mainlogo2.jpg (11011 bytes)


d'Vo ;dfrf/



06 September, 2002,  Bhadra  21st,  2059.

;/sf/sf] bjfj cfof]uåf/f c:jLsf/
dlGqd08ndf klx/f] hfg] M ;/sf/sf] eljio ;+s6df

dlGqkl/ifb\ uDeL/ ;+s6df k/]sf] 5 . clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]usf k|d'v cfo'Qm ;"o{gfy pkfWofon] lxhf] k|=d= b]pjfnfO{ s]xL dGqLsf lqmofsnfkaf/] uDeL/ ph'/L / tYox? k|fKt ePsf] atfp“b} ltgLx?dfly sf/jfxL x'g ;Sg] hfgsf/L lbg' eof] . b]pjfn] s'g} dGqLsf] arfp ug'{ ePg . pxfFn] eGg'eof]– …d}n] cfkm\gf dGqLsf] jrfp t ug}{k5{ . k|df0fsf] cfwf/df 5fglag ug'{ xf]nf . d s]xL bjfj lbGg . t/ lgbf]{ifx? gk?g\ . oxfF t To;} klg a9fO{r9fO{ xNnf x'G5 . xNnfs} e/df rflx+ sf/jfxL gug'{ xf]nf .Ú k|wfgdGqL cfGtl/s Jojxf/df klg o;/L g} t6:y a:g] xf] eg] clVtof/n] s]xL lbgleq} cfwf bh{g dGqLx?nfO{ s73/fdf pEofpg ;S5 . o; qmddf lr/~hLjL jfUn], anaxfb'/ s];L, z/t\l;+x e08f/L, df]xgaxfb'/ a:g]t, e/ts'df/ zfx / kfNt]g u'?ªsf] gfd dflyNnf] k+lQmdf /x]sf] 5 .

jt{dfg dGqL kl/ifb\df dfly pNn]lvt gfdx? eGbf a9L e|i6frf/ ug]{ JolQmx? klg x'g ;S5g\ . t/ ltgLx?n] sfg'gL k|lqmof ldnfO;s]sf 5g\ . hfgsf/ ;"q cg';f/, clVtof/n] pk/f]Qm ^ hgfnfO{ !) jif{;Dd s}b x'g ;Sg] k|df0f h'6fO;s]sf] 5 . clVtof/n] ljlwjt xft xfn]kl5 pgLx?nfO{ dGqL kl/ifb\df /fVg ldNb}g . jfUn], s];L, z/t\ l;+x, e/t zfx, kfNt]g cflb o; ;/sf/af6 x6] eg] dlGqd08ndf 7"nf] klx/f] hfg ;S5 . b]pjf k|ltufdL af6f]df nfu]df v'daxfb'/ v8\sf, ljhos'df/ uR5bf/ / hok|sfz u'Ktfn] klg ;/sf/nfO{ ;fy glbg ;Dej 5 . u[xdGqL v8\sf sf+u|];nfO{ PsLs[t ug]{ cleofgdf h'l6;s]sf 5g\ . kf6L{sf] cflwsfl/stf / æ?vÆ lrGxsf] 3f]if0ff ePkl5 l:ylt emg Psf]xf]l/g ;S5 . ?v lrGx sf]O/fnfn] kfPsf] 3f]if0ff x'gf;fy ;/sf/ uNof{d\u'n'{Dd x'g]5 . clxn]sf @* hgf dGqLdWo] $ hgf dfq o:tf 5g\, hf] h] lrGx eP klg km/s kb}{g eGb}5g\ . lgjf{rg cfof]un] b]pjf kIfnfO{ æ?vÆ glbg] dfq x}g j}wflgs kf6L{ g} gdfGg] lg0f{osf] 3f]if0ff u/]df tL $ hgf klg csf]{lt/ kmls{g ;S5g\ . s'g} b}jL zlQm g} lqmofzLn eP/ nfu] dfq, cGoyf ca lul/hfk|;fb sf]O/fnf g} g]kfnL sf+u|];sf ;efklt x'g\ / pgn] g]t[Tj u/]sf] bn g} g]kfnL sf+u|]; xf] eGg] 3f]if0ff lgjf{rg cfof]un] kSsf ug]{5 . cfof]usf] æe|dÆ ca xl6;s]sf] 5 . ca cfof]unfO{ s'g} b'ljwf gePsf] hfgsf/L lgjf{rg cfof]us} ;"qn] lbPsf] 5 .

lgs6 eljiodf dxflgjf{rg ;DkGg u/fpg' kg]{ bfloTj /x]sf] lgjf{rg cfof]u ca eg] ;/sf/sf s'g} cgfjZos bjfjnfO{ g6]g]{ ePsf] 5 . ;j{bnLo a}7sdf cfkm\gf] kf6L{nfO{ j}w ?kd} pkl:yt u/fpg k|wfgdGqLn] lgjf{rg cfof]unfO{ 7"n} bjfj lbg' ePsf] lyof] . t/ cfof]un] Tof] k|:tfjnfO{ 7f8} c:jLsf/ ul/lbof] . ;/sf/n] nu]sf] r/0fa4 lgjf{rgsf] k|:tfj klg cfof]usf nflu c:jfefljs aGof] . ;/sf/n] of] k|:tfj To:t} ?kn] nu]sf] lyof] . nfdf] ;dob]lv clgl0f{t /x]sf] ax'rlr{t g]kfnL sf+u|];sf] j}wflgstfsf] lgSof}{n ca rflx+ kf6L{sf] ljwfg adf]lhd g} x'g] ePsf] 5 . ;a}lt/af6 Jofks lj/f]w / lgjf{rg cfof]usf] 5lj g} wldlng] cj:yf b]lvPkl5 cfo'Qmx? ljlwk"j{s lg0f{o ug]{ lgisif{df k'u]sf 5g\ . d+unaf/ a;]sf] ;j{bnLo a}7sdf lg0f{o e};s]sf] ;'gfpg dfq afFsL /x]sf] egL cfo'Qmx?n] hgfPkl5 dfq cfof]un] lgwf{/0f u/]sf] ljifodf kf6L{x? k|j]z u/]sf lyP . j}wflgstf g5'l§Ps} sf/0fn] ubf{ of] ;j{bnLo a}7sdf ;Qf?9 bn k|efjsf/L ?kn] k|:t't ePg . ;a}sf] Pp6} :j/ /x\of]– r'gfjL dfxf}n agfpg klg lgjf{rg cfof]un] g]kfnL sf+u|];sf] j}wflgstf l5§} 6'+uf] nufcf];\ . of] ljifo lgikIf lgjf{rgsf nflu em08} k"j{ zt{s} ?kdf k|:t't ePsf] 5 . kf6L{sf] ljwfg adf]lhd lg0f{o x'“bf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfs} kf6L{n] j}wflgstf kfpg] kSsf 5 .

cfkm"n] h] eGof] lgjf{rg cfof]un] ToxL– lg0f{o u5{ eGg] dfgl;stfdf ;/sf/ lyof] . kf6L{ j}wflgstfsf] ljifodf xf];\ ls r'gfj ;~rfngsf k|lqmofdf lgjf{rg cfof]u ;w}+ cfkm\gf] uf]hLsf] a:t' aGg] 7flg/x]sf] ;/sf/ kl5Nnf] k6s ;j{bnLo a}7sb]lv /GylgPsf] 5 . a'y /fVg]b]lv dtbftf gfdfjnL h:tf r'gfj ;DaGwL cToGt dxTjk"0f{ ljifodf ;a} kf6L{sf] /fo ;'emfj lng / ltgs} ;xdltdf cGo sfd ug]{ p2]Zon] lgjf{rg cfof]un] ut d+unaf/ ;j{bnLo a}7s 8fs]sf] lyof] t/ Tof] a}7sdf k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfsf] slyt kf6L{nfO{ af]nfOPg . s'g sf+u|];L kf6L{n] j}wflgstf kfpg] xf] eGg] rf;f] tLj| ?kn] al9/x]sf] a]nf b]pjfsf] kf6L{nfO{ ToxfF gaf]nfpg' Ps k|sf/sf] cj}wtfs} ;+s]t lyof] . k|wfgdGqL ljb]zaf6 kmls{gf;fy k|d'v lgjf{rg cfo'Qm cRo'tgf/fo0f /fhe08f/LnfO{ kmf]g ug'{ eof] . k|wfgdGqLn] 7f8} eGg'eof]– æTo:tf] a}7sdf xfd|f] kf6L{sf] k|ltlglwTj lsg u/fOPg < k|d'v cfo'Qmn] eGg'eof]– æof] lgjf{rg cfof]usf] lg0f{o xf] . xfdLn] a}7s u/]/} lg0f{o u/]sf xf}+ . k|wfgdGqLn] ToxL lgb]{zg lbg'eof]– of] lg0f{o abNgf]; / xfd|f] kf6L{nfO{ klg lgDtf k7fpgf];\ .Æ To;f] ug{ ;Dej 5}g, Psk6s lg0f{o e};s]kl5 To;nfO{ abNg ;ls+b}g– cfo'Qmsf] hjfkm o:tf] lyof] . pxfFn] lgs} nfdf] 5nkmn kl5 / ;f]rljrf/ u/]/} cfkm"x?n] k|wfgdGqLsf] kf6L{nfO{ gaf]nfpg] lgisif{df k'u]sf] v'nf;f ug'{eof] . t/ k|wfgdGqL dfGg' ePg . k|d'v cfo'Qmn] eGg'eof]– ut dxflgjf{rgdf ;+;bdf pkl:yt kf6L{x? dfq of] ;j{bnLo a}7ssf ;xefuL x'g\ . To;sf/0f xfdLn] ;/sf/sf] k|ltlglwTj x'g] u/L u[xdGqL v'daxfb'/ v8\sfHo"nfO{ cfdGq0f u/]sf xf}+ .Æ u[xdGqL v8\sf b]pjf sf+u|];sf dxfdGqL klg x'g'ePsf] x'“bf ck|ToIf ?kn] ToxfF kf6L{sf] klg pkl:yltsf] ;+s]t lbOPsf] lyof] . pxfFn] a}7sdf /fHodGqL sF8]nnfO{ k7fpg] hfgsf/L lbg'eof] . k|wfgdGqLn] eg]h:t} u[x/fHodGqL b]j]Gb|/fh sF8]nn] Tof] a}7sdf ;/sf/sf] k|ltlglwTj u/] . cfkm\g} ;/sf/sf] dlGqkl/ifb\sf] a}7sdf ;d]t pkl:yt x'g x}l;ot gk'Ug] /fHodGqLnfO{ ToxfF o;/L k7fOPsf] 36gf lgjf{rg cfof]u k|lt ;/sf/n] k|bz{g u/]sf] ckdfgsf ?kdf lnOof] . ljleGg kf6L{sf jl/i7td\ JolQmTjx? pkl:yt /x]sf] a}7sdf lgikIf / zflGtk"0f{ ?kn] r'gfj ;DkGg u/fp“5' eGb} cfPsf] ;/sf/ r'gfj ;DaGwL sfd s'/fdf slt pbfl;g / x]nr]qm\ofOdf /x]5 eGg] o;n] klg b]vfp“5 . ;/sf/sf] o:tf] lgDg :t/sf] pkl:yltaf6 pQm a}7sdf ;xefuL ePsf kf6L{x? klg If'Aw ePsf 5g\ .

lgjf{rgsf] r/0f / cjlwdf klg ;/sf/ / lgjf{rg cfof]uaLr ;dfg wf/0ff aGg ;s]sf] 5}g . ;/sf/ ;ft r/0fdf r'gfj ;DkGg u/fpg] tyf Ps / csf]{ r/0fsf] cGt/ Ps dlxgf ug]{ kIfdf lyof] . lgjf{rg cfof]un] o;nfO{ c:jfefljs dfGb} yk ;d:of b]vfPkl5 aNn !% lbgsf] cGt/df t/ ;ft r/0fd} u/fpg] ;/sf/sf] dgzfo /x]sf] hgfOof] . ;/sf/sf] klxnf] of]hgf cg';f/, r'gfj x'“bf sflt{s @& ut]af6 ;'? ePsf] r'gfj csf]{ gofF jif{ @)^) sf] j}zfv @& ut] dfq ;DkGg x'G5 . clGtd r/0fdf k/]sf] If]qx?sf] k'gM r'gfj ubf{ Tof] jif{sf] nueu c;f/;Dd r'gfj}dfq e}/xg] cj:yf cfp“5 . ;/sf/ r'gfj k/ ;f/]/ To;sf] lgx'“df cfkm" kbdf al;/xg] lgx'“ dfq ePsf] ;a}n] a'em\g] 7fg]/ ;do cGt/ 36fOof] cyf{t\ kfFr r/0fdf t/ !% lbgsf] cGt/df ug]{ k|:tfj uof] h;nfO{ u[x/fHodGqLn] ToxL ;j{bnLo a}7sdf ;/sf/sf] k|:tfj egL /fVg' eof] . of] kl5Nnf] k|:tfj adf]lhd r'gfj x'“bf klg r'gfjdf ;f9] tLg dlxgf laTb5 . t/ lgjf{rg cfof]un] ;/sf/sf] of] kl5Nnf] k|:tfjnfO{ klg :jfefljs dfg]g . Tof] lbg ;a} /fhgLlts dfGotf kfPsf / ToxfF pkl:yt ePsf ;a} /fhgLlts kf6L{x? ;s];Dd yf]/} r/0f / ;do cGt/ klg a9Ldf Ps xKtfsf] x'g' kg]{ kIfdf lyP .

oxL aLr lgjf{rg cfof]usf ;fd' Pp6f dxTjk"0f{ lg0f{o ug'{ kg]{ 7fp“df 5 . g]kfnL sf+u|];sf j}wflgs ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf ls z]/axfb'/ b]pjf eGg] d'2fnfO{ cj o;n] g6'+UofO{ x'“b} gx'g] ePsf] 5 . ca lgwf{l/t ;dodf r'gfj x'g hDdfhDdL ^& lbgdfq afFsL 5 . of] aLrdf of] ljjfbs} sf/0f b]zdf r'gfjL dfxf}n;Dd v8f ePsf] 5}g . ljutsf r'gfjdf oltv]/ s'g} klg kf6L{sf] Pp6f nx/ h:t} cfO;s]sf] x'GYof] . t/ of] k6s ;a} kf6L{ g]kfnL sf+u|];af/] lgjf{rg cfof]un] lbg] lg0f{onfO{ klv{/x]sf 5g\ . cfof]u ca rflx+ lg0f{odf k'Ub}5 . o;sf ljutsf cleJolQmn] Ps k6s Jofks ?kn] z+sf pAhfPsf] lyof] . ljwfg adf]lhd lg0f{o ul/of] eg] afg]Zj/ e]nf 7f8} cj}w 7x5{ . ljwfgsf] k|fjwfg / ToxfFsf] pkl:ylt k'l:tsfsf gSsnL x:tfIf/n] g} o;nfO{ cj}wflgs 7x¥ofp“5 . of] pkl:ylt k'l:tsf lgjf{rg cfof]usf] ljj]s eGbf j:t'tYo k|df0f xf] . kf6L{sf] ljwfgnfO{ lgjf{rg cfof]un] g} :jLs[lt lbP/ ToxL adf]lhd Tof] kf6L{sf lqmofsnfk ;~rfng ePsf x'“bf Tof] kf6L{ ;DaGwL s'g} klg lg0f{o ubf{ cfof]un] x]g]{ Pp6} dfq sfg'g Tof] kf6L{sf] ljwfg g} xf] eGg]df g]kfnL sf+u|]; dfq xf]Og k|d'v k|ltkIfL, bf];|f] k|ltkIfL ;lxtsf !) j6f kf6L{n] cledt JoQm ul/;s]sf 5g\ . lgjf{rg cfof]un] tL kf6L{nfO{ cfZj:t u/fP cg';f/ cfo]fusf] lg0f{osf] cfwf/ ljwfgnfO{ agfOof] eg] g]kfnL sf+u|];sf] j}w ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf g} 7xl/g' x'g]5 .

lgjf{rg cfof]unfO{ ;/sf/n] cfkm\gf] v]nf}gf agfPsf] ljifodWo]df o;sf] cfrf/;+lxtf klg k5{ . lgjf{rg cfof]un] @)%# ;fndf kfl/t u/]sf] cfrf/;+lxtf afWosf/L xf] . afWosf/L cfrf/;+lxtf P]g ;/x g} x'G5 . of] cfrf/;+lxtf lgjf{rgsf] ldlt 3f]if0ff ePsf] ldltb]lv nfu" x'g]5 egL To;}df n]lvPsf] 5 . t/ o;aLr lgjf{rg cfof]un] dGqL kl/ifb\nfO{ cfrf/;+lxtf pNn+3g u/]sf], To;sf] kfngfdf c6]/ u/]sf] egL tLg k6s ;r]tkq n]lv;s]sf] 5 . t/ ;/sf/n] To;sf] pNn+3g ug{ eg] 5f8]sf] 5}g . cfrf/;+lxtfdf cfof]usf] cg'dlt j]u/ k|wfgdGqL, dGqL ;/sf/L vr{df b]z aflx/ / leq klg e|d0f ug{ kfp“b}gg\ . k|wfgdGqL b]pjf :jo+ oxL xKtf Pp6f b]zsf] e|d0f ug{ hfg] egL zfxL ;nfdL lnP/ Tof] b]z gk'uL t/ lgwf{l/t e|d0f ;do k"/f u/]/ :jb]z kmls{g' eof] . xfn} bh{g eGbf a9L k|d'v lhNnf clwsf/L;lxt u[x k|zf;g cGt/utsf ^) eGbf a9L sd{rf/LnfO{ ;?jf a9'jf ubf{ lgjf{rg cfof]unfO{ ;fdfGo ?kn] ;f]wk'5;Dd gul/Psf] ljifon] klg cfof]u ;/sf/k|lt If'Aw ePsf] 5 . cfrf/;+lxtf cg';f/ oL sfd ug{ cfof]uaf6 cg'dlt lng} k5{ . t/ ;/sf/n] cfof]unfO{ ;f] sf] ;fdfGo hfgsf/L;Dd klg lbPsf] 5}g .

oL ;a} sf/0fn] ca lgjf{rg cfof]u ;/sf/L bjfjx? gdfGg] lgisif{df k'u]sf] x'g ;Qm5 . To;sf ;+s]tx? cfpg yfn]sf 5g\ .

;a} dGqL r'krfk

lxhf] dGqL kl/ifb\sf] a}7sdf k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf cToGt uDeL/ d'b|fdf k|:t't x'g'eof] . pxfF ljb]z uPsf] a]nfdf ePsf 36gfqmdaf/] >L % dxf/fhflw/fh;+u ;d]t 5nkmn u/]/ pxfF dGqL kl/ifb\sf] a}7sdf hfg' ePsf] lyof] . pxfF dlGqd08ndf cfkm"kl5 nuQ}sf] :yfgdf /xg' ePsf dGqL lr/~hLjL jfUn]sf] sf/0fn] tgfju|:t x'g'x'GYof] . pxfF afUn]nfO{ x6fpg grfxg], t/ x6fpg' kg]{ cj:yf . jfUn]nfO{ x6fpg b]pjfnfO{ pxfFs} ldq, ;xof]uL / ;xsdL{n] ;d]t bjfj lbO/x]sf 5g\ . b]pjf cfkm"n] clt ;Ddfg ug]{ JolQmTjn] ;d]t ætL dGqLaf/] w]/} s'/f ;'lgPsf]Æ egL gsf/fTds ;+s]t u/]kl5 k|=d= jfUn];+u /fhLgfdf dfUg] dgl:yltdf k'Ug' ePsf] lyof] . t/ dlGqd08nsf] a}7sdf b]pjfsf] d'b|f b]v]kl5 jfUn]n] s'g} klg e|i6 / cleo'Qm g]tfx?n] eGg] z}nLdf cfkm\gf] s'/f /fVb} eGg'eof]– of] d]/f] lj?4 dfq x}g, xfdL ;a}sf lj?4 ;'lgof]lht if8\oGq xf] . cfh d]/f] lj?4 cfqmd0f eO/x]sf] 5, ef]ln tkfO{x? la?4 x'g ;S5 . xfdLnfO{ Ps csf{;+u cnUofpg] if8\oGq xf] of] . xfdL ;a} Pstfj4 eP/ hfg] ls o;nfO{ JolQmut d'2f agfpg]— tkfO{+x? ;f]Rg';\ . d d]/f] dfdnfdf 5fglag u/fpg tof/ 5' . d clVtof/ / ;DklQ hfFra'em cfof]unfO{ r'gf}tL lbG5' .Æ t/ jfUn]sf] s'/fnfO{ s;}n] klg uDeL/tf;fy lnPgg\ . k|=d=b]pjf;lxt ;a} dGqL r'krfk a;] . dGqL kl/ifb\sf] a}7ssf] c? s'g} Ph]08fdf 5nkmn x'g ;s]g .


wf/f !@& k|hftGq df:g] c:q xf]Og
r'gfj ePg eg] k|ltlglw;ef k'ghL{ljt x'g ;S5

xl/x/ lj/xL

k|wfgdGqLn] x7ft\ l;kmfl/z u/]sf] ltlydf cfdr'gfj x'g g;Sg] jftfj/0f aGb} uPkl5 b]zsf] jt{dfg ;+ljwfgnfO{ c;kmn kfg{ / hgtfsf clwsf/nfO{ s6f}tL ug{ rfxg]x? lgSs} pT;flxt ePsf] cfef; kfOG5 . b]zsf] l:ylt emg\ hl6n / uDeL/ x'“b} uPsf]df pgLx? xif{ a9fO{ ub}{5g\ . lgSs} lhDd]bf/ :yfgdf a;]sf / >L % åf/f k|wfgdGqLsf] l;kmfl/z a]u/ g} dgf]gLt ul/Psfx? klg ca æ/fhfaf6 jfwf c8\sfp km'sfpsf] clwsf/ k|of]u ul/aS;L jt{dfg ;+ljwfg kl/jt{g ug{ ;lsaS;g]Æ ts{ ub}{ eGg yfn]sf 5g\– æca ;+ljwfg ;+zf]wg u/]/ slt clwsf/ cfkm"nfO{ /fVg] / slt ;/sf/ / ;+;b\nfO{ lbg] to klg df};"kmaf6 ug{ ;lsaS;g]5 .Æ o:tf ts{ / bfjLn] k'g?Tyfg / k|ltudg rfxg]x?sf] cfzf hufP tfklg g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& tyf >L % dxf/fhflw/fhaf6 ;+ljwfg / k|hftGqk|lt aS;]sf] k|ltj4tfn] pgLx?sf] Tof] ljWj+;s clei6 k"/f x'g gb]nf . tf]lsPsf] ;dodf r'gfj x'g g;sL ;+a}wflgs k|lqmof cj?4 ePdf >L % af6 afwf c8\sfp km'sfpg cfb]z hf/L ul/aS;g]5 . t/ Tof] cfb]z b]zsf] ;+ljwfg / To;sf] efjgf ljk/Lt x'g ;Qm}g . df}sf kfpgf;fy /fhfaf6 hgtfsf] clwsf/ vf]:g] sNkgf ug'{ >L % sf] jrgj4tfk|lt ;Gb]x ug'{ klg xf] . t/ cfkm"nfO{ s§/ /fheQm 7fGg] b/jf/sf] lg/Gt/ ;Dks{df /xg] / /fhb/af/n] e/f];f ug]{ JolQmx?af6 klg To:tf] s'/f cfp“bf ljleGg t/+u p7\g' :jfefljs x'g hfG5 .

g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& sf] wf/f !@& df elgPsf] 5— æ>L % af6 of] ;+ljwfg sfof{lGjt ug{ s'g} jfwf c8\sfp k/]df To:tf] jfwf c8\sfp km'sfpg cfb]z hf/L ul/aS;g] 5 / To:tf] cfb]z ;+;b\ ;dIf /flvg] 5 .Æ of] clwsf/ /fhfsf] æ:jljj]sLoÆ clwsf/ xf]Og . of] wf/fsf] k|of]u df};"kmaf6 dGqL kl/ifb\sf] l;kmfl/z cg';f/ x'g]5 . Toltdfq x}g, o;n] ;+;b\sf] ;fdgf klg ug'{ kg]{5 . of] cfb]zsf] eljio ;+;b\dfly g} lge{/ ug]{5 . o;nfO{ ;+;b\ ;dIf /flvg] Joj:yf x'g'n] s] ;+s]t ub{5 eg] ;+ljwfgsf lgdf{tfx?n] ;+;b\sf] nfdf] cg'kl:ylt sNkgf u/]sf /x]g5g\ . cyjf k|ltlglw;ef df}h'b /x]s} cj:yfdf klg of] jfwf c8\sfp cfpg ;Sg] cg'dfg ul/Psf] /x]5 . ;+ljwfgsf] of] k|fjwfg cg';f/ !@& wf/f k|of]u x'gf;fy ;+;b\sf] pkl:ylt cTofjZos x'G5 . /, oxfF æ;+;b\Æsf] cfsf/ k|ltlglw;ef j]u/ k"/f x'g ;Qm}g . ;+ljwfgsf] wf/f $$ df ;+;b\ eGgfn] >L %, k|ltlglw;ef / /fli6«o;efnfO{ hgfpg] 5 elgPsf] 5 . /fli6«o;efaf6 dfq of] sfd k"/f x'g ;Qm}g . /fli6«o;efsf] x}l;ot s:tf] 5 eg] k|ltlglw;ef lj3l6t ePsf] a]nfdf b]zsf] ah]6 a? 6'+l8v]ndf jf ;/sf/L sfof{nosf] sIfdf k|:t't ug{ ldN5, t/ /fli6«o;efdf k]z ug'{ kb}{g . k|ltlglw;ef lj3l6t ePsf] cj:yfdf ;d]t p;nfO{ of] clwsf/ k|fKt 5}g . xf], ;+s6sfnLg cj:yfnfO{ cg'df]bg ug]{ s'/fdf eg] ;/sf/n] p;sf] ;xof]u lng ;S5— t/ of] ;/sf/n] Tolt;Dd klg u/]g . /fli6«o;efaf6 ;xof]u gkfpg] b]Vgf;fy b'O{ lbgkl5 g} rf]/ af6f]sf] pkof]u u/]/ ;+s6sfn nufOof] . ;+ljwfgsf] cfzo / cfTdfdfly dfcf]jfbLn] eGbf s7f]/tfk"j{s v'F8f k|xf/ ub}{Æ ;+s6sfndf klg cfdr'gfj x'g ;S5Æ eGg] dfGotf :yflkt ug{ vf]lhPsf] a]nf wf/f !@& sf] klg ckJofVof ug]{ k|oTg gxf]nf eGg ;lsGg . æ;+;b\Æn] ug]{ egL ls6fg ul/Psf] sfd k|ltlglw;ef geP klg x'g ;S5 eGg ;lsg] 7fp“ of] ;+ljwfgdf st} 5}g . jt{dfg of] ;/sf/sf] nflu /fli6«o;efeGbf k|ltlglw;ef g} cg's"n x'g ;S5 . k|ltlglw;ef hgtfsf] k|tLs xf] . To;}n] r'gfj x'g g;s]df ;+ljwfgdf cGo k|fjwfgx?sf] sfof{Gjogdf pTkGg cj/f]w x6fpg k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] wf/f !@& cg';f/ k|ltlglw;efnfO{

k'ghL{ljt ug]{ cfb]z hf/L ug{ l;kmfl/z ug'{ ;Sg' x'G5 . k|ltlglw;efnfO{ k'ghL{ljt ug{] cfb]z cfPdf ;+;b\sf] a}7s / /fhgLlts bnx?n] To;nfO{ ;xif{ :jLsfg]{ l:ylt 5 . To;f] ePdf k|=d=b]pjfn] cfkm\gf] lgot k|hftGq lj/f]wL g/x]sf] ;fljt ug]{ df}sf klg kfpg' x'g]5 . wf/f !@& cg';f/ hf/L x'g] cfb]zsf] cfo' nfdf] x'g] 5}g . Tof] cfb]znfO{ ;+;b\df k|:t't ug}{ kg]{ Joj:yf ePsf]n] >L % af6 ;+;b\sf] efjgf cg's"ns} cfb]z hf/L x'g' :jfefljs 7x5{ . /, :ki6 5— ;+;b\n] c? h] u/] klg b]znfO{ k|ltudglt/ n}hfg] jf k|hftGqnfO{ sdhf]/ kfg]{ s'/fdf ;xdlt lbg] 5}g .

k|ltlglw;ef gePsf] cj:yf wf/f !@& cg';f/sf] cfb]z ;+;b\df s;/L k|:t't ug]{ eGg] :ki6 Joj:yf ;+ljwfgdf pNn]v geP tfklg ;+ljwfgsf] k|:tfjgfsf] cfnf]saf6 To;sf] lgbfg vf]Hg ;lsG5 . ;+ljwfgsf] k|:tfjgf g} To;sf] cfTd / dfu{ lgb]{zs xf] . k|:tfjgfn] ;+;bLo zf;g k|0ffnL, ;+j}wflgs /fhtGq tyf ax'bnLo k|hftGqnfO{ ;'b[9 kfb}{ hfg] nIo ls6fg u/]sf] 5 . To;}n] ;+ljwfgdf :ki6 gePsf] / ;+ljwfgsf] sfof{Gjog cj?4 ePdf oxL dfGotfnfO{ an k'Ug] k|sf/sf] sbd g} rfNg' kb{5 . c;fwf/0f cj:yf cfof] eGb}df o:tf] s'g} klg sbd s;}n] klg rfNg' x'“b}g, h;n] ;+ljwfgåf/f lglb{i6 k|hftflGqs dfGotfnfO{ emg\ cf3ft kf/f];\ . of] ;+ljwfgn] ;+;b\nfO{— cem k|ltlglw;efnfO{ pRr dxTj lbPsf] 5 . oxfF;Dd ls s'g} sf/0fn] ;+j}wflgs k|lqmof cj?4 ePdf To;sf] lgbfg af/] lgSof}{n ug]{ clwsf/ klg ;+;b\nfO{ lbOPsf] 5 . k|ltlglw;ef g/xg] cj:yf nfdf] gxf];\ eg]/ k|wfgdGqLn] lj36gsf] l;kmfl/z ubf{ cfufdL r'gfjsf] ltly tf]Sg} kg]{ zt{ ;+ljwfgdf 5 . sflt{s @& ut] k|ltlglw;efsf] cjlw g} ;dfKt x'g] ltly xf]Og . hgtfn] ;fdfGotM % jif{sf nflu cfkm\gf] k|ltlglw lgjf{lrt u/]sf x'g\ . pgLx?sf] b'O{ jif{ Dofb afFsL g} lyof] . t/ k|=d=n] cfkm\gf] nflu cem cg's"nsf] k|ltlglw;efsf] sNkgf ub}{ cfkm\gf] ljz]ifflwsf/ k|of]u u/L r'gfj u/fpg vf]Hg' ePsf] xf] . ;dod} lgikIf, :jtGq / wfFwnL/lxt r'gfj eP 7Ls} 5 . t/ kl/l:ylt emg\ hl6n ePdf / r'gfj u/fpg ;Dej gePdf dGqL kl/ifb\n] !@& wf/f k|of]u u/]/ k|ltlglw;ef k'ghL{ljt u/fpg' ;jf]{Qd ljsNk x'g ;S5 . wf/f !@& jt{dfg ;+ljwfgsf] efjgf / lbzf ljk/Lt hfg k|of]u ug{ ;lsg] k|fjwfg xf]Og . Tof] gofF ljwfg lgdf{0f ug{, gofF ;/sf/ u7g ug{ / hgtfsf clwsf/ s'l07t ug{ pkof]u ul/g] bkmf xf]Og . To;n] jt{dfg ;+ljwfgsf] dfu{df s'g} afwf pTkGg ePdf To;nfO{ km'sfpg] dfq cfb]z lbG5, ;+ljwfg ljk/Lt hfg] cg'dlt lb+b}g . To;}n] >L % af6 dGqL kl/ifb\sf] l;kmfl/zkZrft\ dfq / tbg'?k g} sbd rfnL aS;g' kb{5 . cfkm"nfO{ g]sfsf] / k|hftGqjfbL bfjL ug]{ of] ;/sf/n] k|hftGq df:g] jf /fhf clwgfos aGg] k|sf/sf] l;kmfl/z unf{ / <

@)!& ;fnsf] tTsfnLg >L % sf] sbd / To;sf] kl/0ffdsf] cg'ej Pj+ #) jif{;Dd lg/Gt/ alnbfgk"0f{ ;+3if{ tyf P]ltxfl;s hgcfGbf]ngsf] efjgfnfO{ ;d]6]/ agfOPsf] of] ;+ljwfgnfO{ clGtd ?k lbg' cl3 d:of}bfsf/ / tTsfnLg /fhgLlts g]t[Tjn] Hofb} xf]lzof/L ckgfPsf] cfef; ;+ljwfgsf k|foM x/]s kfgf / jfSodf kfOG5 . To;a]nf To:tf] xf]lzof/L ckgfpg' :jfefljs dfq x}g cfjZos klg lyof] . ;fgf] l5b| klg /x\of] eg] Oltxf; km]l/ bf]xf]l/g], cfkm"nfO{ d'v{ 7xl/g] tyf uf}/jk"0f{ ;+3if{, Tofu, alnbfg / hgcfGbf]ngsf] pkxf; x'g] lyof] . To;}n] @)!% ;fndf /fhf dx]Gb|n] g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)!% 3f]if0ff ubf{ aL=kL=sf]O/fnf ;lxtsf tTsfnLg g]tfx?n] b]vfPh:tf] pbf/tf @)$^ ;fnsf lg0ff{os g]tfx?n] b]vfPgg\ . afwf c8\sfp km'sfpg] ;Gbe{df @)!% ;fnsf] ;+ljwfgdf /flvPsf] k|fjwfgnfO{ of] ;+ljwfgdf klg /fVg æb/af/åf/f lgld{tÆ ;+ljwfgdf klg pNn]v lyof] / jt{dfg ;+ljwfgsf d:of}bfsf/x?n] To;nfO{ :jLsf/ u/]/ >L % jL/]Gb| ;dIf k|:t't klg u/]sf lyP . afwf c8\sfp km'sfpg] k|s/0fdf @)!% ;fnsf] -/fhf dx]Gb|sf]_ ;+ljwfgdf h] n]lvPsf] lyof], /fhf jL/]Gb|åf/f tTsfnLg æk|wfgdGqLsf] ;d]t k/fdz{ adf]lhdÆ tof/ kfg{ nufOPsf] ;+ljwfgdf ToxL lyof] / jt{dfg ;+ljwfgsf d:of}bfsf/x?n] /fhf jL/]Gb|df r9fPsf] k|ltj]bgdf -wf/f !@(_ klg ToxL jfSo /flvPsf] lyof] . t/ :juL{o >L % jL/]Gb|n] ;f] k|ltj]bg tTsfnLg k|wfgdGqL Pj+ ;Ddflgt k|hftGqjfbL g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{nfO{ ;'lDkb} To;nfO{ cWoog u/L pko'Qm ?kdf k|:t't ug{ x's'd ePkl5 ;f] d:of}bfdf sfF65f6 ePsf s]xL bkmfx?dWo] of] klg lyof] . /fhf dx]Gb|sf] lgb]{zgdf @)!% ;fnsf] ;+ljwfgdf ePsf] k|aGwnfO{ /fhf jL/]Gb|n] lg/Gt/tf lbg rflxaS;]sf] lyof] / ;+ljwfg d:of}bf ;ldlt h;df dfwjs'df/ g]kfn, e/tdf]xg clwsf/L, bdggfy 9+'ufgf, d's'Gb /]UdL, lgd{n nfdf h:tf JolQmTj klg ;lDdlnt lyP, n] b/af/sf] ;'emfjnfO{ oyfjt :jLsf/]sf] lyof] . To;df s] lyof] < o;df elgPsf] lyof]– æof] ;+ljwfg sfof{lGjt ug{ s'g} afwf c8\sfp k/]df To:tf] afwf c8\sfp km'sfpg >L % af6 cfb]z hf/L ul/aS;g] 5 / o:tf] cfb]z o;} ;+ljwfgdf k/] ;/x dflgg] 5 .Æ of] k|fjwfgsf] cfzo :ki6 5– >L % af6 of] bkmf k|of]u u/]/ rflnaS;]sf] sbd h:tf] eP klg ;Dj}wflgs g} x'g]5 / To;af/] st} k|Zg p7fpg kfOg] 5}g . t/ of] ;+ljwfgn] Tof] dfGotfnfO{ c:jLsf/ u/]sf] 5 . of] ;+ljwfgn] /fhfsf] To:tf] cfb]znfO{ æ;+ljwfgdf k/] ;/xÆ dfg]sf] 5}g, a? >L % sf] cfb]znfO{ ;+;b\df k|:t't ug{ eg]sf] 5 . !@& cg';f/sf] cfb]z ;+ljwfg ljk/Lt klg x'g ;Snf eGg] cfz+sfn] g} cGTodf æ;+ljwfgdf k/] ;/x x'g]5Æ eGg] jfSof+z lems]/ ;+;b\sf] lhDdf nufOPsf] xf] .

wf/f !@& cg';f/sf] cfb]z ;+;b\df g/fvL csf]{ wf/f k|of]u ug]{ clwsf/ >L % nfO{ ;+ljwfgn] lbPsf] 5}g . olb k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lbg] xf] eg] klg k|ltlglw;ef 8fs]/ To;sf ;b:ox?dWo]af6 k|=d= aGg] pkfo vf]Hg' kb{5– afwf km'sfpg] gfddf k|=d= aGg k|ltlglw;efsf] ;b:o x'g} kg]{ bkmf -;+ljwfgsf] wf/f #^_ dfly x:tIf]k ug'{ plrt x'“b}g . ;+ljwfgsf x/]s wf/fsf] :jtGq cl:tTj 5 . Pp6f wf/fsf] k|of]u ubf{ csf]{ wf/fsf] cl:tTj s'l07t x'g'x'“b}g . olb k|ltlglw;efsf] pkl:ylt j]u/ g} csf]{ ;/sf/ u7g ul/of] eg] Tof] jt{dfg ;+ljwfgsf] dd{, k|hftflGqs dfGotf / ;DalGwt wf/fsf] lj?4 x'g]5 . cl:tdfq k|=d= b]pjfn] o"/f]kLo g]tfx?nfO{ g]kfn k|hftGqsf] /Iff ug{, cft+sjfb lgoGq0f ug{, zflGt ;'/Iff sfod ug{, dfcf]jfbLnfO{ d"nwf/fdf Nofpg / e|i6frf/ x6fpg sl6a4 /x]sf] atfp“b} k|hftGqsf] eljiosf nflu xftxltof/ ;lxt ljleGg k|sf/sf ;xof]u dfUg' ePsf] 5 . pxfFsf] Tof] jrg o'/f]kLo ;+3sf cWoIf, j]lNhodsf k|wfgdGqL ;f+;b\ Pj+ k|hftflGqs d"No dfGotfnfO{ pRr ;Ddfg ug]{ ljb]zL g]tfx?n] lal;{;s]sf 5}gg\ . o'/f]ksf y'k|} klqsfn] cfkm\gf] s'/fnfO{ k|fyldstf lbPsf] t/ g]kfnsf klqsfn] gsf/fTds s'/f dfq 5fk]sf] k|=d= b]pjfsf] u'gf;f] g} 5 . ;fFRr} g} b]pjfk|lt o'/f]k / cd]l/sfn] a9L g} ?lr lnO/x]sf] 5 / pgLx? o; ;/sf/sf ultljlwx?sf] d"Nof+sg dfq x}g lgu/fgL g} ul//x]sf 5g\ . of] jftfj/0fdf ;/sf/n] wf/f !@& k|of]u u/L k|ltlqmofjfbL sbd rfNg] lg0f{o s;/L ug{ ;S5 < o:tf s}of}+ sf/0f 5g\, h;n] ubf{ wf/f !@& sf] cf8 lnP/ s;}n] k|hftGqsf] xTof ug]{5 egL u/]sf] k|rf/k|lt ljZj:t x'g ;lsb}g . a? o;n] k|wfgdGqL b]pjfnfO{ cfkm\gf] e"n ;Rofpg], k|hftGqk|ltsf] cf:yf k|dfl0ft ug]{ Pj+ k|ltufdLx?sf] h~hfnaf6 d'Qm x'g] cj;/ lbg]5 .


dfcf]jfbLsf] df+uaf/] hgdt ;+u|x u/f}+, sf]O/fnfsf] g]t[Tjn] g} j}wflgstf k|fKt ug]{5

ljZjgfy pkfWofo, ;+ljwfg lgdf{tf Pj+ k"j{ k|wfgGofofwLz

á cfufdL sflt{s @& ut] x'g] elgPsf] cfd lgjf{rgsf nflu k|foM ;a} /fhgLlts bnx? cfGtl/s tof/Ldf h'6]sf 5g\ . tkfO{+sf] b[li6df lgwf{l/t ldlt d} lgjf{rg ;DkGg xf]nf <

– /fhgLlts kf6L{x?sf] ultljlw x]bf{ pgLx? cem} klg ;lqmo ?kn] r'gfjL tof/Ldf h'6]sf] h:tf] dnfO{ nfUb}g . d]/f] JolQmut wf/0ff t k|hftflGqs cEof;sf] ?kdf lgjf{rg x'g'k5{ eGg] 5, t/ clxn] d'n'sdf h'g kl/l:ylt 5, To;n] lgwf{l/t ldlt d} lgjf{rg x'“b}g ls eGg] z+sf pTkGg u/fPsf] 5 . d}n] ;fgf] s'/f af]n] klg kxf8 agfp“5g\, To;}n] w]/} s] eg'F, t/ r'gfj x'g] l:ylt d}n] b]v]sf] 5}g .

á tkfO{ h:tf] k|a'4 JolQmTj / ;+ljwfg lgdf{tfn] lgwf{l/t ldltd} lgjf{rg x'g g;Sg] To:tf] s] sf/0f b]Vg' eof] <

– tkfO{+n] dnfO{ ;+ljwfgsf] lgdf{tf eGg'eof], To;}n] d eG5' oxfF ;+ljwfgnfO{ uf}0f agfOof] . k|wfgdGqLn] dWo/ftdf x7ft h;/L ;+;b\ lj36g ug'{eof], To;af6 g} d}n] lgwf{l/t ldltdf r'gfj x'g ;Sb}g ls eg]/ z+sf u/]sf] x'“ . k|wfgdGqLn] ;+;b\ lj36gsf] l;kmfl/z u/]kl5 >L % dxf/fhflw/fhaf6 lsg /fhgLlts bnx?;+u /fo ;Nnfx lnOPg < lsg dWo/ftd} k|wfgdGqLsf] l;kmfl/z ;b/ ul/of] < To;}n] oxfF ;Dj}wflgs k|lqmof eGbf klg lgotsf] s'/f cfO;Sof] . lgjf{rg 3f]if0ffsf] d'xfgd} dnfO{ lgot 7Ls nfu]sf] 5}g . To;}n] d s;/L eg'F ls lgwf{l/t ldltd} r'gfj x'G5 <

á k|wfgdGqLsf] l;kmfl/znfO{ ;+j}wflgs /fhfn] dfGg' kb}{g / <

– /fhfn] k"0f{ ?kdf ;+ljwfgsf] kfngf ubf{ jt{dfg ax'bnLo k4lt g} alnof] x'G5 eGg] s'/fdf d ljZj:t 5' . /fhfn] ;+ljwfg dfg]kl5 ;+ljwfg cGtu{t /x]sf cGo c+ux? klg ;+ljwfg dfGg afWo x'g'k5{ . k|wfgdGqL k4lt cg'?k hfg] xf] eg] @)%@ ;fndf cNkdtsf] ;/sf/sf k|wfgdGqL dgdf]xg clwsf/Ln] ;+;b\ lj36gsf] l;kmfl/z ubf{ /fhfaf6 tTsfn lgjf{rgsf] 3f]if0ff ePsf] lyof] . hals @)%$ ;fndf ;+o'Qm ;/sf/sf k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkfn] u/]sf] ;+;b\ lj36gsf] l;kmfl/zsf ;DaGwdf /fhfaf6 ;jf]{Rrsf] /fo lng] sfd ePsf] lyof] . ha k|wfgdGqLsf] l;kmfl/z dfly ;jf]{Rrsf] /fo lng] k/Dk/f a;flnof] eg] o;k6s To;}u/L /fhfaf6 lsg /fo lnOPg < d]/f k|Zg of] xf] . ;+;b\df ljsNk /x]sf] / ;+;b\sf] clwj]zg 8fls;lsPsf] cj:yfdf ul/Psf] ;+;b\ lj36gsf] l;kmfl/z pk/ lg0f{o ubf{ /fhfn] kl/l:yltsf] d"Nof+sg ug'{kYof]{ eGg] d]/f] cfu|x xf] .

á To;f] eP, /fhgLlts bn dfq xf]Og ;+j}wflgs /fhfaf6 klg clxn] ;+ljwfgsf] kfngf ePg eGg vf]Hg' ePsf] <

– d s'g} Pp6f c+unfO{ dfq O+lut ug{ rfxGg . oxfF s;}af6 klg Odfgbf/Ltfk"j{s ;+ljwfgsf] kfngf ePsf] 5}g . /fhfaf6 klg ;+ljwfgsf] pNn+3g ePsf] 5 / k|wfgdGqL nufot /fhgLlts kf6L{sf g]tfx?af6 klg ;+ljwfgsf] pNn+3g ePsf] 5 . ;a}n] ;+ljwfgsf] OdfGbf/Ltfk"j{s kfngf u/]sf] eP d'n'ssf] cj:yf cfh o:tf] x'GYof] < d'n'ssf] cj:yf b]Vbf d]/f] dg ?G5 .

á lgwf{l/t ldltd} lgjf{rg ;DkGg x'g ;s]g eg] s] x'G5 < o;sf] ;+j}wflgs pkrf/ s] 5 <

– olb lgwf{l/t ldltd} lgjf{rg ;DkGg ePg eg] jt{dfg ;+ljwfg / o; cGtu{tsf] ax'bnLo k4ltnfO{ jrfpg] b'O{ j6f ljsNk 5g\ . Pp6f wf/f !@& cGtu{t ;+;b\ k'g:yf{kgf ug]{ . ;+;b\ k'g:yf{kgf ePdf To;af6 ax'bnLo zf;g k4lt / To; cGt/utsf ;+/rgfn] cfkm\gf] sfo{ k|f/De ug]{ 5g\ . csf]{ jt{dfg k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] g} ;+j}wflgs k|lqmof / kl/l:ylt x]/]/ lgjf{rgsf] nflu csf]{ l;kmfl/z ug{ ;Sg' x'g]5 .

á lgjf{rg ePg eg] t ;+j}wflgs ;+s6 pTkGg x'G5 elgG5 . To;cl3 g} ;+;b\ k'g:yf{kgf x'g ;Sg] l:ylt 5 <

– d t lgwf{l/t ldltd} lgjf{rg xf];\ eGg] kIfdf 5' . t/ kl/l:ylt To; cg's"n x'g' k¥of] lg Û To;}n] ha r'gfj x'g] kl/l:ylt g} 5}g eg] ;+;b\ Jo'Ftfpg' g} ;a}sf nflu lxts/ x'g] d b]V5' .

á olb tkfO{+n] cl3 ;f/]sf b'O{ ljsNkn] d"t{?k lng g;s] jt{dfg k|hftflGqs Joj:yf g} ;+s6df kg]{ t xf]Og <

– k4lt / k|lqmof cg';f/ x]g]{ xf] eg] k|hftGq clxn] ;+s6df 5 . t/ hgtfdf k|hftGqk|ltsf] h'g cf:yf 5, To;af6 ;du|df l;lh{t efjgfn] g} of] k|hftGq clxn];Dd l6s]sf] 5 . ax'bnLo Joj:yf /x]g eg] s'g} bndfq xf]Og k/Dk/fut ?kdf l6s]sf ;+:yfx? klg ;+s6df kg]{5g\ . To;}n] k|hftGq arfpg / clxn]sf] cGof}n / hl6ntd\ cj:yfsf] lgsf; lgsfNg /fhfb]lv ;Dk"0f{ /fhgLlts bnx? Pp6} 5ftfdf cfpg' h?/L 5 . To;}n] d eG5', lgjf{rg x'g g;Sg] cj:yfdf k|wfgdGqLn] eg]em}+ ;+j}wflgs lg/Gt/tf / k|hftGqsf] /Iffsf nflu ;+ljwfgs} wf/f !@& n] lgb]{lzt u/]sf] dfu{df lx+8\g' lxts/ 5 .

á olb jt{dfg k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] /fhLgfdf lbP/ csf]{ s'g} JolQm k|wfgdGqL ePdf s'g} lgsf; lg:sg ;Sb}g <

– clxn] df}h'bf k|wfgdGqLn] /fhLgfdf lb+b}df csf]{ JolQm k|wfgdGqL x'g] ;+j}wflgs k|fjwfg g} 5}g . k|wfgdGqL b]pjfn] /fhLgfdf lbP pxfFs} dlGqd08nsf jl/i7td\ bf];|f] dGqL k|wfgdGqL x'G5g\ . dlGqkl/ifbeGbf aflx/af6 k|wfgdGqL lgo'Qm ug]{ Joj:yf 5}g .

á tkfO{+n] lgjf{rg x'g] l:ylt 5}g eg]/ dfcf]jfbL ;d:of tkm{ O+lut ug{ vf]Hg' ePsf] xf] < eGg';\, of] ;d:of s;/L ;dfwfg x'g ;S5 <

– of] lglZrt xf] ls dfcf]jfbLx?n] lnPsf] af6f] unt 5 . lx+;f ;d:ofsf] ;dfwfg xf]Og . zflGtlk|o d'n'sdf /utsf] vf]nf] alu/x]sf] 5 . lgbf]{if gful/ssf] d[To'n] dfcf]jfbLx?nfO{ lsg 5'b}g < To;}n] of] /Qmkftk"0f{ cj:yfsf] cGTosf nflu ;/sf/ / /fhgLlts bnx? dfq xf]Og, dfcf]jfbLx? klg OdfGbf/ x'g'k5{ . olb of] ;d:ofsf] bL3{sfnLg ;dfwfg x'G5 eg] zflGtk"0f{ k|lt:kwf{df ljZjf; ug]{ ;a} zlQmn] o;a]nf ;fF3'/f] 3]/faf6 d'Qm x'g} k5{ . To;}n] d eG5', dfcf]jfbLx? zflGtk"0f{ d"nwf/df cfp“5g\ eg] hgdt ;+u|x ul/lbp“ g Û lsg 8/fpg] < hgtfsf] h] rfxG5g\ ToxL xf];\ . hgtfsf] nflu /fhgLlt u/]sf] eGg] dfcf]jfbLx?n] hgtfsf] lg0f{o dfGg} kg]{ x'G5 .

á s] cf;Gg lgjf{rg cl3 g} dfcf]jfbLx?nfO{ zflGtk"0f{ d"nwf/df Nofpg ;lsPnf <

– d}n] k|r08sf] kl5Nnf] jQmJo klqsfdf k9]+ . pgLx? s]xL nlrnf] ePsf 5g\ h:tf] nfU5 < d"n s'/f] xltof/ xf], xltof/af6 ;d:of ;dfwfg x'“b}g . To;}n] dfcf]jfbLx?n] clxn]sf] nlrnf]kgnfO{ lg/Gt/tf lbP/ xltof/ Tofu]/ zflGtk"0f{ af6f]df cfpg'k5{ . o;sf nflu jftfj/0f agfpg ;/sf/ / /fhgLlts bnx?sf] klg OdfGbf/ e"ldsf x'g'k5{ . olb dfcf]jfbLx? ;fFRr} g} nlrnf] ePsf x'g\ eg] pgLx?nfO{ zflGtk"0f{ af6f]df Nofpg s'g} sl7gfO{ 5}g .

á nfdf] Oltxf; af]s]sf] kf6L{ g]kfnL sf+u|]; ljeflht ePsf] 5 . /, b'O{j6f g]kfnL sf+u|];sf] j}wflgstfsf] ljjfb lgjf{rg cfof]udf ljrf/fwLg 5, s;n] j}wflgstf kfpnf <

– ljlwut k|lqmof x]bf{ lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] g]t[Tjdf /x]sf] g]kfnL sf+u|];n] g} j}wflgstf k|fKt u5{ . o;df d z+sf ug{ rfxGg .

á e|i6frf/ lj?4 clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] clxn] rfn]sf] sbdnfO{ s;/L lng' ePsf] 5 <

– clVtof/sf] sbdaf6 hgtfdf cfzf knfPsf] 5 . of] cfzfnfO{ dfg'{ x'“b}g . e|i6frf/n] cfd hgdfg;df pTkGg u/fPsf] ljt[i0ffnfO{ clVtof/n] ;bfsf nflu ;dfKt kfg'{k5{ . To;sf nflu clVtof/sf k|d'v cfo'Qm ;"o{gfyhLn] km/flsnf] 9+un] sf/jfxL yfNg' k5{ . e|i6frf/sf] d'xfg eg] /fhgLlts If]q g} xf] . clVtof/n] dflyaf6 sf/jfxL ;'? u/]/ jf:tljs e|i6frf/LnfO{ lxDdtsf;fy s73/fdf pEofpg' k5{ . rfx] hf];'s} x'g\, e|i6frf/LnfO{ 5f]8\g' x'“b}g . o;f] ePdf clVtof/n] clxn] kfPsf] :ofaf;Ln] d"t{?k lng]5 / hgtfdf yk cfzf hfUg]5 .

– Clif wdnf


/fhfåf/f gl;xt

>L % dxf/fhflw/fhaf6 k|ltufdL tTjx?nfO{ r]tfjgL aS;]sf] 5 . df};"kmaf6 cfufdL r'gfj g;sL ;+j}wflgs ;+s6 cfPdf ;+ljwfg ;+zf]wg u/]/ slt clwsf/ cfkm" ;dIf /fVg] / slt clwsf/ ;+;b\nfO{ lbg] to u/L aS;g]5 tyf df};"kmaf6 lj3l6t k|ltlglw;ef k'g:yf{lkt gu/L aS;g] ljrf/ JoQm ug]{ dgf]gLt ;f+;b lbKtk|sfz zfxnfO{ /fli6«o;ef ;b:o kbaf6 x6fO{ aS;]sf] 5 . zfxn] lxhf] Ps b}lgs 5fkfdf pQm ljrf/ JoQm ub}{ >L % af6 ca dfcf]jfbLx?nfO{ ;d]t ;fd]n u/fP/ k|hftGqk|]dL / /fi6«jfbLx?sf] ;/sf/ u7g ul/aS;g] cfzo klg JoQm ug'{ ePsf] lyof] .

zfxL ;]gfsf] lju]|l8o/ hg]{n /lx;s]sf zfxsf] of] egfO{nfO{ sltkon] b/af/ / ;]gfsf] efjL of]hgfsf] ?kdf lng yfn]sf lyP . t/ df};"kmaf6 lxh} zfxnfO{ cjsfz lbP/ Tof] c8\sn ;dfKt kfg{ rflxaS;]sf] a'lemG5 . ljZj:t ;"q cg';f/ zfxn] pQm kbaf6 /fhLgfdf lbg' ePsf] elgPtf klg oyfy{df pxfFnfO{ >L % 1fg]Gb|af6 pxfFsf cleJolQmk|lt c;Gt'i6 JoQm ul/aS;b} /fhLgfdf dfu]/ x6fO{ aS;]sf] xf] .


g]tfn] ubf{ sfo{stf{ nlHht

b]zsf clxn]sf k|d'v /fhgLlts kf6L{x? cfkm\gf] lhDd]jf/Lk|lt slt pbfl;g /x]5g\ eGg] PskN6 km]l/ :ki6 ePsf] 5 . ;DklQ Goflos hfFra'em cfof]un] k|f/lDes r/0fsf] klg ;'?df g} lbPsf] ;fj{hlgs hfgsf/Ln] ;a} /fhgLlts kf6L{sf sfo{stf{x?sf] k|j[lQsf] kf]n vf]nL lbPsf] 5 . o; qmddf ;a}eGbf a9L bf]ifL g]kfnL sf+u|];s} g]tfx? b]lvPsf 5g\ . s]Gb|Lo :t/df k'lu;s]sf g]tfx?n] cfof]un] dfu]sf] ljj/0f lbg] ;fdfGo st{Jo klg k"/f gu/]sf] ;'Gbf To; kf6L{sf sfo{stf{x? nlHht ePsf 5g\ . sf+u|];L nfk/jfxL / u}/–lhDd]jf/Lkgf b]vfPsf] of] klxnf] cj;/ xf]Og . t/ kf6L{n] cfkm\gf dftxtsf sfo{stf{ / lhDd]jf/ JolQmx?nfO{ cg'zf;gdf /fVg] tyf sfg'g / dof{bfsf] kfngf u/fpg] lbzfdf slxNo} 7f]; sbd p7fPg . oxL sf/0fn] To; bndf cg'zf;gxLgtf / 5f8fkg g/f]lsPsf] xf] . g]kfnL sf+u|]; k|hftGqsf] k'g:yf{kgfkZrft ;a}eGbf a9L ;Qfdf a;]sf] kf6L{ xf] . o;sf pRr :t/sf s}of}+ g]tfx? k"j{ dGqL / ;f+;bx? e|i6frf/sf] cf/f]kdf h]lng] u/]sf 5g\ . To;}n] kf6L{sf] s]Gb|Lo g]t[Tjn] e|i6frf/ ;DaGwL 5fglag ug{ Goflos cfof]u u7g ePsf] ;Gbe{df ;a}nfO{ clUg k/LIffdf ptf/]/ kf6L{nfO{ z'4 kfg]{ k|oTg ug'{ kb{Yof] . t/ To:tf] s]xL b]lvPg . a? s]Gb|Lo ;ldltsf sf]iffWoIf -dxGy 7fs'/_ ;d]tsf] gfd ;DklQ ljj/0f kmf/fd ga'emfpg]x?sf] sfnf];"rLdf /x]sf] kfOPsf] 5 . 7fs'/ :jo+ clwjQmf klg x'g\ . sfg'gk|ltsf] cfkm\gf] st{Jo pgn] ga'em]sf] xf]Ogg\ . b]zsf] Gofo, sfg'g tyf ;+;bLo Joj:yf dGqL, ;~rf/ dGqL / k|ltlglw;efsf] pk;efd'v ;d]t /lx;Sg' ePsf] JolQm xf] . pxfF cf}+;t ?kdf Odfgbf/ g} dflgg'x'G5 . t/ klg pxfF h:tf] dfG5]n] o:tf] k|fylds lhDd]jf/lt/ Wofg lb+b}g eg] c?nfO{ slt bf]if lbg] < ;DklQ ljj/0fsf] kmf/fd ga'emfpg]x?df cGtl/d ;/sf/sf dGqL dfz{nh'n'd zfSo klg 5g\ . e|i6frf/sf] / cg}ltstfsf] cf/f]k nfu]sf o'jf k':tfsf g]tf afns[i0f vfF0f / dlxnf ;+3sf] cWoIf ljb|f]xL_ >LdtL pdf clwsf/Lsf] gfd klg sfnf];"rLdf btf{ ePsf] 5 . ;DklQ ljj/0f ga'emfPsf sf/0f cfof]un] sfnf];"rLdf /fv]sf g]kfnL sf+u|];sf k"j{ ;f+;bx?df sdn]zs'df/ zdf{, uf]ljGb zdf{ sF8]n, dx]Gb|Wjh hL;L, pdfsfGt rf}w/L, uf]kfn /fO{, anaxfb'/ /fO{ -/fli6«o;ef ;f+;b_ ltnsk|;fb Gof}kfg] -/fli6«o ;ef ;f+;b_ hLtaxfb'/ k'/L, 1fg' s];L, xl/k|;fb rf}w/L, s[i0fl;+x kl/of/, u+eL/h+u sfsL{, anaxfb'/ sF'j/ ->Ln+sfsf /fhb"t_ uf]ljGb rf}w/L, j]l0fdfwj l;+x, efujt 1jfnL, ?b|dl0f e08f/L, z}obd]/fh cxdb zfx, b'uf{bQ hf]zL, k|]d/fh cfªbDj], lbnLks'df/ zfxL, afa'/fd /fgf, lzjwf/L ofbj, ljb'/k|;fb kf}8]n, /fw]rGb| ofbj, lzj/fh uf}td, vu]Gb| 9sfn, p4jb]j e§, eLdaxfb'/ vqL 5g\ .

Pdfn]sf k"j{ ;f+;bx? b]jLnfn yfkf, x]dgf/fo0f ofbj, vlnnldof cG;f/L, s[i0fk|;fb e§/fO{ -kj{t_, lxSdtaxfb'/ zfxL, Zofdnfn tabf/, v]dgf/fo0f kmf}hbf/, lgnaxfb'/ ltlnhf, dl0fs'df/ lnDa', /fdnvg dxtf], emsaxfb'/ k'gM, sfn'/fd /fgf /x]sf 5g\ . /fk|kfsf k"j{ ;f+;bx? Hof]t]Gb|df]xg rf}w/L, vf]ef/L /fo, j[h]zs'df/ u'Ktf, /]0f's'df/L ofbj, g]kfn ;befjgf kf6L{sf lqof]uLgf/fo0f rf}w/L, dgf]gLt ;f+;bx? zf/bf kf]v/]n, OGb'xfª lnDa', /jLGb| rmqjtL{, tTsfnLg ;+o'Qm hgdf]rf{sf ;f+;b j/dg a'9f du/ -xfn dfcf]jfbL_, klg cfof]usf] sfnf];"rLdf k/]sf 5g\ . of] ;"rLdf kg]{ cGo k"j{ ;f+;bx?df cf]dljsf; uf}rg, 5Ssdfg nfdf, b'uf{gGbk|;fbl;+x, yf?, gy'gLl;+x bg'jf/, j}wgfy dxtf], tLy{ e';fn, lji0f'axfb'/ tfdfª, xl/k|;fb, /fd cdft, xl/k|;fb ofbj, slkn]Zj/ sfo:y, g/axfb'/ u'?ª, afa'/fd gsdL{, bnl;+x yfkf, hubLzzDz]/ /f0ff / ;'/]zrGb|bf; ofbj klg 5g\ .

t/ sf+u|];L dfq xf]Og e|i6frf/ jfkt k6s–k6s s73/fdf pleg' k/]sf /fk|kfsf g]tf kb\d;'Gb/ nfjtLn] klg ;DklQ ljj/0f a'emfPsf lyPgg\ . cfof]un] cfkm\gf] gfd sfnf];"rLdf /fv]sf] ;dfrf/ ;fj{hlgs x'gf;fy nfjtLn] cfkm\gf] ;DklQ ljj/0f k]z u/]sf 5g\ . ;fj{hlgs ckdfg e};s]kl5 g]kfnL sf+u|];sf k"j{dGqL uf]kfnhLh+u zfxn] kmf/fd a'emfpg' eof] . kmf/fd ga'emfpg]x?df Pdfn]sf g]tfx? klg 5g\ . cfkm"nfO{ z'4 / ;+3if{zLn dfGg] dfn]sf ;+:yfks dxf;lrj Pj+ Pdfn] ;/sf/sf dGqL ;L=kL=d}gfnL klg of] sfnf];"rLdf k/]sf 5g\ . o;/L sfnf];"rLdf k/]sf elgPsf ;a} k"j{ ;f+;bx? e|i6frf/L gxf]nfg\ . o;df sltko o:tf JolQmx? klg 5g\ hf] OdfGbf/ g} dflgG5g\ . pgLx?af6 s'g} nfk/jfxLjz g} of] uNtL ePsf] klg x'g;S5 t/ o:tf] k|s/0fdf kf6L{sf] s'g} e"ldsf x'g' kg]{ xf] ls xf]Og < ;a} k|d'v kf6L{sf s]Gb|b]lv ufp“:t/;Dd zfvf / ;ldlt 5g\ . tL zfvf / ;ldltn] o:tf] ljifodf rf;f] /fVg' kg]{ xf] ls xf]Og < s]Gb|n] pgLx?nfO{ 3R3Rofpg kg]{ xf] ls xf]Og < clxn] s]xL JolQmsf] sdhf]/Ln] ubf{ kf6L{ g} abgfd x'g uPsf]n] sfo{stf{x?sf] lz/ lgx'l/Psf] cg'ej ul/G5 .


e|d0fsf] pknlAw

!) lbg nfdf] o'/f]k e|d0faf6 k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfnfO{ b'O{ j6f nfe ePsf] 5 . Ps– pxfFn] nGbgdf cfkm\gf] r:df km]g'{ eof], b'O{– lkgf;sf] pkrf/ u/fpg' eof] . k|wfgdGqL b]pjf nfdf] ;dob]lv lkgf;af6 kLl8t x'g'x'GYof] . pxfFsf] r:df gfssf] 8fF8Ldf gcl8g] / tn eml//xg] ;d:of klg lyof] . efif0f ubf{ jf 6]lnlehgdf x]bf{ pxfF l5gl5gdf bflxg] xftsf] cf}+nfn] r:df dfly ws]Ngd} pxfFn] ;do latfPsf] b]lvGYof] . k|wfgdGqL b]pjf ca Tof] ;d:ofaf6 d'Qm x'g' ePsf] 5 . ut ebf} ( ut] blIf0f clk|msfsf] hf]xG;ju{df cfof]lht lbuf] ljsf; ;DaGwL cGt/f{li6«o ;Dd]ngdf efu lng egL hfg' ePsf] pxfFn] a]lNhod uP/ xltof/ vl/bnfO{ k|fyldstf lbg ?rfpg'eof] eg] To;kl5 a]nfot uP/ ToxfFsf k|wfgdGqL 6f]gL An]o/nfO{ e]6\g cg]s k|oTg ug'{eof] . e]6sf] k|tLIff ug]{ ;do lkgf;sf] pkrf/ / rZdf vl/b u/]/ a}+ss cfpg'eof] . cGttM Jn]o/;+u e]6 ;+ej gePkl5 b'O{ lbg a}+ssdf lj>fd u/]/ sf7df8f}+ kmls{g' eof] . d+unaf/ :jb]z kmls{P/ pxfFn] eGg'eof]– e|d0f pknAwk"0f{ /x\of] .


jfUn] M /fhgLlt ls Jofkf/ <

e|i6frf/L g]tfx?n] /fhgLltnfO{ Jofkf/ agfPsf] s'/f Ps kl5 csf]{ 36gfn] k'i6L ub}{5 . ;a}eGbf ;fw' h:tf] dflgg] / cfkm"nfO{ s[i0fk|;fb e§/fO{sf] ;Rrf pQ/flwsf/L 7fGg] lr/~hLjL jfUn]sf] t olt;Dd b]lvof] ls c?x?sf] emg\ s] xf]nf < hfgsf/x? eG5g\– clxn] b]lvPsf] ;DklQ t pgsf ;DklQsf] Pp6f c+z dfq xf] . pgsf s}of}+ ;DklQ cem} cb[Zo g} 5g\ . 5f]/fn] ljb]zdf slt ;DklQ /fv]sf 5g\ eGg] s;}n] olsg ug{ ;s]sf 5}gg\ . jfUn]sf 5f]/f dfkm{t cfh{g ePsf] ;DklQ dGqLn] lnPsf jf kfPsf 5}gg\ . Tof] slt 5 eGg] pgnfO{ g} hfgsf/L gx'g klg ;Qm5 . t/ 5f]/fsf] l;kmfl/zdf jfUn]n] h] h:tf lg0f{o / sfdx? u/] To;af6 w]/} 7"nf 7"nf /sdx? 5f]/fn] lnPsf] cg'dfg pgnfO{ lyPg eGg] ;f]Rg ;lsGg . jfUn] o; cl3 dGqL x'“bfb]lv g} jf:tljs lg0f{ostf{ pgsf 5f]/f lyP . dGqfnosf] x/]s lg0f{o 5f]/fsf] ;xdlt kl5 dfq ;b/ x'GYof] . dGqfno clwgsf kl/of]hgf / ljefu dftxtsf 7]Ssf k§f xf];\ jf ;?jf a9'jf / lgo'lQm— x/]s dfdnfdf lg0ff{os JolQm dGqLsf 5f]/f x'g] u/]sf 5g\ . kl5Nnf] k6s jfUn]n] ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f h:tf] Hofbf e|i6frf/ x'g] dGqfnodf e|i6frf/sf o; cl3sf ;Dk"0f{ sLlt{dfg tf]8] . OlGhlgo/, ;'=O{=, 8L=O{= cflbsf] lgo'lQm / ;?jfdf leqleq} 3";sf] 8fs af]nfP/ lg0f{o u/fpg] qmd tLj| ePsf] lyof] . d]nDrL vfg]kfgL cfof]hgf / rf}yf] ;8s ;'wf/ cfof]hgfsf] sG;n6]G;L ;DaGwL b'O{ kl/of]hgf ;DaGwL 7]Ssfdf dfq * s/f]8 eGbf a9L /sd rnv]n ePsf] klxn] g} ;fj{hlgs e};s]sf] 5 . dGqL k'q jfUn]n] ljb]zL gful/s -dn]lzog_sf] ;+nUgtfdf klg sDkgL v8f u/]/ leqleq} u'Kt wGbf ;~rfng ul//x]sf 5g\ / To;nfO{ dfnfdfn u/fpg dGqL jfUn]n] cfkm\gf] ;Dk"0f{ clwsf/ / k|efj k|of]u u/L cfPsf 5g\ .

dGqL jfUn]sf] e"ldsf / cfh{g clxn] dfq z+sf:kb b]lvPsf] xf]Og . klxnf] k6s dGqL x'“bf -@)$* ;fndf cfk"lt{ dGqL_ g} pgsf] lqmofsnfk ;Gtf]ifhgs gePsf]n] tTsfnLg k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] s]xL dlxgfd} jvf{:t u/L lbg'ePsf] lyof] . To;kl5 klg jfUn] k6s–k6s dGqL eP t/ e|i6frf/ ug]{ lgot /f]lsPg . @)$* ;fndf lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] k|wfgdGqLTjsfndf cfk"lt{ dGqLaf6 pgsf] dGqL kbsf] ofqf ;'? ePsf] xf] . To; kl5 z]/axfb'/ b]pjfsf] dlGqd08n @)%@ ebf}df pgL ;"rgf tyf ;~rf/ dGqL eP . @)%% ;fndf lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] sfndf e"ld;'wf/ tyf Joj:yf / jfl0fHo dGqL eP . t];|f] cfd r'gfjkl5 ag]sf] s[i0fk|;fb e§/fO{sf] ;/sf/ @)%^ df :yfgLo ljsf;, afnaflnsf dlxnf tyf ;dfhsNof0f dGqL eP . To;kl5 @)%* ;fndf z]/axfb'/sf] ;/sf/ aGof] . of] kl5Nnf] dGqfno ToxL a]nfb]lv pgsf] xftdf k/]sf] xf] . jfUn] ;~rf/dGqL x'“bf To;a]nf 6]lnkmf]g ljt/0fdf ;d]t 3";vf]/L x'g] u/]sf] Jofks rrf{ lyof] . dGqL jfUn] To;a]nf klg b"/;~rf/ ;DaGwL e|i6frf/sf sf/0f clVtof/sf] 3]/fdf k/]sf lyP . jfUn]n] clVtof/sf] kmGbfaf6 To;a]nf plDsg w]/} s;/t ug'{ k/]sf] lyof] . sf+u|];sf Pshgf ;xof]uLn] To;a]nf jfUn]nfO{ arfpg clVtof/sf tTsfnLg k|d'v cfo'Qm /fdk|;fb >]i7;+u kfl/jfl/s ;DaGw ;d]t k|of]u ug'{ k/]sf] lyof] . clVtof/df /x]sf To; a]nfsf] kmfOn cWoog ug]{ xf] eg] clxn] klg b"/;~rf/ sf08df jfUn] bf]ifL 7xl/g] 5g\ . cl:t clVtof/df k/]sf] clwjQmf gGb/fh cfrfo{sf] jfUn] lj?4sf] ph'/L lgs} rlr{t eof] . t/ clVtof/df dGqL jfUn] lj?4 o:tf y'k|} d'2f k/]sf 5g\, h;sf] rrf{ ;fj{hlgs ePsf] 5}g . clVtof/n] cfkm\gf] ;"q dfkm{t nfdf] ;dob]lv jfUn] / pgsf 5f]/fsf] ultljlwsf] lgu/fgL ul//x]sf] 5 .

jfUn]n] dGqL aGbf ;fj{hlgs u/]sf] ;DklQ ljj/0fdf uf]/vf a'ªsf]6df 3/jf/L / v]tLkftL u/L hDdf ^% /f]kgL hUuf lyof] . jfUn]sf] ;DklQ @)$* ;fnsf] xf] . Tof] clxn];Dd a]rlavg ePsf] 5}g . t/ @)%( ;fnsf] ebf} @) ut]df cfOk'Ubf gk'Ub} sl/a ;jf s/f]8 ?k}ofF t gub g} /fVg] JolQmdf kl/0ft e} ;s]5g\ . hfgsf/x? eG5g\– jfUn] / pgsf 5f]/fn] sDtLdf @& s/f]8 ?k}ofF cfh{g u/]sf] cg'dfg 5 . t/ jfUn] ;DklQ ljj/0f 5fglag cfof]unfO{ cfkm";+u ^ nfv ?k}ofF dfq /x]sf], Tof] eGbf a9L x'“b} gePsf] ;DklQ sxfFaf6 b]vfpg] h:tf zAbx? k|of]u u/L clxn] klg rf]lvg] k|oTg ul//x]sf 5g\ . t/ lbg k|ltlbg pxfFsf of] cs't ;DklQsf ljj/0fx? b]lvb} uPsf 5g\ .

!@ jif{df s'g} nufgL g} gu/L oqf] cfh{g s;/L eof] < jfUn]sf] of] ;DklQ b]v]/ ;a}lt/ lha|f] 6f]Sg yflnPsf] 5 . jfUn]n] of] cfh{g ubf{ of] aLrdf cfkm"n] Ps k};f klg nufgL u/]sf] st} s;}nfO{ hfgsf/L 5}g . s'g} nufgL gu/L t:s/Ldf klg o:tf] cfh{g x'“b}g . clxn] jfUn]sf] of] ;DklQ ljj/0f b]v]/ t:s/x? klg cfkm" ;Ddflgt ePsf] 7fGg yfn]sf 5g\ . t:s/L wGbf klg dGqL jfUn]sf] sdfOeGbf s7f]/ k|j[lQsf] x'g] pgLx? atfp“5g\ . Tof] kqmfp k¥of] eg] ltg'{ kg]{ b08n] hf]lvdo'Qm agfPsf] xf] . t:s/x?sf] Psdfq p2]Zo sdfpg] x'G5 . t/ ;dfhdf kl/jt{g u5'{ egL /fhgLltdf nfu]sf o:tf JolQmn] /fhgLltnfO{ t:s/L wGbf eGbf tn kf/]sf] jfUn]sf] k|j[lQ / pknlAwn] b]vfPsf] 5 . !)–!@ jif{sf] cjlwdf s'g} cfly{s nufgL gu/L of] ljlw ;DklQ s;/L cfh{g eof] eGg] k|Zg t 5Fb}5 To;dfly dGqLh:tf] kbdf a;]sf JolQmn] cfkm}+n] ;f]xL k|of]hgsf nflu u7g u/]sf] cfof]udf of] ljj/0f lsg v'nfPgg\ eGg] k|Zg Tof] eGbf emg uDeL/ 5 .

dGqL jfUn] dfly ;DklQ hfFra'em cfof]usf ;fy} clVtof/n] klg sf/jfxL ug]{ ;Defjgf 5 . e|i6frf/ lgjf/0f ;DaGwL jt{dfg sfg'gdf l/Zjtaf6 cfh{g u/]sf] ;DklQ Ps s/f]8 k'Uof] eg] * jif{b]lv !) jif{;Dd s}b x'g] Joj:yf 5 . jfUn];+u Ps s/f]8 eGbf dflysf] /sd t gub} /x]sf] k'i6L e};s]sf] 5 . gofF sfg'gdf of] ;DklQ l/Zjt cflh{t xf]Og egL ;|f]t v'nfpg' kg]{ sfd :jo+ cleof]uLn] ug'{ kg]{5 .


k|wfgdGqL b]pjfn] :ki6 kfg'{ kb{5

8f=/fdz/0f dxt, k"j{ cy{dGqL

k|wfgdGqLsf] ljb]z e|d0f / ljb]zsf] sfo{qmd To;sf] cfjZostf / cf}lrTosf] lgwf{/0f ug]{ k|wfgdGqLsf] sfof{no / ;/sf/n] xf] . ljifosf] dxTj x]/]/ ljb]z e|d0f ug'{k5{ . blIf0f clk|msfsf] hf]xfg];ju{df eO/x]sf] lbuf] ljsf; ;DaGwL ;Dd]ng /fi6« k|d'vx?n] efu lng] lzv/ ;Dd]ng xf] . To; ;Dd]ngdf hfg] k|wfgdGqLsf] lg0f{onfO{ plrt dfGg ;lsG5 . oBlk b]z w]/} ;d:ofn] u|l;t ePsf] cj:yfdf ljb]z hfg} k5{ eGg] klg 5}g . t/ k|wfgdGqL hf]xfg];ju{ guP/ a|;]N; d} a:g'eof] . a|;]N;kl5 a]nfot / yfONof08 x'“b} :jb]z kms{g'eof] . of] k|wfgdGqLsf] k"j{ lgwf{l/t e|d0f xf]Og . pxfFn] lsg o:tf] ug'{eof] a'lemPg . k|wfgdGqLsf] e|d0fsf] sfo{qmd tflnsf dlxgf}+ cufl8 to ul/G5 . s'g lbg, s'g ;dodf s] ug]{, sf];+u e]6\g] w]/} cl3 to ul/G5 . t/ o;f] ePsf] b]lvPg . cToGt xn'sf / xr'jf 9+un] sfo{qmd ag]sf] b]lvof] . o;n] d'n'ssf] zf;g k4lt s;/L rn]sf] 5 eg]/ k|i6ofp“5 . o;nfO{ k|zf;lgs sdhf]/L dfq eGg ldNb}g . b]zdf ;'zf;gsf] t s'/f k/} hfcf];\ zf;g klg clt lgDg :t/sf] /x]sf] Pp6f HjnGt pbfx/0f xf] . hf]xfg];ju{sf] cf}krfl/s sfo{qmddf efu glnO{ k|wfgdGqL kms{g' x'“b}gYof] /, g]kfn ;fs{sf] cWoIf klg xf], To;}n] klg k|wfgdGqLn] blIf0f Plzofsf] g]tfsf] x}l;otn] o; kIfsf] wf/0ff ;f] ;Dd]ngdf /fVg'kYof]{ . Tof] ;Ddfgaf6 xfdL al~rt ePsf 5f}+ . cem ;'Ggdf cfP cg';f/ ;fs{ If]qsf] lbuf] ljsf; ;DaGwL cjwf/0ff kq ;d]t ;dodf k]z gul/Psf] sf/0f To;n] k|j]z kfPg . o;sf] nflu ;fs{ cWoIfsf] x}l;otn] g]kfnn] g}lts lhDd]jf/L lng' k5{ . :ki6 5– ;/sf/ ;/sf/ h:tf] eP/ rln/x]sf] 5}g .

k|wfgdGqL cgf}krfl/s sfo{qmddf g} a9L s]lGb|t x'g'eof] . To;}n] ljb]zdf pxfFsf] :jfut ;Tsf/df eP ul/Psf ultljlwsf] l6Kk0fL plrt x'“b}g . ljb]zdf xfdLn] cgfjZos :jfutsf] ck]Iff /fVg' klg x'“b}g /, k|wfgdGqLsf] e|d0fsf] cjlwdf g} j]lNhod ;/sf/ ;+s6u|:t aGof] . t/ o;nfO{ gsf/fTds l6Kk0fL ug{ ldNb}g, of] sfutfnL / ;+of]u k/]sf] dfq xf] . k|wfgdGqLn] xltof/ vl/b ;DaGwL s'/f ug'{ ePsf] x'g ;S5 . t/ To;}sf] nflu k|wfgdGqL a]lNhod hfg' h?/L lyPg . xltof/ vl/b ;DaGwL lg0f{o klxnf g} eO;s]sf] lyof] . a]lNhod ;/sf/n] To;nfO{ :jLs[lt lbg] ;DaGwL ljjfb lyof] . sfutfnLn] Tof] ljjfb ToxLa]nf eof] h'ga]nf k|wfgdGqL b]pjf j]lNhoddf x'g'x'G5 . of] af3 s/fpg' / afv|f x/fpg' eg]h:t} Pp6f ;+of]u dfq xf] . a]lNhoddf pTkGg Tof] ljjfbnfO{ k|wfgdGqLsf] e|d0fn] lgZro g} d2t u/]sf] xf]nf . a'em\gdf cfP;Dd k|wfgdGqL xltof/ vl/b ;DaGwL ljifonfO{ g} lnP/ ljb]z uPsf] klg xf]Og . e|d0fsf] p2]Zo Tof] x'“bf klg xf]Og . blIf0f clk|msf hfg' cl3 o'/f]kdf a:bf ToxfFsf o'/f]lkog sldzgsf kbflwsf/L / o'/f]lkog /fi6«sf ;/sf/;+u af6f]df kbf{ e]63f6 ug'{ :jfefljs k|lqmof xf] . To;sf/0f o;df s'g} uDeL/ Ph]08f lyPg . o; k|sf/sf] e]63f6 klxn] klg x'g] uy]{ .

zfxL ;]gfnfO{ cfw'lgs xltof/n] ;'–;DkGg u/fpg, ;]gfnfO{ xltof/ lbnfpg' kg]{ cfjZostf ;a}n] dx;'; u/]sf lyP . ;a} /fhgLlts kf6L{n] klg :jLsf/ u/]sf] 5 / o;df ljjfb 5}g . ;]gfsf] ;+Vof yKg] sfd klg ePsf] 5 . o;} l;nl;nfdf xltof/ vl/b ug]{ lg0f{o ePsf] 5 / To;sf] nflu plrt ah]6 klg 5'6\ofOPsf] 5 . To;}sf] xltof/ vl/b ;DaGwL s'/fnfO{ cgf}7f] dfGg ldNb}g . s:tf] xltof/ vl/b ug]{ eGg] s'/f zfxL ;]gfn] lg0f{o ug]{ s'/f xf] . k|wfgdGqLsf] e|d0fsf] cj;/df g} xltof/ vl/bdf sldzgsf] v]n ePsf] rrf{ rNg yfn]sf] 5 . o:tf] rrf{ x'g' b'Mvb\ s'/f xf] . o:tf] rrf{ x'g glbgsf] nflu ;/sf/n] kf/bzL{ 9+un] cfkm\gf] s'/f hg;dIf /fVg'k5{ . /IffdGqL klg x'g' ePsf k|wfgdGqL j]lNhodaf6 kmls{g' ePsf] 5, pxfFn] xltof/ vl/bdf æaLrsf] JolQmsf]Æ xft 5}g, sldzg v]n ePsf] 5}g eg]/ k|i6\ofpg' k5{ . klxn] ;/sf/n] dx+uf ;fdfg lsGbf aLrsf] JolQmsf] e"ldsf /xg gx'g] dGqL n]vfk9L klg ug]{ ul/Psf] lyof] . xltof/ vl/bdf s'g} sldzg Ph]G6 ePdf :ki6 kfl/g'k5{ / To;nfO{ slt /sd lbOPsf] 5 Tof] klg hg;dIf cfpg'k5{ . tf ls sldzgsf] k};f s/sf] bfo/fdf cfpg ;sf];\ . j]lNhod ;/sf/b]lv ;+;b\;Dd ;+nUg 5 To;}n] g]kfn / j]lNhod b'j} b]zaf6 o;af/]df k|i6\ofpg' h?/L 5 . of] xltof/ g]kfnLn] cfkm\g} k};fn] vl/b ug{ nfu]sf] xf] . xfdL qm]tf xf}+ . qm]tfsf] xft ;w}+ dfly x'G5 . xfd|f] b]zsf] sfg'gn] ;/sf/L vl/bdf sldzg Ph]G6sf] e"ldsf :ki6 kfg]{ jfWosf/L Joj:yf u/]sf] 5 . g]kfnL k};f sldzgdf klg vr{ eof] eg] Tof] b'ef{Uok"0f{ x'G5 . xfd|f] cfly{s lgodn] eG5– sldzgsf] k};f kf/bzL{ x'g'k5{ . csf]{ s'/f, cfly{s clgoldttfsf] lj?4 hgdt k|jn ePsf] cj:yf 5 . /fh:jsf s]xL sd{rf/LnfO{ clVtof/n] sf/jfxL ul//x]sf] 5 . cfly{s n]gb]gsf ;a} s'/f kf/bzL{ x'g'k5{ . lghL If]q ;+nUg /x]sf] Jofkf/df cfkm\gf] ;fdfg ljqmL u/fP jfkt Ph]G6nfO{ s]xL /sd lbg] k|fjwfg x'G5 . emg xftxltof/ Pj+ dx+uf ;'/Iff ;fdu|Ldf sldzgsf] e"ldsf cem} a9L x'G5 . /sd lbg] k|fjwfg x'G5 . oxfF klg To;f] ePsf] xf] eg] yfxf x'g'k¥of] . t/ h;/L k|wfgdGqL o;df ;+nUg x'g'x'G5 eGg] rrf{ ul/Psf] 5, o:tf s'/fx?df cS;/ u/]/ /fhgLlt1x?nfO{ bf]if lbg] rng 5 . t/ Pp6f lhDd]jf/ JolQmn] ljgf cfwf/ s;}nfO{ bf]if nufpg ldNb}g . k|wfgdGqLsf] ;+nUgtf xf]nf eGg] ljZjf; dnfO{ 5}g . o;f] eGg k|wfgdGqLsf] kbsf] ;d]t cjd"Nog ug'{ xf] . t/ klg k|wfgdGqLn] xltof/ vl/bsf aLrsf] JolQmsf] s'g} e"ldsf gePsf] :ki6 kfg'{ ePdf 7"nf] hgdtnfO{ ;Gt'i6 kfg{df d2t k'Ub5 . xfnsf] cj:yfdf of] olt ;+j]bgzLn ljifo xf] ls xftxltof/sf] vl/bdf dfq xf]Og x]lnsf]K6/ Pj+ cGo xf8{j]o/ vl/bdf sldzg 5 jf 5}g To;af/] ;/sf/n] :ki6 kfg}{ k5{ . cGoyf z+sf ug]{ k|z:t 7fp“ /xG5 .

clxn];Dd g]kfnL sf+u|];df cflwsfl/tfsf] ljjfb klg ;fDo ePsf] 5}g . clxn] sf+u|]; km'6]sf] eGg ldNg] cj:yf klg 5}g . lsgeg] b'j} KfIfn] æcflwsfl/s sf+u|]; xfdL xf}+, eg]sf 5g\ . ljeflht eof}+ eg]sf 5}gg\ . of] ljjfbsf] ljifo klg xf]Og . lul/hfk|;fb sf]O/fnf ;efklt ePsf] sf+u]|; afx]s csf]{ cflwsfl/s sf+u|]; 5Fb} 5}g . of] 3fd em}+ 5n{· ePsf] s'/fdf klg lgjf{rg cfof]un] clxn];Dd lg0f{o glbPsf] sf/0fn] of] ljjfb lg:s]sf] xf] . lgjf{rg cfof]un] sf]O/fnf ;efklt ePsf] sf+u|];sf] cflwsfl/tf k|dfl0ft gul/sg ;'v} 5}g . To;kl5 ljjfbsf] cGTo x'G5 / cfkm"nfO{ sf+u|]; eGg] ;a} sf+u|];sf] 5ftfd'lg cfpg'k5{ . cfof]usf] lg0f{odf lrQ ga'emfP/ s;}n] csf]{ kf6L{ u7g u5{g\ eg] To;nfO{ csf]{ kf6L{sf] gfd lbOG5 . /, lgjf{rg cfof]uaf6 sf+u|];n] sf+u|];sf] r'gfj lrGx gkfpg] xf] eg] To;nfO{ 7"nf] b'3{6gf eGg'k5{ . Tolta]nf k|hftGq ;+s6df kg{ nfUof] eg]/ 7fg] x'G5 . b'3{6gfkl5 s:tf] pkrf/ ug]{ eGg] lg0f{o cufl8 ug{ ;lsGg . r'gfj lrGx gkfP o;} ug]{ eGg] kf6L{n] lg0f{o u/]sf] klg 5}g / cflwsfl/tf k|dfl0ft x'“b}g ls eGg] z+sf klg 5}g . To;f] ePg eg] lgikIf lgjf{rgsf] lhDdf lnPsf] lgjf{rg cfof]un] cfkm\gf] lhDd]jf/L lgjf{x ug{ ;S5 ls ;Sb}g eGg] af/] klg z+sf pTkGg x'G5 . cfof]un] r'gfj lrGx ;xL sf+u|];nfO{ lbPg eg] æ?n ckm nÆ pNn+3g ePsf] dflgG5 . k|hftGq eg]sf] æ?n ckm nÆ xf] . lgod, sfg'g ljwfgaf/] k|hftflGqs Joj:yfdf zf;g ul/G5 . t/ To;nfO{ tf]l8of] eg] vt/f pTkGg x'G5 . olb æ?n ckm nÆ g]kfndf 5 eg] æ?vÆ c? s;}n] kfpg ;Sb}g .

sf+u|];df clxn] Pstfsf] k|of; ePsf] 5}g . sf+u|]; cflwsfl/tfsf] ljjfb ;dfKt eP/ ;+:yfkg kIfn] ?v lrGx kfPkl5 To; kf6L{df :jtM ;a} ;dflxt x'G5g\ . lul/hfafa's} g]t[Tjdf ;a} sf+u|];nfO{ ;d]6\g] k|of; x'g'k5{ eGg] xfd|f] wf/0ff xf] . of] ljjfb ;dfKt ePkl5 sf+u|]; r'gfjL tof/Ldf nfU5 . oBlk r'gfj u/fpg sl7g 5 eg]/ ;a} kf6L{n] elg/x]sf 5g\, sf+u|];n] klg eg]sf] 5 . kxf8L lhNnfdf ;b/d'sfd afx]ssf 7fp“df uP/ ;Dd]ng ug]{ cj:yf 5}g . of] r'gfjsf] nflu pko'Qm ;do xf]Og . r'gfj u/fpg] lg0f{o ;/f;/ unt lg0f{o xf] . ;/sf/n] lx+;fTds ultljlw oyfjt 5 eg]/ ;+s6sfn nufof] eg] Tof] emg\ b'ef{Uok"0f{ lg0f{o x'G5 . ;/sf/nfO{ ;+s6sfn nufpg} lyof] eg] ;+;b\ lj36g lsg u/]sf] < ;+;b\n] s] ck/fw u/]sf] lyof] < lgjf{rgsf] 3f]if0ff ul/;s]kl5 ;+s6sfn nufP/ Psflt/ df}lns clwsf/ xgg ug]{ csf]{tkm{ r'gfj u5{' eGg] < clg zflGt ;'/Iffsf] cg'e"lt lbg g;Sg] . of] t k/:k/ lj/f]wL s'/f xf] . r'gfjsf] nflu zflGt ;'/Iffsf] k"0f{ Uof/]G6L x'g'k5{ . b]zsf] s'g} klg efudf :jtGqtfk"j{s 3'Dg], cfd;ef ug]{ jftfj/0f x'g'k5{ . r'gfjsf] lbgdf ;'/Iffsf] 3]/fdf a;]/, dtbfg s]Gb| dfq ;'/Iff u/]/ ;'/Iffsf] Uof/]G6L x'“b}g . of] t nflbPsf] r'gfj xf] . k|fljlws ?kdf of] r'gfj ;DkGg xf]nf t/ Jofks hg;xeflutf eP/ hgfb]z lbg] vfnsf] lgjf{rg x'g] cj:yf 5}g . Jofks hg;xeflutf ljgfsf] r'gfj k|fljlws ?kdf dfq ;DkGg u/]/ s] b]zdf k|hftGqsf] /Iff x'g ;S5, hgdtsf] k|ltlglwTj x'g ;S5, of] uDeL/ ljifo xf] . d]/f] ljrf/df cfufdL lbgx?df sd;]sd tLgj6f /fi6«JofkL lgjf{rg x'g] cj:yf b]v]sf] 5' . klxnf] sflt{s @& sf] r'gfj h'g k|fljlws ?kdf dfq x'g ;Snf, Jofks hgdt k|ltlglwTj ug]{ vfnsf] x'“b}g . t;y{ lgjf{rg ;d:of pTkGg x'g ;S5 . bf];|f] :yfgLo lgsfox?sf] lgjf{rg h'g o;} jif{sf] r}q dlxgf leq ;DkGg ug'{ kg]{ ;/sf/n] lg0f{o u/]sf] 5 . / t];|f] lgjf{rg eg]sf] dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg eP kl5 pgLx?nfO{ klg /fli6«o d"nwf/df NofP/ ul/g] lgjf{rg h;nfO{ ;lhn};+u cg'dfg ug{ ;lsG5 . dfcf]jfbLx? /fli6«o d"nwf/df gcfP klg o;sf] cfd lgjf{rgsf] rfF8} g} cfjZostf kg]{ x'g ;S5 lsgeg] sflt{s @& ut] x'g] lgjf{rgn] hgdtsf] ;xL k|ltlglwTj ug{ ;S5 eGg] s'/f :jod\ ;/sf/df a:g]x? / lgjf{rg cfof]u ;d]tnfO{ ljZjf; 5}g . s] of] ul/j d'n'sn] o;/L Ps kl5 csf]{ cToGt dx+uf] lgjf{rgnfO{ y]Ug ;S5 < Pp6f lgjf{rgsf] vr{ xfnsf] cj:yfdf sd;]sd tLg c/a ?k}ofFsf] cg'dfg 5 . /fhgLlts ;'ema'em Pj+ kof{Kt u[xsfo{ ePsf] cj:yfdf Ps k6ssf] lgjf{rgn] s] oL tLgj6} cj:yfdf x'g ;Sg] lgjf{rgsf] p2]Zo k"/f ug{ ;Sg] lyPg <

k|:t'ltM k|sfz lu/L


| :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | :tDe | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP