfUof] . To;kl5 d}n] k|mfG;af6 x]lnsf]K6/ rnfpg] tflnd lnPFÆ pxfFn] eGg'eof] .

To;kl5 t pxfF cfsfzdf lrn p8] em}+ slt p8\g'eof] slt . pxfFsf] bIftf / kl/kSjtfsf] ;Ddfg ub}{ pxfFnfO{ ;]gfdf x]lnsf]K6/ k|lzIfs / ‘x]lnsf]K6/ jL+U;’sf] k|d'v agfOof] . ljsf; of]hgf xf];\ of b}jL k|sf]k /fxt sfo{qmd gf/fo0fl;+x k'g x]lnsf]K6/ lnP/ b]zsf s'gf s'gfdf k'Ug'eof] .Æ d b]zsf krxQ/} lhNnfsf ufpFdf k'u]sf] 5', b]zsf] e"uf]n / k|fs[lts ljljwtfsf af/]df dnfO{ /fd|f] 1fg 5 pxfFn] eGg'eof] .

:j=/fhf jL/]Gb|af6 kfFr ljsf; If]qsf] e|d0f x'Fbf xf];\ of cGtl/d k|wfgdGqL s[i0fk|;fb e§/fO{nfO{ To;a]nf 7fpF 7fpFdf k'¥ofpFbf xf];\, k'gsf] x]lnsf]K6/ p8fgsf] s'zntfsf] ;a}n] k|z+;f u5{g\ . oltdfq xf]Og @)$* ;fnsf] cfd lgjf{rgdf ;]gfsf tkm{af6 b'O{ ;o kfFr} If]qdf ckgfOPsf] ;'/Iff of]hgfsf] pxfF k|d'v x'g''x'GYof] .

ælul/hfk|;fb sf]O/fnf k|wfgdGqL ePkl5 pxfFnfO{ d}n] g} w]/} lhNnfdf 3'dfPF . v'nf xjfO{ gLltsf] th'{df ePkl5 d}n] ;}lgs ;]jfaf6 lgj[lQe/0fdf cjsfz lnPF / xjfO{ ;+:yfsf] ljsf;df nfu]+ . To;}a]nf d sf+u|]; kf6L{df cfj4 eP/ /fhgLltdf klg xf]ldPF .Æ ;dtf kf6L{sf cWoIf k'gn] eGg'eof] . t/ km"n s0f]{n kb gkfP/ pxfFn] ;]jf TofUg' ePsf] rrf{ klg rn]sf] lyof] . ;]gfsf] hflu/ 5f8]kl5 pxfFn] ‘s0ff{nL Po/’ gfds ;+:yf vf]Ng' eof] . @)%^ ;fnsf] cfdlgjf{rgdf DofUbLaf6 pxfF k|ltlglw;ef ;b:odf lgjf{lrt x'g'eof] . tTsfnLg k|wfgdGqL s[i0fk|;fb e§/fO{sf] dlGqd08ndf pxfF gf} dlxgf ;xfos dGqL aGg'eof] .

/fhgLltsf] g;f nflu;s]sf] lyof], g]kfnL sf+u|]; ljeflht ePkl5 æhgtfsf] enf] ug]{ /fhgLlt ug{Æ pxfFn] ;dtf kf6L{sf] :yfkgf ug'{eof] . kf6L{ vf]n]kl5 kf] pxfFnfO{ yfxf ef]– kf6L{ rnfpg t lgs} k};f rflxg] /x]5 . pxfFn] eGg'eof]– d 3"; gvfg] dfG5], kf6L{ rnfpg k}:ff t sdfpg} k¥of] eg]/ d}n] cGt/f{li6«o afo' ;]jf ;~rfng ug]{ of]hgf agfPF . Pp6f 7"nf] ljb]zL xjfO{ ;+:yfn] d]/f] k|:tfjnfO{ dg k/fof] . cfufdL ^ dlxgfleq cGt/f{li6«o jfo' ;]jf ;'? ug]{ tof/L ub}{ lyPF==== oL km]l/ dGqL eOof] .Æ

ut cfOtjf/ /flt k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGbn] pxfFnfO{ kmf]g u/]/ dGqL kb vfg k|:tfj u/]kl5 pxfFn] eGg'eP5– dGqL kb d]/f] nflu 7"nf] xf]Og, t/ b]zsf] nflu d]/f] cfjZostf 5 eg] d]/f] cfklQ 5}g .

clxn] pxfFsf a'af cfdf of] ;+;f/df x'g'x'Gg . 5f]/fn] 3f]K6] 6f]kL nufPsf] x]g{] ;kgf b]v]sf tL af–cfdf afFr]sf eP slt v'zL x'Fbf x'g\ cg'dfg dfq ug{ ;lsG5 . ca t DofUbLaf6 r'gfj n8\g kfOPg lg < eGg] k|Zg ubf{ k'gn] eGg'eof]– r'gfj t d cjZo n8\5' . d DofUbLsf hgtfsf nflu ca o:tf] sfd u5'{ ls d r'gfj n8\lbg eGbf klg hgtfn] af]s]/ p7fpg] 5g\ ‘tkfO{ ge} x'Gg’ eGg]5g\=== .Æ

pxfFnfO+{ /fhgLlts klg kmfKof], Jofkf/ klg . of] ;kmntf;Dd k'Ubf klg pxfFn] cfkm\gL cfdfn] ;fg}df eg]sf k|]/0ff jfSox? lj;{g' ePsf] 5}g . pxfFsL cfdf ;gftg wd{sL s§/ cg'ofoL x'g'x'GYof] . k'g ;fg} 5Fbf @)!* ;fndf ;+;f/df dxfk|no x'G5 eg]/ wfld{s kl08tx?n] eljiojf0fL u/]sf lyP . pxfFnfO{ cem} ;+emgf 5, Tof] dxfk|no 6fg{ eg]/ cfdfn] tLg /ft tLg lbg xl/lst{g nufpg' ePsf] lyof] . Pp6f a|fDx0fsf] 5f]/f h:tf] u/L pxfFnfO{ cfdfn] x'sf{pg' ePsf] lyof] . pxfFn] eGg'eof]– cfdfn] k};f gx'g' klg v/fj xf], w]/} x'g' klg v/fj xf] eGg'x'GYof] . a9L k};f sdfO;\ eg] ;dfh;]jfdf nufpg' eGg] cfdfsf] cfb]z lz/f]k/ ub}{ d ;dfh;]jf klg ul//x]sf] 5' .

pxfFn] s/f]8f}+ sdfpg' ePsf] 5, t/ pxfF eGg'x'G5– æd;+u c/a r} 5}g . t/ cGt/f{li6«o afo';]jf ;'? u/]+ eg] jif{df c;L, gAa] s/f]8 gfkmf ug{ ;S5' . dnfO{ yfxf 5 g]kfndf Odfgbf/ 9+un] klg c/jf}+ sdfpg ;lsG5 .Æ

s]6fs]6Ldf pxfF rsrs] / abdf; geP klg cfkm\gf] lh1f;' :jefjsf sf/0f pxfFn] :s"ndf lk6fO{ klg vfg' ePsf] 5 . ;]gfaf6 xjfO{ p8fg Joj;foL / To;kl5 /fhgLltdf nfUg'df pxfFsf] x/]s s'/fsf] cg'ej ug]{ ;f]vn] sfd u/]sf] 5 . of] ;f]v pxfFdf afNosfnb]lv g} lyof] . kf]v/fdf k]G;g SofDkdf k9\g a:bf SofDk aflx/sf k;nx?df cjsfz k|fKt ;]gfx?n] ‘bx/df/f’ v]n]sf] b]Vbf pxfFsf] dgdf klg bx/df/f v]n' v]n' nfUYof] . Psk6s :s"n guP/ pxfF lbge/ ;]gfx?n] ‘bx/df/f’ v]n]sf] x]/]/ a:g'eof] . ef]lnkN6 df:6/sf] xftsf] s'6fO vfg'k¥of] .

ædgn] cf6]kl5 ug}{k5{ dnfO{, s'g} s'/f dg k¥of] eg] xfl;n u/]/} 5f]8\g] afgL 5, d]/L ;ljgf klg d}n] kfPsf] xf]Og, xfl;n u/]sf] xf] .Æ pxfFn] eGg'eof] .

klxnf] k6s dGqL ePsf a]nf pxfFnfO{ :j=/fhf jL/]Gb|;+u bz{g e]6 ug{ dg nfu]5 . t/ kf6L{ / ;/sf/nfO{ ;f]Wg} k¥of] . k|wfgdGqL e§/fO{ / kf6L{ ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf;+u cg'dlt lnP/} d}n] /fhf;+u bz{g e]6 u/]+ . g]tfåon] eGg'ePsf] lyof]– æ/fhfnfO{ e]6\g' v/fj s'/f xf]OgÆ pxfFn] eGg'eof] .

jt{dfg dxf/fhflw/fh;+u pxfFn] tLgk6s bz{g e]6 ug'{ePsf] 5 . æjt{dfg dxf/fhflw/fh :j=/fhf jL/]Gb|eGbf cg'ejL xf]OaS;G5, clw/fhs'df/ 5Fbf df};"kmn] w]/} If]qsf] cg'ej xfl;n ul/aS;]sf] 5, hgtfsf] hLjg;+u df};"km kl/lrt xf]OaS;G5 .Æ k'gn] eGg'eof] . g]kfnL sf+u|]; kl/Tofu u/]/ 5'§} kf6L{ vf]n] klg ;efklt sf]O/fnfnfO{ pxfF ;Ddfg ug'{x'G5 . pxfFn] eGg'eof]– lul/hfafa' ;/n k|ltj4 / lg0f{o ug{ ;Sg] Ifdtf ePsf] g]tf x'g'x'G5 . g]kfnL sf+u|];sf tNnf txsf sfo{stf{;Dd pxfF nf]slk|o x'g'x'G5 .

ljxfg rf/ ah] p7]/ cWoogdf Jo:t x'g'x'G5 pxfF . g]kfnL sf+u|];df nfu]kl5 pxfFn] ;fDojfbsf] ulx/f] cWoog ug'{ePsf] 5 . æd sf+u|];df nfu]kl5 k|hftGqjfbLx?sf] lj/f]wL bz{gsf ?kdf ;fDojfbnfO{ kfPF .Æ n8fO{df zq'nfO{ lrGg g;s] xf/ x'g] %) k|ltzt ;+efjgf x'G5Æ eGg] o'4 gLlt 5 . To;}n] zq'nfO{ lrGg d}n] ;fDojfb k9]+ . of] jfb l;4fGtdf /fd|f] eP klg Jojxf/df sfof{Gjog gx'g] lgisif{df d k'u]sf] 5' . pxfFn] eGg'eof] .

/S;L vfg 5f]8]sf] ;ft jif{ eof] . t/ kf6L{df ‘jfOg’ slxn]sflx+ lng'x'G5 . vfgf h] kfP klg x'G5 . t/ nufpg < pxfFn] eGg'eof]– æd nufpg r}+ /fd|f / dx+uf n'uf nufpF5' . dxu}+ uf8L r9\5' , d;+u *) nfvsf] 5 .Æ


rlr{t k|;+u

s]bf/ ;'j]bL

;/sf/sf rfnL; lbg] lrqx?

;xdltdf s] ul/of]

æof] ;/sf/n] /fli6«o ;xdltsf] cg's"n kl/l:yltsf] ;[hgf u/L b]zdf zflGt ;'Joj:yf :yfkgf ug]{5 .Æ

>L % dxf/fhflw/fh ;/sf/af6 nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] ;/sf/ lgdf{0f ubf{ c;f]h @% ut] Tof] ;/sf/nfO{ lbPsf] bfloTj xf] of] . ;/sf/ u7g ePsf] oL k+lQm n]lvPsf] lbg;Dd $) lbg lat] . t/ of] a]nf;Dd k|wfgdGqL jf egf} ;/sf/n] Pp6f klg ;j{bnLo a}7ssf] Joj:yf u/]g dfq xf]Og To;sf nflu kxn;Dd u/]sf] kfOPg . $) lbg w]/} ;do xf]Og xf]nf . t/ ;j{bnLo a}7s klg 7"nf] s'/f xf]Og . k|wfgdGqLn] lgDtf ul/lbP k'U5 . ;/sf/ /fli6«o ;xdlt rfxb}g lyof] xf]nf . olb To;} xf] eg] klg Tof] a}7sdf ;xdlt x'g g;Sg] ljifonfO{ k|:t't u/]/ eP klg sDtLdf >L % af6 k|fKt ePsf] bfloTj t ;/sf/n] k"/f ub}{5 jf egf} To;tkm{ kxn ub}{5 eGg] Pp6f ;Gb]z hfg] lyof] . t/ $) lbgsf] s'g} Ps 306f To:tf] ;xdltsf nflu k|wfgdGqLn] ;do lemSg ;Sg' ePg .

;/sf/nfO{ To;sf] sfdsf] n]vfhf]vf ug{ ;o lbg klv{g] rng 5 . t/ of] ;/sf/ Tof] ;fdfGo l:yltdf plAhPsf] xf]Og . Pp6f 7"nf] ;+j}wflgs 3ft, cf3ftaf6 lgld{t ;/sf/sf] d"Nof+sg ug{ ;o lbg klv{g kb}{g . To;sf] kfPsf] bfloTjn] klg ;f]xL s'/f b]vfpF5 . of] ;/sf/ >L % k|lt hjfkmb]xL 5 eGg] ;j}nfO{ hfgsf/L ePsf] s'/f xf] . t/ ljt]sf $) lbgdf >L % af6 tf]lsPsf] sfdsf] klg yfngL eof] t eGg] k|Zgn] pQ/ kfPsf] 5}g . of] $) lbg eg] dWolt/sf] Pslbgdf dfq &) hgf ;'/IffsdL{sf] xTof eof] . ;/sf/n] Pp6f k"/} lhNnf u'dfpg' k¥of] eg] ;/sf/sf k|ltlglw k|d'v lhNnf clwsf/L ;d]tn] Hofg u'dfP . uGb} hfFbf $) lbgdf ;/b/df lbgsf] !) hgfsf] b/n] dfG5]x? dl//x]sf k|To]s lbgsf tL ;+Vof hf]8\bf oL lbgdf dfl/g]x?sf] ;+Vof slt k'u]5 eGg] cfkm}+ lx;fj ug{ ;lsG5 . To:tf] kl/l:yltsf] ;/sf/n] >L % af6 g} tf]lsPsf] jf lbOPsf] k|d'v bfloTj ‘/fli6«o ;xdltsf] vf]hL ug]{ sfd slxn]b]lv yfNnf eGg] of] a]nf;Dd ;+s]t klg kfOPsf] 5}g . ;/sf/sf] Pp6f lrq xf] of] .

ax'bnLo Joj:yfdf lgb{nLo ;/sf/

æ;+j}wflgs /fhtGq tyf ax'bnLo k|hftGqk|ltsf] k|ltj4tf Pj+ lgi7fdf xfdL cfFr cfpg lbg] 5}gf}+ .Æ

>L % dxf/fhflw/fhaf6 !* c;f]hdf zfxL 3f]if0ff ul/aS;bf o:tf] x's'd ePsf] lyof] . ax'bnLo k|hftGq eg]sf] bnx?sf] afx'No xf] eGg] df};"km ;/sf/af6 3f]if0ff ePsf] of] k+lQmsf] ‘ax'bnLo’ eGg] zAbn] g} b]vfpF5 . >L % af6 x's'd eP adf]lhd ax'bnLo k4ltk|lt of] ;/sf/n] Tof] x's'd adf]lhd sfd u/]5 ls To;sf] ljns'n} ljk/Lt eGg] ;/sf/nfO{ k"0f{sf/ lbPsf] cfsf/ x]l/of] eg] kof{Kt xf]nf .

of] dlGqkl/ifb\\df /fhgLlts k[i7e"ldaf6 cfPsf JolQmx? slt /x]5g\ eGg] s]nfObf ;+Vof cfkm}+ b]lvg] 5 hf] cToGt Go"g 5 . ljleGg JolQm ljleGg ljifodf k|fljlws ?kn] bIf xf]nfg\ t/ olt 7"nf] /fhgLlts ;/uld{tf / Tolts} 7"nf] /fhgLlts kxn ug'{ kg]{ a]nfsf] ;/sf/df /fhgLlts JolQm gx'g' bnLo k4ltk|ltsf] OdfGbf/L xf] ls pkxf; eGg] cfkm}+ 5'l§G5 . k|wfgdGqL :jo+nfO{ pxfFsf] kf6L{n] cfkm\gf] kf6L{sf] JolQm dfg]sf] 5}g . dlGqkl/ifb\ lj:tf/ ePkl5 pxfFsf] kf6L{ /fk|kfn] c;xdlt hgfP/ lgsfn]sf] jQmJon] g} ;f] s'/f b]vfpF5 . pkk|wfgdGqLk|lt pxfFsf] kf6L{ ;b\efjgfn] ;/sf/ eGg klg g;'xfpg] egL k|ltlqmof lbO;s]sf] 5 . ab|Lgf/fo0f a:g]t pxfFsf] kf6L{ g]kfnL sf+u|];af6 ;fwf/0f ;b:o ;d]taf6 lgisf;gdf kg'{ ePsf JolQm xf] . b]jLk|;fb cf]emfnfO{ klg To;/L g} kf6L{n] lg:sf;g u/]sf] lyof] . pxfF of] a]nf :jtGq JolQmsf ?kdf x'g'x'GYof] . sdn rf}nfufO{+ t ;/sf/d} hfgsf nflu pxfFsf] kf6L{ g]skf Pdfn] 5f]8\g] JolQmdf kg'{x'G5 . s'j]/ zdf{ / gf/fo0f l;+x k'g /fli6«o dfGotf;Dd k|fKt ug{ g;s]sf cToGt ;fgf kf6L{sf ;efklt x'g'x'G5 h;sf] hgfwf/ hfFRg] cfwf/ g} b]lvb}g . dx]znfn k|wfg kf6L{sf JolQm xf]Ogg\ . ;fgf] eP klg lgjf{rgaf6 5flgPsf JolQm pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf jxfnjfnf cWoIfnfO{ ;xfos dGqLdf /flvPsf] 5 . csf{ ;xfosdGqL hutaxfb'/ u'?ª lat]sf tLgj6f ;+;bLo r'gfjdf tLg} k6s k/fhLt ePsf JolQm x'g\ . u[xdGqL, cy{dGqL hn;|f]t dGqL, k//fi6«dGqL / :jf:Yo dGqLx?sf] s'g} /fhgLlts k[i7e"ld 5}g . pxfFx? cfkm\gf] If]qut ljifodf bIf x'g'x'G5 xf]nf t/ pxfFx?sf] e"ldsf /fhgLltseGbf :jtGq / Pp6f lglZrt If]q;+u ;DalGwt /xg] s'/f pNn]v ul//xg' kb}{g . o;}sf/0f klg clxn] dGqL lkR5]sf s'/fx? leGg–leGg ?kdf cfO/x]sf x'g ;Sb5g\ . dfcf]jfbLs} ;Gbe{df dGqLx?n] ljt]sf rfnL; lbg / gj–lj:tf/ ePsf rf/ lbgdf cfPsf leGg–leGg s'/fn] klg w]/} s'/f hgfpF5 .

;/sf/sf sfd

>L % af6 of] ;/sf/ lgdf{0f ubf{ lbOPsf Dof08]6sf] bf];|f] a'Fbfdf ‘:yfgLo lgsfo / k|ltlglw;efsf] lgjf{rg oyfzSo rfF8f] u/fpg]’ eGg] pNn]v 5 . t/ r'gfjsf ;Gbe{df ;/sf/ hlt lbg a9\b} 5 To;k|lt df}g /xg yfn]sf] 5 . r'gfj afx]s !$ c~rndf k|zf;g bf}8fxf rnfpg], cfOtaf/] ljbf s6f}tL ug]{, /fhb"t lkmtf{ af]nfpg], k'/fgf] ah]6nfO{ gofF /fxt egL sfo{qmd 3f]if0ff ug]{, ;lrj / k|d'v lhNnf clwsf/Lx?sf] 7"nf] ;+Vof ;?jf / a9'jf ug]{ sfo{ ;Dkfbg lgodfjnL ;+zf]wg u/L >L % sf] ;/sf/df /x]sf] clwsf/ >L % df ;fg]{, lghfdtL P]gdf cWofb]zdfkm{t\ ;+zf]wg ;'? ug]{, uf]i7L ;]ldgf/ jflif{sLx?sf] pb\3f6g ul//xg] cflb sfd rflx+ rln/x]sf 5g\ . t/ ;fd"lxs anfTsf/sf sf/0f / km]l/ jnfTsf/ x'G5 egL ufpF / lhNnf 5f]8\g jfWo agfOPsf] kl/jf/sf] kL8fk|lt rflx+ of] ;/sf/sf] Wofg uPg . ;nf{xLsf] Pp6f ufpFdf cl3Nnf] xKtf !$ jifL{of Ps lszf]/L anfTs[t ePsL lyOg\ . tL anfTsf/Lx? k6s–k6s Tof] 3/df cfpg yfn]kl5 of] /fHon] cfkm"nfO{ ;'/Iff lbg] ljZjf; p7]/ Tof] kl/jf/ ufpF 5f8\g jfWo ePsf] xf] . x]bf{ of] ;fgf] 36gf xf]nf t/ /fHo ;+oGqsf] kx'Fr To;df klg >L % sf] k|ToIf zf;g rn]sf] egL atfO/lxPsf] a]nf of] 36gf s'g k|sf/sf] xf] eGg] cfkm}+ dfGg ;lsG5 . klZrdsf] ndxL sf]xnk'/ af6f] o;} xKtf lbpF;f] !) ah]b]lv a]n'sf rf/ ah];Dd dfcf]jfbLn] ?v sf6]/ af6f] cj/f]w k'¥ofPsf ;dfrf/ cfof] . /flt To:tf] x'GYof] . t/ ca lbpF;} / v'nf?kn] dfcf]jfbLn] To:tf] sfd ubf{ klg k|zf;gsf] s'g} kxn b]lvPg . of] kL8fsf] kl5Nnf] pbfx/0f k]6«f]lnod kbfy{sf] cefj klg xf] . dGqL g} To;sf sf/s /x] . cl3Nnf] xKtf pkk|wfgdGqLn] k]6«f]lnod kbfy{sf] l5§} d"No a9\b} 5 egL ;fj{hlgs ?kdf hfgsf/L u/fPkl5 ;'? ePsf] of] kbfy{sf] xfxfsf/k|lt ;/sf/ ljt]sf] xKtfel/ klg Joj:yfkg ug{ c;dy{ /x\of] . otf ;/sf/L ;~rf/ dfWoddf k]6«f]lnod kbfy{ ;j{;'ne /x]sf] egL hgfO/xg] / csf{lt/ dGqL cfkm}+n] b'O{ 306f;Dd k]6«f]n kDkdf a:g' k/]sf cg'ej ;fj{hlgs txd} ;'gfpg] / To;nfO{ klg ToxL dfWodaf6 k|rf/ ul//xg] sfdx? ;/sf/L sfdsf gd"gfdWo] Pp6f x'g ;Qm5 . ;j{;fwf/0f o;/L kLl8t x'Fb}5g\ eg] b]zsf] d"n ;d:of cyf{t\ To:tf] sfd h;n] ;a}nfO{ ;sf/fTds k|efj kf/f];\ eP u/]sf] b]lvPg . Dof08]6 klg kfngf gug]{ / b}lgs k|zf;gdf s]xL kl/jt{gsf] cg'e"lt klg glbg] sfd ;/sf/sf $) lbgsf pknlAwsf ?kdf b]vf kb}{5g\ . Psflt/ ldtJolotf eGg] / csf{lt/ dlGq:t/sf bh{geGbf a9L kb ;[hgf ug]{ ;/sf/sf] sfdsf] csf]{ z}nL ePsf] 5 . oL ;a} sfd lbg}lkR5] x'Fb}5g\ . t/ r'gfj slxn] x'G5 eGg] af/] s'g} /fhgLlts / bn / JolQm;+u ;/sf/n] k/fdz{;Dd yfn]sf] 5}g .

dGqL s;/L gd"gf aGb}5g\

‘d pkk|wfgdGqL t/ dfGotf rflx+ pkdGqL ;/xsf] 5’ pkk|wfgdGqL ab|Lk|;fb d08nn] ut ;f]daf/ ;fj{hlgs ;df/f]xdf atfpg' ePsf] xf] . Tof] lbg g]kfn Pzf]l;Pzg ckm 6«feN;sf] ;}tL;f}+ jflif{s pT;jsf] k|wfgdGqLaf6 pb\3f6g ug]{ sfo{qmd /x]5 . k|wfgdGqLn] Tof] sfo{qmd pb\3f6g ug{ b'O{306f yk ;do dfUg' eof] . To;f] ubf{ klg pb\3f6g ug{ ;do lgl:sPg5 / cy{dGqL 8f=ab|Lk|;fb >]i7nfO{ pb\3f6g ug{ cx|fpg' eof] . otf >]i7n] klg Tof] sfo{qmddf hfg] ;do lgsfNg ;Sg' ePg5 / pxfFn] pkk|wfdGqLnfO{ ToxfF hfg lnlvt kq lb+b} ‘cfkm"n] n]v]sf] efif0f kl9lbg’ eGb} cfkm\gf] lnlvt efif0f klg lbg' eP5 . olt;Dd s'/f 7Ls} lyof] . o:tf] hfgsf/L aflx/ cfPsf] lyPg . Tof] sfo{qmddf k'u]/ pkk|wfgdGqL d08nn] of] ;a} s'/f ;'gfpFb} ‘cy{dGqLsf] lnlvt efif0f k9\b}5', tndfly ePdf dnfO{ bf]if glbgf];\, d pkk|wfgdGqL eP klg dnfO{ dGqLn] v6fPsf x'Fbf pkdGqLsf] x}l;otdf em/]sf] 5'’ egL efif0f ug'{eof] . pxfFnfO{ Tof] sfo{qmddf cGon] ;Daf]wg ubf{ klg pkdGqL g} eg] / jb|Lk|;fb >]i7 egL gfdfs/0f klg u/] . cfof]hsdWo]af6 af]Ng] Pshgfn] t of] dlGqkl/ifb\sf af/] cfkm"nfO{ s]xL hfgsf/L gePsf] eGg];Ddsf cleJolQm lbPsf lyP . Tof] lbg pkk|wfgdGqL ab|Lk|;fb d08nnfO{ ‘8]k'6L ldlgi6/’ egL ;Daf]wg u/]sf lyP . 8]k'6L ldlgi6/ eGgfn] pkdGqL eGg] hgfpF5 . pkk|wfgdGqLnfO{ 8]k'6L k|fOdldlgi6/ elgG5 . pkk|wfgdGqL d08nn] Tof] lbg :jfut klg 8]k'6L ldlgi6/ eGg] ;Daf]wgaf6} vfg' ePsf] lyof] . dGqLn] pkk|wfgdGqLnfO{ v6fpg], cx|fpg], Pp6f jflif{s sfo{qmddf pb\3f6g ug{] nf]edf k|wfgdGqLn] b'O{–b'O{ 306f sfo{qmd k/ ;fg{ nufpg], Pp6f dGqLsf] lnlvt efif0f of] csf]{ dGqLsf] lnlvt efif0f xf] egL hgfp lb+b} csf{ dGqLn] kl9lbg] ;DejtM jt{dfg dlGqkl/ifb\sf gd"gfsf sfd g} x'g\ . s'g} dGqLn] ;DalGwt sfo{qmd pb\3f6g ug{ gEofpFbf ;/sf/sf tkm{af6 cGo dGqLx? klg hfG5g\ . of] :jfefljs k|lqmof cGt/uts} s'/f xf] . t/ Pp6f dGqLn] csf]{ dGqLsf] lnlvt efif0f o;/L hgfp lbP/ g} k9\g] sfd ePsf] rflx+ ;+ejtM o;cl3 slxNo} ;'lgPsf] lyPg .

pb\3f6g ub}{ lj/f]w ub}{

‘dGqLx?n] pb\3f6g / uf]i7Ldf hfg 5f8\g'k5{ .’ of] egfO{ xf] dlxnf afnaflnsf tyf ;dfhsNof0f ;xfos dGqL cg'/fwf sf]O/fnfsf] . pxfFn] eGg'eof]— ‘clxn]sf dGqLx? pb\3f6g / uf]i7Ldf Jo:t x'g] a]nf 5}g .’ pxfFn] of] ljrf/ k|s6 u/]sf] 7fpF lyof] kf]v/fsf] Pp6f Snjsf] rf}yf] jflif{sf]T;jsf] pb\3f6g sfo{qmd . pxfF kf]v/fsf] ;xf/f Snj a;kfs{sf] Tof] rf}yf] jflif{s pT;jsf] pb\3f6g ug{ ToxfF hfg' ePsf] lyof] . pxfFn] yk eGg'eof]— ‘of] Snj ;f/} /fd|f] /x]5 / o;sf] pb\3f6g ug{ oxfF cfPsL x'F .’ Tof] Pslbg dfq} ljleGg k|sf/sf ^ j6f sfo{qmdsf] pb\3f6g ul/of] eg] df/jf8L ;]jf ;bgn] cfof]hgf u/]sf] :jfut sfo{qmddf k|wfgdGqL;lxt l;·} dlGqkl/ifb\n] b'O{ 306f ;do ljtfPsf] lyof] . ;f]daf/ dlGqkl/ifb\ lj:tf/ eof] . lj:tf/df k/]sf gofFdGqLn] d+unaf/ jg dGqfnoåf/f cfof]lht uf]i7Lsf] pb\3f6g ug'{eof] . To;f] ug]{ dGqL x'gx''GYof]– ab|Lgf/fo0f a:g]t .

gfd :jR5 5lj sfd o:tf]

of] ;/sf/ :jR5 5lj ePsfx?sf] xf] eGg] 3f]if0ff ;/sf/ lgdf{0f ubf{sf qmddf >L % af6 g} ePsf] xf] . To;sf/0f of] ;/sf/sf dGqLx? eljiodf r'gfj gn8\g] :jR5 5ljsf g} dfGg'k5{ . t/ o;n] ;'?d} dlGqkl/ifb\sf] Pp6f cfrf/;+lxtf pNn+3g u¥of] . Tof] xf] dGqLx?sf ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs ug]{ sfd . dlGqkl/ifb\sf] cfrf/;+lxtfdf u7g ePsf] !% lbgleq k|wfgdGqL, dGqLx?sf] ;DklQ ljj/0f a'emfO{ ;Sg'kg]{5 eGg] pNn]v 5 . of] dlGqkl/ifb\ lj:tf/ ePsf] ut @ ut] cl3sf dGqLx? h;df k|wfgdGqL klg kg'{x'G5 To:tf] ljj/0f a'emfPsf lyPgg\ . of] lbg ;Dd of] ;/sf/n] #& lbgsf] cfo' ljtfO;s]sf] lyof] . ;DklQ ljj/0f a'emfpg', gj'emfpg' 7"nf] s'/f gxf]nf t/ dlGqkl/ifb\sf] cfrf/;+lxtf pNn+3g rflx+ eof] . dlGqkl/ifb\sf] of] cfrf/;+lxtf jfWosf/L x'g] eGg] ToxL n]lvPsf] 5 .

:jR5 5lj eGg] ;+1f kfPs} lbg k|wfgdGqL :jo+af6 Pp6f sfd eof] h'g Tolta]nf klg rrf{df cfPsf] lyof] . nf]s]Gb|axfb'/ rGb otf k|wfgdGqL lgo'Qm eP/ ;kl/jf/ jfn'jf6f/ k|j]z ug'{eof] eg] ptf cfkm\gf] lghL 3/ hfg] af6f] ;8s ljefuaf6 kLr ug{ nufpg' eof] . :d/0fLo 5, g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf pk;efklt lr/~hLjL jfUn]n] ;fs{sf ;dodf ;fs{ af6f] egL cfkm\gf] 3/ hfg] af6f]df kLr u/fpg nufpg' ePsf] lyof] . oL b'O{ hgfsf] ;/sf/L vr{df lghL af6f] kLr ug]{ of] sfd slt :jR5 xf] eGg] rflx+ cfkm} 5'6\ofcf}+ .

/fhfeGbf 7"nf dGqL

h'g ;/sf/nfO{ sfo{sfl/0fL clwsf/;Dd 5}g Tof] ;/sf/sf dGqLx? cfkm"nfO{ /fhfeGbf 7"nf dfGbf /x]5g\ . rGb ;/sf/sf ljt]sf $) lbgdf To:tf] klg b]lvof] . 36gf xf]– pkk|wfgdGqL ab|L d08nsf] . pxfFn] ljt]sf cfOtjf/ ‘wf]tLjfnf’x?sf] k|ltlglw x'F eGb} g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ kqmfp ug]{ wDsL lbg'eof] . sf]O/fnfsf] ck/fw eg] pxfFn] s]xL cl3 af]Ng' ePsf] b/af/ sf08 u|fO08 l8hfOg cGt/ut ePsf] t/ Tof] l8hfOg s;af6 ePsf] eGg] rflx+ yfxf gePsf] egL atfpg' ePsf] ljifo lyof] . pkk|wfgdGqL d08nn] eGg'eof]— ‘o:tf s'/f atfpg] tL k"j{ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ ;/sf/n] kqmfp u5{ .’ sf]O/fnfn] of] egfO{nfO{ b'O{ 7fpFdf ;fj{hlgs ug'{ePsf] lyof] . klxnf] k6s lj/f6gu/df of] cleJolQm lbPkl5 pxfF /fhwfgL cfP/ ‘of] s'/f d}n] elgg eg] c? s;n] eGg] cfF6 u5{’ egL k'gM k'i6L ug'{ ePsf] lyof] . pkk|wfgdGqL d08nn] o;f] eGg] ‘tL’ k"j{ k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ lj/f6gu/d} uP/ kqmfp kg]{ 3f]if0ff ug'{ ePsf] xf] .

pkk|wfgdGqL d08nn] tL sf]O/fnfnfO{ kqmfp ug]{ hgfp lb+bf ltg} sf]O/fnfnfO{ >L % af6 $ lbg cl3 cyf{t\ sflQs @* ut] bz{g e]6 ePsf] lyof] . of] bz{g e]6 sf]O/fnfn] dfu]/ xf]Og, >L % af6 df};"kms} cu|;/tfdf ePsf] lyof] . To;sf] rf/ lbgkl5 cyf{t\ d+l;/ ! ut] pkk|wfgdGqL d08nn] ‘kqmfp’ ug]{ hfgsf/L u/fpg' ePsf] xf] . :d/0fLo 5 d08n ;b\efjgf kf6L{sf g]tfsf tkm{af6 o;cl3 k6s–k6s ;DkGg ePsf ;j{bnLo a}7s h;df sf]O/fnfsf] klg ;xeflutf lyof] . ;w}+ pkl:yt x'g] dWo]sf Ps JolQm x'g'x'G5 . slt;Dd eg] @)%( c;f]h !* ut]sf] zfxL ;Daf]wg hf/L ePkl5 Tof] ;Djf]wgaf6 ;+ljwfgsf] cfklQhgs ?kn] pNn+3g eof] egL 5nkmn ug{ pxfF pkk|wfgdGqL gxf]p~h]n a;]sf ;j{bnLo a}7sdf klg pkl:yt x'g'x'GYof] .

sf]O/fnfsf] of] cleJolQmnfO{ >L % af6 g} s'g} To:tf] ck/fw dfgL aS;]g . sf]O/fnfaf6 of] cleJolQm ;fj{hlgs x'Fbf >L % s} k|ToIf zf;g lyof] . d08nn] Tof] lbg sf]O/fnfnfO{ kqmfp ug]{ hfgsf/L u/fpFbf pxfF bf}/f ;'?jfnwf/L JolQm x'g'x'GYof] . t/ cfkm" ‘wf]tL’sf] k|ltlglwTj ul//x]sf] hgfO/xg' ePsf] lyof] . sf]O/fnfsf oL cleJolQmaf6 ;aeGbf a9L cfklQ pkk|wfgdGqL d08ndf plAhPsf] b]lvof] . Tof] klg oltv]/ . o:tf] lsg x'Fbf]/x]5 eGg] k|Zg clxn] ;a}lt/ pl7/x]sf] 5 . /fhf af]nfP/ ;xof]u dfUg] dGqL ;DalGwt JolQmnfO{ kmqmfp u5'{ egL wDSofpg] . o:tf] ljlrqsf] :j?k ePsf] ;/sf/af6 b]zdf s:tf] vfnsf] zf;g k|zf;g ;'zf;g rln/x]sf] 5 eGg] cg'dfg ug{ ;lsG5 . sf]O/fnfn] oL cleJolQm lbPsf] lbg kl5 w]/} j6f ;j{bnLo a}7s eP . t/ ToxfF xfnsf pkk|wfgdGqL d08nn] Ps zAb klg p7fpg' ePsf] lyPg . Tof] a]nfsf ;j{bnLo a}7ssf /]s8{ x]l/of];\ .

:d/0fLo 5, o; cl3sf Ps u[x/fHodGqLn] dfcf]jfbL;+u e]6 ug]{ g]tfx? h;df g]sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf, Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn cflb g]tfx?nfO{ ‘h]n’ xfNg] cleJolQm lbP/ To;}a]nf rrf{df cfO;s]sf lyP . To;a]nf jl/i7tdsf cfwf/df k|wfgdGqL kl5 klxnf] gDa/df /x]sf g]tf lr/~hLjL jfUn]sf] xfnt ;a}nfO{ hfgsf/L e};s]sf] 5 . ab|L d08n pxfF cfkm}+ cfOGbf r'gfj nl8\bg eGg] sjf]nkqdf x:tfIf/ u/]/ pkk|wfgdGqL kb k|fKt ug'{ ePsf JolQm x'g'x'G5 . of] ;/sf/sf] k|d'v sfd eg]sf] ;dodf cfd lgjf{rg u/fpg' g} xf] . To;f] eP of] ;/sf/n] eg]sf] slt s'/f cfd gful/sn] dfGg] eGg] k|Zg plAhb}5 <

dGqLx? g} ;+ljwfg;ef tkm{

b]zdf ;+ljwfg;efsf af/] afx\o If]qaf6 Jofks?kdf s'/f pl7/x]sf a]nf ca dGqLx?n] g} To;sf] df+u ug{ yfn]sf 5g\ . g]kfn ;b\efjgf kf6L{sf sfo{jfxs cWoIf tyf pkk|wfgdGqL ab|Lk|;fb d08nn] eGg'eof]— olb dfcf]jfbLx?n] dfU5g\ eg] ;+ljwfg;ef x'g ;Qm5, o;sf af/] s'/f ug{ ;lsG5 . pxfFn] jftf{sf] d'Vo Ph]08f ;+ljwfg;ef klg x'g ;Sg] / ;/sf/ Tof] Ph]08f dfGg tof/ 5 .

csf{ dGqL s'a]/ zdf{sf] kf6L{n] klg cfkm"x? ;+ljwfg;efsf] kIfdf /x]sf] hgfPsf] 5 . t/ of] kf6L{ / o;sf ;efklt zdf{sf] zt{ 5— ;+j}wflgs /fhtGq / ax'bnLo k|hftGq dfGg'k5{ . c? h] elgP klg ;+ljwfg;efsf kIfdf ;/sf/ b]lvPsf] oL b'O{ dGqLsf cleJolQmn] b]vfpF5g\ .

;ky gvfO{ ;?jf

rGb ;/sf/df otf dlGqkl/ifb\ lj:tf/sf] 3f]if0ff x'g] / ;DalGwt dGqfnosf] lhDdf kfPsf dGqLn] ;ky g} gvfO{ pRr kb:y sd{rf/Lx?sf] ;?jf ug]{ sfd Ps} k6s ePsf] b]lvof] . o;sf] pbfx/0f xf]– ag dGqfno . of] dGqfno dftxtsf ljefu, dxflgb]{zs, pkdxflgb]{zs / dxfk|jGws km]g]{ sfd ;f]daf/ ;DkGg u¥of] . ;f] lbg gjlgo'Qm jg tyf e"–;+/If0f dGqL ab|Lgf/fo0f a:g]tn] ;fFem ^ ah] dfq kbef/ u|x0f ug'{ePsf] lyof] . ;+:yfgsf cWoIf, dxfk|jGws / dxflgb]{zs dlGqkl/ifb\sf] lg0f{oaf6 x'G5 . t/ Tof] lbg ljefusf dxflgb]{zs, pkdxflgb]{zs, l6Da/ skf]{/]zgsf cWoIf, jg k}bfj/ ;ldltsf k|d'v, hl8a'6L ;+:yfgsf dxfk|jGws cflbsf] ;?jf a9'jf u¥of] . o;f] ubf{ ljefusf k"j{ dxflgb]{zs lbJob]j e§ ljb]zdf jg ljefusf] dxflgb]{zs kbsf] x}l;otaf6 sfo{qmddf ;xefuL e}/x]sf lyP . pgL ljb]zd} x'Fbf pgnfO{ dxflgb]{zsaf6 x6fP/ If]qLo ag sfof{no ;'v]{tdf ;?jf ul/of] . ;fdfGotofM ;DalGwt sd{rf/L kbLo x}l;otaf6 ljb]zdf sfo{qmddf ;xefuL e}/x]sf a]nf ;DalGwt dGqfnon] To:tf] x]/km]/ ub}{g . k|zf;lgs If]qdf jg dGqfnosf] of] sfd Jo·fTds ?kdf ;'zf;gsf] gd"gf dflgPsf] 5 .


cGt/+u

e/t sf]O/fnf

8f=6Lsf/fd kGyL

hGdM @# h"g !(#( . lzIffM gJoJofs/0ffrfo{ @)@), ljBfjfl/lw @)@$ ljifoM kfl0fgLkJofs/0ft k|fStgJofs/0ffgf+ kof{nf]rgd\– jf/f0f;]o ;+:s[t ljZjljBfno– jf/0ff;L . ;]jfM lzIfs– >L xl/x/ ;+:s[t kf7zfnf tyf g]kfnL ;+:s[t dxfljBfno jf/0ff;L . @)@% b]lv @)#) ;Dd pkk|frfo{ u'NdL O08/ sn]h, pkk|fWofks tyf SofDk; k|d'v dx]Gb| SofDk; afUn'ª, pk tyf ;x–k|fWofks lq=lj= SofDk; tfg;]g, lzIffWoIf–dx]Gb| ;+:s[t ljZjljBfno, bfª @)$* b]lv @)%@ ;Dd, @)%# b]lv @)%^ ;xk|fWofks–lqljlj sLlt{k'/, @)%^ df3b]lv g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgdf k|f1 ;b:o /xg' ePsf 8f=kGyL;+usf] cGt/+u—

á tkfO{+n] ljBfjfl/lw u/]sf] ljifosf] vf; dxTj <

– clxn] ;+:s[t Jofs/0fdf k|dfl0fs Jofs/0f kfl0fgLo Jofs/0f xf] . of] ljqmdflbToeGbf ^ ;o jif{ cl3 tof/ ePsf] xf] . clxn] h'g ;+:s[t jfª\do 5, h;sf Jofs/0f geO{ t x'Fb}g . of] Jofs/0f clxn] k|dfl0fs Jofs/0f h'g ;jf{ªk"0f{ pknAw 5, Tof] kfl0fgLo xf] . To;eGbf cl3 ;du|tfdf kfOb}GYof] . ;+:s[tdf Jofs/0f, j]bfGt, ;flxTo cflb rfnL; a'Fbf ljifosf cfrfo{ ug{ ;lsG5— jgf/;df . g]kfndf kGw|j6f ljifodf dfq ug{ ;Sg] Joj:yf 5 . ltg}dWo] Jofs/0f ljifodf d}n] ljBfjfl/lw u/]sf] x'F .

á Toqf rfnL; ljifodWo] Jofs/0f g} 5fGg' kg]{ sf/0f <

– a]bsf 5 j6f c+udWo] Jofs/0f ;'? dflgG5, Jofs/0f ;Dk"0f{ zf:qsf] efiffnfO{ kl/is[t ?k lbg] x'Fbf Jofs/0f gk9]sfn] s'g} ljifo k9\g ;Sb}g . Jofs/0f eg]sf] k|wfg c+u xf]– of] ljifo k9]kl5 efiffsf] :j?k hflgG5 / dfq} ;flxTo cflb c? ljifo k9\g ;lsG5 . efiffut z'l4sf ?kdf ;flxTo jf Hof]ltif h'g;'s} ljifo k9\gsf nflu klg s]xL dfqfdf t Jofs/0f k9\g} k¥of] lg . t/ d}n] r}+ efiffsf] d"n h/f] eg]sf] Jofs/0f g} ePsf]n] Tof] ljifo /f]h]sf] x'F .

á agf/; g} uP/ k9\g' k/]kl5 ;+:s[t g} lsg k9\g] ljifo /f]Hg' eof] <

– ltgtfs d]/f] ufpFdf s'g} :s"n lyPg . ufpFsf] hfGg] ;'Gg] Ps 3tL{ du/sxfF uP/ s v k9]+— lktfhLn] ljxfg a]n'sL / pgsf 3/df lbpF;f] uP/ k9\y] . bnfgL kf7zfnf To;nfO{ elgGYof] . j]b, r08L, ;Kt;tL cflb a|fDx0fsf] sd{ tyf csf]{ bnfgL, kf7zfnfdf uP/ Jofs/0f klg k9]+– n3'sf}d'bL klg k9]+ . c3f{vfFrLdf uP/ P3f/;Dd k9]kl5 agf/; uP/ cfkm\gf] k[i7e"ld ;+:s[t g} x'g k'u]sf]n] ;+:s[t k9]sf] x'F . ;+:s[t afx]s csf]{ ljsNk g} k9\g] ljifo ufpFdf gePsfn] klg xf] .

á cfkm\gf] k9fO{ ;s]/ lsg g]kfn lkmg'{ ePg <

– ljBfjfl/lw t d}n] @)@$ ;fndf u/]sf] x'F . To;cl3 @)!* ;fnd} k9fO{ ;s]sf] lyPF . agf/;l:yt xl/x/ ;+:s[t kf7zfnfdf lxGbLsf] lzIfs kb vfnL eP5 . Jofs/0f k9fpg] c? lzIfs eP klg ToxfFsf ljBfyL{n] lxGbL tyf Jofs/0f klg k9fpgsf nflu dnfO{ g} /fVg k|];/ u/]5g\ . To;/L d agf/;d} gf]s/L ug{ yfn]kl5 kL=Pr=8L= ug]{ klg df}sf kfPF . ToxfF sfd ub}{ ubf{ lbNnLsf] ;/sf/n] @÷$ hgf pTs[i6 ljBfyL{NffO{ kL=Pr=8L=sf nflu 5fqj[lQ k|bfg ug]{ qmddf d klg k/]5' / Tof] l8u|L klg lng] df}sf klg kfPsf] x'F .

á agf/;af6 cfkm\gf] b]z lkmg]{ ;Gbe{ rflx+ <

– d agf/; k9\g / k9fpg u/L a;]sf] !$ jif{ ePsf] lyof] . d PSnf] 5f]/f] dfq lyPF . To;}n] pxfFx?sf] k|];/df jfWo eP/ :j]bz cfpg' k/]sf] xf] . gq eg] agf/; ljZjljBfnod} d sfd kfpg] eO;s]sf] lyPF .

á c+u|]hL lzIff k9\g rflx+ dg nfu]g <

– dWod cyf{t\ c+u|]hLsf cfO{=P=;/xsf] cWoogkZrft\ ;fyLx?sf] ;/;Nnfxsf PjL;L8L k9\g ;'? ul/of] . d Aofs/0f k9]sf] JolQm ePsf]n] c+u|]hL l;Sg ;lhn} eof] . kmn:j?k k|fOe]6?kd} P;=Pn=;L / cfO{=P=;Dd k/LIff lbO{ kf; x'g ;s]+ . cfhsf] o'udf c+u|]hL hflgPg eg] kl5 kl/G5 eGg] xfdL ;fyLx?sf] ;Nnfxn] k9\g ;lsof] . kl5 uP/ c+u|]hL Jofs/0f t k9fpg] sfd klg u/]+ .

á cfkm\gf] hLjg pknlAwd"ns x'g ;s]sf] 7fGg' ePsf] 5 <

– df]6fdf]6L ?kdf cfkm\gf] hLjg pknlAwd"ns g} x'g ;s]sf] 7fg]sf] 5' . lsgeg] cfkm"n] lzIff cfh{g ul/;s]kl5 c?nfO{ klg lzlIft agfpg] sfdb]lv lnP/ ;+:s[t ljifosf ;ftj6f v08sfJo, g]kfnLsf tLgj6f s[lt k|sflzt ug]{ ;s]sf] tyf kbs / k'/:sf/ u/]/ P3f/ j6f k|fKt ug{ ;Sbf g} hLjg pknlAwd"ns aGg ;s]sf] dx;'; u/]sf] 5' .

á g]kfnsf] ;+:s[t ;dfhdf tkfO{+sf] :yfg <

– clxn] klg ;+:s[t ;dfhn] a}o\ofs/0f g]kfndf dnfO{ g} k|d'v ?kdf cf}+Nofpg] u/]sf] 5 . csf{ Ps k|fWofks ldq xl/k|;fb cfrfo{ klg x'g'x'G5– deGbf klg l;lgo/ / xfdLnfO{ k9fpg] ;+:s[tsf u'? g} x'g'x'G5 . pxfFn] klg ;+:s[t ljifosf] Jofs/0fljb\sf] gfd ln+bf d]/f] g} gfpF lng] ug'{ ePsf] 5 . d}n] klg cfb/ ug]{ JolQmsf] gfd lng' kbf{ pxfFs} lng] u/]sf] 5' .

á Jofs/0fljb\ ePsf] x}l;otn] xfd|f] g]kfnL efiff ;flxTodf k|of]u x'g] u/]sf] Jofs/0fsf] :t/nfO{ s'g ?kdf lng' ePsf] 5 <

– xfd|f] Jofs/0f cg';f/ g]kfnL efiff ;flxTodf k|of]u x'g] u/]sf] Jofs/0f x]bf{ b]Vbf Tolt w]/} ljs[lt, lj;+ult Tolt 3':g ;s]sf] 5}g . a? o;sf] cg'kftdf xfd|f] ljZjljBfnosf lzIfsx?n] xfdLn] k9]sf] sfnsf] ;§f klZrdL z}nL ckgfP/ e"tsfn / ce"tsfn— ce"tsfnsf klg b'O{ efu jt{dfg / eljio eg]/ l;sfpg yfn] . o:tf] sfd u/]/ a? s]xL ljs[lt pTkGg x'g] cj:yf 5 . t/ xfd|f] efiffdf r}+ ;+:s[tlgi6 5 .

á ;+:s[t efiffnfO{ s]xLn] a|fDx0fx?sf] efiff eGg] u/]sf 5g\ lg <

– h'g a]nf oxfF lzIffsf] ljsf; lyPg, To;a]nf ;+:s[t k9L a|fDx0fx?n] kl08Tosf] sfd ub{y] . ;+:s[t k9]/ k'/]TofO{ ug]{ rng g} a|fDx0fx?sf] ltgtfs lyof] . hLljsfkfh{gsf] k|d'v nIo a|fDx0fx?sf] oxL g} lyof] . /f0ffsfnsf lalzi6 ljåfgx? nIdLk|;fb b]jsf]6f, aL=kL=sf]O/fnf, n]vgfy kf}8]n cflb hlt gfd 5 tL ;a} ;+:s[tsf ljåfgx? g} lyP . o;sf/0f ;+:s[tnfO{ a|fDx0fsf] efiff eg]sf x'g\ . t/ oyfy{df eGg] xf] eg] efiff zf:q cg';f/ ef/f]k]nL kl/jf/ leq ;+:s[t, c+u|]hL, u|Ls, Nofl6g efiff klg kb{5g\ . clxn] ;+:ff/df ef/f]k]nL efiff af]Ng] dfG5] &% k|ltzt 5g\ elgG5 . csf]{ s'/f a'4 wd{ dfGg] cd/ l;+x zfSon] ;+:s[tdf cd/ sf]z egL n]v], of] w]/} cl3sf] s'/f lyof] . ef/t jif{df kl5 eP/ Tof] sf]z olt a9L 5flkof] ls g]kfn ef/tsf clwsf+z JolQmsf 3/df 5g\ . ca Tof] zfSon] n]v]sf] Tof] sf]znfO{ s;/L a|fDx0fsf] dfq} eGg] <

á g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgsf] k|f1 s;/L aGg k'Ug' eof] <

– d}n] To:tf] s'g} klg ;f];{kmf];{ r}+ kSsf klg nufPsf] xf]Og . @)#^ ;fn otf d kfNkfdf k|fWofks 5Fbfsf avt k|f=;+3sf] r'gfj eof] . d k|hftflGqs ;d"xaf6 ;b:odf p7]sf] lyPF . To;a]nf clxn]sf pks"nklt gjLgk|sfz zfx r'gfj u/fpg] qmddf ;lqmo x'Fbf d;+u klg ;Dk{s ePsf] lyof] . ToxLa]nf k|f=slkn >]i7n] ef]6sf nflu d]rLb]lv dxfsfnL;Ddsf ;a}nfO{ e]6\g] qmddf hfg'eof] eg] d rflx+ k"j{sf ;Kt/L;Dd dfq cfPsf] lyPF . Tolt yf]/} d]/f] ;Dks{ eP klg d eGbf a9L ;Dks{ ug'{ x'g] slkn >]i7n] cf7 ef]6 deGbf a9L Nofpg' ePsf] lyof] . ca d /fhsLodf k'UgnfO{ /fhsLodf nfg] ;ldltdf pxfF kg'{ eP5 / zfxhLn] d]/f] klg gfd l;kmfl/; ug'{ ePsf] sf/0f g} d /fhsLodf k'Ug ;s]sf] cg'dfg clxn] d]/f] dgn] nufPsf] 5 .

á of] k|lti7fgdf cfpFbf s'g nIo lyof] / s] ug{ ;Sg' eof] <

– oxfF dnfO{ efiff ;flxTo ljefusf] efiff ljefusf] lhDd]jf/L lbOof]– h;sf] sf/0f dnfO{ /fd|} klg eof] . lsgeg] d kfl0fgLo Jofs/0f k9]sf] JolQm k/]+ . g]kfnsf] /fi6«efiff / /fli6«o efiffsf] ;DaGwdf uf]i7L ug]{, cg';Gwfg ug]{]{ oL efiffsf] ljsf; ug]{ sfddf of]hgf ;+rfng ug]{ lhDd]jf/L lbOPsf] 5 . To; cg';f/sf] sfd d ub}{5' . /, csf]{ rflx+ lnDa' efiffsf ;+:s[tsf] ;DaGw k|efj s;/L ePsf] xf] egL cg';GwfgfTds s[lt tof/ ul/b}5 . o:t} u'NdL, kfNkf / c3f{vfFrLdf af]lng] g]kfnL efiffsf] eflifs :j?k s:tf] 5 eGg] ljifosf] cg';Gwfg sfo{ klg eO;s]sf] 5 .

á tkfO{+ ;+:s[t k9]sf] JolQm k|hftGqjfbL rflx+ s;/L x'g k'Ug' eof] <

– @))) ;fndf bf];|f] ljZjo'4 ePsf] ljj/0f dnfO{ k"/} yfxf 5 . @))& ;fnsf] cfGbf]ngdf xfd|f 7fpFsf g]tf sflzgfy uf}tdsf] g]t[Tjdf d klg em08f xftdf af]sL /f0ffzfxL d'bf{jfb, OGsnfj— lhGbfjfb eGb} lx+8]sf] JolQm x'F . Toltv]/ g]tfx?sf] efif0f /f0ff lj?4sf s'/f v'a ;'GYof}+ . ltgtfs lktfhL kz'klt u'x\o]Zj/Lsf] bz{g ug{ hfFbf /f0ff zf;ssf] ;L=cfO{=8L= egL s]xL ;do kqmfp kg'{ eP5 . cfkm\gf] lhNnfdf klg sflzgfysf] k|efj b]Vbf / /f0ffzfxLsf] cTofrf/ ;'Gbf lktfhLn] klg sflzgfynfO{ g} g]tf dfgL /f0ff zf;g lj?4 nfUg ;Nnfx lbg' ePsf] lyof] . @)!% ;fnsf] lgjf{rgdf klg sf+u|]; pDd]bjf/sf] ;dy{s tyf agf/;df /xFbf klg k|hftGqjfbLx?;+usf] ;Dks{sf] sf/0fn] klg k|hftGqjfbL x'g k'u]+ .

á /fhgLlt vf; u/]/ clxn]sf] cj:yfk|lt tkfO{+sf] wf/0ff <

– @))& ;fn / @)$^ ;fndf ul/Psf] cfGbf]ngkZrft\ k|fKt Joj:yfdf kf6L{x?n] h'g k|sf/sf] e"ldsf x'g'kg]{ lyof], Tof] e"ldsf cg';f/ rNg g;Sbf g} of] l:ylt b]vf kg{ uPsf] xf] . g]tfx?n] /fhgLltnfO{ h;/L rnfpg' kYof]{ To;/L rnfpg g;Sbf b]z cGwsf/do h:tf] x'g k'u]sf] 5 . g]tfx?df e|i6frf/sf] cf/f]k tyf sf/jfxL x'g yfn]sf] 5 .


dgsf] uf“7f]

ljlwsf] zf;g ePg

clwjQmf cf]d/fh kf}8]n

d'n'sdf clxn] w]/} ;d"xn] af6f] lj/fPsf 5g\ . /fhgLlts ug]{x? /fHo;Qf ;+rfng ug]{x? k|ltkIfdf a:g]x?, /fHo;Qfsf] ljsNk lbg]x? tyf unt tl/sfaf6 /fi6«nfO{ gofF df]8 lbg] ;kgf b]Vg]x? ;a}n] clxn] unt 7fpFdf 6]Sg k'u]sf 5g\ . ljut !@ jif{b]lv k|hftGqsf] k'g:yf{kgf eP otf /fHo;Qf ;DxfNb} cfPsfx?, k|ltkIfdf a:b} cfPsfx? / cGo lemgf dl;gf /fhg}lts ;d"x? ;a}n] nueu Pp6} efiff k|of]u ub}{ elg/x]sf 5g\ ls— ‘sd{rf/LtGqn] b]z ljufl//x]sf] 5, /fhgLltnfO{ grfO/x]sf] 5 / g]t[Tjju{nfO{ cfkm\gf] k|efjdf kfl//x]sf] 5 .’ of] ;a} s'/f ljlu|;s]kl5 c?dfly bf]if yf]kg]{ / cfkm" ‘kfgL dflysf] cf]efgf]’ aGg] k|a[lQsf] v]n dfq xf] . sd{rf/LtGq eg]sf] t clxn] xfd|f] b]zsf] k|f]6f]sn x]g]{ xf] eg] w]/} tn kl//x]sf] ;d"xsf] ?kdf cjl:yt 5, en} /fi6«sf] k|ljlw, af}l4s hdft / bIf ;d"xsf] 7"nf] lx:;f ToxL ;d"x leq /x]sf] xf];\ . /fHo ;+rfngsf x/]s If]qx?df lglZrt gLltx?sf] lgdf{0f u/L To;sf] sfof{Gjog txdf sd{rf/LtGqsf] k|of]u ug]{ k|hftflGqs ;+:sf/ cFufln/x]sf] d'n'sx?df sd{rf/L ;+oGqn] /fi6«k|lt g/fd|f] c;/ kg{ hfg] s]xL sfd ug{ k'Uof] eg] To;sf] ckhz ;/sf/ kIf, ;Qf;Lg /fhg}lts bn tyf /fhg}lts g]t[Tj txaf6 g} lng] kl/kf6L a;]sf] x'G5, lsgeg] sd{rf/L ;+oGq g} ;/sf/sf] dftxtdf /xG5 / ;/sf/df /fhg}lts g]t[Tj g} a;]sf] x'G5 . t/ xfd|f] b]zdf olt unt kl/kf6L al;;Sof] ls sd{rf/L ;/sf/sf] dftxtdf /xG5 / sd{rf/L ;+oGqnfO{ ;/sf/n] cfkm"n] /fHo ;+rfng ug]{ l;nl;nfdf rfx]+ cg'?k kl/rfng ug{ vf]H5 / u5{ klg . t/ lj8Dagf st}af6 /fi6«k|lt gsf/fTds c;/ kg]{ vfnsf sfd s'/fx? x'g k'u] cyf{t\ sfd s'/f ljlu|g k'Uof] eg] rfx]+ Tof] /fhg}lts g]t[Tjaf6} x'g k'u]sf] lsg gxf];\, To;sf] ;f/f bf]if sd{rf/L ;+oGqdfly yf]kg]{ k|j[lQ 5 . h'g s'/f sfg'gL /fhsf] 7Ls ljk/Lt b]lvPsf] 5 . sfg'gL /fhdf ljlwn] k|>o kfO/x]sf] x'G5, ljlw ljk/Lt jf sfg'g / aflx/ sf]xL, slx+, st}, slxNo} rn]sf] x'Fb}g . cfkm"n] 7Ls tl/sfn] sfd ug]{ / cfkm"n] u/]sf] sfdsf] ;a} lhDd]jf/L cfkm}n] lng] s'/f ‘ljlwsf] zf;g’df cfwfl/t 5 . sfd ubf{ub}{ x'g hfg] dfgjLo uNtLnfO{ klg :jLsfg]{, cfkm"n] u/]sf] uNtL cfkm}+n] dx;'; ug]{, To;af6 kf7 l;s]/ cufl8 a9\g] s'/fx? ‘ljlwsf] zf;g’ cGtu{t kb{5g\ . t/ xfd|f] d'n'sdf lnlkj4 ?kdf ‘ljlwsf] zf;g’df cfwfl/t s'/fx?sf] sdL 5}g tyflk Jojxf/df s;}n] klg ‘ljlwsf] zf;g’nfO{ ;fy lbg ;s]gg\ / ‘ljlwsf] zf;g’sf] dfGotf cg'?k sf]xL klg rNg ;s]gg\, clxn] ;a}eGbf b'Mvb / /fi6«sf nflu b'ef{Uok"0f{ s'/f oxL x'g k'u]sf] 5 .

/fi6«df clxn] w]/}hgf / w]/} ;d"xn] af6f] la/fO;s]sf 5g\ . ;a}eGbf klxn] Tof] qmd s/La kfFr bzsb]lv b]zdf k|hftGq / gful/s clwsf/ :yflkt u/fpgsf nflu ;+3if{/t /fhg}lts bnx? / tL bnsf g]tf tyf sfo{stf{x?af6 ;'? x'g k'Uof] . To;kl5 c?x?n] klg To;sf] b]vfl;sL ub}{ clxn] /fi6« eo+s/ hl6ntftkm{ pGd's eO;s]sf] 5 . k|hftGq k'g:yf{kgf eP otf af6f] lj/fpg] qmd olt w]/} a[l4 eof] ls h;sf] kmn:j?k /fi6« clxn] 7"nf] vf8ndf vl;/x]sf] 5, oBlk efl;O;s]sf] 5}g . /fi6«nfO{ Tof] vf8naf6 ptfg]{ cem} 7fpF afFsL 5 Tof] xf] ‘;j{kIfLo ;'ema'em / ;xsfo{ .’ hgtfsf nflu zf;g ug]{x? / u5f}{ egL r'gf}tL lbg]x? ;a}n] af6f] lj/fO;s] t/ hgtfn] af6f] lj/fPsf 5}gg\ . ca of] /fi6«sf] efUo lgdf{0f ug]{ lhDd]jf/L ;j{;fwf/0f hgtfs} sfFwdf cfOk'Ug]5 . To;}n] ca ;j{;fwf/0f ;d]t d"sbz{s eP/ a:g] cj:yf 5}g . lsgeg] lxhf]sf] cj:yfdf hgtfn] 7"nf] cfzf af]s]sf lyP . k|hftGq k'g:yf{kgfkl5sf] cj:yfdf /fhg}lts ?kdf t b]z pFef] nfU5 g}, To;sf cnfjf ;fdflhs / cfly{s ljsf;df klg b]zn] 7"nf] pGglt / k|ult xfl;n ug]{5 eGg]tkm{ gful/sx? cfzfjfbL lyP . t/ oxfF t s'g} klg If]qdf pGglt / k|ultsf] s'/f t k/} hfcf];\, lxhf] k]6el/ vfg]n] cfh cfwf k]6 vfP/ a:g'kg]{ cj:yf cfof] .

– kf]v/f

xltof/n] ;dfwfg lg:sFb}g

lxdfn clwsf/L

dfcf]jfbLx?n] ;/sf/L sfof{nodf cfqmd0f u/L ef}lts ;+/rgf Wj:t kfg]{ sfddf cem klg sdL NofPsf 5}gg\ . a? c? pQ]lht x'Fb} pgLx? ef}lts ;+/rgf gi6 kfg]{ sfddf pQ]lht e}/x]sf 5g\ . JolQmut l/;OjL, kf6L{ut ljrf/df dtleGgtf b]lvg]ljlQs} lgd{dtfk"j{s xTof ug{ dfcf]jfbL vlKk; 5 . Toltdfqn] gk'uL pgLx? 3/ Wj:t ug]{, ;DklQ n'6\g] sfd klg ul/xfN5g\ . h'Dnf ;b/d'sfd cfqmd0f ug{ cfPsf dfcf]jfbLn] lhNnf GofofwLzsf] sk8f / h'Qf klg lnP/ uPsf 5g\ / cfkm\gf] yf]qf] sk8f / h'Qf eg] 5f]8]/ uP5g\ . dfcf]jfbLsf] of] x/stn] pgLx? ljrf/sf] cfwf/df dfq grn]sf] / sltko cfkm\gf] cfjZostf k"lt{ ug{sf] nflu klg lx+8\g] u/]sf] kfOG5 . dfcf]jfbLn] rGbf /sd c;'Ng vf]Hg] clg cfkm"n] eg] hlt k};f gkfpg] ljlQs} lgd{dtfk"j{s xTof ug'{ sbflrt 7Ls xf]Og . t/ dfcf]jfbLnfO{ of] Gofosf] af]nL af]Ng s;n] l;sfcf];\ < pgLx? o; zf;g Joj:yf 7Ls 5}g eG5g\, clg rflx+ o; Joj:yfsf gfOs]x?n] eGbf 3[l0ft sfd u5{g\ . g/fd|f sfdsf] cGTo ug{ Tof] eGbf klg g/fd|f] ug'{ plrt x'Fb}g . lsgeg] clxn] To;sf] ;dfhdf emg\ g/fd|f] sfdnfO{ :yflkt ul/lbG5 . k[YjLgf/fo0f zfxsf] dxfjf0fL ljk/Lt sltko /fd|f] sfd ubf{ ub}{ klg axfb'/ zfx zlQmdf cfPkl5 ef/bf/ dfg{ pBt eP . tTsfn ;d:of ;dfwfg eof] t/ bL3{sfnLg c;/ To;n] 5f]8\of] . axfb'/ zfxsf] cGTo klg aGbL hLjgdf g} eof] . /, o;sf] tTsfnLg g]kfnL /fhgLltdf /QmkftnfO{ k|>o lbof] . kl5 ;Qfdf cfpg hf] s;}n] /ut aufP . To;}n] of] 7Ls xf]Og . qmflGtsf] nflu sf+u|];n] xltof/ p7fof], sDo'lgi6n] emfkf sf08 /rfof] . To;sf] kl/0ffd klg ltgn] Tolta]nf s;/L ef]u] yfx} 5 . t/ oL ;a} s'/fx? b]v]/ klg dfcf]jfbLx? xltof/ p7fO/x]5g\, /Qmkft dRofO/x]5g\ . /utn] zflGt NofpFb}g, a? k|ltqmflGt lgDTofpF5 . of] t dfcf]jfbLn] klg a'em]s} xf]nfg\ . olb a'em]/ klg o:tf] ul//x]5g\ eg] o;n] t emg\ 3fts kl/0ffd lgDTofpF5 . o;df z+sf 5}g . /, cGhfgdf u/]sf] eP pgLx?n] xltof/ l9nf] rfF8f] TofUg} k5{ .

– l;tfk'/, dxf]Q/L

g]kfn aGb / z}lIfs x8\tfn s] sf nflu <

kml0fGb| a/fn

/fhgLlts kf6L{x?n] cfkm\gf] clei6 k"lt{ ug{sf] nflu x8\tfnsf] cfof]hgf ug]{ ub{5g\ . o;nfO{ zlQm k|bz{g klg eGg ;lsG5 . w]/} ;fgf–dl;gf kf6L{x?n] g]kfn aGb nufotsf cfof]hgf ubf{ ;kmn x'G5g\ jf x'Fb}gg\ yfx 5}g, lsgeg] /fk|kf;Ddn] x8\tfn u/]sf 5}gg\ . o;nfO{ pN6\ofP/ eGbf aGb u/fpg ;Sg] ;fdYo{ pgLx?df b]lvPsf] 5}g . tL afx]s g]kfnL sf+u|];, g]skf Pdfn], g]skf dfn] clg clxn] pbfpFbf] zlQm dfcf]jfbLn] w]/} k6s g]kfn aGb ul/;s]sf 5g\ . tfhf 36gfsf ?kdf lng' kbf{ xfn}sf] tLg lbg] g]kfn aGbnfO{ lng ;lsG5 . dfcf]jfbL ;dly{t clvn qmflGtsf/Ln] k'gM z}lIfs x8\tfnsf] 3f]if0ff u/]sf 5g\ . cyf{t\ aGbsf] 3f]if0ff kl5Nnf] ;dodf dfcf]jfbLn] g} a9L ul//x]sf] 5 . t/ jGb dfkm{t\ pgLx?n] lgwf{l/t nIo xfl;n u/]sf] eg] b]lvb}g . o;f] lsg klg elgPsf] xf] eg] nIo xfl;n ePsf] eP bf];|f] k6s ;f]xL d'2fdf x8\tfn jf aGb x'Fb}gYof] . t/ oxfF t jf/Daf/ eO/xG5 . cfh dfcf]jfbLn] aGbsf] cfx\jfg u/]h:t} Psk6s Pdfn]n] cfx\jfg ub{Yof] . nuftf/ kfFrlbg;Dd aGbsf] cfx\jfg ubf{ hgtfaf6 To;sf] k|ltsf/ / lj/f]w eof] / Pdfn] r'krfk a:g afWo eof] . Pdfn]n] h'g lgolt ef]Uof], dfcf]jfbLn] klg ToxL ef]Ug dfq afFsL 5 . cfkm"n] /fv]sf] dfu k"/f gx'g] ljlQs} ;bgb]lv ;8s;Dd cj?4 ug]{ /fhgLlts kf6L{sf] gLltn] of] b]znfO{ sxfF k'¥ofpg] xf] o;} eGg ;lsGg . /fhgLlts gf/f km/s, l;4fGt km/s ePsf kf6L{x?sf] lj/f]wsf] z}nL eg] Pp6} 5, h'g /fi6«sf] nflu hlxn] klg 3ftsl;4 x'g] u/]sf] 5 . Pslbg g]kfn aGb x'Fbf /fi6«n] c/jf}+ Iflt Joxf]g'{k5{, To;tkm{ s;}sf] Wofg uPsf] b]lv+b}g . xNn} xNnfsf] b]zsf] ?kdf ;j{q kl/lrt g]kfn o:t} l:ylt sfod /x]df aGb} aGbsf] b]z aGg j]/ 5}g . t/ o;tkm{ s;}n] rf;f] jf lrGtf lnPsf] h:tf] b]lv+b}g .

– l;Gw'nL

cem} klg k|wfgdGqL r? xf]Db} x'g'x'G5 <

;Gtf]if Gof}kfg]

jt{dfg ;/sf/sf pkk|wfgdGqL ab|Lk|;fb d08nsf] j]js'kmLk"0f{ cleJolQmn] hgtf sl/j Ps ;ftf kLl8t aGg'k¥of] . Psftkm{ /fxtsf] Kofs]h sfo{qmd eGb} g]kfn 6]lnlehgsf] kbf{el/ eP/ pkk|wfgdGqL d08n af]ln/x]sf lyP eg] csf]{lt/ pgsf] Ps jfSon] hgtfdf sf]sf]xf]nf] dlRrPsf] lyof] . d"Noa[l4sf] vf;v'; xNnfsf] e/df t Jofkf/Lx? ;nanfpg] b]zdf pkk|wfgdGqLn] 6]lnlehg dfkm{t\ g} d"Noa[l4 x'g;S5 elglb+bf l:ylt c;fdfGo x'g' :jfefljs g} xf] . hgtfnfO{ /fxtsf] sfo{qmd 3f]if0ff ub}{ u/]sf] ;d]t d08nn] ljl;{Psf] kf] ls eGg] nfUof] . /, k"0f{ ?kdf hgtfk|lt ;dlk{t eP/ /fxtsf] sfo{qmd 3f]if0ff ul/Psf] eP hgtfn] of] kL8f vKg'kg]{ cj:yf klg cfpg] lyPg . To;}n] ;/sf/n] lbglbg} 3f]if0ff u/]sf] ljleGg /fxtsf sfo{qmd s]jn eGgsf] nflu elgPsf] h:tf] ePsf 5g\ .

/fhfn] lgo'lQm u/]sf] of] ;/sf/nfO{ ljleGg % j6f sfd ;'lDkPsf] ;j{ljlbt} 5 . t/ ;/sf/ eg] cfkm"nfO{ ;'lDkPsf] sfddf bQlrQ eP/ nfluk/]sf] b]lv+b}g . jt{dfg ;/sf/sf dGqLx? klg k"j{jtL{ ;/sf/sf dGqLx? h:t} lstfj ljdf]rg, k'/:sf/ ljt/0f, uf]i7L h:tf k|rf/fTds sfo{qmddf dfq nfu]sf 5g\ . k|wfgdGqL ;flxlTos jf wfld{s cg'i7fgsf] sfo{qmddf uP/ r? xf]ld/xg' ePsf] b]lvG5 eg] pkk|wfgdGqL uf8Laf6 cf]n{+bf klg uf8{n] :ofn'6 xfG5g\, pSnFbf klg :ofn'6 xfG5g\ eg]/ dlwz] ;dfhdf u'gf;f] ul//x]sf 5g\ . o;n] ubf{ pgLx? klg d'n'ssf] ;d:ofk|lt uDeL/ ePsf] b]lv+b}g . h'g d'n'ssf] nflu g} 3fts x'g ;S5 .

– n}grf}/, sf7df8f}+


k|ltWjlg

hfg] >Lv08 gq v'kf{sf] la+8

sflQs @( ut] k|sflzt ‘ljdz{’sf ;fdfu|Lx? Hofb} ;do ;fGble{s nfUof] . ;+ljwfg >Lv08 sL v'kf{sf] la+8 < zLif{sdf lj/xLhLn] ;a}sf] cfFvf vf]nL lbg' ePsf] 5 . otf /fdrGb|hLn] l9n} eP klg clx+;|s zlQmsf] k'g:y{fkg ug]{ ;+sNk ug'{ eP5, To;sf] klg ;/fx|gf ug}{ k5{ . ! ca{ hgtf ePsf] rLgdf ( ;b:o ePsf] /fli6«o ;ldlt lglj{/f]w rog ePsf] b]v]/ xfdLn] klg kb / k};feGbf b]z / hgtfnfO{ pRr :yfgdf lbg] tkm{ ;f]Rg} knf{ .

t/ otf sf+u|];n] sfd yfNof] eGg] zLif{sdf cln l6Kk0fL ug{ dg nfUof] . To; sfo{df ;+of]hs / sfo{stf{ tf]s]/ @$ ;d"xn] g]kfnel/sf hgtfnfO{ k'gM hufP/ s]Gb|k|ltsf] unt z+sf lgjf/0f ub}{ hgr]tgf / kf6L{ ;'b[9Ls/0f ;d]t u/fpg] sfd yfn]sf]df ;a} b]zjf;Ln] v'zL dfGg' k5{ .

k|hftGq k'g:yf{kgfkl5sf !# aif{df !) aif{ hlt ;Qf rnfPsf] kf6L{n] clxn] uh'/ r9fpg] a]nfdf e/v/ hu vGg] v]tfnf hDdf u/]sf] b]v]/ clxn] cln b'v nfUof] . s] clxn] dfq sf+u|];sf] leqL cfFvf v'n]sf] xf] t < . s'g} j]nf ;jf]{Rr g]tfsf] ctL{ gdfg]/ k|hftGqsf xh'/afnfO{ af}nfxf eGb} k};f / zlQmn] dfq k|hftGq / kf6L{sf] /Iff ug]{ lbjf:jKg b]Vg] / u0f]zhLn] dxfb]j / kfj{tLnfO{ 3'd]/} u0fklt kb xTofP em} zlQm s]Gb| / t:s/x?sf] aLrd} dWo:y u/]/ l6s6 xTofpg]x? clxn] k'gM s'df/ ag]/ ;'d]? kj{t 3'Dg ;Snfg\ / < clxn]sf] hl6n c;'/Iffdf sfo{stf{nfO{ ufpFlt/ k7fpg' vt/f 5}g / < lar/f tL k/hLjL sfo{stf{nfO{ ufpFlt/ ws]Ng' eGbf klxn] zflGt jftf{ / o'4lj/fd kl5 dfq of] sfo{ yfNg' plrt xf]Og / <

d]/f] gd| lgj]bg of] 5 ls, cfb]z lbg]x?n] 5b\d e]ifd} eP klg Ps k6s ufpF 3'd]/ x]/L lbg' ePdf /fd|f] x'g] lyof] . x}g eg] /fhwfgLleq} a;]/ c8{/ rnfpg]x?n] kl5 w]/} >4f~hln ck{0f ug'{ k¥of] eg] s] ug]{ <

g]tfx?n] >Lv08?kL sfo{sstf{x?nfO{ v'kf{sf] lj+8 ;+Demg] jfgL 5f8]/ ltgsf] plrt ;+/If0f lbPdf kf6L{, k|hftGq, b]z / hgtf ;a}sf] sNof0f x'g] s'/fdf e'Qmef]uL lj/xLhLn] klg gfO{+ eGg' x'g] 5}g / cfkm}+nfO{ dfq k|hftGqsf] 7]s]bf/ ;+emg] g]tfx?n] klg ljrf/ ug}{ knf{ ls < . ptf ;/sf/n] klg zflGt geP;Dd k'glg{df0fsf] sfo{ ug'{ eGbf gub}{ ;+/If0f u/L /fVbf /fd|f] x'g]5 . k'g:yf{kg sfo{ zflGt kl5 ug]{ xf] ls <

– /fdxl/ ‘afh]’, ljb'/ ( lqz'nL, g'jfsf]6

;fgfnfO{ lsg x]nf ul/G5 <

xfn g]kfndf e}/x]sf] cft+ssf/Lsf] ultljlw / /fHosf] tkm{af6 cft+ssf/L lgoGq0f ug{sf] nflu kl/rflnt ;'/Iff kmf}haLr le8Gt x'Fbf ljleGg :yfgx?df clk|o 36gfx? 3l6/x]sf] s'/f ;j{ljlbt} 5 . / le8Gtsf] a]nfdf aL/ult k|fKt ug]{ aL/ ;}lgsx?dWo] clwsf+z ?kdf tNnf] bhf{sf ;}lgs hjfgx?n] b]zsf] lgldQ hLjg jlnbfg lbPsf] x'G5 t/ tL aL/ult k|fKt ug]{ hjfgx?sf] ;dfrf/ tyf kqklqsfx?df gfd;d]t pNn]v u/]sf] kfOb}g olb ;dfg ?kn] x]l/G5 eg] tNnf] bhf{ aL/ult k|fKt ug]{ JolQmx?sf] klg gfd pNn]v ug{ cfjZos b]lvG5 . lsgls kLl8tsf 3/ kl/jf/ cfkmGthg tyf ;dsIfLx?n] To:tf] lsl;dsf] 36gf 36\of] eGg] vj/ ;'Gg] ljlQs} /]l8of], kqklqsf dfkm{t\ ;fj{hlgs x'G5 egL Wofg cfs[i6 e}/x]sf] x'G5 t/ s'g} gfd ;fj{hlgs x''g ;Sb}g . To;sf/0f nfvf} AolQmx?sf] u'gf;f]sf] ljifo aGg k'u]sf] 5 To;sf] nflu ;DalGwt kIfaf6 klg kxn u/L lbg' x''g cfjZos ePsf] b]lvG5 .

– kL=/fgf,

ca gSv'df e]6f}+nf Û

g]kfnL sf+u|];sf] nfdf] Oltxf; xhf/f}+ sfo{stf{sf] Tof] jlnbfgLaf6 cfPsf] k|hftGqnfO{ xltof/ agfP/ g]kfnL sf+u|];sf] ^) aif{sf] Oltxf;nfO{ s'Nrb} wg / ;Qf pGdfbsf] e/df s]xL b'i6x?sf] e/df kf6L{nfO{ cfkm\gf] sAhfdf lng vf]Hg] v'daxfb'/ bfO / ltgsf dltof/x?nfO{ r]tgf eofF xfdL h:tf TofuL sfo{stf{n] lxhf] 6fpsf]df rf]6 ;x]/ NofPsf] k|hftGqsf] afx| aif]{ cjlwdf ltdLx?nfO{ e]6\g g;s] klg ca ltdL ;a} b'i6x?nfO{ e]6\g gVv' h]ndf dfkmf{sf] :ofp / dgsfdgfsf] ;'Gtnf lnP/ e]6\g cfpg]5f} . lxhf]sf lbgdf t:s/ / 7]s]bf/x?nfO{ jfx]s c?nfO{ ge]6\g] tkfO{+, gVv' h]ndf t xfdLnfO{ cjZo klg e]6 lbg' x'g]5 . dnfO{ t xg'dfg9f]sf d} e]6\g] ljrf/ lyof] t/, dfOnfbfO cfpg' ef 5}g, s];L bfO cfpg' ef 5}g, e08f/L bfO cfpg' ef 5}g / 7"N7"nf dxFuf uf8Lsf l8n/;fx]k uR5bf/ bfO cfpg' ef 5}g To;}n] bfOx?sf] bz{gsf] nflu gfDnf]n] af]/fdf :ofp / ;'Gtnf af]s]/ gVv' cfp ls stf <

– /dfsfGt kf}8]n,

u'NdL, xfn lrtjg cfdlGqt ;b:o If]q g+=#, lrtjg


clen]v
lj:tfl/t dlGqkl/ifb\

>L % dxf/fhflw/fhaf6 c;f]h @% ut] nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] g]t[Tjdf ul7t dlGqd08nnfO{ k|wfgdGqLsf] æ;NnfxÆ cg';f/ d+l;/ @ ut] lj:tf/ ul/alS;of] . To;sf] ljj/0f—

nf]s]Gb|axfb'/ rGb k|wfgdGqL, /fhb/af/ ;DaGwL / /Iff

ab|Lk|;fb d08n pkk|wfgdGqL, s[lif tyf ;xsf/L / :yfgLo ljsf;

/d]zgfy kf08] dGqL, ;"rgf tyf ;~rf/ / ;fdfGo k|zf;g

b]jLk|;fb cf]emf dGqL, lzIff tyf v]ns'b

8f=ab|Lk|;fb >]i7 dGqL, cy{

g/]Gb|ljqmd zfx dGqL, k//fi6«

wd{axfb'/ yfkf dGqL, u[x, sfg'g, Gofo tyf ;+;bLo Joj:yf

uf]/]axfb'/ vkf+uL dGqL, dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f

8f=pk]Gb| b]jsf]6f dGqL, :jf:Yo / lj1fg tyf k|ljlw

gf/fo0f l;+x k'g dGqL, ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f

ab|Lgf/fo0f a:g]t dGqL, e"ld;'wf/ tyf Joj:yf / jg tyf e"–;+/If0f

sdnk|;fb rf}nfufO{+ dGqL, >d tyf oftfoft Joj:yf / hg;+Vof tyf jftfj/0f

s'j]/k|;fb zdf{ dGqL ;+:s[lt, ko{6g tyf gful/s p8\8og

dx]znfn k|wfg dGqL, pBf]u, jfl0fHo tyf cfk"lt{

bLks 1jfnL dGqL, hn;|f]t

>LdtL cg'/fwf sf]O/fnf ;xfos dGqL, dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfhsNof0f

uf]kn blxt ;xfos dGqL, hg;+Vof tyf jftfj/0f

/ljeQm >]i7 ;xfos dGqL, ;+:s[lt, ko{6g tyf gful/s p8\8og

hutaxfb'/ u'?ª ;xfos dGqL, pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{

/jLGb| vgfn ;xfos dGqL, lzIff tyf v]ns'b

8f=c;kmL{ zfx ;xfos dGqL, :yfgLo ljsf;

k|sfz lrqsf/ kl/of/ ;xfos dGqL, e"ld;'wf/ tyf Joj:yf


/+ut/+u

l;g]df ca stf lt/ <

l;g]df Joj;fodf cem} ;'wf/sf ;+s]t b]lvPsf 5}gg\ . ;]n'NjfO8 rnlrqsf sltko snfsf/x?, k|fljlwsx? tyf lgb]{zsx? km';{bdf b]lvPsf 5g\ . ‘ljt]sf bz} / ltxf/ h:tf eJo rf8sf] cj;/df ;d]t rnlrqx? hDg ;s]gg\ . To;}n] of] g}/fZotf cem} a9\b} uPsf] 5 .’ lgb]{zs tLy{ yfkfn] ‘ljdz{’;+u s'/fsfgL ub}{ eg] . bz}+sf] cj;/ kf/]/ ;fj{hlgs ul/Psf rnlrqx?dWo] ‘a'xf/L’ lkmNdn] pkTosfsf sltko rnlrqx?df %! lbg t dgfof] t/ of] rnlrqn] ;dLIfsx?sf] gh/df eg] k|z+;f sdfpg ;s]g .

clxn] ahf/df cfpg] rnlrqx?sf] ljifoj:t' / syf jfrgsf] z}nL klg l3l;lk6L kf/fdf /x]sf] :jLsfb}{ lgb]{zs gf/fo0f k'/Ln] clns leGg ljifoj:t'df l;g]df lgdf{0f ug{ nfu]sf] jtfPsf 5g\ . o;} ;Gb{enfO{ Ols+t ub}{ lgb]{zs k'/L eG5g\— d}n] ‘g/dfof’ gfdsf] rnlrqnfO{ Pp6f k|of]usf] ?kdf lnPsf] 5' . k'/Lsf cg';f/ ‘g/dfof’ ca zL3| ?kdf 5fof+sgdf hfg]5 .

olta]nf ;'l6ªdf rnlrqx? cToGTo} sd 5g\ . klxNnf] l5dnsf lgb]{zs clgn ;+u|f}nfn] xfn} dfq ‘d]/L Kof/L alxgL’ gfdsf] rnlrq 3f]if0ff u/]sf 5g\ . To:t} lgdf{tf z]v/ sf]O/fnfn] /fh]z xdfn / lglvn pk|]tLnfO{ lnP/ lzjzlQm gfdsf] lkmNd agfpg] t/v/ ul//x]sf 5g\ . of] cj:yfdf ;'wf/ cfO;s]sf] 5}g t/ klg d}n] lkmNd agfpg] 3f]if0ff u/]sf] 5' . dnfO{ 6]G;g dfq xf]Og ca Jofj;flos ‘l/S;’sf] klg 8/ 5– lgdf{tf sf]O/fnf :ki6;+u eG5g\ . em08} b'O{ bh{g rnlrqx? Nofjdf ylGsPsf] Ps jif{ ljlt;Sbf klg lgdf{tfx? l;g]dfnfO{ xndf n}hfg ;s]sf 5}gg\ . of] g} cj:yfdf ;'wf/ gcfPsf] ;+s]t xf]— Ps lgdf{tf eG5g\ . clxn] 5fof++sgdf ‘ltdL ljgf’ u+uf / n8fO+{ gfdsf hDdf tLgj6f rnlrqx? /x]sf ;dfrf/x? k|fKt ePsf 5g\ . ‘ltdL ljgf’sf lgb]{zs ;'dg ;/sf/ eG5g\— lkmNd rn]gg\ eg]/ lkmNd agfpg} 5f8\g] xf] eg] cf]/fnf] nfu]sf] lkmNd O08i6«L cem} 8'A5 . To;}n] klg xfdLx?n] lkmNd agfpg h?/t 5 . em08} Ps 8]9 jif{cl3;Dd Pp6f lkmNddf clego u/] jfkt b'O{ nfv kfl/>lds lng] :6f/x?n] clxn] ^), &) xhf/df dfq} sfd ug{ yfn]sf 5g\ .

l;g]df If]qsf] of] cj:yfnfO{ a'em]/ g} ofbj v/]n, zDe' k|wfg, /]z/fh cfrfo{, tLy{ yfkf, ab|L clwsf/L h:tf ;]n'NjfO8df sfd ul//x]sf lgb]{zsx? 6]lnl;l/on lt/ df]l8Psf 5g\ .


cy{rqm

;/sf/sf] ;'?d} xfxfsf/

lhDd]jf/ dGqLx?sf] u}/–lhDd]jf/ cleAolQmsf sf/0f ;/sf/ of] ;ftfel/ hgtfn] 7"nf] df/ ;xg' k¥of] . dl§t]n / vfgf ksfpg] UofF;sf] d"No a[l4 x'g' cufj} pkk|wfgdGqL / cy{dGqL b'a}hgfn] d"No a9fpg' kg]{ atfPs} sf/0f b]zAofkL ?kdf hgtf cfxt eP eg] sfnf ahfl/of / t:s/x? /ftf/ft dfnfdfn x'g k'u] . g]kfn cfon lgudn] t]nsf] d"No a[l4 ug{ ;/sf/;+u l;kmfl/; u/] kl5 ;/sf/n] of t tTsfn t]nsf] d"No a9fpg' kYof{], ga9fpg] eP cfon lgudnfO{ cg'bfg lbg] sfd ug'{ kYof]{ . t/ To:tf] ul/Pg . a? pkk|wfgdGqL / cy{dGqL :j+on] lgudnfO{ 3f6fdf rnfpg g;lsg] ePsfn] ;/sf/n] t]nsf] d"No a[l4 ;DaGwdf rf8} lg0f{o ul/g] atfpFb} cfpg' eof] .

pxfFx?n] l5§} lg0f{o ug]{ eg]sf] Ps ;ftf k"/f x'Fbf klg ;/sf/ clg0f{osf] aGbL /x\of] . h'g lbg pkk|wfgdGqL ab|Lk|;fb d08nn] /fxtsf] sfo{qmd 3f]if0ff ug'{ eof] ToxL lbgb]lv ahf/df dl§t]nsf] xfxfsf/ dlRrof] . of] 36gfdf ;/sf/ g} bf]ifL b]lvof] . dfcf]jfbLn] sflQs @%, @^ / @& ut] g]kfn aGb u/]kl5 cfon lgudn] laqm]tfx?nfO{ @* ut];Dd t]n ljt/0f gu/]sf] ljqm]tfx? atfpF5g\ . lgud ;"q cg';f/, ;/sf/nfO{ t]nsf] d"No a9fpg bjfj lbg] p2]Zon] ljqm]tfx?nfO{ $ lbg;Dd t]n ljt/0f gul/Psf] xf] . Psflt/ dGqLx? g} t]nsf] d"No a[l4 ug'{k5{ eGg] / csf]{lt/ lgudn] t]n ljt/0f gug]{ < o:tf] l:yltdf d"No a[l4 x'G5 eGg] ;+s]t Aofkf/Ln] gkfpg] s'/} ePg . pgLx? klg ePsf] t]n n'sfpg] / lgudaf6 yk t]n lng] tkm{ s]lGb|t x'g yfn] . o;sf] kl/0ffd s]jn lg/Lx pkef]Qmx?df k¥of] . hfgsf/x? eGb5g\ @* ut] g} t]nsf] d"No a[l4 ul/Psf] eP of] l:ylt cfpg] g} lyPg .

;/sf/n] ;dod} t]nsf] d"No a9fpg] jf cg'bfg lbg] eGg] lg0f{o gu/] kl5 t:s/ / sfnfjhfl/ofx?n] cfkm";+u /x]sf] t]n n'sfP . !& ?k}ofF k|ltln6/df kfOg] t]n %) ?k}ofF;Dddf lsGg pkef]Qmfx? jfWo eP .

pkef]Qmf s;/L 7lub}5g\

k]6«f]nkDkdf u'0f:t/ tyf gfktf}n ljefun] nufPsf] lzn tf]8]/ ld6/df a9L t]n em/]sf] b]lvg] t/ pkef]Qmfsf] ef8f]df sd t]n hfg] u/]sf k|z:t pbfx/0f kfOPsf 5g\ . jfl0fHo ljefun] cg'udgsf qmddf To;/L 7uL ug]{ k]6«f]n kDk dfly sf/jfxL cufl8 a9fPsf] 5 . To;}u/L t]n gfKg], ef8f] s'Rofpg] / pkef]QmfnfO{ sd t]n lbg] y'k|} Aofkf/Lx? sf/jfxLdf k/]sf 5g\ / pgLx?af6 hkmt ul/Psf To:tf t]n gfKg] ef8fx? ljefudf /flvPsf 5g\ .

To:t}, k]6«f]n kDk ;+rfngstf{nfO{ dl§t]n, l8h]n / k]6«f]n ltg} a:t' a]Rg lbPsf] kmfObf p7fP/ clwsf+z Aofkf/Lx?n] l8h]ndf dl§t]n ld;fpg] u/]sf] kfOPsf] 5 . of] qmd tLa| ePkl5 jfl0fHo ljefun] Pp6} kDknfO{ dl§t]n, k]6«f]n / l8h]n a]Rg lbg gx'g] k|:tfj dGqfnodf k7fO;s]sf] 5 . ljefun] l8h]n / k]6«f]ndfq k]6«f]n kDk ;+rfnsnfO{ ljqmL ug{ lbOg' kg]{ k|:tfj u/]sf] 5 .

To;}u/L, vfgf ksfpg] UofF;sf l8n/x?n] klg pkef]QmfnfO{ Aofks 7uL ug]{ u/]sf] kfOPsf] 5 . /lj ejgl:yt EofnL UofF; ;Knfo;{sf ;+rfns k|]dgf/fo0f sdf{rfo{n] cglws[t ?kdf c?nfO{ ;xljqm]tf tf]s]/ sf/f]jf/ u/]sf], sDkgLn] UofF;sf] l;ln08/df nufPsf] lzn tf]8]/ UofF; lgsfNg] / a]Rg] u/]sf] kfOP kl5 pgLdfly sf/jfxL rnfOPsf] 5 . sd tf}nsf * j6f l;ln08/ jfl0fHo ljefun] hkmt u/]/ sfof{nodf pkl:yt x'g k6s–k6s kq k7fpFbf klg pgL clxn];Dd kqmfp k/]sf cfkm\gf l;ln08/ 5'6fpg ;d]t uPsf 5}gg\ .

UofF; l;ln08/af6 UofF; lgsfn]/ csf]{df / csf]{ l;ln08/df /fVg] cf}hf/ ;d]t jfl0fHo ljefun] j/fdb u/]sf] 5 .

sf/jfxL s:tf] b]lvof]

jfl0fHo ljefun] cfly{s aif{ @)%(.^) df !*% j6f sf/jfxL u/]sf] 5 . h;df %@ j6f sf/jfxL dl§t]nsf] ljqmL ljt/0f ;DaGwL 5g\ . To:t} gfktf}n ;DaGwL #), k]6«f]n l8h]n ;DjGwL @%, ;'ky d"No k;n @$, cf}iflw @), UofF; !) /x]sf 5g\ .

xfxfsf/sf] a]nf s] s] eof]

l;6L 6«]lg· k|f=ln= -afnfh'_M dl§t]nsf] kDklt/ hfg] af6f] l;qmLn] a]/]/ /fv]sf], 6\of+sLdf 6Gg t]n x'Fbfx'Fb} t]n 5}g eg]/ pkef]Qmfx?nfO{ dl§t]n ljt/0f gu/]sf]  .

:j+oDe' cfon :6f]/ -:j+oDe'_M dl§t]n 5}g eGb} l8:k]lG;· kDkdf tfnf nufP/ /fv]sf] t]n lng cfpg]nfO{ t]n 5}g eGb} kmsf{Psf] / t]n lng yfgsf]6 uPsf] .

jfl0fHo ljefusf] cg';Gwfg 6f]nLn] 5fkf dfbf{ vfnL ePsf] 6\of+sLdf d]lzg hf]8]sf] dl§t]n el//x]sf @ j6f 6\of+sL tfnf nufO{ /fv]sf] cj:yfdf km]nf kf¥of] .

cg'udg 6f]nLsf cg';f/ tfnf kmf]8]/ x]bf{ 6\of+sLdf %, ^ xhf/ ln6/ dl§t]n /x]sf] kfOof] .

EofnL l/s]6 ;Knfo;{ u}/LufpFM t]n 6\of+sLdf /fVg' kg]{df 8«ddf vGofP/ n'sfPsf] / t]n 5}g eGb} pkef]QmfnfO{ kmsf{pg] u/]sf] .

cfsfz hf]lugL cfon :6f];{ ;fdfsf]zLM s]xL If0f t]n ljt/0f u/]kl5 vfgf vfg hfG5' eGb} kDk aGb u/]/ lx+8]sf] / % 306f;Dd kDk gvf]n]sf] . afl0fHo ljefun] 5fkf df/]/ lsg t]n ga]r]sf] eGg] k|Zg ubf{ klxnf vfgf vfg uPsf] hjfkm lbOof] . ljefusf sd{rf/Ln] vfgf vfg % 306f nfU5 egL k'gM k|Zg u/] kl5 df]6/;fOsn b'3{6gfdf k/]++ . To;}n] l9nf] eof] eGg] hjfkm cfof] . lg/LIf0fdf uPsf sd{rf/L eG5g\ pgsf] df]6/;fOsn x]bf{ b'3{6gfdf k/]sf] ;+s]t klg b]lvPg / rfnsnfO{ st} rf]6 k6s klg nfu]sf] lyPg .

PdkL xf8{j]o/ sLlt{k'/M cg'udg 6f]nLsf dflg;x? k'Ubf dl§t]n 5}g gkTofP e]lzg rnfpg';\ elgof] . d]lzg rnfpFbf t]n cfPg . 6f]nLsf ;b:on] 6\of+sLdf s] 5 x]/f} eGbf vfnL 5 rfjL 5}g eGg] hjfkm lbOof] . cg'udg 6f]nLsf ;b:ox?n] 6\of+sLsf] tfnf kmf]/]/ x]5f}+{ eg] kl5 kDkjfnfn] cfkm}+ rfjL NofP/ lbP . vf]n]/ x]bf{ b'a} 6\of+sLdf 6Gg t]n /x]sf] kfOof] .

u+uf 6«]8;{M klxnf] lbg lgudaf6 !@ xhf/ ln6/ t]n NofPsf], @–# 306f t]n a]r]kl5 ;lsof] eGb} pkef]Qmf kmsf{Psf] cg'udg 6f]nLn] lg/LIf0fsf qmddf sf]7fdf n'sfP/ /flvPsf] !! j6f 8«d km]nf kf¥of] . 8«ddf s] 5 eg]/ ;f]4f df]ljn 5 elgof] t/ 8«d vf]n]kl5 yfxf eof] !! j6} 8«ddf dl§t]nn] el/Psf /x]5g\ .


;ftfsf] :j/

zflGt ;'/Iff ;xh geO{ r'gfj u/fpg ;Dej 5}g / cem} Ps÷b'O{ jif{ zflGt ;'/Iffsf] l:ylt ;xh x'g] cj:yf 5}g .

– k|wfgdGqL, nf]s]Gb|axfb'/ rGb

jt{dfg ;/sf/ /fk|kfsf] ;/sf/ xf]Og . clxn]sf] ;/sf/df /fk|kfsf g]tfnfO{ >L % dxf/fhflw/fhn] k|wfgdGqLsf] lhDd]jf/L aS; ePsf] 5 . xfdL jfWo eP/ of] ;/sf/nfO{ ;xof]u u/]sf 5f}+ . lsgls xfdL k'gM kf6L{ km'6fpg rfxb}gf}+ . t/ klg of] kf6L{sf] ;/sf/ xf]Og .

– /jLGb|gfy zdf{, g]tf, /fk|kf

c;f]h !* ut]sf] zfxL 3f]if0ff lkmtf{ x'g' kb{5 . /fhfn] clwu|x0f u/]sf] sfo{sfl/0fL clwsf/ lkmtf{ x'g'kb{5 . rGb ;/sf/ vf/]h x'g'kb{5 . ;+ljwfgsf] wf/f !@* sf] dd{ cg';f/ ;+;b\df ePsf /fhgLlts bnx?sf] ;xdltdf dlGqd08nsf] u7g x'g'kb{5 . -lj3l6t ;+;b\sf] k'g:yf{kgf gePsf] cj:yfdf_ To;sf] u7g ePsf] dlGqd08nn] ^ dlxgfleq ;+;b\sf] r'gfjsf] 3f]if0ff ug'{kb{5 . hgtfsf df}lns clwsf/x? ;d]t @)$& ;fnsf] ;+ljwfg cg';f/ k|fKt ;a} clwsf/x?dflysf] lgoGq0f ;dfKt x'g'kb{5 .

– df]xgljqmd l;+x, dxfdGqL g]skf Pstf s]Gb|, d;fn


of] ;ftf

ljxLjf/ sflQs @* ut]

r k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGb;+u pxfFsf] sfo{sIfdf g]kfnsf nflu OlhK6sf /fhb"t lgldg ;fb On lbGg c:dfoåf/f lzi6frf/ e]6 .

r dfcf]jfbLåf/f h'Dnf ;b/d'sfd / uf]/vfsf] tfs'sf]6 rf}sLdf eLif0f cfqmd0f, b'a} 7fpFdf u/]/ ^) ;'/IffsdL{sf] d[To' . d[To' x'g]x?df h'Dnfsf k|=lh=c= bfdf]b/ kGt klg . dfcf]jfbLtkm{ klg 7"nf] Iflt .

z'qmjf/

r /fli6«o k|hftGq kf6L{sf] t];|f] dxflwj]zg k"j{ lgwf{l/t sfo{qmd eGbf b'O{ lbgkl5 cyf{t\ d+l;/ @^–@* ;Dd kf]v/fdf x'g] .

r rLgdf cfof]hgf x'g] cGt/f{li6«o ko{6g ;Dd]ngdf efu lng k"j{ k|=d= sLlt{gLlw lji6sf] g]t[Tjdf k|f=df]xg nf]xgL / clDjsf >]i7 To;tkm{ k|:yfg .

zlgjf/

r o; jif{sf] z+s/ sf]O/fnf :d[lt k'/:sf/af6 ;flxTosf/ eful/yL >]i7 ;Ddflgt .

r d'Vo ;lrj 8f=ljdn sf]O/fnf ;fdflhs ljsf; ;dfh cgfdgu/åf/f cleglGbt .

r Pdfn] dxf;lrj dfwj g]kfn PsxKt] >Ln+sf e|d0fkZrft\ :jb]z lkmtf{ .

r zfxL sbdsf] lj?4 hgdf]rf{ g]kfnåf/f Ps dlxg] lj/f]w sfo{qmdsf] 3f]if0ff .

d+l;/ ! ut] cfOtjf/

r g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf / g]skf Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnaLr ;d;fdlos ljifodf 5nkmn .

r cGt/f{li6«o ck/fw k|x/L ;+u7g -OG6/kf]n_åf/f dfcf]jfbL s]Gb|Lo g]tf s[i0faxfb'/ dx/f, dft[sf ofbj / kf]i6axfb'/ jf]u6L lj?4 kqmfp k'hL{ -/]8 sg{/ gf]l6;_ hf/L .

r o; jif{sf] t'n;L–k"0f{eQm k'/:sf/ ufos slj k|]dk|sfz dNnnfO{ k|bfg .

;f]daf/

r >L % af6 k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] æ;NnfxÆdf dGqL kl/ifb\sf] lj:tf/ Pj+ sfo{ ljefhg .

r k|wfgdGqL sfof{nosf ;lrj >LsfGt /]UdLåf/f /fhLgfdf .

d+unaf/

r zfxL 3f]if0ff, dlGqd08n u7g / lj:tf/ nufotsf q'l6 ;Rofpg Pdfn]åf/f /fhfnfO{ Ps dlxg] clN6d]6d .

r g]kfnL sf+u|];åf/f kf6L{leq / aflx/ ;+ljwfg;efsf ;DaGwdf ax; / 5nkmn ug{ g]tf tyf sfo{stf{nfO{ 5'6 .

r cd]l/sfåf/f cfkm\gf] lgof]udf sfo{/t sd{rf/L xTofsf] s8f k|lt/f]w ug]{ r]tfjgL .

a'wjf/

r k"j{ dGqL lr/~hLjL jfUn] e|i6frf/sf] cleof]udf clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]uåf/f kqmfp .

r ;/sf/åf/f /f;;sf] jf]8{ cWoIfdf ;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnosf ;x;lrj xl/k|;fb g]kfn lgo'Qm .

r /fli6«o;efsf ;f+;b\ 8f=Clifafa' kl/of/nfO{ ef/tLo blnt ;flxTo Ps]8]dLåf/f :yflkt 8f=eLd/fj cDa]8s/ a|b/x'8 OG6/g]zgn k'/:sf/ k|bfg .


| d'Vo ;dfrf/ | | :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP