|
k|]d /
hLjg Clif wdnf cGt/hftLo ljjfx ug]{ hf]8Lx? k|foh;f]
;'6'Ss efu]/ ljjfx u5{g\ . eJo cg'i7fg ljgf Psn] csf]{nfO{ 6Lsf nufOlbof], cfhb]lv
ltdL / d b'nxfb'nxL eof}+ . eGof] clg bz, kGw| lbg uf]Ko nhdf latfof] s'/f
vtd . pxfn] klg cGthf{tLo ljjfx g} ug'{
ePsf] xf], t/ lgtfGt j]Un} 9+un] . k~rfotsfnsf rlr{t /fhgLlts v]nf8L s]z/axfb'/
lai6n] leq\ofpg t g]jfgL{ s]6L leq\ofpg' eof], t/ g]jf/ k/Dk/fsf] ;Ddfg u/]/ . ldgjf{
>]i7;usf] k|]d sxfgLnfO{ ;+of]ufGt kl/0flt lbg lji6n] cGt/hftLo ljjfxsf] gof
z}nL ckgfpg' eof] . s]6Lsf] 3/df g]jf/ k/Dk/fn] pxfx?sf] ljjfx eof], leq\ofpbf
If]qL k/Dk/fn] . b'j} kl/jf/sf] ;f+:s[lts k/Dk/fnfO{ ;Ddfg u/]/ ;'? ePsf] xf]
s]z/axfb'/ lji6 / ldgjf{sf] bfDkTo hLjg . pxfx?sf] k|]d sxfgL
l;g]dfÚ df
b]vfOg] k|]d sxfgLeGbf km/s lyPg .
sn]hdf e]6 x'g], Ps csf{nfO{ ;fyL atfpg] /
ldqtf emf+lub} uPkl5 k|]ddf ablng] 36gfqmd pxfx?sf] hLjgdf klg ePsf] 5 .
sLlt{k'/sf] Nofa :s'ndf sIff rf/df egf{ ePb]lv g} lji6;u ldgjf{sf] e]6 ePsf]
lyof] . s]6fs]6L pd]/b]lv g} ldNg] ;fyL x'g'x'GYof] pxfx? . k9fO;u}
ldqtf / pd]/ a9\b} uof] . Ps csf{sf] 3/df cfpg], hfg];d]t x'g yfNof] . t/ Tof]
ldqtf lgZ5n lyof], lgisk6 lyof] . clxn]sf] h:tf]
un{k|m]08Ú agfpgf;fy Soflag
/]:6'/fdf n}hfg] ;+:sf/ lyPg To;a]nf . s]6fs]6faLr x'g] ldqtfem}+ ;/n lyof] pxfx?sf]
ldqtf . v]Ng], l;g]df x]g{ hfg] /dfOnf lyP cNnf/] lbgx? . P;=Pn=;L lbP/ SofDk; cnu eP klg ldqtf
6'6]g . lji6 ha Pd=P=sf] tx;Dd k'Ug'eof], clg dgsf] s'g} s'gfdf afn;vfk|lt cfzlQm
knfof], nueu Pp6f o'u;Ddsf] lgs6tfn] ;fy{s ;DaGw vf]Hof] . ldgjf{sf] dgdf klg o:t}
eO/x]sf] /x]5 . pd]/ k'lu;s]sf]n] k|]dsf] k|:tfjeGbf klg ;f]em} ljjfxs} k|:tfj /fVg'
eof] lji6n] . s]6Laf6 :jLsf/f]lQm ePkl5 kl/jf/df s'/f k'Uof] . æcfdfn] t 5f]/fn] csf]{ hftsL s]6L;u
ljjfx gul/lbP x'GYof] eGg] rfxgf /fVg' ePsf] lyof], t/ a'afn] :jLs[lt lbg' eof], b'j}
kl/jf/sf] k/Dk/fnfO{ ;Ddfg ug]{ ;xdltdf xfdLn] ljjfx u¥of}+ .Æ ljjfx t eof], t/
ldngsf] :j0fL{d If0f cfpg 7\ofSs} Ps jif{ nfUof] . ljjfx u/]sf] rf/ kfr lbgkl5
g} pxfx? sfd ljz]ifn] cnu x'g'k¥of] k9fO{ k"/f ug'{ lyof] . æb'Mvsf] s'/f of] 5 ls xfdLn] xlgd'g dgfpg}
kfPgf}+ .Æ lji6n] eGg' eof] . t/ cfkm"nfO{ cfhsf] cj:yf;Dd k'¥ofpg
>LdtLsf] of]ubfg /x]sf] lji6 ;ua{ atfpg'x'G5 . æd]/L >LdtL b'lgofd}
/fd|L l5g\ nfU5, pgsf] af}l4stf, ;/ntf / d]xgtLkgaf6 d pgLk|lt cfslif{t ePsf] lyP
clxn] klg pgL p:t} l5g\ .Æ lji6n] o;f] elg/xbf 5]pd} /xg' ePsL ldgjf{ d';'d';'
xfl;/xg' ePsf] lyof] . k|]d x[bob]lv ug'{k5{ eGg'x'g] lji6 ;]S;sf
af/]df eGg'x''G5 ;]S; dfgjLo cfjZostf xf], t/ of] 5f8f x'g'x'b}g . 5f8f
;]S;n] ljs[lt hGdfp5 . ;]S; Ps yf]s xf], ;jyf]s xf]Og . pxfsf] hGd;u} cfw'lgs g]kfnsf]
Oltxf; k|f/De ePsf] lyof] eGbf cTo'lQm gxf]nf . d'n'sn] !)$ jifL{o x's'dL hxflgof
/f0ff zf;gaf6 d'lQm kfPs} ;fn cyf{t\ @))& ;fn df3 * ut] s]z/axfb'/ lai6sf] hGd ePsf]
lyof] . lktf 8f]/axfb'/ lai6 To;a]nf kf6g
d+unahf/l:yt sGof xfO:s'nsf] x]8df:6/ x'g'x''GYof] . t/ jfNosfnsf sl/a ;ft jif{
uf]bfj/L / ah|af/fxLsf] aLrdf cjl:yt nlntk'/sf] ;'Gb/ ufp em?jf/f;Ldf xh'/cfdfsf]
nf8Kof/df ljTof] pxfsf] . b'O{ jif{hlt sflndf6Lsf] hgk|eft :s'ndf
k9]kl5 Ps}k6s sIff rf/df kf6gsf] Nofj :s'ndf egf{ ul/Psf] lyof] pxfnfO{ .
P;=Pn=;L= ;f]xL :s'naf6 k"/f eof] . k9fOdf t pxf t]h x'g'x'GYof] g},
cltl/Qm lqmofsnfkdf :s"nsf] gfd /fVg' ePsf] lyof] lai6n] . æd xf:o snfsf/ lyP,
k'm6jndf :s'ns} j]i6 Kn]o/, Toltdfq xf]Og j]i6 :sfp6 klg d g} lyPÆ pxfn] tL
lbg ;+emb} eGg'eof] . dx]Gb|/Tg SofDk;af6 cfO=P= / kf6g sn]haf6
aLP k"/f ubf{;Dd pxf /fhgLlts ?kdf s'g} kf6L{df cfj4 x'g'x'GgYof] . t/
ldqjt :jefj / k9fOdf cAan ePsfn] SofDk; o'lgogsf lgjf{rgdf pxf :jtGq p7] klg
lhTg'x'GYof] . clvn / g]lj;+3df gnfuL :jtGq pDd]bjf/ eP/ dx]Gb|/Tg / kf6g sn]h b'j}df
cfkm\gf] kfnfdf :jljo' ;lrj aGg pxf ;kmn x'g' ePsf] lyof] . t/ efjgfTds ?kdf
pxf sDo'lg:6;ueGbf k|hftflGqs ;d"xx?;u glhs x'g'x'GYof] . lqe'jg ljZjljBfnoaf6 Pd=P=df ;jf]{Ts[i6
c+s NofP/ :j0f{kbs kfpg' eof] pxfn] . ælqljsf] Oltxf;d} /fhgLltzf:qsf kfrj6}
ljifodf 6k ug]{ d g} x', d}n] 6f]6n 6k, ljifo 6k / k'/} ljifo 6k u/]/ kfpg] ;a} kbs
lht]sf] lyPÆ ldng;f/ / Odfgbf/ /fhgLlt1 lji6n] uj{sf;fy eGg'eof] . lqljljdf 6k u/]kl5 :jtM k|fWofkssf] hflu/
kfOGYof] . t/ pxfsf] wf]sf] lyof] kLPr8L ug]{ . sf]nlDaof Knfg
cGtu{t kLPr8L ug{ kfpg] cj;/ pxfsf] xftd} lyof] . @)#) ;fnlt/sf] s'/f xf] of],
s]z/axfb'/ lai6sf] hLjg ofqfdf b'O{j6f jf6f cufl8 t]l;{P Ps, sf]nlDaof Knfg cGtu{t
kLPr8L ug{ ljb]z hfg] . b'O{, nlntk'/ em?jf/f;L ufpsf] k|wfgk~r eP/
:jb]zd} /fhgLlt ug]{ . dgdf åGå rln/x]s} a]nf To;}tfs pxfsf]
ljjfx eof] . To;kl5 pxfsf kfOnf :jb]zd} cl8P . em?jf/f;Lsf] k|wfgk~r dfq
xf]Og lhNnf k~rfot ;b:o eP/ kfr jif{ :yfgLo /fhgLltdf cfkm\gf] ks8 dha't agfpg'eof]
pxfn] . t/ tTsfnLg ufpkms{ cleofgsf dfG5]n]
pxfnfO{ k~rfot k|j]z u/]/ k~rfotnfO{ ef8\g cfPsf] eGb} y'lglbP5g\ . s]xL ;dokl5
ljZjaGw' yfkf ufpkms{sf] cWoIf eP / pgn] g} lji6nfO{ 5fl8P . :yfgLo :t/df
ks8 ePsf] / h]n klg k/]sf] emf]+sdf s]Gb|Lo :t/s} /fhgLltdf xfdkmfNg] c7f]6 ug'{eof] pxfn] .
@)#^ ;fnsf] hgdt ;+u|xkl5 aflnudtflwsf/ cGtu{t pxf /fli6«o k~rfotsf] lgjf{rgdf v8f
x'g'eof] / ljhoL klg aGg'eof] . æd}n] l;l8of] / c~rfnfwLznfO{ /S;L / df;' v'jfP/
r'gfj lht]sf] lyOg, cfkm\g} lxDdtn] n8]sf] lyP, hgtfn] ;fy lbPÆ pxfn]
eGg'eof] . r'gfj lht]sf] b'O{ dlxgfkl5 g} pxf
lzIff ;xfos dGqL aGg'eof] . @)$# ;fndf k'gM /fk+; lht]/ k'gM /fHodGqL aGg'eof] .
@)$% ;fndf km"n dGqL ePsf] rf/ dlxgf lat]sf] lyPg, /+uzfnfdf cfPsf] x'/Ln] pxfsf]
kb;d]t p8fof] . @)$% ;fndf bz/y /+uzfnfdf x'/Lsf sf/0f &@ hgfsf] RoflkP/ d[To'
ePkl5 ljefuLo dGqLsf] x}l;otn] g}lts lhDd]jf/L af]w ub}{ pxfn] /fhLgfdf lbg' ePsf]
lyof] . t/ Ps;ftf ljTbf klg /fhfaf6 pxfsf] /fhLgfdf :jLs[t ePg . bz{ge]6sf
qmddf /fhfaf6 x's'd eP5 ælji6, x'/L atf; ltdLn] NofPsf] xf] / < hfGg] eP/
/fhLgfdf lbPsf] .Æ t/ lji6n] dfGg' ePg . cfdL{ Snadf
cfof]lht Pp6f /flqef]hdf k'gM /fhLgfdf :jLs[ltsf nflu ljGtL r9fPkl5 pxf kbd'Qm
x'g'ePsf] lyof] . w]/}n] /fhLgfdf lbg'kbf{ cr]n æ g}ltstfsf] cfwf/df kbaf6 /fhLgfdf
lbPsf] ukm 5f6\5g\, t/ u0f]zdfg l;+xn] ;d]t d]/f] k|z+;f ug'{ ePsf] 5, ljgf :jfy{ /fhLgfdf
lbg] d} x', k~rfotdf d h:tf c? klg lyP .Æ lji6n] eGg'eof] . ef]hk'/df P;=Pn=;L= k/LIff x'bf lr6
rf]/Lsf] qmd a9]kl5 l;l8of]n] lji6nfO{ kmf]gdf eg]5g\ dGqLHo" k/LIff c/fhs
eof] ., ;DxfNg uf]nL 7f]Sg' knf{ h:tf] 5 . lji6n] eGg' eP5 x'G5, uf]nL
rnfpg' k/] rnfP x'G5 . Tof] 36gfaf6 Ps ljBfyL{sf] lgwg
eof] . lji6 eGg'x'G5 d}n] Tof] 36gfsf] lhDd]jf/L lnPsf] lyP, lsgsL cfb]z
d}n] lbPsf] lyP . To:t} cfkm\gf] sfo{sfndf pxfn] Psk6s
eQmk'/df #) xhf/ ljBfyL{sf] k/LIff g} /f]lslbg' eof] . rf/÷kfr sIff dfq kf;
ePsfnfO{ bz kf;sf] ;l6{lkms]6 agfP/ df:6/x?n] P;=Pn=;L=k/LIffdf /fv]sf] yfxf kfPkl5 pxfn]
k/LIff g} /f]lslbg' eof] . t/ To;jfkt kfr;oeGbf a9L dfG5]n] kf6gdf pxfnfO{
3]/]sf lyP . æsl/j rf/ aif{;Dd t af6f]df lx+8\g} gx'g] lyof], 9'+ufn] xfGy]Æ pxfn]
eGg'eof] . @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngdf pxf ;Qfdf
x'g'x'Gy]g . t/ æcfGbf]ngsf/Lsf] s'/f ;'[Gg'k5{, c/fli6«o tTj eg]/ bdg u/]/ ljb|f]x
;fDo x'b}gÆ eGg] kIfsf] jsfnt ug'{ ePsf] lyof] pxfn] . cfGbf]ngsf/Ln]
kf6gdf k|x/LnfO{ 3]/]/ hnfpg nfUbf jf k|x/Ln] cfGbf]ngsf/L dfly bdg rnfpbf arfpg]
k|oTg ug'{x'GYof] pxf . t/ /fhgLlts bnd} nfu]/ pxf cfGbf]ngdf xf]ldg'
ePg . ax'bn cfof], k"j{ k~rx? ldn]/
/fli6«o k|hftGq kf6L{ gfdsf b'O{j6f kf6L{ :yfkgf eP rGb / yfkfsf gfddf . lji6
yfkf cWoIf /xg' ePsf] /fk|kfdf dxfdGqL aGg'eof] . @)$* ;fnsf] r'gfjdf /fk|kfaf6}
pDd]bjf/ aGg'eof] . æk~rfotsfndf abdf;L ug]{x? sfjf{xLsf]
8/n] sf+u|]; sDo'lg:6df xfd kmflnxfn]+, xfdLnfO{ 9'+ufd'9f afx]s s]xL lyPg, To:tf] a]nfdf
klg cf7;o ef]6sf] cGt/df dfq d xf/]+ . d]/f] kf6L{ cWoIfsf] t hdfgt hkmt g} ePsf]
lyof]Æ lji6n] eGg'[eof] . @)%! ;fnsf] lgjf{rgkl5 pxf g]kfnL
sf+u|];df nfUg'eof] . r'gfj n8\g] wf]sf] x'bf x'b} klg pxfnfO{
/fli6«o;efdf k'¥ofOof] . @)%^ ;fnsf] r'gfjdf /fli6«o;efaf6 /fhLdfgf lbP/ pxf
:jtGq 9+un] p7\g'eof] / w]/} dtn] k/flht x'g'eof] . pxfn] eGg'eof] ljj]sn] b]v]sf]
s'/f af]Ng dnfO{ s;}n] /f]Sg ;s]sf] 5}g, hgdtsf] hunfO{ d]/f] If]qdf s;}sf] afpn] xNnfpg
;s]sf] 5}g .Æ g]kfnL sf+u|]; / Pdfn]h:tf k|d'v ;+;b\jfbL
bnx?n] ;d]t cfkm\gf] /fhgLlts e"ldsf km]nf kfg{ g;lsO/x]sf] a]nf bnut /fhgLltaf6 k[ys
lji6 To;}n] cr]n km';{bdf x'g'x'G5 . km"n}km"nsf] au+}rfsf] aLrdf nlntk'/df
cfkm\g} lgjf;df cfkm"n] kfn]sf s's'/x?;u lh:sb}, k':tsx? k9\b} / k'/fgf ;fyLx?;u
e]6\b} ljlt/x]sf 5g\ pxfsf If0fx? . vfg / nfpg Tolt ;f]v 5}g pxfnfO{ .
;fwf/0f eP k'U5 . /S;L, r'/f]6 eg] lglZrt dfqfdf lng'x''G5 . pxfn] /x:o
vf]Nb} eGg'eof] ædnfO{ d]/f] bfOnfO{ /S;L vfg a'afn] l;sfpg' ePsf]
xf] .Æ s'/fsfgL ubf{ub}{ Pp6f s's'/ bf}8]/
cfof] . lji6n] eGg'eof] P wg] wdnfhLnfO{ ;nfd u/ . ;]gf / k|x/Lsf
s's'/n] kfpg] ;a} tflnd kfPsf] Tof] s's'/n] cf1fsf/L eP/ ;nfd u¥of] p;n] k'R5/ xNnfP/
ljbfO u/]kl5 :tDesf/ klg lji6 lgjf;af6 aflxl/of] . rlr{t
k|;+u s]bf/ ;'j]bL g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& hLljt 5
ls 5}g eGg] ;jfndf p7\g] u/]sf] lh1f;fx?n] )%( c;f]h !* ut]sf] zfxL 3f]if0ffaf6 7f]; ?k
wf/0f ug]{ df}sf kfP . k|ltudgsf] 7f]; k|df0f, ;+ljwfgnfO{ d[t t'Nofpg] o:t} sbd x'g
;Sg] lyof] . Toltj]nf;Dd To:tf] ePsf] lyPg . t/ ToxL 3f]if0ffåf/f eg] ljt]sf]
jfx| jif{df jt{dfg ;+ljwfgdfly ;aeGbf 7"nf] k|xf/ ul/of] . To;cl3 g} k|hftGqf]Q/
g]kfnn] slxNo} ef]Ug' gk/]sf] ;d:of;u h'Wg' kl//x]sf] cg'ej ul/Psf] lyof] .
æk|ltlglw;efsf] lj36g, :yfgLo hglgjf{lrt lgsfox?sf] Dofb ;dflKt, dfcf]jfbL ;d:of /
;+s6sfnsf] 3f]if0ffsf] ;Defjgfh:tf sf/s tTjx?sf] s"nof]uaf6 g]kfnLx? hl6ntd\ l:yltsf]
;fdgf ub}{5g\ eGg] :ki6Æ /x]sf] ljZn]if0f To;a]nf ul/b} lyof] . @)%( ;fnsf] k';
dWo;Dd klg g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& d"l5{t cj:yfd} /x\of] . c;f]h !* sf] zfxL 3f]if0ffdf g]kfnsf
d'Vod'Vo /fhgLlts kf6L{x?k|lt ;+s]t ub}{ pNn]v ul/Psf] lyof] æ/fli6«otf, /fli6«o
Pstf / ;fj{ef}ldstf arfpg, b]zdf zflGt ;'/Iff sfod /fVg, b]znfO{ s'g} sf/0faf6 klg lau|bf]
l:yltaf6 arfpg] lhDd]jf/L klg xfdLdf ePsf]n] xfdLaf6 k|of]u eOcfPsf] /fhsLo ;Qfsf] k|of]u
ul/aS;L g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, )$& sf] dd{ / efjgfcg'?k ;+ljwfgsf] wf/f @& sf]
pkwf/f -#_ nfO{ ;d]t ljrf/ u/L ;+ljwfg adf]lhd lgjf{rg ;dod} ;DkGg ug{ c;Ifd k|wfgdGqL
z]/axfb'/ b]pjfnfO{ kbd'St u/L dlGqkl/ifb\ lj36g ug{ / cfufdL sflQs @& ut]
k|ltlglw;efsf nflu x'g] lgjf{rg;d]t :ylut ug'{kg]{ kl/l:ylt cfOk/]sf] 5 .Æ zfxL 3f]if0ffdf æ;+j}wflgs /fhtGq tyf
ax'bnLo k|hftGqk|ltsf] k|ltj4tf Pj+ lgi7fdf xfdL cfr cfpg' lbg] 5}gf}+Æ klg elgPsf]
lyof] . g]skf -Pdfn]_ n] 3f]if0ffnfO{ ;+j}wflgs q'l6 eGof] . g]kfnL sf+u|];n]
æzfxL 3f]if0ff g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf] d"n dd{ / efjgf ljk/Lt ePsf]
dx;'; ub}{ o; sbdn] ;+j}wflgs /fhtGq / hgpQ/bfoL ax'bnLo k|hftflGqs Joj:yfnO{ sdhf]/
kf/]sf]Æ 7fGof] . t/ 3f]if0ffdf pNn]lvt ToxL Ps k+lQmsf sf/0f Pdfn] / sf+u|]; jif{
@))@ sf] cGTo;Dd} /fhfaf6 q'l6 ;RofOg] cfzf ul//x]sf lyP . /fhf 1fg]Gb|sf], hglgjf{lrt ;/sf/nfO{
vf/]h ug]{ @)%( ;fnsf] zfxL 3f]if0ff :juL{o /fhf dx]Gb|sf] @)!& ;fnsf] zfxL 3f]if0ff;u}
ldNbf]h'Nbf] b]lvPsf] s'/f z'?b]lv g} p7]sf] lyof] . )!& k'; ! sf] zfxL
3f]if0ffdf elgPsf] lyof] æpk/f]Qm jftfj/0f x6fO{ zflGt ;'/Iff sfod /fVg / b]znfO{
;+qmd0f l:yltaf6 arfpg ljz]if Joj:yfsf] h?/t kg{ cfPsf]n] tyf b]z / hgtfsf] lxtnfO{ dfq
Wofgdf /fvL ;+ljwfgsf] wf/f %% sf] clwsf/ k|of]u u/L of] dlGqd08n / ;+;b\sf b'j} ;bgx?;d]t
xfdLaf6 cfh of] 3f]if0ffåf/f lj36g ul/aS;]sf 5f} . s'g} gof Joj:yf ug{ s]xL
;do nfUg] x'bf csf]{ Joj:yf geP;Dd d'n'ssf] zf;gef/ xfdLaf6} :jo+ u|x0f ul/aS;]sf]
5f}+ .Æ c;f]h !* ut]sf] zfxL 3f]if0ffn] æhgtfsf]
;+k|e'tfnfO{ ckx[t u/]kl5 g]kfnL sf+u|];n] cf}krfl/s lg0f{oåf/f ;+k|e'tfsf] k'gM:yf{kgfsf
lglDt hgtfdf hfg] / hgdt lgdf{0f ug]{ sfo{ k|f/DeÆ u/]sf] atfOof] . o;} qmddf g]kfnL
sf+u|];n] ;+ljwfg;efsf jf/]df k|fl1s jx; v'nf ug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . hgcfGbf]ngsf] pknlAwM @)$^ ;fnsf] P]ltxfl;s ;+o'Qm hgcfGbf]ng
;DkGg ePsf] ;ft dlxgfkl5 k|:tfjgfdf æg]kfnL hgtfsf] s]xL ;docl3 ePsf] hgcfGbf]ngsf]
dfWodaf6 ;+j}wflgs kl/jt{g ug]{ OR5f cleJoQm u/]sf]Æ s'/f ;d]t pNn]v u/L gof
;+ljwfg hf/L ul/Psf] lyof] . g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg g]kfnL hgtfnfO{ lr/sfnko{Gt
;fdflhs, /fhg}lts Pj+ cfly{s Gofo k|fKt x'g ;sf];\ eGg] p2]Zoaf6 clek|]l/t eO{ hf/L
ul/Psf] s'/f klg k|:tfjgfd} pNn]v ul/Psf] 5 . jt{dfg ;+ljwfgn] c+uLsf/ u/]sf dfGotfx?sf
cfwf/df of] ;+ljwfgnfO{ k~rfotL ;+ljwfgsf] Joj:yfaf6 5'6\ofpg] s]xL cfwf/x? 5g\ .
sfg'gL /fHo, jx'bnLo k|hftGq, nf]s;Ddlt, jflnu dtflwsf/, ;+;bLo zf;g k|0ffnL /
sfo{kflnsfdf k|wfgdGqLo g]t[Tjsf] 9frfsf] dfGotf h:tf s'/fx?sf cfwf/df g} xfnsf]
;+ljwfgnfO{ k~rfotL ;+ljwfgaf6 5'6\ofpg ;lsG5 . g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& g]kfnL
hgtfsf] cgj/t k|hftflGqs cfGbf]ngsf] kl/0ffd xf] . ;+ljwfg lgdf{0fsf qmddf k|:tfjgfdf
o;nfO{ hgcfGbf]ngsf/L zlQmx?n] ;+3if{ g} ug'{k/sf]] lyof] . lgdf{0f k|lqmofdf of]
;+ljwfgn] cg]s if8\oGqx?sf] ;fdgf ug'{k/]sf] lyof] . hf/L eO;s]sf] cj:yfdf klg o;nfO{
c;kmn t'Nofpg] cg]s k|of;x? ePsf lyP . jt{dfg ;+ljwfgdf klxn]sf dxTjk"0f{
cg'Ql/t k|Zgx?sf] pQ/ vf]lhPsf] 5 . æ;/sf/ :jR5 / ;Ifd x'g ;s]g, eg] o;sf] pQ/bfloTj
s;n] Joxf]g]{ < o; cl3sf x/]s ;+ljwfgdf oL k|Zgx?sf pQ/ lyof] nf]s;Ddlt . o;
;+ljwfgn] klg nf]]s;Ddltdf g} pQ/ lgxLt /fv]sf] 5 . t/ o;n] Toltdfq} eg]sf] 5}g, o;n]
k|:tfjgfsf p2]Zox?nfO{ ckl/jt{gLo klg 3f]lift u/]sf] 5 . nf]s;Dklt, jflnu dtflwsf/,
;+;bLo zf;g k|0ffnL, jx'bnLo k|hftGq, sfg'gL /fHo, g]kfnL hgtfsf] Jofks ;xeflutf OToflb
zAbx?df lgxLt cy{ / efjgfx? cg'?k hgtfsf] lg0ff{osTj :yflkt ul/Psf] 5 .Æ /fhf/fhb/af/, g]kfnL sf+u|]; /
jfddf]rf{aLrsf] zlQm ;Gt'ngsf] kl/0fltsf] ?kdf cfPsf] of] ;+ljwfg agfpbf ljleGg
tLgj6f cf}krfl/scgf}krfl/s d:of}bfx? tof/ x'g' / oL k|To]s d:of}bfsf 5fk jt{dfg
;+ljwfgdf /xgfn] klg jt{dfg ;+ljwfg zlQm ;Gt'ng tyf tfnd]nsf] b:tfj]h xf] eGg] s'/f
lglj{jfb k'li6 x'G5 . ;+ljwfgh:tf] dxTjk"0f{ lnlvt tof/ ubf{ zlQm s]Gb|x?aLr
zlQm ;Gt'ng / gful/s tyf ;/sf/aLrsf] ;DaGwsf] bfo/fsf] nId0f/]vf sf]g]{ qmddf ck]lIft
5nkmn tyf jfbljjfb x'g' :jefljs g} dflgg] x'gfn] o:tf d:of}bf tof/ x'g' cfkm}+df c:jefljs
gdflgg ;Sb5 . g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& hf/L
x'g' k"j{ g]kfnsf] ;+ljwfgsf] wf/f @)-@_ n] g]kfnsf] ;fj{ef}d;Qf /fhfdf /x]sf] pNn]v
u/]sf] lyof] . t/ g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& sf] wf/f # n] eg]
;fj{ef}d;Qf hgtfdf /x]sf] pNn]v u/]sf] 5 . lqkIfLo ;Demf}tfsf] pNn+3g @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngsf] kl/0ffd:j?k
/fhf, sf+u|]; / jfddf]rf{sf] lqkIfLo zlQm ;Gt'ngsf cfwf/ @)$& ;fnsf] ;+ljwfgsf]
lgdf{0f ePsf] lyof] . c;f]h !* ut]sf] zfxL 3f]if0ffn] æbnx?sf] e"ldsfnfO{
kG5fpg vf]h]sf]Æ wf/0ff cl3 ;fl/of] . g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf]
lgdf{0fsf qmddf ;lqmo /fhtGqsf kIfkftL, sf+u|]; / sDo'lg:6x?aLr Jofks jfbljjfb ePsf]
lyof] . To;a]nf d:of}bfsf /]km, ljGb', lj;u{, sdfsf af/]df klg lgs} 5nkmn
x'GYof] . @)$& ;fn sflt{s @# ut]kl5 jfddf]rf{sf] ;aeGbf 7"nf] 36s tTsfnLg
g]skf -dfn]_ n] ;+ljwfgsf] cfnf]rgfTds ;dy{g ug]{ 3f]if0ff u¥of] . ;fy;fy}, To;
kf6L{n] ;+ljwfgsf] k"0f{ kfngf ug]{ s'/fdf ;d]t hf]8 lbof] . klxnf] lgjf{rg cl3
g} dfn] Pdfn]df kl/0ft eof] . Toltv]/ dfn]sf] wf/0ff lyof] æxfdLn] b'O{ltxfO{ jx'dt
xfl;n u¥of}+ eg], of] ;+ljwfgdf ePsf unt k|fjwfgx?nfO{ ;+zf]wg ug]{5f}+ . To:tf
k|fjwfgx?nfO{ x6fP/ k|hftflGqs/0fsf] k|lqmofdf ult yKg]5f}+ . ;+ljwfgsf] lgdf{0fsf qmddf o;nfO{ o; ?kdf
hf/L u/fpg klg @)$^ ;fnsf hgcfGbf]ngsf/L zlQmx?n] lgs} bjfjd"ns ;+3if{ u/]sf
lyP . Toltj]nf of] ;+ljwfgsf lglDt ;8s ;+3if{sf] g]t[Tj dbg e08f/Låf/f ul/Psf]
lyof] . pxf cfÎgf] kf6L{sf tkm{af6 tTsfn k|Zgx? p7fpg'x'GYof] æ;+ljwfg
d:of}bf cfof]un] cfkm"n] kfPsf] tLg dlxgfsf] Dofbleq} cfkm\gf] sfd ;DkGg ul/;s]sf] eP
klg To;nfO{ t'?Gt hf/L ug'{kg]{ 7fpdf km]l/ kfr lbg Dofb yKg'sf] /x:o s] xf]
< cfof]udf cfGbf]ngsf/L kf6L{x? / /fhfsf ;d]t k|ltlglwx? 5bf5b} ca d:of}bf
;+ljwfgdf s;n] s] a'em\gsf] lglDt / s] ug{sf] lglDt yk ;dosf] cfjZostf k¥of] <
b/af/leq ljleGg JolQmx?nfO{ lnP/ csf]{ ;'k/ cfof]u ag]sf] rrf{ klg ;fj{hlgs ?kdf aflx/
cfO;s]sf]] 5 . of] s;sf] lglDt s;n] agfPsf] cfof]u xf] < hgcfGbf]ngsf] hgfb]z
k|fKt cfof]u eGbfdfly a;]/ ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ k|lqmofdf xft xfln/x]sf tL tTjx? sf] x'g\
/ o;sf] lglDt ;+ljwfg agfpg r'l/km'/L ul//x]sf 5g\ < j}wflgs / hgfb]z k|fKt cfof]un]
agfPsf] ;+ljwfg hf/L ug{ l9nf] ug]{, ljleGg jxfgfdf Dofb a9fpb} hfg], s'g} cj}wflgs
/ e"ldut cfof]un] leqleq} sfd u/L ;+ljwfg lgdf{0f k|lqmofnfO{ b'ik|efljt kfg]{ tyf
;fdflhs hghLjgdf cft+s / ;Gqf;sf] jftfj/0f ;[hgf u/]/ cGof}n / cl:y/tf a9fpg vf]Hg'sf]
tfTko{ s] xf] < o;af6 b/af/leq / aflx/ /x]sf] lg/+s'ztfjfbL tTjx? h;n] ljt]sf #) jif{df
d'n'sdf Psflwsf/jfbL 9+un] j|Dxn'6 dRrfO/x]sf 5g\, n] if8\oGq ug{ vf]lh/x]sf 5g\ eGg]
s'/fnfO{ g} k'li6 u/]sf]] 5 .Æ jt{dfg ;+ljwfgdfly dfcf]jfbL
k|xf/M @)%* ;fn sflt{s @* ut] ;DkGg ;/sf/dfcf]jfbLaLrsf]
t];|f] r/0fsf] jftf{sf qmddf ;+ljwfg;efsf] dfu cl3 ;f/]sf lyP . -x]gf]{;\ tTsfnLg
jftf{sf qmddf ePsf]] lnlvt cfbfgk|bfg_ To;cl3 g]skf -dfcf]jfbL_ sf] @)%& ;fn df3kmfu'gsf]
bf];|f] /fli6«o ;Dd]ngåf/f cGtl/d ;/sf/ / gof ;+ljwfgsf] lgdf{0fh:tf sfo{gLlt
cflwsfl/s ?kdf cl3 ;fl/Psf] lyof] . dfcf]jfbLåf/f 3f]lift ;+o'Qm qmflGtsf/L
hgkl/ifb\, g]kfnsf ;+of]hssf x}l;otn] 8f=afa'/fd e§/fO{åf/f @)%* ;fndf hf/L ul/Psf] k|];
jQmJodf tTsfnLg gf/fx? zLif{sdf Pp6f a'bfdf elgPsf] lyof] æjt{dfg ;+ljwfg /
;/sf/ lj36g u/ . cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg u/ .Æ )%* ;fn r}q !$ ut] k|r08sf gfdaf6 hf/L
ul/Psf] k|]; jQmJodf ToxL gf/f ;+lIfKt JofVofsf ;fy bf]xf]¥ofOPsf] lyof] . ;fdGtL
lg/+s'ztfjfbLsf] cGTokl5 aGg] gof /fHo;Qf PsbnLo x'g] 5}g . cfkm\gf] j}rfl/s
cf:yf cg';f/ /fhg}lts bn vf]Ng], r'gfj n8\g] :jtGqtfsf] Uof/]06L ul/g]5 . Toxf
s]jn ;fdGtjfbsf] kIfkf]if0f ug{ tyf j}b]lzs lyrf]ldrf]] lgDTofpg] tTjx?sf lj?4 dfq c+s'z
nufOg] 5 . xfdL PSsfO;f}+ ztfAbLsf hgtfsf] hgjfbL Joj:yf :yflkt / ljsl;t ug{ k|ltj4
5f}+ . Tof] hgjfbL Joj:yf k/Dk/fsf] oflGqs gSsn xf]Og, PSsfO;f}+ ztfAbLsf hgtfsf
cfjZostfåf/f lgb]{lzt x'g]5 . To;eGbf cufl8 elgPsf] 5 Tof] dxfg p2]Zo k|flKtsf
nflu cGtl/d ;/sf/, ;+ljwfg;ef / u0ftGqsf] ;+:yfut ljsf;sf] gf/fdf Psh'6 x'g /fhf / ;/sf/
afx]s s'g} klg /fhg}lts kIfnfO{ cfklQ x'g'kg]{ s'g} sf/0f gb]lvPsf] atfOPsf] lyof] . @)%( j}zfv @& ut] k|r08sf] k|];
jQmJodf o'4lj/fdsf] kIfdf 5f}+ eGg] hgfpb} elgPsf] lyof] @)$^ ;fnsf] P]ltxfl;s
hgcfGbf]ngsf pknlAwx?sf] s6f}lt xf]Og, hg;d'bfonfO{ cem Jofks clwsf/ ;DkGg t'Nofpg g}
xfdLn] ;+ljwfg;efsf] s'/f ul//x]sf 5f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ s]Gb|Lo ;ldltsf]
k"0f{ j}7ssf] d"n sfo{;"rLsf ?kdf k|r08åf/f k|:t't gof kl/l:ylt /
gof sfo{ef/ zLif{ssf] /fhg}lts / ;+u7gfTds k|:tfj sl/a tLg lbg;Ddsf] u+eL/ jx;kl5
cfjZos kl/dfh{g;lxt kfl/t ePsf] s'/f @)%( ;fn c;f/df k|r08sf gfddf hf/L k|]; lj1lKtdf
hgfOof] . k|:tfjn] b]zsf] cfhsf] lgsf; jftf{, ;+jfb, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efsf]
r'gfj dfq x'g ;Sg] s'/fnfO{ hf]8bf/ 9+un] p7fPsf] klg lj1lKtdf hgfOof] . @)%( ;fn c;f/ @( ut] ;+o'Qm qmflGtsf/L
hgkl/ifb\, g]kfnsf] ;+of]hssf x}l;otdf 8f=afa'/fd e§/fO{åf/f hf/L ul/Psf] csf]{ jQmJodf
elgPsf] lyof] æ;+uLg 38Ldf b]z / hgtfk|lt pQ/bfoL / ;+j]bgzLn ;a} ;+;b\leq /
aflx/sf /fhg}lts zlQmx? / cfdhg;d'bfon] ljb]zLsf] cf8df aGb'ss} andf hgtfnfO{ bdg u/]/
yf]lqO;s]sf] k'/fgf] /fHo;Qf hf]ufpg tlD;Psf ;fdGtL lg/+s'ztfjfbL tTjx?nfO{ gf+u]emf/
kfb}{ ;sf/fTds /fhg}lts lgsf;åf/f ljBdfg /fli6«o ;+s6sf] ;xL ;dfwfg vf]Hg u+eL/ kxn
ug'{kg]{ a]nf cfO;s]sf] 5 . To:tf] Go"gtd cu|ufdL lgsf; eg]sf] g]skf -dfcf]jfbL_
n] cl3 ;f/]sf] / jx';+Vos jf}l4s hdft tyf hg;d'bfon] cg'df]bg ub}{ cfO/x]sf] cGtl/d ;/sf/,
;+ljwfg;efsf] lgjf{rg / u0ftGqsf] ;+:yfut ljsf;eGbf csf]{ s'g} x'g} ;Sb}g .Æ j:t'tM c;f]h !* ut]sf] 3f]if0ffkl5
;+j}wflgs ;'wf/sf] ;jfn emg 68\sf/f] eP/ b]vf kg{ yfNof] . To;kl5 o:tf wf/0ffx? k|s6
x'g yfn] ælat]sf Psfw jif{sf aLrdf g]kfnL sf+u|];leq klg ;+j}wflgs ;'wf/sf ljifox?
cf}krfl/s / cgf}krfl/s ?kdf ;do;dodf k|s6 eO/x]s} 5g\ . oxL k'; # ut] emfkfdf
cfof]lht cfd;efdf sf+u|]; ;efklt sf]O/fnfn] klg ;+ljwfg ;'wf/sf sltko k|d'v ljifonfO{ cl3
;fg'{ePsf] 5 .Æ sf+u|];leqaf6} c;f]h !* ut]sf] zfxL 3f]if0ffaf6 hgtfsf] ;+k|e'tfnfO{
ckx/0f ul/Psf] 5 eGg] dfGotf /fVg] t/ ;+ljwfg;efdf hfg cfjZos / pko'Qm 5}g eGg]n] hgtfsf]
;+k|e'tf k'gM:yf{kgfsf nflu ;d'lrt / ljZjf;gLo cGo ljsNk klg k|:t't ug'{kg]{ cj:yf
cf}+Nofpg yflnof] . afwf km'sfpg] gfddf ePsf] sfd M g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf]
wf/f !@& df jfwf c8\sfp km'sfpg] clwsf/ cGtu{t elgPsf] 5 æ>L % af6 of]
;+ljwfg sfof{Gjg ug{ s'g} jfwf c8\sfp k/]df To:tf] jfwf c8\sfp km'sfpg cfb]z hf/L
ul/aS;g]5 / o:tf] cfb]z ;+;b\;dIf /flvg]5 .Æ t/ tTsfnLg ;+ljwfg ;'wf/ ;'emfj
cfof]usf] JofVofTds l6Kk0fLdf pQmwf/fsf af/]df s'g} JofVof ul/Psf] 5}g . ;/sf/n] uDeL/ / 7f]; of]hgf tof/ u/L
cfz+sf / rrf{x?sf] lgjf/0fsf nflu tf]lsPs} ;dodf r'gfj x'G5 eGg] s'/fdf kf6L{x? / cfd
dtbftfx?nfO{ ljZj:t kfg{ ;s]sf] lyPg . cj:yf emg\emg\ lau|b} uPsf] lyof], k|ltkIf
;/sf/;u cfk;L ljZjf;sf] jftfj/0f ;[hgf u/f}+, ;d:of / ;dfwfgsf ljifodf dg vf]n]/
s'/f u/f}+ / lgisif{df k'uf}+ eGg] cfx\jfg ug{ yfln;s]sf] lyof] . ToxL qmddf )%( ;fn
c;f]h !# ut] k|wfgdGqLsf] kf6L{;lxt cf7 kf6L{n] ;+o'Qm ?kdf r'gfj ;fg{ b]pjfnfO{ clwsf/
;'lDkP . ToxL ;Gb]z lnP/ /fhf;dIf k'Ug'ePsf b]pjfn] kb g} u'dfpg'k¥of] .
/fhfnfO{ To;k|sf/ æcfjZos sbdÆ rfNg @)%! ;fndf klg g]kfndf kf6L{x?n] u'xf/]sf lyP . c;f]h !* ut]sf] zfxL sbd rflnbf
>L % 1fg]Gb|åf/f x's'd ePsf] lyof] ætf]lsPsf] ldltdf gof k|ltlglw;efsf
nflu lgjf{rg x'g ;Sg] cj:yf gb]lvPaf6 ;+ljwfgsf] wf/f %# sf] pkwf/f -$_ sf] sfof{Gjog
ug{df jfwfc8\sfp k/]sf] x'bf g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf] wf/f
!@& adf]lhd afwfc8\sfp km'sfpg xfd|f xh'/df hfx]/ u/]af6 ;+j}wflgs ult/f]w jf
l/Qmtfsf] c;xh cj:yf b]vf k/]sf] 5 .Æ /fhf 1fg]Gb|åf/f b]znfO{ lju|bf]
l:yltaf6 arfpg] lhDd]jf/L klg df};"kmdf ePsfn] >L % af6 k|of]u eOcfPsf] /fhsLo
;Qfsf] k|of]u u/L g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf] dd{ / efjgfcg'?k ;+ljwfgsf] wf/f
@& sf] pkwf/f -#_ nfO{ ;d]t ljrf/ u/L ;+ljwfg adf]lhd ;dod} lgjf{rg ;DkGg ug{ b'O{ j6f
sbd rflnPsf] hgfOPsf] lyof] . zfxL 3f]if0ffdfkm{t rflnPsf] klxnf] sbd lyof]
dlGqkl/ifb\sf] lj36g / bf];|f] cfdr'gfjsf] :yug . t/ tL sbdx? klg g]kfn
clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf] wf/f !@& adf]lhd rflnPsf] s'/f zfxL ;Daf]wgdf pNn]v
eg] ul/Psf] lyof] . sfo{sf/L clwsf/ cfÎgf] xftdf u|x0f ub}{
/fhfsf] 3f]if0ffdf pNn]v ul/Psf] lyof] ælgwf{l/t ;dodf lgjf{rg ;DkGg ug{ c;Ifd
k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfnfO{ cfh )%( ;fn c;f]h !* ut]b]lv kbd'Qm ul/aS;f] dlGqkl/ifb\
lj36g ul/aS;]sf 5f}+ .Æ /fhfåf/f ægof dlGqkl/ifb\ u7g
ug{sf nflu kfr lbgleq :jR5 5lj ePsf tyf cfdlgjf{rgdf pDd]bjf/ gx'g] JolQmx?sf] gfdx?
;'emfj u/L k7fO{ /fhgLlts bnx?af6 ;xof]u x'g]5 eGg] ljZjf;Æ lnOaS;]sf] lyof] . t/
/fhgLlts kf6L{x?;u To;k|sf/ 5nkmn geO{ c;f]h @% ut] gof dlGqkl/ifb\sf] gfd
;fj{hlgs ul/of] . /fhfåf/f lgb{nLo rl/qsf JolQmx?nfO{ g} dGqL 5flgof] . ;+ljwfg;ef / o;sf] gf/f M cfh;Dd klg sfod /x]sf] j]lNhodsf] ;+ljwfg
;+;f/s} k'/fgf ;+ljwfgx?dWo]sf] Pp6f dflgG5 . o;nfO{ :yL/ lsl;dsf] ;+ljwfg
dflgG5 . ljt]sf] !^) jif{sf] Oltxf;df o;df kfr j6f ;+zf]wgx? eP . klxnf]
rf]6L ;g\ !*(# df ;+zf]lwt of] ;+ljwfgsf] lgdf{0f ;+ljwfg;efåf/f ePsf] lyof] . ;g\
!*#) sf] ;]K6]Da/ ljb|f]xtfsf cGtl/d ;/sf/sf] u7g eof] . o;n] /fli6«o sf+u|]; jf
j]lNhodsf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'Gh]n :jtGqtfk"j{s sfd klg u¥of] . cGtl/d
;/sf/n] s]xL o'jf / w]/}h;f] pbf/ sfg'g Joj;foLx?nfO{ ;+ljwfgsf] d:of}bf ug]{ sfd
;'lDkof] . s'n Ps k|ltzt gful/sn] dfq ef]6 v;fNg kfPsf] r'gfjaf6 ag]sf] /fli6«o
sf+u|];sf] c9fO{ dlxgf, pQm d:of}bfnfO{ clGtd ?k k|bfg ug{ nufof] . o;n] s]xL
kl/jt{gx? u¥of] . sf+u|];n] ;+;b\sf] csf]{ ;bg l;g]6sf] Joj:yf u¥of] .
;g\ !*#! sf] & km]a'|c/Lsf lbg sf+u|];n] ;+ljwfgsf] 3f]if0ff u¥of] . @%
km]j'|c/Lb]lv ;+ljwfg nfu" ul/of] . j]lNhodsf] ;+ljwfgdf sl/a $) k|ltzt s'/f
g]b/Nof08sf] ;g\ !*!% sf] ;+ljwfgaf6, #% k|ltzt k|mfG;sf] ;g\ !*#) sf] ;+ljwfgaf6 / !)
k|ltzt s'/f k|mfG;s} ;g\ !&(! sf] ;+ljwfgaf6 lnOPsf] lyof] . s]jn !) k|ltzt s'/f
dfq gof lyP . o;/L j]lNhodsf] ;+ljwfgnfO{ gf}nf] agfOof] . /fhf ljlnod
k|ydsf] zf;gsf] cg'ejaf6 l;s]/ ;g\ !*#) sf] ;+ljwfg;efn] ;+j}wflgs /fhtGqsf] :yfkgf
u¥of] . h;cg';f/ /fhfnfO{ s'g} /fhgLlts bfloTj k|bfg ul/Pg . /fhfn] s'g} uNtL
ug{ ;Sb}gg\ eGg] dfGotf cl3 ;fl/of] . hfkfgL hgtfsf] cfsf+Iff adf]lhd gof
hfkfgsf] lgdf{0fsf] hu a;flnb} u/]sf] o; If0fdf d ;'vb\ cg'e"lt ul//x]sf] 5' eGb}
;d|f6 lx/f]lxtf]åf/f ;g\ !($^ sf] # gf]e]Da/sf lbg hf/L ul/Psf] ;+ljwfgsf] k|:tfjgf g}
æxfdL hfkfgL hgtf, ljlwk"j{s /fli6«o 8fo6df lgjf{lrt k|ltlglwx? dfkm{t\ zflGtsf]
kmnsf ?kdf eljiosf] ;d[l4====Æ af6 z'? ul/Psf] 5 . pQm ;+ljwfg lk|eL sfplG;nsf]
;Nnfxdf zfxL 8fo6sf] lg0f{o cg';/f hf/L ul/Psf] lyof] . ;+ljwfg hf/L ul/bf ;d|f6sf
;fy k|wfgdGqL nufot cGo dGqLx?n] ;d]t x:tfIf/ u/]sf lyP . ;+ljwfgdf ;d|f6sf] :yfg
;fj{ef}d;Qf ;DkGg hgtfsf] OR5fdf cjl:yt /x]sf] s'/f hgfOPsf] 5 . ToxL ;+ljwfgcg';f/
/fHosf ;Dk"0f{ dfldnfsf lgldQ dlGqkl/ifb\nfO{ lhDd]jf/ 7x¥ofPsf] 5 . ;d|f6nfO{
;/sf/;u ;DalGwt dfldnfdf s'g} clwsf/ k|bfg ul/Psf] 5}g . cfw'lgs ef/tLo k'ghf{u/0fsf] ;+s]tsf ?kdf
cfPsf] ef/tsf] ;+ljwfg, ;g\ !(%) sf] hgj/Lsf] @^ sf lbgb]lv k"0f{?kdf nfu" ePsf]
lyof] . ;g\ !($^ sf] l8;]Da/ ( sf lbg a;]sf] klxnf] a}7sb]lv ;+ljwfg;efn] ljlwjt
;+ljwfg agfpg] sfdsf] yfngL u/]sf] lyof] . t/ To;a]nfsf b'O{ k|d'v kf6L{x?
ef/tLo /fli6«o sf+u|]; / d'l:nd lnusf] ljjfbsf sf/0f sfd /fd|f];+u cl3 a9\g ;s]g .
/fhgLlts ult/f]w ;g\ !($& df a]nfotL ;+;b\n] ef/t / kfls:tfg b'O{ :jtGq /fi6«sf]
cl:tTj :yflkt ub}{ ef/tLo :jtGqtf sfg'g kfl/t u/]kl5 dfq x'g ;Sof] . To;kl5 tLg
jif{sf] nfdf] d]xgtkl5 ef/tsf] ;+ljwfg;efn] ;g\ !($( sf] gf]e]Dj/ @^ sf lbg ;+ljwfg hf/L
u¥of] . t/ To;a]nf ;a} wf/fx? nfu" x'g ;s]sf lyPgg\ . ;+ljwfg;ef eg]sf],
;+ljwfg n]Vg] k|fof]hgn] ag]sf] ;fj{ef}d k|ltlglw;ef xf] . uPsf] bzsdf blIf0f
clk|msfdf o:tf] hgk|ltlglw;efsf] u7g ePsf] lyof] . lxhf]cfh, blIf0f clk|msfdf ToxL
;+ljwfg;efn] lgdf{0f u/]sf] ;+ljwfg 5 . g]kfndf @))& ;fnb]lv p7]sf]
;+ljwfg;efsf] k|;+u jf rrf{kl/rrf{ / jx; @)!% ;fnsf] cfdlgjf{rg / @)!& ;fnsf]
/fhgLlts Joj:yf kl/jt{gkl5 yfGsf] nfu]sf] lyof] . /fhf lqe'jgsf] @))& ;fn kmfu'g
& ut]sf] zfxL 3f]if0ffdf eg] elgPsf] lyof] æcf} xfd|f k|hfsf] zf;g ca pk|fGt
lghx?n] lgjf{rg u/]sf] Ps j}wflgs ;efn] th'{df u/]sf] u0ftGqfTds ljwfgsf] cg';f/ xf]j\;
eGg] clxn] xfd|f] OR5f / lg0f{o ePsf]n]==== . ;dofGt/df o;/L x/fPsf] ljifo s]xL
jif{otf km]l/ rrf{sf] s]Gb|df /xg k'u]sf] 5 . t/ ;/sf/n] ;+ljwfg;efsf ljifodf s'g}
klg jftf{ gul/g] s'/f jf/Daf/ bf]xf]¥ofpb} cfPsf] 5 . ;|f]tM dfgj clwsf/ jif{ k':ts
@))# e/t sf]O/fnf s]zjk|;fb e§/fO{ cWoIfM g]kfn lzIfs ;+3, hGd M @)!) c;f]h
@#, l;Gw'nL, lzIff M Pd=P, aL=P8, lhDd]jf/Lx? M k|ultzLn dfla emfufemf]nL l;Gw'nLdf @)@(
;fndf lzIfs kbdf lgo'Qm eO{ xfn ;f]xL ljBfnosf] k|wfgfWofks kbdf sfo{/t /xg' ePsf e§/fO{
s]xL ;do ;'gsf]zL SofDk; ;d]t ;~rfng ug'{ ePsf] / clxn] g]kfn lzIfs ;+3sf] s]Gb|Lo cWoIf
tyf ;fs{ lzIfs dxf;+3sf] kxf;lrj kbsf] lhDd]jf/L klg ;DxfnL/xg' ePsf] 5 . s]xL ;do
uf]/vfkqsf] pk;Dkfbs;d]t x'g' ePsf e§/fO{;+usf] cGt/+u . á tkfO{+ lzIfs eP/ klg
/fhgLlttkm{ lgs} cfslif{t x'g'x'G5 . /fhgLltdf s;/L nfUg'eof] < ;/:jtL sn]h, sf7df8f}+df cWoog/t
/x"bf /fhgLltdf d Tolt ?lr /fVg] geP tfklg Pshgf cu|hn] e/tzdz]/n] aL=kL= / g]kfnL
sf+u|];sf af/]df n]Vg' ePsf] Pp6f lstfa k9\g eg]/ lbg'eof] . Tof] lstfa k9]kl5
/fhgLlttkm{ rf;f] a9\of] . aL=kL=sf af/]df yk hfgsf/L lng] rf;f] a9\b} uof] .
ToxL aLrdf agf/;df aL=kL=nfO{ e]6 ug{ hfg] ;fyLx?aLr s'/f rNg yfNof] . clg xfdL efu]/
pxf"nfO{ e]6\g uPsf lyof}+ . aL=kL=sf s'/faf6 xfdL lgSs} k|efljt eP/
kmls{of}+ . á t/ /fhgLltlt/ gnfuL lzIfs aGg'
eof] lg < xfdLn] k|hftflGqs cfGbf]ngsf nflu
xfdL klg aGb's af]Sg] tof/Ldf 5f}+ egL aLkLnfO{ e]6\g agf/; uof}+ . xfd|f] p2]Zo
;'g]/ aL=kL=n] eGg'eof] ltdLx?n] aGb's af]Sg' klg kb}{g cfkm"nfO{ sf+u|]; elg/xg' klg
kb}{g . sf+u|];sf] ;b:o klg aGg' kb}{g . sf+u|];sf] ;§f k|hftGq dfq eg
k'U5 . Odfgbf/ / c;n k|hftGqjfbL ag]/ ufp"df lzIfs sfd u/]/ dfq a:of} eg]
/fi6«nfO{ ;aeGbf 7"nf] of]ubfg x'g]5 . pxfsf] s'/f ;'g]/ lkm¥of}+ .
ufpdf lzIfs aGg cfu|x eof] . aL=kL=sf] egfO{ klg ToxL lyof] . To;} cg';f/
d k|hftGqjfbL lzIfs aGg k'u]+ . á ;/sf/L gf]s/L u/]sf] eP w]/}
7"nf] kbdf k'Ug ;lsGYof] eGg] nfu]sf] 5}g . lktfhL sf7df8f}+df hflu/] g}
x'g'x'GYof] . d}n] rfx]sf] eP oxL a;]/ gf]s/Ltkm{ klg hfGy] x'"nf . t/
dnfO{ ufpsf] jftfj/0f, Tof] kl/j]zleq :s'ndf k|j]z ul/;s] kl5 ToxL :s'nnfO{ ;kfg]{
sfd ug{ dg nfUof] . gf]s/L ug]{x? klg c;Gt'i6L kf]Vg], b'Mv kfPsf] s'/f ug]{ u/]sf]
;'Gbf t pgLx? eGbf cfkm\gf] of] nIoo'Qm hLjg k|fKt ePsf] h:tf] nfu]/ xf]nf cGo hflu/df
hfg] /x/ klg ePg . gePsf]df k5'tf] klg 5}g . á k~rfotsfndf sf+u|]; ;dy{s lzIfs
ag]/ lx+8\bf sf/jfxLdf t kg'{ ePg < d h] h:tf] ljrf/ /fv]/ cl3 a9]tf
klg d d]/f] :s'ndf k7gkf7gdf /fd|f];"un] sxL+ st} gr'Sg] u/L sfd ug]{ uy]{+ .
dnfO{ s] nfu]sf] lyof] eg] d lzIfs k]zfdf sxL+ st} clnslt klg r's]+ eg] dnfO{ af"sL
/fVb}gg\ . To;}n] d c;fWo g} zts{ eP/ sfd u/]sf] x'bf To;a]nfsf k|lhc eP/
hfg]x? klg d]/f] :s'nsf] cg'zf;g / :s'neGbf aflx/ /x]/ k|hftGqsf] jsfnt u/L lx+8]sf] b]Vbf
5Ss kb{y] . g]sfsf] d ;b:o geP klg ;dy{s / z'e]R5's r}+ x'+ eGby] . ;frf]
s'/f klg ToxL g} xf] . tfklg a]nfavt w/ks8df t kl/of] g} . á lzIfs k]zfaf6 cufl8 a9]/
;+u7gsf] /fhgLltdf s;/L nfUg'eof] < @)#^ ;fnsf] hgdt ;+u|xdf lzIfsx?sf]
cfGbf]ngkZrft ;+u7g :yfkgf eof] . d cfkm\gf] lhNnfsf] cWoIf ag]+ . t/ aL=kL=n]
ax'bnafx]s cGo s'g} kIfdf nfUg' x'"b}g, ax'bn cfO;s]kl5 ;a} s'/f k|fKt x'g]x'bf
cfkm\gf xs lxtsf dfu clxn] cl3 ;fg]{ a]nf of] xf]Og eGg'eof] . t/ tTsfnLg cWoIf ab|L
vltj8fx?n] dfGg' ePg . ;+u7g leq aLkLsf] nfOgeGbf cnu eP/ cl3 a9\g' x'"b}g
eGg]x?sf] Pp6f hdft tof/ x'g k'Uof] . xfdL r}+ ax'bn lgb{ndWo] ax'bn tkm{
nfUof}+ . s]xL jfd;fyLx? lgb{ntkm{ klg nfu] . dnfO{ lhNnfsf ;fyLx?n] ;'?d} cWoIf
agfPsf x'gfn] kbLo sf/0faf6 klg d ;+u7gsf] /fhgLltdf cu|;/ x'g k'u]sf] x' . á b'O{b'O{ cjlw s]Gb|Lo
cWoIf aGg'eof] . o; cjlwdf lzIfs ju{sf] xs lxtsf nflu s] sfd ug{ ;s]sf] dx;'; ug'{
ePsf] 5 < ;fRr} eGg] xf] eg] pknlAw
lng] b[li6sf]0faf6 x]l/bf s]xL ug{ ;lsPg . ;ls+bf] /x]g5 h:tf] ls klxnf] s'/f t ax'bn
cfPkl5 cfh;Dd Pshgf lzIfsnfO{ klg k|s[ofut lx;fan] :yfoL ul/Psf] 5}g . ha ha
:yfloTjsf] s'/f cl3 a9fpb} cfGbf]ngkl5 nluG5, ta ta ;/sf/sf tkm{af6 :yfloTjsf] sfjf{xL cl3
a9fpg] egL ;+emf}tf eP/ cfGbf]ng 6'+luG5 . ;/sf/sf] sfd æl;Sb}5', a'em\b}5'Æ eGbf
eGb} Tof] lzIff dGqL g} kl/jt{g x'g] k/Dk/f h:t} x'g k'u]sf] 5 . ;/sf/ eg]sf] lg/Gt/
xf] eGg] s'/f s;}n] dx;'; u/]gg\ . g]kfnL sf+u|];s} ;/sf/sf] lg/Gt/tf eP klg lzIff
G+qL km]l//xg] rng aGof] . dGqL kl/jt{g x'g] ljlQs} k'gM p;nfO{ a'em\g ;do nfUg]
eof] . b'ef{Uosf] s'/f dGqL km]l/+bf;Dd gof"dGqLn] cl3Nnf] dGqLn] agfPsf] gLlt
g} km]g{ yfn] . pbfx/0fsf nflu k~rfotsfndf x'nfsaf6 ;/sf/nfO{ clN6d]6d k7fpbf
klg jftf{sf] nflu ;/sf/n] af]nfof] t/ k|hftGq cfPkl5 t cfGbf]ng u¥of] eg] klxn] t jf:t}
ul/b}+g . cfGbf]ngnfO{ lg/Gt/tf lbPkl5 ;+emf}tf x'g] u/]sf] 5 . t/ ;+emf}+tf
sfof{Gjog ul/+b}g . Tof] ;+emf}tf sfof{Gjog xf];\ eg]/ csf]{ cfGbf]ng ug'{ kg]{
x'G5 . Pp6f d+qL;+u ;+emf}+tf ul/Psf] x'G5 eg] sfof{Gjog ug]{ a]nfdf csf]{
cfO;s]sf] x'G5 . o;/L ;/sf/sf] csd{0otf / cl:y/tfn] ubf{ y'k|} ;d:of cem}
oyfjt 5g\ . ;/sf/sf] Jojxf/ / rl/q ;+embf lbSs nfU5 . á lzIfsx?sf] k|d'v ;d:of clxn]
s'g ljifonfO{ lng' ePsf] 5 < ax'bn cfPkl5 clxn];Dd b]zsf
krxQ/xhf/ eGbf a9L lzIfs c:yfoL 5g\ . sfg'g cg'?k h'g :yfoL x'g] k|lqmof tf]lsPsf] 5
To; cg'?k ljNs'n} sfd ePsf] 5}g x'g ;s]g . @)%@ ;fndf lnPsf] lzIfssf] :yfoL
x'g] k/LIffsf] glthf h'g;'s} ;/sf/ cyjf hf];'s} JolQm dGqL ag] klg p:n] ug{ ;ls/x]sf]
5}g . lzIfsx?nfO{ s]xL ;'ljwf k|fKt eP klg cyjf k]G;g pkbfg kfpg] ;'ljwf eP klg
:s'ndf xflh/ ug'{ kg]{ a]nfdf cfh xflh/ ug{ kfOG5 ls kfO{b}g eg]/ ;w}+ tl;{/xg' kg]{
cj:yfsf] cGTo rflx lsg x'g ;ls/x]sf] 5}g . csf]{ s'/f s'g} klg :s'ndf k|c
x'gnfO{ :yfoL lzIfs rflxG5 t/ d]/} :s"nsf] s'/f ug]{ xf] eg] d afx]s k|c x'g] of]Uotf
ePsf :yfoL lzIfs g} 5}gg\ . o:tf] s}+of}+ ljBfnodf x'g ;S5 . á lzIfsx? lsg cfkm\gf] xs lxtsf
nflu Pp6} 5ftf d'lg a:g g;s]sf x'g\ < @)#^ ;fndf ;+:yf :yfkgf x'bf
jfd ;dy{sx?sf] afx'Notf lyof] . kl5 b'O{ u|'k eP klg @)$^ ;fndf cfGbf]ng kl5 Pp6}
x'gk5{ eGg] ;f]r :d/0f /fVb} ;+u7g kIfw/x? xt/kt/ u/]/ cfkm\gf] kIfsf] dxflwj]zg ug{ kl5
nfu]/ Pstf 6fl9g k'Uof] . t/ clxn] cfP/ xfdL lzIfsx?sf] ;+3, ;+u7g, kl/ifb\, d~r,
nufot ;a} ldn]/ Pp6} d~r agfpg] egL ;xdltdfq xf]Og P]gd} Joj:yf eO;s]sf] 5 . ;/sf/;u
klg ;xdlt eO;s]sf] 5 . ;+:yfut ?kdf ;a}n] k|ltlglwTj u/]sf] ;++:yfsf] k|efa a9\b}
uPkl5 ljefhgsf c;/ x/fpb} hfg]5g\ . d's'Gb cfrfo{ rf/}lt/ c;Gt'i6 5fq5fqfsf] pu|h'n'; /
k|bz{g . Psflt/ ljBfyL{ ju{sf] Aofg/, gf/f / em08f, csf]{lt/ zflGt sfod ug]{ k|x/Lsf]
xftdf uf]nL, c>'['Uof; / 9'+uf . st} tf]8kmf]8, st} aGb, st} n'6kf6sf]
cfgGb . Ps x'n SofDk; k|d'vsf] sf]7fdf
k:of] . w]/}n] w]/} yf]s kmf]8kmf8 kf/] . k|d'vsf] s';L{ klg xf]lnsf bxgdf :jfxf
eof] . Pp6fn] SofDk; k|d'vsf] b/fh
kmf]8\of] . ;'Gb/ a:qdf a]/]/ /fv]sf] j:t'nfO{ ;f] pu| t/ Jojxf/ s'zn 5fqn] cfkm\gf
ldqx?sf] cfvf 5nL st}lt/ 3';f¥of] . p;n] ;Gtf]ifsf] ;f; lnof], ;fnf
==== . lbgel/sf] d]xgtkl5 So} t xft k¥of] . e/] 3/df cfP/ x]bf{ t To;df Pp6fdf sf7sf]
6'qmfdf k]G6 u/L n]lvPsf] lyof] lzIffn] g} cg'zfl;t / ;Eo gful/s agfp5 . SofDk;k|d'vn] Tof] ;'eflift w]/} jif{
klxn] n]vfPsf lyP . t/ cfkm\gf] 6]landf ;hfP/ /fVg] cf6 ug{ ;s]sf lyPgg\ . dgsf]
uf7f] ;'j0f{nfn >]i7 xfd|f] b]zsf] Oltxf; k9\bf >L %
a8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfxsf] kfnfdf g]kfn PsLs/0f x'g' cufl8 jfO;L, rf}la;L
/fHox?df ljeQm lyof] . To;a]nfsf] ;+;f/df zlQmzfnL Pj+ 7"nf /fHon] ;fgf sdhf]/
/fHo dfly cfqmd0f u/L wg ;DklQ, ;}GozlQmaf6 zlQmzfnL x'b} hfg] k/Dk/f tyf cleofg}
rn]sf] lyof] . h;af6 ;fgf] / sdhf]/ /fHox?sf] ;fj{ef}d;Qf, cv08tf ;w}+ vt/fdf
kb{Yof] . ef/tsf] Oltxf;af6 To; ;dosf] k/Dk/faf6 yk k'li6 x'G5 . of] tYo a'em]/,
cfkm\gf] cj:yf x]/]/ >L % a8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfxn] b"/b[li6 ckgfO{
g]kfnsf] PsLs/0f u/] . PsLs/0fkZrft g]kfnnfO{ cfly{s Pjd\ ;}GozlQmaf6 alnof] agfpg]
k|of; pxfaf6 eof] . pxfsf pQ/flwsf/L tyf /fi6«eQm jL/ of]4f ;]gfkltx?af6
g]kfnsf] ;fj{ef}d;Qf cv08tf ;fd|fHoafbLaf6 ;'/lIft /fVg] sfo{ eof] . /f0ffsfndf klg
/f0ffzf;sx?n] la|l6z ;fd|fHoafbLaf6 g]kfnnfO{ cfkm\gf] s]xL e"efu u'dfP klg arfpg
;dy{ /x] . k~rfotsfndf klg g]kfnsf] cv08tf dfly vt/f lyof] . oBlk k|hftGq
k'g:yf{kgfkZrft klg b]zdfly vt/f cem a9]sf] 5 . jt{dfg l:yltdf b]zsf] ;fj{ef}d;Qf /
cv08tf dfly b]zleq / aflx/af6 k|xf/ e}/x]sf] s'/f 36gfqmdx?af6 tyf dfcf]jfbLx?sf] cdfgjLo
Pjd\ ljWj+;sf lqmofsnfkx?af6 of] s'/fsf] k'li6 x'b}5 . egfOsf] tfTko{ s] xf]
eg] k[YjLgf/fo0f zfxsf] kfnfb]lv jt{dfg;Dd b]zn] pk/f]Qm vt/f ef]lu/x]sf] 5 / eljiosf] slt
sfnv08;Dd b]zn] o:tf] vt/f ef]Ug' kg]{ xf] . o:sf] hjfkm 5}g . o;aLr ;+;f/sf clwsf+z b]zn] cfkm\gf] Ifdtf
/ ana'tfdf cfly{s ;d[l4 xfl;n u/] . cfkm\gf] b]znfO{ cfly{s ?kaf6 dfq xf]Og
;}GozlQmaf6 klg zlQmzfnL agfpb} nu] . cfly{s tyf ;}lgs l:ylt zlQmzfnL eP/
cfPsf] b]zsf] ;fj{ef}d;Qf / cv08tfdfly cGo b]zsf] vQ/f Psbd Go"g 5 . tL zlQmzfnL
b]zx?sf] nIo / p2]Zo Ps} lyof] /fi6«nfO{ s;/L ;d[4zfnL agfpg] eGg] . pgLx? lg/Gt/
nIo k|fKt ug{ nflu/x] . t/ la8Dagf xfd|f] b]zdf k|hftGq k'g:yf{kgfkZrft hgtfsf]
pk]Iff / p2]Zo cfly{s ;d[l4 Nofpg] ;kgf k"/f ug]{ cfÎgf] bfloTj /fhg}lts bnx? /
g]tfx?n] OdfGbf/Lk"j{s k"/f u/]gg\ . k~rfot Joj:yfdf b]z, hgtfsf] cfly{s cj:yf
hgck]Iff cg';f/ gePsf] sf/0faf6 g]kfnL sf+u|]; / sDo'lg:6 kf6L{x?n] jiff}{sf] ;+3if{ /
@)$^ ;fnsf] ;+o'Qm sfo{ut Pstfsf] ;kmn hgcfGbf]ngkZrft k|hftGqsf] k'g:yf{kgf eof] .
;f/f hgtfsf] cfzf lyof] ca xfd|f] cfly{s k|ultsf] lbg ;'? x'g]5 . hgcfGbf]ngsf sdf08/
Pj+ ;j{dfGo g]tf u0f]zdfg l;+xn] klg hgck]Iff cg'?k b]zn] ca cfly{s qmflGtsf] af6f] ;dfTg'
kb{5 eGg' ePsf] lyof] . jf:tjdf k|hftGq k'g:yf{kgfkZrft /fhg}lts bnx?n] cGo b]zx?n]
u/]sf cfly{s ljsf;nfO{ b[li6ut u/L b]zdf s[lif, pBf]u, afl0fHo, ko{6g, ;8s, lzIff :jf:Yo,
/f]huf/Lh:tf ljifox?df PsLs[t gLlt c+ufn]/ /fhg}lts b[9tfsf;fy zf;g ;~rfng ug'{ kg]{
hgcfGbf]ngsf] Dof8]06 lyof] . t/ /fhg}lts bnx?n] hgck]Iff ljk/Lt bnut, AolQmut
:jfy{tkm{ a9L Wofg lbP kmn:j?k ;+:yfut ?kdf e|i6frf/ / /fhg}lts ljs[lt a9fpg] sfd
u/] . ;+j}wflgs lgsfox?nfO{ ;an agfpg]tkm{ Wofg lbOPg . b]zdf ;'zf;g xf]Og
s'zf;g htfht} a9fpg] sfddf g]tfx? a9L JoQm eP . kmn:j?k cfly{s c/fhstf a9\g uO{
b]zsf] laQLo :jf:Yo b'a{n eof] . b]zsf] o:tf] cj:yf x'g'df k'g?TyfgjfbL tTj,
afx\ozlQm Pjd\ dflkmofsf] xft /x]sf] cg'dfg tL tTj, zlQm, dflkmofsf k|efjdf /fhg}lts bn,
g]tx?n] u/]sf s[ofsnfkaf6 cfef; lbG5 . /fhg}lts bnx? / g]tfx?sf] sdhf]/L /
sfo{z}nLaf6 tL tTj, zlQm / dflkmofnfO{ cfÎgf] s'l6nrfnsf] nflu dnhn k'Ug] u/]sf] 5 . b]zsf] o:tf] u+eL/ kl/l:yltnfO{ cj;/ dfg]/
dfcf]jfbLx?n] ljb]zL zlQmsf] Ozf/fdf qm"/ cdfgjLo xTof ug]{, cfwf/e"t ef}lts
;+/rgf Wj:t kfg]{, hftLo ljå]if km}nfpg] h:tf hlt lgGbf u/] klg gk'Ug] lgGbgLo sfo{
ul//x]sf] 5 . dfcf]jfbLsf h+unL c/fhstfjfbL lqmofsnfkaf6 b]zdf ;fDk|bflos ;b\efj,
wfld{s ;lxi0f'tf e8\sfpg] lgGbgLo lqmofsnfk ePsf 5g\ . b]zdf ;b\efj ;lxi0f'tf
vNaNofpg] lgGbgLo sfo{df afx\ozlQmx?n] s'l6nrfn ckgfpg] ul/Psf] ljleGg 36gfqmdaf6 cg'dfg
ug{ ;lsG5 . dfcf]jfbLsf lqmofsnfaf6 b]z dfgjLo tyf cfly{s?kaf6 w/fzfoL x'b}5 .
t/fO{sf dw]zLx?nfO{ hftLo / cGo lsl;dn] e8\sfpg] b'isfo{ e}/x]sf] 5 . o:tf] cToGt uDeL/ cj:yfdf klg /fhg}lts
bnx? b]zsf] HjnGt ;d:ofx? ;dfwfg ug{ gLltut?kdf PsLs[t e} /fhg}lts b[9 OR5fzlQm sfo{ ug'{
kg]{df a|Dxfsf] h:tf] rf/lt/ kms]{/ cfkm\gf] JolQmut tyf bnLo :jfy{tkm{ a9L s]lGb|t
5 . ;Qf?9 bn / ljkIfL bnx?sf g]tfx? afb/sf] gSsn ul//x]sf 5g\ . afb/n]
cfkm\gf] 3/ klg agfpb}g csf{sf] klg agfpg lbb}g eGg] pvfg h:tf] . k|wfgdGqLsf] kbdf
h'g} bnsf] g]tf cfl;g eP klg ;+ljwfg cg';f/ sfo{ ug{af6 ljkIfL bnx?n] cgfjZos ljjfb u/L
cj/f]w ug]{ / ;Qf?9 bnsf g]tf, ;f+;b, sfo{stf{x? dGqL kb / nfesf kbx?sf] efue08f /
e|i6frf/ ug{ a9L s]lGb|t x'g] u/]af6 /fi6«lxtsf] sfo{ ug{ eGbf JolQmut / bnLo :jfy{
k"/f ug{ ;do w]/} vr{ ul/Psf] 5 . ca sfd ug'{k5{ ;'zLn tfdfª nfdf] ;do ePsf] lyof] g]kfn aGb, pkTosf
aGb h:tf b"/ufdL c;/ kfg]{ sfd x'g 5f]8]sf] . o;sf] 7fpdf cft+sn] h/f
uf8]sf] lyof] . To;}n] o:tf zflGtk"0f{ cfGbf]ng cf]em]ndf k/]sf lyP . t/
km]l/ ToxL df};d k'g/fa[lQ ePsf] 5 . wdfwd g]kfn aGbsf sfo{qmd 3f]if0ff ug{ yflnPsf
5g\ . /, s]xL lbg t o:tf aGbsf sfo{qmd cfof]hgf klg eO;Sof] . x'gt cfkm\gf]
lglZrt c8fg k|:t't ug{sf] nflu jf dfu k"/f u/fpg bafa lbgsf] nflu aGb
s]xL xb;Dd k|efjsf/L klg dflgG5 . t/ d'n'ssf] lxtdf eg] o:tf sfo{qmd k6Ss} 5}g .
Psk6s aGb ubf{ sl/a ! s/f]8 gf]S;fgL kg]{ u/]sf] tYof+s cy{zf:qLx?n] lgsfn]sf 5g\ .
p;} t cfly{s dGbLn] d'n'ssf] 9f8 ;]lsO/x]sf] a]nfdf ul/Psf] g]kfn aGbh:tf sfo{qmdsf] s:tf]
c;/ knf{ < s] of] ef/ g]kfnsf] cy{tGqn] y]Ug ;Snf < lbgk|ltlbg cwf]ultlt/ uO/x]sf]
d'n'snfO{ g]kfn aGbn] slt tn emfg]{ xf] ;xh} cg'dfg ug{ ;lsG5 . cfGbf]ngstf{x?n]
cfkm\gf] dfu l56f] k"/f u/fpg bafa:j?k ul/g] o:tf sfo{qmdsf] d"No lsg al9/x]sf]
5 < s] bafa lbg c? sfo{qmd ug{ ;lsGg < g]kfnsf] jt{dfg l:ylt cWoog ubf{ oxf
qmflGt, gf/f xf]Og tbf?stf;fy sfd ug]{ a]nf ePsf] 5 . w]/} efif0f ul/of], gf/f
3GsfOof] ca sfd ug'{k5{ . lsgeg] qmflGtsf/L s'/fn] dfq d'n's aGb}g . To;sf] nflu
sfd ug}{k5{ . s'/fn] d'n's aGg] eP g]kfn g]kfn geP/ hfkfg eO;SYof] .
xfdLn] w]/} qmflGq u¥of}{, To; cg';f/ clwsf/ kfof}+, sfd ug]{ cj;/ klg kfof}+ t/ sfd
u/]gf}+ . sfd ug{sf] nflu xfdLn] clwsf/ dfUof}+ t/ Tof] kfPkl5 sfd u/]gf}+ . ca
o;sf] bf]if s;nfO{ lbg] < To;f] t oxf s'g} Psy/L dfq sfd ug{ c;kmn ePsf
xf]Ogg\ . /fHob]lv s§/ k|hftGqsf lxdfotL k~r ;a} c;kmn eP . s;}n] klg xfdL
rf]vf] eGg] cj:yf 5}g . tLg dGqL t s] eg] t'ngfTds ?kdf klg sf]xL 5, To;}n] lvof
nfu]sf] kmnfdnfO{ vfS;L bNof] eg] klg rlDsG5, lk6]/ wfl/nf] xltof/ agfpg klg ;lsG5 . emfkf cfuf]df 3Lp ylkof] dbg l/dfn ljBfyL{ cfGbf]ngaf6 xtk|e ePsf] ;/sf/n]
k]6«f]lnod kbfy{df gfd dfqsf] d"No 36fP/ hgtfsf] cfvfdf 5f/f] xfNg] sfd u/]sf]
5 . Pp6} j:t'df %) ?k}of;Dd d"No a9fP/ hgtfsf] k|z:t vKsf] vfg' k/]sf] o;
;/sf/n] d"No 36fPsf] b]v]/ hgtf emg\ cfqmf]lzt ePsf 5g\ . ;/sf/nfO{ nfUb5 ls
s;n] d"Noj[l4 u/]/ hgtfnfO{ cfxt kf/]sf] 5 eg] j[l4 ePsf] d"No 36fpg lsg
lxrlsrfpg] < p;} klg ;/sf/n] d"No 36fPaf6 s] a'lemG5 eg] ;/sf/ :jo+dnfO{ cfkm\gf]
sfd lrQ a'lem/x]sf] 5}g . olb lrQ a'em]sf] lyof] eg] p;n] d"No 36fpg] g}
lyPg . cfkm"n] u/]sf] lg0f{o x]/km]/ ug'{ clg0f{osf] aGbL aGg' ;/x xf] .
uwf dflns / ;/sf/sf] xfnt p:t} 5, dgf]bzf p:t} 5 . cyf{t\ cfkm"n]
u/]sf] sfdsf] Goflos ts{ lbg g;Sg] u/L sfd ug'{sf] s'g} t's /xGg . ;/sf/sf] of]
lg0f{o x]bf{ nfUb5, p v'b|f lg0f{o ug{df tlNng 5 . ;du|df hglxt ;f]Rg p;n] hfg]s}
5}g . sbflrt
:jR5 5ljsf] ;/sf/af6 hgtfn] o:tf] ck]Iff u/]sf lyPgg\ . hgtf
rfxGy], ljutsf ;/sf/sf] t'ngfdf /fhfsf] of] ;/sf/ s]xL leGg x'g]5 o;n] hglxt
;f]Rg]5 . t/ To:tf] s]xL ePg . of] ;/sf/ klg ToxL af6f]df lx+8\of] h'g af6f]
cl3Nnf] ;/sf/n] agfPsf] lyof] . cyf{t of] ;/sf/ cl3Nnf] c;Ifd elgPsf
;/sf/x?eGbf sfdsf] cfsf/sf] lx;fjn] s]xL klg km/s 5}g . cem of] ;/sf/ hgtfk|lt
pQ/bfoL 5}g eg] hglgjf{lrt klg xf]Og . ;/sf/n] k]6«f]lnod kbfy{sf] d"Nodf
u/]sf] x]/km]/n] ljBfyL{x?n] cfGbf]ng :ylut gug]{ atfPsf 5g\ . a? cfGbf]ng cem ;zQm
x'g] ljBfyL{x? atfO/x]sf 5g\ . pgLx?n] j[l4 ePsf] d"No k"/} 36fpg' k5{ eg]/
cfGbf]ng ul//x]sf] a]nfdf cfvfdf 5f/f] xfNg] k|of; u/]sf] ljBfyL{x? atfp5g\ .
x'g klg ;/sf/n] 36fPsf] d"No b]Vbf p;n] ljBfyL{nfO{ lh:sfPsf] h:tf] b]lvG5 .
;/sf/sf] o:tf] lqmofsnfkn] ljBfyL{ cfGbf]ngnfO{ pmhf{ yk]sf] 5 . lsgeg] olt d"No
36\g] >]o ljBfyL{ cfGbf]ngnfO{ hfG5 . pgLx?n] ;/sf/nfO{ cf+lzs ?kdf eP klg
em'SofPsf 5g\ . ca k"/f em'Sofpg pgLx? nfluk/]sf 5g\ . p;} klg ltgnfO{
;dy{g ug]{ /fhgLlts kf6L{x?n] cfGbf]ng hf/L /fVg lgb]{zg lbPsf 5g\ . Ps t tL
kf6L{x?n] cfGbf]ngsf] ;dy{g u/]sf 5g\ eg] bf];|f] pgLx?nfO{ cfGbf]ng hf/L /fVg lgb]{zg
lbPsf 5g\ . /, ljBfyL{ :jodn] klg ;/sf/n] cfkm"x?nfO{ lh:sfPsf] dx;'; u/]sf
5g\ . oL ;a} sf/0fn] k]6«f]lnod kbfy{lj?4 nufOPsf] gf/f cem rsf]{ x'g] lglZrt
5 . kl/qmdf bLk]Gb| bLgb'MvL kfr sIff pQL0f{ u/]sf] v'lzofnLdf
:s'nsf ;fyL;+uLx?;+u agef]h hfbf xf;v]n ug]{ pkqmddf pgsf] cfvfdf rf]6
nfUof] . nuQ} cfvfsf] pkrf/ ug{ ef/tsf] ;Ltfk'/ k'¥ofOPkl5 Toxfsf
8fS6/sf] k"0f{ lhDd]jf/Ldf d]/f] cfvfsf] zNolqmof ul/of] t/ lj8Dagf Toxf
lj1fgn] 3'8f 6]Sof] . kl/0ffddf d}n] ;+;f/ lgofNg] lbJob[li6 u'dfP .
d]/f] b'b{zf b]v]/ lktfsf] lgwg ePsf] clg cfkm\gf] hf]jg;u v]njf8 ug]{ 8fS6/;u
sfdsf/jfxL cufl8 a9fpg g;lsPsf] dLgf zfxL Ps} Zjf;df ctLt ;fj{hflgs ul5{g\ . b[li6 u'dfPkl5 pgL ;dfhsNof0f kl/ifb\sf]
l;kmfl/;df d+unk|;fb -Pd=kL_ xfO{:s'n g]kfnu~h cfOk'lug\ . hxf b[li6ljxLgx?nfO{
cWoogcWofkg ul/G5 . Toxf pgnfO{ a|]nlnlk l5rf]Ng Ps dlxgf nfUof] .
ttkZrft\ k'gM kfr sIffdf cWoog ug{ vf]Hbf pgnfO{ rf/ sIffaf6 cWoog ug]{ ;'emfj ;f]xL
:s'nsf lzIfsx?n] lbP . cWoognfO{ lg/Gt/tf lbg] qmddf ldlxg]t / s8f kl/>dn]
k|j]lzsf k/LIff plQ0f{ ul/g\ pgn] . ;+of]u klg To:t} /x\of] . pgnfO{ pRr
lzIffsf] rfhf] kfhf] g]r/ g]kfn g]kfnu~hsf 8fO/]S6/ k'?iff]Qd bf;n]
ldnfP . ;+uLt eg]kl5 x'?Ss x'g] dLgfnfO{ pg} bf;n] b}lgs cfjZosLo ;fgf dl;gf vr{sf
nflu tLg xhf/ ?k}of lbPkl5 ToxL ?k}of lnP/ pgL /fhfufp
l5l/g\ . /xg] a:g] qmddf y'k|} ;fyLx?;u lrghfg eof] pgsf] . lrghfg dfq
eof] pgsf], ;xof]u eg] gkfPsf] atfpl5g\ . olQ;DdsL lrghfgsf ;fyLx?;+u lbge/;+u}
/x] klg lbg 9Nsb} uPkl5 af; lbg'k5{ eGg] kL/n] cfkm"af6 5'l§g] u/]sf] pgL
ylK5g\ . ;fyLx?sf] To:tf] Jojxf/af6 pgL w]/}k6s cnkq k/]sL lyOg\ . o:t} ;fx|]ufx|f];+u}
l;+uf}/L v]Nb} cfkm\gf] cWoognfO{ lg/Gt/tf lbg SofDk;df 5fqfjf;sf] nflu cg'goljgo
ul/g\ . t/ lj8Dagf ;'g'jfO{ gePkl5 pgL g]kfnu~h g} kmls{g\ . Toxf klg
pgsf] dg zfGt /xg ;s]g . pgL k'gM /fhfufp lelqOg\ . ;+of]u klg To:t}
/x\of] . o;k6s pgn] 5fqfjf; ;'ljwf kfOg\ . k|df0fkq txdf P]lR5s c+u|]hL /
;+uLtsf] k|of]ufTds sIffx?, 5'6]sf] / c+u|]hLdf cfkm" s]xL sdhf]/ /x]]sf]n] k/LIff
rflx+ hg;+Vof / ;fdflhs lzIffsf] lbPsf] atfpl5g\ . SofDk;df ;+uLt ljifo cWoog ug]{ jftfj/0f
gldn]kl5 ;+uLt l;Sg /fli6«o gfr3/lt/ wfpg yflng\ . ;do k|lts"n /xbf Toxf
klg lg/Gt/tf lbg ;lsgg\ . ;+uLt l;Sg k9\g gkfP klg /f]ng+= $* ;]S;g
PÚ kL=s]=
SofDk; :gfts tx låtLo jif{df cWoog/t dLgf cWoogsf] cnfjf ;flxTosf] ljljw ljwfdf snd rnfpl5g\ .
sljtf, uLt, uhn, lgaGw, pkGof;, v08sfJo n]v]/ y'k|} 8fo/Lx? e/]sL l5g\ . h;df ;xof]uL
dgx?åf/f ækL8fleqsf] 56k6LÆ sljtf ;+u|x ;fj{hflgs eO;s]sf] 5 . ;f]xL ;+u|x ljdf]rg
ub}{ l/kf]6{;{ Snasf cWoIf Clif wdfnfn] klg lgs6 eljZod} pgsf] sljtf ;+u|x k|sfzgdf Nofpg]
k|ltj4tf hfx]/ u/]sf 5g\ . afsL pgsf ;flxlTos l;h{gfx?n] k|sfzgsf] af6f]
x]l//x]sf] 5 . lj1fg / k|ljlwsf] rsrsLn] dLgfnfO{
c5"tf] /fv]sf] 5}g . g]kfn g]qxLg ;+3 -aL8LP_ OlG:6Ro'6 dxf/fhu~haf6 gf} dlxgf
cfwf/e"t sDKo'6/ tflnd u/]sL l5g\ pgn] . pgL ;xh} OMd]n, OG6/g]6b]lv kmfOn vf]Ng
aGb ug]{ sfd ug{ ;lS5g\ . klxn]klxn] pgL cfkm}+ vfgf ksfplyg\ .
clxn] kb}{g, c?n] 5flglbPsf] sk8f dg gkg]{ ePsfn] /Ë atfOlbPkl5 cfkm}+ 5fGg]
ul5{g\ . oL ljljw lgs"ntfnfO{ cg's"ntfdf abn] klg g]qxLg eg]kl5 8«fOe/x?n]
uf8L g/f]Sg] af6f] sf6\bf 6«flkmsx?n] ;xof]u gug]{, Pp6f uf8Ldf b'O{ hgf g]qxLgnfO{ ef8f
glng" eGg] oftfoft dxf;+3n] ;"rgf k|jfx u/] klg Tof] nfu" gePsf]df pgL
cfqmf]z JoQm ul5{g\ . dLgf lbge/sf] 36gfnfO{ /flt ca]/;Dd
sljtfdf ptfl5{g, lrQ a'em\b}g k'gM RoflT5g\ . cr]n ;fyLx?n] sljtf ;'gfpg] cfu|x u5{g\
pgnfO{ . sljtf ;'gfpg yfn]kl5 ;fyLx? em'lDdg] atfpl5g\ . cfk\mgf] hLjgnfO{
pRr 7fGg] pgL xft kf/]sf] ;kmntfnfO{ xf/]sf] ;kmntfsf] ;+1f lb+b} elG5g\ . cfkm\g} nflu ef/ eP, c?sf] t s'/} 5f]8f} 7]; nfUof] ;fy 5'6\of], ofqf ca stf
df]8f}+ kx/f] eO{ eL/ tfg', nfU5 cfhef]ln cefuLsf] ?g] 7fp 5}g dg vf]nL .
uf]kfn / uf]kfnx? ljof]uL a'9fyf]sL r}q !$ sf] laxfg /]l8of] g]kfnn] ;dfrf/df em'Sof] cfh ;fem ab\lneO kfgL kg]{5 lbge/ 606nfk'/ 3fdn] kf]Nof] ;fem;Dd cfsfzdf afbnsf] w;f{;d]t gb]lvg'sf sf/0f d uf]kfn, cyf{t\ uf]kfnx?;u ;ft jif{sf] h+un a;fOkl5
kms]{sf] ofqLaf6 ;'[Gb/ eljiosf] cfzfdf b]z xf;]sf] sf/0f cfsfz g/f]Psf]
x'g'k5{ elg/x]5' . sf] stfaf6 slxn]b]lv s] sf] nflu ;~rflnt eP zx/, h+undf b]zn] ;f]Wg] k|Zg xf]Og Psf3/af6 lg:sg]sf] Pp6fsf] xftdf aGb's csf{sf] xftdf k/]jf g;'['xfpbf] kl/l:yltsf] d"Nof+sg
b]zsf] lrGtf xf] lrGtfsf] aVv' cf]9]/ d uf]kfn, cyf{t\ uf]kfnx?;u b]zsf] cfugdf
cg'xf/ ;fj{hlgs ePsf] ;do ;j}lt/af6 Jojxf/ / ljrf/ klg ;fj{hlgs ug{
dflu/x]5' . /fhgLlt kmf]xf]/sf] c8\8f 7flgPsf] ;do g]tf df]6fpg] v]n dflgPsf] ;do clglZrttfsf] s/fO{df ;f]emf;fwf emflgPsf] ;do b]z b'Vg' :jefljs} xf] b'v]sf] b]znfO{ sd;]sd Ps d'7\7L ljZjf;
lbnfpg /fli6«o :jfy{df h'6\g d uf]kfn, cyf{t\ uf]kfnx?;u em'G8 em'G8df
ljeQm k|To]s ;d"x;u lalGt lj;fpsf] k|fy{gf ul//x]5' . uf]kfn / uf]kfnx?sf] gAa]cf}+ >[+vnf æPs;oPsÆ uf]kfn / uf]kfnx? ?v xf] ls PDa'; < ;8ssf] 5]p5fpdf /f]lkPsf ?vx? xfjfx'/Lsf]
sf/0fn] lbgk|ltlbg nl8/x]5g\ . o;n] s]xL dlxgf otf dfq k|z:t b'3{6gf lgDTofO/x]sf]
5 . sl/a cfwf bh{g dfG5]sf] t Hofg g} uO;s]sf] 5 . eGg] g} xf] eg] ;8s 5]psf ?v
dfG5]sf] Hofg lng yflkPsf PDa'; h:tf ePsf 5g\ . ;j}nfO{ yfxf 5,
nx/]kLknsf] ?vsf] h/f tn;Dd uPsf] x'b}g, h;n] ubf{ ;fgf] ltgf] xfjf x'/Laf6 klg tL
?v 9lnxfN5g\ . tyflk ;8s 5]pdf ltg} ?vsf] af]njfnf 5, lsg < To;f] t ?v /f]Kg'
jftfj/0fLo b[li6sf]0fn] w]/} /fd|f] xf] t/ ;8sdf cj/f]w x'g] u/L b'3{6gf lgDTofpg] u/L ?v
/f]lkg' plrt xf]Og . oxL l:ylt /xg] xf] eg] of] jiff{ l;l4p~h]n;Dddf slQn] cfkm\gf]
Hofg u'dfpg' kg]{ xf] yfxf 5}g . lgstf zdf{, sf7df8f}+ gf/fn] d'n's aGb}g cl3Nnf] ;ftf ;/sf/L ;]jfaf6 tLghgf dGqL
;]jflga[Q eP . cem pgLx?nfO{ unxTofOof] eGbf km/s k/f]Og . pgLx?sf] cfkm\gf]
e"ldsf uxgtd\ ePsf] eP, tL lgsflnPsf dGqLsf] k|efjn] ;/sf/ :jod rnfodfg x'GYof] t/
To:tf] s]xL ePg . lsgeg] d'n'ssf] o:tf] cj:yfdf ;d]t b'O{ dlxgfdf Ps k6s rrf{df cfpg]
u[xdGqL lgsflnP, To;}n] pgL lgsfln+bf ljgf ljefuLo dGqL x6fpbf hlt klg
rrf{ ePg . x'g klg o:tf] ;+qmd0fsfnLg cj:yfdf ;d]t u[xdGqL df}g, ef}lts of]hgf tyf
lgdf{0f dGqL jftf{ xfSg] PSnf] JolQm x'g' eg]sf] u[xdGqLsf] nflu z/dsf] s'[/f lyof] .
s] s;}nfO{ yfxf 5, Oltxf;df olt sdhf]/ u[xdGqL klxn] slxNo} lyof] < To;}n] pgL hflu/af6
lgsflnP rrf{ klg z"Go . cl3Nnf] ;/sf/nfO{ c;Ifdsf] ku/L u'yfP/ agfOPsf] of] :jR5
5ljsf] ;/sf/ klg w]/} sf/0fn] c;Ifd ;fljt eO;Sof] . s] of] ;/sf/n] r'gfjsf] ldlt
tf]Sof] < e|i6frf/ lgoGq0f u¥of] < ;'zf;g lbof] < /fhfn] clwsf/ cfkm\gf]
xftdf lnP/ rnfPsf] of] ;/sf/n] s'g}
sl/ZdfÚ b]vfpg ;s]sf] 5}g . p;} klg d'n's
efif0f, gf/fn] dfq aGb}g, To;sf] nflu 7f]; of]hgf rflxG5 . of] ;/sf/;+u s] To:tf]
of]hgf 5 < bnx?n] g} 8lSkª ;fO6df /fv]sf s]xL JolQmnfO{ rf]/]/ NofP/
agfOPsf] ;/sf/af6 s] cfzf ug]{ < lgjf+{lrt ;/sf/ x'bf pgLx? ;Qfaf6 x6] klg
hgtfaLr nf]slk|o x'G5g\, /xG5g\ . of] ;/sf/sf dGqLx? x6fOP eg] ef]ln sxf hfG5g\
< sxf e]l6G5g\ ca b]jLk|;fb cf]emf < sxf e]l6G5g\, wd{axfb'/ yfkf <
To;}n] aGb|Lgf/fo0f a:g]t, sdn rf}nfufO{+n] bnx?nfO{ wf/] xft nufpg'sf] t's 5}g .
ef]lnsf] pgLx?sf] lgolt klg clxn]sf tLgefOx?sf] h:t} xf] . >[hg >]i7, nlntk'/ clen]v ;+;b\ clwj]zgx? ;+;b\ clwj]zg
z'? ldlt
cGTo ldlt klxnf] )$*÷#÷^
)$*÷^÷!# bf];|f]
)$*÷!!÷(
)$*÷!@÷@ t];|f]
)$(÷#÷!%
)$(÷%÷@! rf}yf]
)$(÷!!÷#
)$(÷!@÷@% kfrf}+
)%)÷#÷!#
)%)÷%÷#! 5}6f}+
)%)÷!!÷@$
)%)÷!@÷@^ ;ftf}+
)%!÷#÷!%
)%!÷#÷@& cf7f}+
)%!÷*÷@*
)%!÷!)÷!* gjf}+
)%@÷%÷@(
)%@÷(÷@! bzf}+
)%#÷#÷!@
)%#÷^÷@% P3f/f}+
)%#÷!!÷@)
)%#÷!@÷!* afx|f}+
)%$÷#÷!@
)%$÷^÷@# t]x|f}+
)%$÷!@÷@!
)%%÷!÷@% rf}wf}+
)%%÷#÷!$
)%%÷&÷! kGw|f}+
)%%÷(÷@(
)%%÷(÷#) ;f]x|f}
)%^÷#÷^
)%^÷^÷* ;qf}+}+
)%^÷!!÷!*
)%^÷!@÷@# c7f/f}+
)%&÷@÷@
)%&÷%÷@ pGgfO;f}+
)%&÷!)÷@^
)%&÷!@÷@# aL;f}+
)%*÷#÷!!
)%*÷&÷@ PSsfO;f}+
)%*÷!)÷@*
)%(÷!÷$ PSsfO;f}+ clwj]zgdf kfl/t ljw]osx? !=
/fhgLlts bn ;DaGwL ljw]os, @)%* @=
cfGtl/s k|zf;g ;DaGwL s]xL g]kfn P]g ;+zf]wg
ug]{ ljw]os, @)%* #=
d'n'sL P]g P3f/f}+ ;+zf]wg ljw]os, @)%* $=
cbfnt Joj:yfkg tyf Gofo k|zf;g ;DaGwL s]xL
g]kfn P]g ;+zf]wg ug]{ ljw]os, @)%* %=
k|ltlnlk clwsf/ ljw]os, @)%* ^=
;8s af]8{ ljw]os, @)%* &=
g]kfn rf6{8{ PsfpG6]G; klxnf] ;+zf]wg ljw]os,
@)%* *=
ljb]zL ljlgdo lgoldt ug]{ bf];|f] ;+zf]wg, @)%* (=
ljQLo dWo:ytfsf] sfd ug]{ ;+:yf;DaGwL klxnf]
;+zf]wg ljw]os, @)%* !)=
clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u bf];|f] ;+zf]wg
ljw]os, @)%* !!=
e|i6frf/ lgjf/0f ljw]os, @)%* !@=
ljz]if cbfnt ljw]os, @)%* !#=
dxfleof]u sfo{ljlw lgoldt ug]{ ljw]os, @)%* !$=
cfly{s klxnf] ;+zf]wg cWofb]z, @)%* !%=
cft+ssf/L tyf ljWj+;fTds sfo{ lgoGq0f tyf ;hfo
cWofb]z, @)%* Tof] -ab|Lk|;fb d08n_ jftf{ ug{ cfPsf] xf]
ls jftf{ ef8\g cfPsf] xf] < d t eG5' Tof] jftf{ ef8\g cfPsf]
xf] . Tof] d08n xf]Og d08n] xf] . dfcf]jfbL jftf{ 6f]nL ;b:o
dft[sf ofbj Pdfn]nfO{ ;Qf rflxPsf] 5}g . xfdL
;/sf/sf] g]t[Tj gug{ dfq xf]Og, ;Qfdf ghfg] k|ltj4tf;d]t hgfpg tof/ 5f}+ . dfwjs'df/ g]kfn, dxf;lrj, g]skf
Pdfn] clxn] xfdLn] cfGbf]ng uof}+ eg] Tof]
cfGbf]ngdf xltof/wf/L dfcf]jfbLx?sf] 3';k}7 / ;lqmo ;xeflutf x'g]5 . o;af6 d'n'sdf
7"nf] /Qmkftsf] l;h{gf eO{ /fhtGq ;dfKt x'g] vt/f 5, olb 7"nf] /Qmkftkl5 /fhtGq
;dfKt eof] eg] b]zsf] cl:tTj g} l5GgleGg x'g] vt/f /xG5 . sf+u|]; g]t[ z}nhf cfrfo{ laxLjf/ r ljBfyL{ ;+u7gx?aLr tgfj rls{Pkl5 lqe'jg
ljZjljBfnoåf/f :jljo' r'gfj :yug . r ;u/dfyf cf/f]x0f cleofgsf nflu kqsf/
cfª\l5l/ª z]kf{ To;tkm{ k|:yfg . z'qmaf/ r g]kfnsf] ljB't\ If]qdf nufgL ;'? u/]sf]
ljZj a}+s cfkm\gf zt{x? k'g/fjnf]sg ug{ ;xdt . r afn ljsf; ;dfhåf/f o; jif{sf] afnljsf;
kqsfl/tf k'/:sf/ zfZjt k/fh'nLnfO{ k|bfg ug]{ lg0f{o . zlgjf/ r !$ dlxgf cl3 ;/sf/n] lj36g u/]sf] ;femf
oftfoft k'gM ;~rfng . r sljj/ dfwjk|;fb l3ld/] / pxfsL
wd{kTgL dxfsfnL l3ld/]nfO{ sf]zL c~rn ;flxlTos kqsf/ ;+3åf/f cleglGbt . r g]skf dfn] / g]skf dfcf]jfbLaLr låkIfLo
jftf{ . cfOtjf/ r ;ftj6f ljBfyL{ ;+u7gåf/f k]6«f]lnod
kbfy{df ul/Psf] d"Noj[l4 36fpg'kg]{ nufotsf dfu /fVb} g]kfn aGbsf] cfof]hgf
;/sf/åf/f s]xL k]6«f]lnod kbfy{df ;fdfGo d"No s6f}tL . ;f]daf/ r g]skf Pdfn]åf/f dfcf]jfbL;+u ;DaGw
;'wfg{ emngfy vgfn, O{Zj/ kf]v/]n / o'j/fh 1jfnL ;lDdlnt jftf{ ;ldlt u7g . r ;/sf/ dfcf]jfbLaLr x'g] elgPsf] bf];|f]
jftf{ dfcf]jfbLsf] tkm{af6 :ylut . d+unaf/ r >L % af6 /fk|kfsf g]tf
;"o{axfb'/ yfkf / /jLGb|gfy zdf{nfO{ bz{g e]6 aS; . a'wjf/ r g]skf Pdfn]sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sdf jt{dfg ;+ljwfgn] d'n'snfO{ lgsf; lbg g;Sg] lgisif{ . |
. d'Vo ;dfrf/ .. :yfgLo ;dfrf/ .. ;DkfbsLo .. ljrf/ .. cy{tGq .. cGtjf{tf{ .. Past .
| Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np 2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566, Fax: 977 1 4225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US ABOUT US HOME ADVERTISE WITH US |