mainlogo2.jpg (11011 bytes)


:tDe



17 January, 2003, Magh  03rd,  2059.

]k|]d / hLjg
p;sf] / d]/f] af6f] cnu eO;Sof]

Clif wdnf

h;/L d}gaQL cfkm" cfuf]df un]/ c?nfO{ pHofnf] lbG5, nueu To:t} hLjg 5 pxfFsf] . w]/} kLl8t dlxnfx?sf] hLjgdf pHofnf] NofOlbg' ePsf] 5, pxfFn], w]/}sf] 3/ a;fOlbg' ePsf] 5 pxfFn] . t/ oltv]/ cfkm\gf ;'v / b'Mvsf efjgfx? dg vf]n]/ eGg] hLjg;fyL 5}g pxfF;Fu .

æxf] d}n] 6«ofh]6L ef]Ug' k/]sf] 5, t/ d b'MvL eg] 5}g,Æ g]kfnsL nf]slk|o ;dfh;]jL dlxnf cg'/fwf sf]O/fnfn] eGg'eof] .

!# jif{ ljt]5, >Ldfg\ lbg]z sf]O/fnf;+u pxfFsf] lj5f]8 ePsf] . pxfFn] eGg'eof]– ca d p;+u al:bg . p;+u lj5f]8 eof], /fd|} eof] . ca lbg]z d]/f nflu æPsf b]zdf Pp6f /fhf lyof]Æ em}+ eO;Sof] . w]/} cl3 g} p;sf] / d]/f] af6f] cnu eO;Sof] .

@)@$ ;fnlt/ jfg]Zj/df hlta]nf cg'/fwf af]l8{ªdf k9fpg' x'GYof], jfg]Zj/ 3/ ePsf lbg]z;+u pxfFsf] ;Dks{ / ;DaGw sfod ePsf] lyof] . cg'/fwfsf lktf u'?ª / cfdf If]qL ePsfn] 3/df cGt{hftLo ljjfxsf] lj/f]w t lyPg, t/ lbg]z;+usf] k|]d pxfFsf lktfnfO{ dg k/]sf] lyPg . dlxnf tyf ;dfhsNof0f ;xfos dGqL Pj+ dfOtL g]kfnsL cWoIf cg'/fwfn] cfkm\gf of}jgsf lbgx? ;Demb} eGg'eof]– æa'afn] d;+u u'gf;f] ug'{eof], d}n] tnfO{ 5f]/f h:tf] u/]/ x'sf{PF, cfh wf]vf lbO;\ t/ klg xfdLn] ljjfx u¥of}+ .Æ

cg'/fwfsf b'O{ km'k'x?sf] 8f]nLdf /fv]/ ljjfx ubf{ Tof] ljjfx l6Sg g;s]sf]n] pxfFsf xh'/a'afn] afFsL 5f]/L r]nLsf] ljjfx 8f]nLdf g/fvL ug]{ lg0f{o ul/lbg' ePsf] lyof] . To;}n] pxfFx?sf] ljjfx ‘l6sf 6fnf]’ u/]/ eof] .

o;/L ;fOt ldnfP/ ul/Psf] ljjfx klg ;kmn aGg ;s]g . @)#* ;fndf cg'/fwfn] 5f]/f hGdfpg' eof]– dgLif . hf] clxn] pxfFs} ;fydf 5g\ .

æca d]/f] 5f]/f] g} afFsL hLjgsf] cfwf/ xf] . csf]{ ljjfx ug]{ kIfdf d 5}gÆ pxfFn] eGg'eof] . cg'/fwfeGbf klxn] wg'iffsL k|]d' 9sfn -bLkf_ ;+u ljjfx u/L Ps 5f]/Lsf lktf eO;Sg' ePsf] lyof] lbg]z sf]O/fnf . cg'/fwf u'?ªnfO{ ljjflxt >LdtLsf] ?kdf 3/df leq\ofpg ;xh lyPg . æd}n] dfofF dfq kfP klg x'G5Æ eg]/ cg'/fwf 8]/fd} a:g' eof] . t/ >Ldfg\n] lj:tf/} dfofF / ;Dks{ sd ug{ yfNg'eof] . /, sf]O/fnfn] csf]{ ljxf ug'{ ePsf] ;"rgf st}af6 cg'/fwfn] kfpg' eof] . Tof] ;"rgf ;To lyof] . To;kl5 ;w}+sf nflu pxfFx?sf] af6f] cnu cnu eof] . PSnf] hLjg lg/z eP klg cg'/fwf c? dlxnfx?n] ef]Ug] o:tf w]/} ;d:ofx?;+u nl8/xg' ePsf] 5 . >Ldfg\n] 3/af6 lgsfn]sf dlxnfx? lbgx'F pxfFsxf+ cfp5g\, pxfF ltgsf] b'Mv b]v]/ cfkm\gf] PSnf]kg lj;{g' x'G5 .

æk|]d s] xf] cg'/fwfHo" <Æ ha of] k|Zg ul/of], pxfFn] efa's x'Fb} k|ltk|Zg ug'{eof]– ætkfO{n] s;};+u k|]d ug'{ ePsf] 5}g xf]nf, To;}n] of] k|Zg ul//xg' ePsf] 5 . k|]d s] xf] Tof] k|]d ug]{nfO{ dfq yfxf x'G5 .Æ

u'?ª kl/jf/df hlGdP klg pxfFsf] afa'afh]sf] kfnfb]lv hfF8/S;L rn]g . hf8/S;L, r'/f]6sf] :jfb pxfFnfO{ yfxf 5}g . æd sf]s / k]K;L;d]t vfGgÆ pxfFn] eGg'eof] .

æ;+;f/df d]/f sf]xL zq' 5}gg\Æ eGg'x'G5 pxfF . t/ aL=kL= sf]O/fnfsf] ‘zq'’ zLif{ssf] syfdf em}+ zq' gx'g] dfG5] sf] xf]nf / < s]6L a]Rg] bnfnx? d]/f zq' ag]sf 5g\ ls < pxfFn] z+sf JoQm ug'{eof] .

;dfh;]jfk|lt ;fg}b]lv ?lr /fVg] cg'/fwf sf]O/fnfsf] jfNosfn xf]:6ndf ljt]sf] lyof] . lktf k|tfkl;+x u'?ª ef/tLo ;]gfsf] n]lkm\6g]G6 s0f{]n ePsfn] :s"n / sn]h k9\bf cg'/fwfn] cefjsf] kL8f vKg' k/]g . t/ ul/ax? b]Vbf pxfF efj's aGg'x''GYof] . sflnDkf]ªsf] ;]G6 hf];]km :s"ndf kfFr jif{sf] pd]/b]lv xf]:6ndf /x]/ k9fO{ ;'? ug'{ ePsL cg'/fwf ;fg}df ;xkf7Lx?;+u ldn]/ ;fdflhs ;]jfsf ultljlwx?df ;+nUg x'g'eof] . k'/fgf /fhgLlts g]tfx?n] ædxfTdf ufGwL;+u} :jtGqtf ;+u|fddf efu lnPsf]Æ eg]/ uj{ u/] em}+ cg'/fwfn] klg ljZj k|l;4 ;dfh;]jL db/ 6]/];fn] snsQfdf rnfPsf] ;fdflhs cleofgdf efu lnPsf] :d/0f ;'gfpg' eof] . æk|To]s jif{ 5'§Ldf snsQf kms{bf d cfdf;+u} s'i7/f]uLx?sf] p4f/ ug]{ sfddf d klg ;xefuL x'Gy]+ . To;a]nf cfdf nIdL u'?ª db/ 6]/];f;+u sfd ug'{x'GYof]Æ pxfFn] eGg'eof] .

!! jif{sf] xf]:6n j;fO{+kl5 pxfF sn]hsf] k9fOsf nflu snsQf cfpg' eof] . snsQfsf] ;]G6 h]ljo;{ sn]haf6} pxfFn] u|fh'ozg ug'{eof] . !* jif{sf] pd]/df g]kfn kms{bf g]kfndf k9fpg] sfd afx]s c? s]xL lyPg . To;a]nf d'n'sdf af]l8{ª :s"n vf]Ng] nx/ ev{/ rNb}lyof] . :jb]z kms{gf;fy pxfFn] ‘Go" O+ulnz af]l8{ª :s"n’af6 lzIf0f k]zf ;'? ug'{eof] . dfl;s b'O{ ;o krf; ?k}ofF tnjaf6 ;'? ePsf] pxfFsf] lzIf0f ofqf nuftf/ @) jif{;Dd hf/L /x\of] . sf7df8f}+sf w]/} :s"ndf pxfFn] k9fpg' ePsf] 5 . gfos e'jg s];L / kfOn6 Pd s] nfdf pxfFs} lzio x'g\ . nfdf] lzIf0f ofqfdf pxfFn] k9fpg] ljifo r}+ ;fdflhs lzIff g} lyof] .

@)#@ ;fnlt/ pxfFn] l8NnLahf/df cfkm\g} ælqzlQm jf]l8{ª :s"nÆ vf]Ng' eof] . of] :s"n clxn] c?n] g} rnfO/x]sf 5g\ . ælzIffnfO{ Jofkfl/s agfOof], jf]l8{ª :s"nx?aLr Jofkfl/s k|lt:kwf{ x'g yfn]kl5 d}n] lzIf0f k]zf g} 5fl8lbPFÆ pxfFn] eGg'eof] .

;dfh;]jfdf k|Voft eP klg cg'/fwf /fhgLltdf clxn];Dd nfUg' ePsf] 5}g . pxfF s'g} kf6L{sf] ;b:o dfq xf]Og ;dy{s ;d]t x'g'x'Gg . @)#^ ;fnsf] hgdt ;+u|xdf klg pxfF Ps k|sf/n] t6:y a:g' ePsf] lyof] . hgdt ;+u|xdf efu lng] dtbftfx?sf] ‘nfOg’ Jojl:yt kfg]{ :jod\;]jssf] e"ldsf lgjf{x ug'{ ePsf] lyof] pxfFn] . æd}n] ax'bn cfPkl5 Psk6s dfq ef]6 xfn]sf] 5', To;afx]s /fhgLltdf d ;+nUg ePsf] 5}g . d]/f] kl/jf/sf] /utd} /fhgLlt 5}gÆ pxfFn] eGg'eof] .

@)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngdf klg pxfF lg/k]If /xg' eof] . æk|hftGq k'g:yf{kgfkl5 @)$* ;fnsf] lgjf{rgaf6 ul7t ;/sf/df æsf]O/fnfÆ y/sf g]tf k|wfgdGqL aGg'eof] . w]/}n] dnfO{ k|wfgdGqL ltd|f] sf] kg'{x'G5 eg]/ ;f]w]+ < cg'/fwfn] atfpg' eof]– lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] kl/jf/;+u xfd|f] ;DaGw eP klg /fhgLlts ;DjGw lyPg . To;}sf] gftfsf] lx;fjn] glhs}s} ;DjGw eP klg d}n] s]xL dflug . nfesf] t s'/} 5fl8lbpF Ps nfOg 6]lnkmf]g ;d]t kfOg pxfFsf] kfnfdf .

k|hftGq cfPkl5 d'n'sdf ;a} ju{sf clwsf/sf s'/f p7\g yfn] . r]lnj]6L j]rljvgnfO{ /f]Sg tf/] xf]6nx?df 7"nf 7"nf uf]i7Lx? eP . Rofp pld|Pem}+ u}/ ;/sf/L ;+:yfx? v'Ng yfn] . cg'/fwf sf]O/fnfnfO{ nfUof]— r]lnj]6L a]rljvgsf] ;d:of g'jfsf]6 / l;Gw'kfNrf]sdf 5 eg] sf7df8f}+df uf]i7L u/]/ ;dfwfg s;/L x'G5 < To;kl5 j]lrPsf r]nLsf] p4f/ / a]Rg] k|s[ltsf] /f]syfdsf nflu b]zJofkL cleofg ;'? ug{ cg'/fwfn] sDd/ s:g'eof] . @)$( ;fndf s]xL ;fyLx?;+u ldn]/ pxfFn] ‘dfOtL g]kfn’ gfds ;+:yfsf] :yfkgf ug'{eof] . @)%) ;fndf k|x/L, kb\dsGof SofDk;, kqsf/ / cGo ;dfh;]jLnfO{ ;xefuL u/fP/ dfOtL g]kfnn] b]zJofkL ‘3/b}nf]’ sfo{qmdsf] cfof]hgf u¥of] . Tof] sfo{qmd olt k|efjsf/L eof] ls b'Mv kfPsf r]nLx?n] dfOtL g]kfnsf] 9f]sf 9s9Sofpg yfn] . l;dfgfdf uf}+8f uf}+8fdf 9's]/ dfOtL g]kfnsf sfo{stf{x?n] j]lrg nfu]sf r]nLsf] p2f/ u/]+, h'g qmd clxn] klg hf/L 5 . Pp6f ef8fsf] 3/af6 ;'? ePsf] dfOtL g]kfnsf] cleofg clxn] /fli6«o, cGt/f{li6«o If]qdf lj:tf/ ePsf] 5 . d'n'sdf bzj6f lhNnfdf o;sf cfkm\g} ejg 5g\ . sf7df8f}+d} gf} j6f ejg 5g\, hxfF Ps;o krf; cgfy afnaflnsf / &) hgf kLl8t dlxnfn] cf>o lnO/x]sf 5g\ . sfs8leQfdf dfOtL g]kfnsf] cfkm\g} c:ktfn 5 .

ædfOtL g]kfn eg]kl5 /fhgLlts kf6L{x? klg 8/fpF5g\ . k"j{dGqL vf]ef/L /fon] ;d]t ca r]nLj]6LnfO{ cnkq kfg]{ uNtL ulb{g eg]/ d;+u eGg'ePsf] 5Æ sf]O/fnfn] eGg'eof] .

cfkm" dGqL kbdf k'u] klg dlxnfdfly ePsf cGofo cTofrf/sf] lj/f]wdf 86]/ nfUg] sfd g5f]8\g] pxfFsf] k|lt1f 5 . cl:t ev{/ :joDe'df Ps leIf'0fL dfly anfTsf/ ePsf] 5 . wd{sf gfddf zf]if0f ug{ kfOGg eg]/ d Tof] d'2f rsf{pg] tof/L ub}{5', d Tof] d'2fnfO{ 5f]8\g] 5}gÆ pxfFn] eGg'eof] .

cg'/fwfsf] sfds} d"Nof+sg u/]/ jt{dfg dxf/fhflw/fh 1fg]Gb|af6 pxfFnfO{ dGqL agfOaS;]sf] 5 . t/ /fhfn] dGqL agfpg] s'/f cg'/fwfnfO{ Pslbg cl3;Dd kQ} lyPg . pxfFn] eGg'eof]— æPp6f klqsfn] dGqL aGg]x?df d]/f] gfd klg 5fKof] . d}n] o:t} kqklqsfsf] s] ljZjf; ug]{, h] klg n]V5g\ eGg] 7fg]sf] lyPF, ef]lnkN6} d'Vo;lrj 8f=ljdn sf]O/fnfn] zky u|x0fsf nflu l;+xb/af/ af]nfP .

zkyu|x0fdf hfg pxfF;+u tTsfn kf]zfssf] cefj cfOnfUof] . k|1f k|lti7fsL k|f1 tf]of u'?ª;+u sf]6 / b]p/fgL;+u ;f8L dfu]/ pxfF zky u|x0fdf efu lng hfg'ePsf] lyof] .

cd]l/sf :jL8]g, :jL6h/Nof08 / k|mfG;sf ljleGg dfgjclwsf/jfbL k'/:sf/af6 ;Ddflgt x'g'ePsL cg'/fwf >L % dxf/fhflw/fh;+usf] bz{g e]6af6 yk pT;flxt x'g'ePsf] 5 . æ/fhfnfO{ e]6]kl5 t crDd x'Fbf]/x]5, df};"kmaf6 o:tf] k|]/0ff kfPF ls d}n] clxn];Dd h] hlt sfd u/]+, Tof] eGbf w]/} u'0ff a9L sfd ug{ afFsL 5 h:tf] nfUof] .Æ pxfFn] eGg'eof] .

dlxnfsf] tkm{af6 k|wfgdGqL aGg] ;Defjgf af/] ha pxfF;+u k|Zg ;f]lwof] pxfFn] oltdfq eGg'eof]— æclu|d z'esfdgf lbg' ePsf]df tkfO{+ wGojfb 5 .Æ


rlr{t k|;+u

s]bf/ ;'j]bL

v]/ kmfNg] ;do slt/x]5 <

ca xfdL;+u v]/ kmfNg] ;do 5}g . xfdL ;a} Oltxf;sf] k/LIffdf plePsf 5f}+ .

– >L % dxf/fhflw/fh 1fg]Gb| jL/ ljqmd zfxb]j . @)%( k'; !( ut] k"jf{~rndf ;Daf]wg

;do slt lat]5 <

/fhfsf jf0fLnfO{ dxfgjf0fL elgG5 . tL csf6\o / sfg'g ;/x g} x'G5g\ . ltgsf] kfngf x'g}k5{ . b]zsf] kl/l:ylt, hghLjg / ltgn] kfPsf] si6nfO{ Ps k6s ;+lemOof] eg] df};"km ;/sf/sf] of] cleJolQmsf] dfld{s kIf cfkm}+ k|i6 x'G5 . b]z clxn] h'g cj:yfaf6 u'lh|/x]sf] 5, of] b]zsf nueu ;a} cfd gful/s h'g?kn] d[To' / hLjgsf] bf];fwdf 5g\ /fHosf] kx'Fr / cl:tTj h;/L b]zsf ljleGg e"–efuaf6 ;+s'lrb} ;+s'lrb} l;+xb/af/ / cem To;kl5 /fhb/af/sf] kvf{nleq ;Lldt x'g k'u]sf] 5 Tof] cj:yfdf >L % af6 ca v]/ kmfNg] ;do sf]xL;+u klg g/x]sf] eGg] cleJolQmsf] dxTj af/] yk pNn]v ul//xg' kb}{g . df};"km ;/sf/sf oL cleJolQmnfO{ k|]/0ffsf] ;|f]t dfGg] xf] / b]zsf] l:ylt x]bf{ dlxgf xf]Og, xKtf klg xf]Og / lbgdfq klg xf]Og 306f ldg]6 / cem ;lsG5 eg] ;donfO{ ;]s]08df ljefhg u/]/ sfd ;'? ug'{kg]{ a]nf 5 . df};"km ;/sf/af6 x's'd ePem}+ jf:tjd} v]/ kmfNg] ;do 5}g eg] cyf{t\ ;dosf] jrg / ;b'kof]usf nflu sfd ug{ ;'? ug'{ kg]{ ;'O ;]s]08 g} xf] . ha ;]s]08n] dxTj kfpb}g To;kl5 ldg]6 306f lbg xKtf / dlxgf To;}u/L laTb} hfG5g\ . df};"km ;/sf/af6 ;do ;+emfOaS;]sf] Tof] @)%( k'; !( ut] z'qmaf/ ck/fGx @ ah]b]lv Tof] dxfgjf0fL x''s'd ePsf] If0fb]lv oL k+lQm ;fj{hlgs eP/ tkfO{+ hf] oL k+lQm k9\b} x'g'x'G5 of] a]nf;Dd slt ;]s]08 v]/ uP5g\ eGg] lx;fa ugf]{;\ . oL k+lQm n]lvPsf] If0f;Dd rflx+ @** 306f !&@*)) ldg]6, ! s/f]8 #^ nfv * xhf/ ;]s]08 lalt;s]sf 5g\ . u0fgfdf s]xL tndfly eP dfkm kfp, of] k+lQmsf/ ul0ftsf] sv/f;Ddsf] dfq 1fg /fVb5 . s'g} klg sfd ;'? ug{ of] ;do kof{Kt xf] ls xf]Og eGg] rflx+ cfkm}+ cg'dfg u/f}+ .

sfd s] ul/P5

>L % af6 ;f] lbg o:tf] zfxL 3f]if0ff ePsf] oL k+lQm n]lvPsf] If0f;Ddsf] lat]sf !@ lbgdWo] b]zsf] sfo{sfl/0fL lgsfo df};"km ;/sf/sf] Tof] zfxL ;Daf]wgsf] k|z+;fd} lbg ljtfO/x]sf] 5 . /fhgLlts bnx?;+u efif0f afx]s ug]{ s'/f s]xL x'Fb}g . p;+u s'g} sfo{sfl/0fL g} x'Fb}g . ug]{ eg]sf] sfo{sfl/0fL ePsf] lgsfo / To;df /x]sf JolQmx?n] g} xf] . tL eg]sf ;/sf/ / To;sf ;b:o x'g\ . clxn] b]zdf @@ hgf ;b:ox?sf] ;/sf/ 5 . tL dWo] oL lbgdf s'g} Pp6f JolQm jf ;/sf/sf ;b:on] s'g Pp6f gd"gfsf] sfd u/] eGg] Pp6f;Dd pbfx/0f vf]lhof] eg] kfOb}g . /fhfsf] ;f] efif0fsf] eg] s;}n] / nueu s'g} lbg klg k|z+;f ug{ 5f8]gg\ . ToxL qmddf /fhgLlts bn / ltgsf g]tfx?nfO{ ufnL ug]{ sfdnfO{ rflx+ pRr agfP . /fhfn] v]/kmfNg] ;do 5}g egL 3f]if0ff ePsf]nfO{ dGqLx?n] rflx+ ;dosf] ;b'kof]u o;/L u/]sf kfOof] . t/ o;n] cToGt dxTjk"0f{ ;dosf] 38Ldf / Oltxf;nfO{ k/LIff lbO/x]sf] xndf a;]/ ul/Psf oL s'/fn] b]z / hgtfnfO{ s] pknlAw lbof] eGg] k|Zgsf] pQ/ cfkm}+ vf]hf}+ . o;sf cltl/Qm Tof] 3f]if0ffnfO{ ljGb' dfg]/ ;'? ul/Psf] elgPsf] sfdsf] Pp6f klg gd"gf 5}g .

oL aLrdf s]xL pNn]Vo sfd eP . >L % gjo'j/fh x[bo]Gb| jL/ ljqmd zfxb]j ;/sf/sf] z'ecGgk|fzg, @*! cf}+ k[YjL hoGtL tyf Pstf lbj; ;df/f]x, cWofb]z dfkm{t\ ah]6nfO{ lg/Gt/tf ljt]sf] xKtfsf d'Vo sfd log} x'g\ . >L % gjo'j/fhsf] z'e hGdkl5 dlxgf k'Ub} hfbf cGgk|fzg gofF sfd jf df};"kmaf6 x's'd ePsf] h:tf] ;donfO{ ;fIfL /fv]/ yflnPsf] gofF sfd xf]Og, To:t} k[YjLhoGtL / Pstf lbj; x/]s jif{ oxL lbg oxL ;dodf dgfpb} cfOg] ul/Psf] 5 eg] ah]6nfO{ lg/Gt/tf lbg] cWofb]z klg Tof] dxfgjf0fLleqsf] sfd xf]Og eGg] lg/Gt/tf eGg] zAbn] g} hgfp5 . o;df s]xL gofF Joj:yfx? rflx+ ug{ g;lsg] lyPg h;nfO{ sfd ug{ yflnPsf] egL dfGg ;lsof];\ . t/ Tof] klg ePg o;sf cltl/Qm of] xKtf klg cb'jf jfnL pTkfbg sfo{qmdsf] pb\3f6gb]lv uLlt Sof;]6 ljdf]rg;Ddsf sfd rflx+ e}/x] . oxL st} oxL xKtfsf] Pslbg ePsf pb\3f6gsf ljj/0f / ljifox? k9f}+ . Ps 7fpdf uP/ Ps hgf dGqL eG5g\— of] ;/sf/nfO{ dfcf]jfbL;+u jftf{ ug]{ Dof08]6 5}g, of] sfd rnfp ;/sf/ xf]– dGqL ab|Lgf/fo0f a:g]tsf] lj/f6gu/ efif0f . dfcf]jfbL;+u jft{f yflng} ;lsPsf] dfg] x'G5, csf]{dGqL gf/fo0fl;+x k'g lrtjgdf . dfcf]jfbLnfO{ uf]nL g} 7f]Sg' k5{ sf7df8f}+df ToxL lbg csf{ dGqL s'j]/ zdf{ . h;/L klxn] ;do ljTYof] of] xKtf klg ToxL s'/f eof] . Tof] dxfgjf0fLnfO{ cufl8 /fv]/ s;}n] sfd yfn]sf /x]5g\ eg] To;sf] gd"gf k|:tt' ul/of];\ . clxn];Dd tL sfd ;fj{hlgs txdf cfPsf 5}gg\ .

s;n] ;'? ug]{ <

dfly klg pNn]v ePsf] 5 sfdsf] ;'? ug]{ jf egf} v]/ u}/x]sf] ;donfO{ ;d]6]/ Oltxf;sf] k/LIff lbO/x]sf JolQmx? eg]sf ;Qfdf /x]sf g} x'g\ . af]n]/ sfdsf] ;'? x'Fb}g . Tof] yflng' k5{ . h:t} Psk6s kmnfgf] lbgsf] dWo/ftb]lv ljqmd 6]Dkf] rNb}g elgof], Tof] /f]lsof] . kmnfgf] lbgb]lv df]6/;fOsnsf] k5fl8 a:g] JolQmn] klg x]nd]6 nufpg'k5{ egL of] ToxL lbgb]lv Tof] nfu" eof] . t/ >L % dxf/fhflw/fh ;/sf/af6 x's'd ePsf] v]/kmfNg] ;do gePsf] s'/fsf] yfngL rflx+ s'g lbgsf] s'g 38Lb]lv nfu" x'g] xf] eGg] cem} cGof}nd} 5 .

clxn] b]zdf >L % sf] k|ToIf zf;g 5 . >L % af6 k|ltlglw;ef gePsf] cj:yfdf / # jif{cl3sf] dxflgjf{rgdf g} k/flht ePsf JolQmnfO{ >L % af6 cfkm}+n] k|wfgdGqL lgo'Qm ul/aS;]kl5 tL k|wfgdGqL, dlGqkl/ifb\sf ;b:ox? lgo'Qm ug]{, l;kmfl/;stf{ ;d]tsf] x}l;ot gePsf] egL b/af/sf] lj1lKtaf6 g} hgfOPsf] cj:yfdf Tof] ;/sf/ k|ToIf ?kn] >L % k|lt hjfkmb]xL /xg' c:jfefljs xf]Og . ;/sf/ h;k|lt hjfkmb]xL x'G5, zf;g p;}sf] x'g] s'/f pNn]v ul//xg' kb}{g . clxn] jf:tjdf g} ;dov]/ kmfln/lxPsf] 5 . t/ of] s;af6 e}/x]sf] 5 eGg] rflx+ Tolts} cGof}ndf 5 . /fhgLlts kf6L{ / ltgsf g]tfx?n] æls b]zsf] gful/s ;dfhn]Æ ls Joj;fo / ju{sf ;d'bfon] ls >L % sf] ;/sf/n] ls >L % n] cfkm}+ ;dov]/ kmflnP 5 eGg] k|Zgx? hlGdPsf 5g\ . oxfFg]/ Wofg lbg' kg]{ s'/f s] 5 eg] >L % / >L % sf] ;/sf/n] grfx]df jf cg'dlt glbPdf >L % / >L % sf] ;/sf/ jfx]ssf s'g} bn, g]tf, ju{ l;+xb/afleq l5g{;Dd kfpb}g . ltgn] >L % af6 x's'd eP h:tf] ;do v]/ g kmfNg ug'{ kg]{ sfd s] xf] Tof] k|Zgleq of] csf]{ k|Zgsf] klg pQ/ vf]hf}+ . zf;g k|zf;geGbf aflx/ /x]sf] JolQm / ju{n] ug{ ;Sg] eg]sf] cfx\jfg dfq xf] h'g s'/f pgLx?n] ul/g} /x]sf 5g\ . t/ To;af6 ;dosf] ;b'kof]u u/]/ b]zsf] jt{dfg cj:yfn] s:tf] lgsf; kfp5 eGg] cfkm}+ k|i6 5 . of] ;/sf/ lgdf{0f ubf{ jf egf}+ of] ;/sf/sf] k[i7e"lddf c;f]h !* ut]sf] zfxL 3f]if0ff x'Fbf >L % af6 x's'dePsf zAbx? o:tf lyP—

æ/fli6«otf, /fli6«o Pstf / ;fj{ef}ldstf arfpg, b]zdf zflGt / ;'/Iff sfod /fVg, b]znfO{ s'g} sf/0faf6 klg lau|bf] l:yltaf6 arfpg] lhDd]jf/L klg xfdLdf ePsfn]===Æ

>L % af6 o:tf] 3f]if0ff ePsf] !)& lbg lalt;s]sf 5g\ . Psk6 x]Ssf /fvf}+ of] 3f]if0ff ePkl5sf lbg tt\;DaGwL gofF sfd s] eP < To;sf] Ps xKtf kl5 >L % af6 o:tf] ;/sf/ lgdf{0fu/L jlS;of] . nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] of] ;/sf/ u7g ePsf] klg 7\ofSs} ;o lbg laTof] . Tof] ;/sf/ lgdf{0f x'Fbf >L % af6 lbPsf kfFr j6f Dof08]6 cyf{t\ To;sf] d"n sfd egL tf]lsPsf dWo] of] cjlwdf >L % af6} lgld{t ;/sf/n] s'g} Pp6f;Dd k"/f ug'{ t k/} hfcf];\ yfngL;Dd u/]sf] 5 < b]zdf czflGtsf] d"n sf/0f dfcf]jfbL ultljlw xf] eGg] pNn]v ul//xg' kg]{ ljifo xf]Og . To;n] xltof/ lj;fpF5 ls la;fpFb}g, lx+;f 5f8\5 ls 5f8\b}g eGg] pdfly lge{/ /xg] s'/f xf] . ;/sf/n] To;sf nflu cfjZos kxn ug]{ dfq xf] . lat]sf of] ;dodf To;tkm{ ;/sf/n] ;fwf/0f kxn;Dd u/]sf] 5 < of] ;/sf/ lgdf{0f x'Fbf >L % af6} of] ;/sf/n] /fli6«o ;xdltsf] jftfj/0f lgdf{0f ug]{5 egL x's'd ePsf] lyof] . ;/sf/sf lat]sf ;olbgdf ;/sf/n] To:tf] ;xdltsf nflu Psk6s;Dd k|of; u¥of] < ;olbgdf Psk6s klg ;j{bnLo a}7s 8flsPsf] sDtLdf of] k+lQmsf/nfO{ rflx+ hfgsf/L 5}g . k|wfgdGqL cfkm}+ l5§} 8fSg], oxL xKtfleq 8fSg] egL of] aLrdf To:tf] a}7ssf af/] 5–;ft 7fpFdf ;fj{hlgs cleJolQm lbO/xg'ePsf] 5 . t/ a}7s rflx+ 8flsPsf] 5}g . Tof] a}7s ljBdfg ;d:ofsf] lgsf; lbg slt ;Ifd x'GYof], ;/sf/ / /fhgLlts bnx?aLr cf–cfkm\gf ljifox? ldNy] ls ldNb}glyP eGg] k|Zg 5'§} xf] . t/ sDtLdf Pp6f;Dd eP klg To:tf] a}7s t 8fSg ;lsGYof] . To;df /fhgLlts kf6L{x?n] pkl:ylt hgfPgg\ eg] klg ;/sf/sf] lau|g]jfnf s]xL lyPg . ;/sf/n] grfx]sf] ljifodf lg0f{o x'g] cj:yf klg /xb}g / of] Psk6s 8flslbP k'Ug] k|s[ltsf] sfd lyof] . t/ olt sfd klg ePg eg] ;donfO{ s;n] s;/L v]/ kmfln/x]sf] 5 eGg] o;n] g} b]vfp5 . of] aLrdf /fhgLlts kf6L{x?n] cf–cfkm\gf aLr cfwf bh{geGbf a9L To:tf] a}7s u/] . ltgn] cfkm"n] ug{ ;Sg] sfd oxL lyof] . t/ ;/sf/n] ug{ ;Sg] hlt / ug'{ kg]{ k|d'v bfloTj g} /x]sf] sfd klg lsg ul//x]sf] 5}g <

>L % k|lt ck]Iff

s'g} klg sfd ;DkGg x'gsf nflu To;sf] ;'?jft x'g}k5{ . v]/kmfNg] ;do g/x]sf] dx;'; ePkl5 ;DejtM >L % :jo+ cfkm}+ jf cfkm\gf] ;/sf/ dfkm{t\ ;do v]/ gkmfNg] sfdsf] ;'?stf{ xf]OaS;g g;Sg] cj:yf 5}g . dGqLx?n] / ;fj{hlgs ;df/f]xdf cfkm"x? >L % k|lt g} hjfkmb]xL /x]sf] k|wfgdGqL / cfkm" >L % af6 g} dgf]lgt eOPsf] x'Fbf k|wfgdGqL / cfkm"x? ;dfg JolQmTj /x]sf] atfO/x]sf cj:yfdf >L % :jo+af6 ;do v]/ gkmfNg] cleofgdWo]sf pbfx/0f aGg] s'g} klg sfd yflnaS;g] ck]Iff Tof] 3f]if0fkl5sf lat]sf oL lbgdf ;a}n] u/]sf lyP . >L % af6 3f]if0ff ePsf s'g} s'/f ;a}sf nflu kfngf ug}{sf nflu x'G5g\ eGg] cfd gful/sdf ljZjf; x'g' c:jfefljs xf]Og . t/ sDtLdf clxn];Dd rflx+ To:tf] s]xL ePsf] kfOPg . To;f] eP of] ;Daf]wg ;QfeGbf aflx/ /x]sf h;sf] /fhsLo txdf s'g} kx'r / e"ldsf x'Fb}g tL JolQmsf nflu dfq xf] t eGg] k|Zg Tof] 3f]if0ff / To;kl5 To;} lat]sf ;]s]08 ldg]6 306f lbg / xKtfn] g} b]vfO/x]sf 5g\ . >L % af6 ;fj{hlgs txdf hf/L ePsf / df};"kmsf] cfkm\g} OR5faf6 k|s6 ePsf To:tf b[li6sf]0f / l:yltsf] d"Nofªsg o;/L cfkm}+ pk]lIft x'g yfn]kl5 >L % af6 hf/L ePsf] cGo k|ltj4tfdfly cfd gful/sn] k|Zg p7fP eg] /fhfsf] dxfgjf0fL r'gfj lhTg Pp6f pDd]bjf/n] hf/L u/]sf jrgj4tfeGbf slt leGg xf]nfg\ egL Ps csf{aLr s'/f ug{ yflnof] eg] dxfgjf0fL hlt;'s} dfld{s, x[bo:kzL{, ;do ;fk]If / j:t'l:yltsf] h:tf];'s} ;xL d"Nof+sgaf6 lg;[t eP klg To;sf] ul/df / jf]hgnfO{ g} Iflt k'¥ofpg] s'/f cfkm} k|i6 5 . >L % sf] ;/sf/sf ultljlw x]bf{ ;fFRr} g} ;do v]/ u}/x]sf] 5 . oxL v]/ u}/x]sf] ;doleq oxL b]zsf ;j{;fwf/0f lgbf]{if gful/ssf Hofg u'ld/x]sf 5g\ . :s"nsf] sIffdf k9fO/x]sf] Pp6f lzIfs ckxl/t ePsf] 5 . :s"ndf k9\g] * jifL{o aflnsfn] Hofg u'dfPsLb]lv Pp6f k"/} ufpsf gful/s lj:yflkt x'g'k/]sf] 5 . Pslbgdf !) hgfsf b/n] oxL lbgleq s'g} 5xf/L gePsf ul/a gful/ssf em08} ;ohlt afnaflnsfn] Hofg u'dfO;s]sf 5g\ . Tof] d[To' ;+Vof al9/x]sf] 5 . /fHon] ug'{kg]{ k|lt/IffTds sfddWo] o;aLr Pp6f;Dd ePsf] eGg] st} cfPsf] 5}g . /fhfsf] k|ToIf zf;g 5, df};"km ;/sf/af6 of] l:yltsf] cjnf]sg klg e}/x]sf] 5 eGg] df};"kms} 3f]if0faf6 ;fj{hlgs ePsf] 5 . t/ olt e};s]kl5 klg ;do rflx+ cToGt qm"/ eP/ dfG5]sf] Hofg} lnP/ lalt/x]sf] 5 eg] of] a]nf cfd gful/sn] >L % af6} 3f]if0ff ePsf] o:tf] qm"/ ?kdf t/ v]/ u}/x]sf] ;dosf] n]vfhf]vf ug{ yfNg' c:jfefljs xf]Og . vf;u/L sfo{sf/L txdf /x]sfx?n] st} klg ;dosf] clnslt Vofn gul//x]sf] a]nf df};"km ;/sf/af6 ;f] lbg ;fj{hlgs txdf o:tf] x's'd aS; x'g' ca rflx+ cGof}n d]6\g] tkm{ s]xL sfd yflnxflng]5 eGg] cfd gful/sn] cfzf ug'{ klg c:jfefljs xf]Og . t/ v}v]/ gkmflnPsf] ;dosf] If0f <

dGqL;+u slt ;do vfnL /x]5 <

k'; @* ut] cfOtaf/, >L % dxf/fhflw/fh ;/sf/n] …v]/ kmfNg] ;do 5}gÚ egL ;a}nfO{ ;r]t u/fOaS;]sf] b;f}+ lbg xf] . ;dosf] ;b'kof]u ug]{ ;Gbe{df To;sf] k"j{ tof/L ug{ oL lbg kof{Kt x'G5g\ . oxfF Tof] bzf}+ lbgsf] Pslbg dGqLx?n] s;/L ;do latfP5g\ eGg] pbfx/0f dfq lbg vf]lhPsf] xf] . of] lbg s'g} ;fj{hlgs ?kdf cf}krfl/s ;df/f]x x'g] lbg xf]Og . ;/sf/L ;~rf/ dfWodn] lbPsf ljj/0fx? dfqnfO{ ;dfj]z ul/Psf] 5 . Pp6f pb\3f6g ;df/f]xdf ;l/s x'g' eg]sf] Pp6f dGqLn] Tof] lbgsf] sDtLdf @ 306f ;do latfpg' xf] . cfpg] hfg] ;dosf] pNn]v oxfF ul/Pg . To;sf nflu vr{ x'g] ;fwg;|f]tsf] klg oxfF lx;fa ul/Psf] 5}g . /fhwfgL aflx/ hfFbf Ps dGqL;+u Go"gtd klg % hgfsf] ;d"x aGb5 . pb\3f6g qmddf aflx/ hfFbf w]/} dGqLx?n] x]lnsK6/ k|of]u ug]{ u/]sf 5g\ . of] lbg dGqLx?n] pb\3f6g ubf{ JoQm u/]sf s'/fx? klg To:t} kfOP . s'g ljifodf ;/sf/sf] b[li6sf]0f s] xf] eGg] sDtLdf dGqLsf efif0fn] rflx+ emg\ cGof}n yk]sf ;f] lbgsf] ljj/0f x]l/of];\ . o:tf] pb\3f6g leGg ljefusf leGg dGqLx?n] u/]sf o;leqsf] csf]{ lrq xf] . s'g} klg Pslbg 5flgof] eg] ;/sf/sf dGqLx?sf k|To]s lbg o;/L g} lalt/x]sf kfOg]5 . Tof] ljbfsf] xf];\ ls Jo:ttfsf] pb\3f6g ;Gbe{df ;a}lbg o;/L g} lalt/x]sf 5g\ . ;fj{hlgs gePsf pb\3f6gx?sf] ;+Vofsf] ljj/0f 5'§}5 .

l cfjf; tyf ef}lts of]hgf dGqL gf/fo0fl;+x k'gaf6 du/x?sf] df3] ;+qmflGt e]nf pb\3f6g .

l cfjf; tyf ef}lts of]hgf dGqL gf/fo0fl;+x k'gaf6 cflbjf;L hghflt ;f+:s[lts tyf eflifs rnlrq ;fFemsf] pb\3f6g .

l cfjf; tyf ef}lts of]hgf dGqL gf/fo0fl;+x k'gaf6 g]kfn PsLs[t hghflt dlxnf ;+3 kl/ifb\sf] pb\3f6g .

l lzIff tyf v]ns'b dGqL b]jLk|;fb cf]emfaf6 KofJ;gsf] ;ftf}+ lhNnf ;ef pb\3f6g .

l lzIff tyf v]ns'b dGqL b]jLk|;fb cf]emfaf6 b"/ lzIff ;DaGwL 5nkmn sfo{qmdsf] pb\3f6g .

l lzIff tyf v]ns'b dGqL b]jLk|;fb cf]emfaf6 …b s'df/LÚ gfds dfl;s klqsfsf] ljdf]rg .

l ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8ogdGqL s'j]/ zdf{af6 ;f+:s[lts dxf]T;jsf] pb\3f6g .

l ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqL s'j]/ zdf{af6 …t[i0ffÚ gfds sljtf ;+u|xsf] ljdf]rg .

l ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqL s'j]/ zdf{af6 bfh'sf] ;;'/fnL ufpF …uLlt Sof;]6Úsf] ljdf]rg .

l e"ld;'wf/ tyf Joj:yf jg tyf e";+/If0f dGqL ab|Lgf/fo0f a:g]taf6 lj/f6gu/ h]l;hsf] kb:yfkg ;df/f]xsf] pb\3f6g .

l e"ld;'wf/ tyf Joj:yf, jg tyf e"–;+/if0f dGqLaf6 lj/f6gu/sf] cgfyfnodf cfof]lht sfo{qmdsf] pb\3f6g .

l afnaflnsf dlxnf tyf ;dfh sNof0f dGqL uf]/]axfb'/ vkfËLaf6 w/fgdf :yflkt Tof]cª;L l;l/~hË l;+x y]j]sf] k|ltdf cgfj/0f .

l hn;|f]t dGqL bLks 1jfnLaf6 g]kfn OlGhlgo;{ Pzf]l;Pzg n'lDagL If]qLo s]Gb|åf/f cfof]lht 5nkmn sfo{qmdsf] pb\3f6g .

l >d tyf oftfoft dGqL sdnk|;fb rf}nfufO{af6 gf/fo0fL c~rn oftfoft ;+3åf/f cfof]lht dGqLsf] :jfut sfo{qmdsf] pb\3f6g .

l s[lif tyf ;xsf/L, :yfgLo ljsf; dGqL cyf{t\ pkk|wfgdGqL ab|Lgf/fo0f d08naf6 g]kfn 8]/L P;f]l;P;gsf] kfFrf} jflif{s ;fwf/0f;efsf] pb\3f6g .

l e"ld;'wf/ tyf Joj:yf ;xfos dGqL k|sfz lrqsf/ kl/of/af6 kl/of/ ;]jf ;dfh sf:sLsf] k|yd lhNnf ;efsf] p\b3f6g .

l lzIff tyf v]ns'b ;xfos dGqL /jLGb| vgfnaf6 lhNnf lzIff sfof{no lrtjgn] cfof]hgf u/]sf] cGt/;Djfb sfo{qmdsf] pb\3f6g .

l lzIff tyf v]ns'b ;xfos dGqL /jLGb vgfnaf6 lzIffdf PrcfOeL P8\;sf] k|efj cWoog ;fj{hlgs ug]{ sfo{qmdsf] pb\3f6g .

l pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{ ;xfos dGqL hutaxfb'/ u'?ªaf6 cb'jf pBd ljsf; sfo{qmdsf] pb\3f6g .

/fHodf Tof] Pslbg

dGqLx?n] pb\3f6g u/]sf] k'; @* ut] cfOtaf/sf] of] Ps lbgdf b]zdf rflx+ s] eof] t egL x]l/of] eg] ;fdfGo zLif{saf6} w]/} s'/f b]lvg]5 . ;f] lbg ePsf / ef]lnkN6 ;fj{hlgs ePsf 36gf / hfgsf/Lsf s]xL gd"gf zLif{s . /fHodf s] e}/x]sf] 5 eGg] oL ljleGg If]qsf gd"gf zLif{sx?n] ;DejtM w]/} s'/f b]vfpg] 5g\ . t/ /fHo ;+rfnsx?sf] ;do / Wofg rflx+ stf 5 eGg] oL klg gd"gf g} x'g ;Qm5g\ .

l sflt{sdf ;Nofgsf] Pp6f :s"naf6 ckxl/t ;ohgfeGbf a9L ljBfyL{nfO{ dfcf]jfbLx?n] ;}Go tflnddf nufO/x]sf 5g\ .

l dfcf]jfbLåf/f ckxl/t ;Osf] nf; k|fKt, Pn8Lcf]sf] l:ylt c1ft .

l zLtnx/af6 dg]{x?sf] ;+Vof ^) . d'Qm sd}ofsf afnaRrfx? rL;f]df lagf 5xf/L a:g' kbf{ %) sf] d[To' . dg]{x?sf] ;+Vof a9\b} .

l h'Dnfdf ;'/IffsdL{x?sf] bogLo cj:yf ToxfF /fHosf] pkl:ylt jf:tjd} /x]g5 .

l c5fddf rf/ 306f le8Gt . le8Gt ePsf] 7fpdf yk ;'/Iff jn k'Ug g;Sbf l:ylt gfh's .

l dfcf]jfbLn] w'/Ls/ p7fpg yfn] . l;Gw'nL / /fd]5fksf k"/} lhNnf cft+lst .

l dfcf]jfbLsf 8/n] dfG5]x? k"/} ufpF 5f8]/ /ftf/ft lx+8\b} jL/]Gb|gu/;Dd cfOk'u] . afnaRrf af]Sb} gfË} v'§f ef/ttkm{ nfUg]sf] ;+Vof Pslbgd} kfFr xhf/ k'Ug yfNof] .

l ljwjfx?sf] ljhf]u b]lvg yfNof] . /fxt lbOPg .

l ;/sf/L sd{rf/LnfO{ dfcf]jfbLn] 6]lnkmf]gdf wDsL lbg yfn]kl5 :yfgLo k|zf;gn] u|fdL0f e]usf ;a} 6]lnkmf]g nfOg sf6\of] .

l d'u'sf hgtfn] & dlxgfb]lv g'g b]Vg 5f8] . ;Dks{ k'n elTsPsf sf/0f o;f] ePsf] xf] .

l h'DnLx?n] cGgsf] bfgf b]Vg 5f8] . jemfª / afh'/fdf Jofks ef]sd/L . dfcf]jfbLn] n'6\g] ;Defjgf /x]sf] x'Fbf :yfgLo k|zf;gn] cGg cf];f/ k;f/df /f]s .

l ;ft dlxgfkl5 kfPsf] tnj dfcf]jfbLnfO{ rGbf .

l dfcf]jfbLn] skm\o'{ nufP/ k"/} ;b/d'sfddf rGbf c;'n .

l ;nf{xLdf Ps} /ftdf !) 3/df n'6 .

l 5fkfdf/x?n] n}Hffg] 8/n] l;Gw'nLsf hgtf pd]/ gk'uL 5f]/L sf] ljjfx ug{ jfWo .

l ;dfh sNof0f kl/ifb\sf] af]8{ gjgfOPsf sf/0f ah]6 kfl//t ePg . ;a} sfo{qmd :ylut .

l :jf:Yosf P3f/ ;o sd{rf/L lgodsf] cefjdf ljrNnLdf .

l :yfgLo ljsf; dGqfnosf Ps bh{g cfof]hgf cnkq .

l >L % dxf/fhflw/fh tyf >L % j8fdxf/fgL ;/sf/sf] gful/s clegGbg ug{ g]kfnu~hdf cGt/lqmof sfo{qmd  e"tk"j{ dGqLåf/f pb\3f6g .

l tf/] xf]6]nnfO{ @% s/f]8 /fxt lbg ;/sf/ tof/ .


dgsf] uf“7f]
aGb g} ;d:ofsf] ;dfwfg xf] t <

6+sk|;fb rf}nfufO+{

l;+uf] b]znfO{ Pp6f 3/ ;/x Pp6f s'g} ;d"xn] lglZrt p2]Zo k"lt{sf nflu lglZrt tyf ;DalGwt If]q aGb eg]kl5 Tolt If]q aGb, cfh x8\tfn eg] kl5 x8\tfn, cfh g]kfn aGb eg]kl5 g]kfn aGb, cem b'O{ lbg g]kfn aGb eg]kl5 b'O{lbg] aGb / tLg lbg g]kfn aGb eg]kl5 tLg lbg} aGb of] eok"0f{ jftfj/0f s] sf nflu / slxn];Dd < o; ljifodf rf;f] /fVg] s;n] < hgtfn] < ;/sf/n] < jf s;n] <

cfhsf] of] cj:yfdf cfOk'Ubf g]kfn /fhg}lts b[li6sf]0faf6 w]/} kLl8t 5 . /fhg}lts bnx?sf] cfk;L cGt/snxaf6 of] e'kl/j]li6t /fi6« cljsl;t / ul/aLsf] /]vfaf6 ;u/dfyf r9\b}5 . ljleGg /fhg}lts bnx?sf] zf]if0faf6 kLl8t x'Fbfx'Fb} klg ljutsf jif{x?af6 dfcf]jfbL ;d:ofsf] 68\sf/f] ;d:of em]Ng'k/]sf] 5 . cft+s / Wj+;fTds ultljlw;+u;+u} aGb / x8\tfnsf ultljlw klg cufl8 al9/x]sf 5g\ . o:tf lqmofsnfkx? ePkl5 of] b]z ljsf;zLn /fi6«df slxn] ulgg] < dfcf]jfbL / To;;+u ;dly{t ljleGg ;d"xx?n] ug]{ u/]sf x8\tfn / aGbsf lqmofsnfkx?af6 hgtf t k/} hfpg clxn]sf] ;/sf/ klg h;f]t;f] s;n] a9L eGbf a9L lbg;Dd ;/sf/ l6sfpg] eGg]tkm{ nlIft ePsf] 5 . s] sf/0fx?n] ubf{ To:tf lqmofsnfkx? eO/x]sf 5g\, To;tkm{ ljrf/zLn ePsf] 5}g . cfd To:tf ;d"xx?n] a9LeGbf a9L / dxTjk"0f{ lbgx?df aGbsf] 3f]if0ff u/]/ clxn]sf] ;/sf/nfO{ ;Lw} r'gf}tL lbPsf 5g\ . ;/sf/n] ;d]t lglZrt lgsf; lbg g;Sg] of] aGb / x8\tfnsf lbgx?df ;j{;fwf/0fn] s] lgsf; lbg] < / s;/L cfkm\gf Jofj;flos lqmofsnfkx? cufl8 a9fpg] <

k|foh;f] aGbsf lbgx?df ;/sf/L z}lIfs ;+:yf nufot ljleGg ;/sf/L sfof{nox? klg aGb /xG5g\ eg] lghL :t/sf Jofj;flos ;+:yfx? / z}lIfs ;+:yfx? s] cfwf/df ;+~rfng ug]{, ha ;/sf/n] t aGbsf lj?4 sbd rfNg ;s]sf] 5}g eg] ;j{;fwf/0fn] s;/L To;sf la?4 sbd rfNg ;S5g\ < ;/sf/L sfof{nosf ;jf/L ;fwgx? klg cfkm\gf gDa/ Kn]6 5f]k]/ k|]; n]v]/ jf ;'/Iff uf8{ /fv]/ ;~rfng ug]{ ul/Psf] b]lvg cfPsf] 5 . lghL:t/df ;jf/L ;fwg rNg] t s'g} ePg, t/ st}–st} k;nx? eg] cfwf vf]Ng] / cfwf aGb ug]{ cw{ v'Nnfsf] cj:yfdf v'Ng] ub{5g\ . aGb eGg] yfxf kfPkl5 b'O{ rf/ lbg cufl8 g} x'G5 Joj;foLx? / ;jf/L rfnsx? cf–cfkm\gf] 3/tkm{ nfUg] u/]sf 5g\ . 3/ kms{g gEofPsf ;jf/L rfnsx? eg] cfkm\gf] ;jf/Lsf] g+= 5f]k]/ jf gDa/ Kn]6 lgsfn]/ ;jf/L rnfpg] ub{5g\ . o;af6 b'3{6gf ePsf] klg b]lvPsf] 5 .

cGof}ntf / ;DjfbxLgtf d'n'sn] wfGg ;Sb}g

s[i0f kf}8]n

;+;bLo /fhgLltdf cfPsf ljleGg ;d:ofx?sf] sf/0f g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$&, sf] sfof{Gjogdf b]lvPsf] afwf c8\sfp km'sfpg] gfddf hf/L ePsf] zfxL 3f]if0ffkl5 ljsl;t /fhgLlts cGof}ntfsf] afwf slxn] / s;/L km'Sg] olsg x'g ;s]sf] 5}g . zfxL 3f]if0ff cfkm+}df 7Ls–j]7Ls, ;fGble{s–c;fGble{s, ;+j}wflgs–c;+j}wflgs s] lyof] < o;sf] ax; / pQ/ vf]Hg] qmd hf/L /x]sf] 5 . ;/sf/ u7g k|lqmof a]7Ls xf] eGg] 7DofO w]/}sf] /x]sf] 5 . /fhfaf6 ;/sf/ u7g ul/+bf lbOPsf % lhDd]jf/Lx? # dlxgf lalt;Sbf klg s'g} klg lhDd]jf/Lsf] Ps cfgf klg k"/f gx'g' ck;f]rsf] ljifo ag]sf] 5 . /fhgLlts kf6L{x?nfO{ pk]Iff ul//xg], s'g} klg ljifodf ;Dafb gul/g], /fhgLlts kf6L{x?nfO{ ljjfbf:kb agfpg], cfkm\gf] :jfy{l;l4sf nflu kf6L{x?nfO{ sdhf]/ agfpg] / lg/+s'ztfsf] k"jf{Eof; ug]{ k|oTgx?nfO{ ;+j]bgzLn aGg]eGbf klg ax'bnLo k|hftGq, /fhgLlts bnx? / ltgsf g]tfx?nfO{ wf/]xft nufpg] ;Qf];/fk ug]{tkm{ a9L s]lGb|t 5g\ . /fhgLlts kf6L{x?nfO{ lr9\ofP/ ;/sf/ :jfyL{ hdftsf] cf8df hgtfsf] dfem clegGbgsf lglDt /fhf k'Ug'n] /fhgLltdf sv/f hfGg] ;d]t crlDdt ePsf 5g\ . clxn];Ddsf /fhfsf] sbd, ;/sf/L sfo{z}nLn] d'n'sdf ;'wf/sf] ;sf/fTds ;Gb]z lbg ;ls/x]sf] 5}g, a? d'n'sdf ljBdfg åGå cem a9]sf], lg/+s'ztf / k|ltudgsf] gsf/fTds ;+zo cem 3lge"t ePsf] 5 .

clxn] klg d'n'ssf k|d'v /fhgLlts ;+;bLo kf6L{x? /fhfnfO{ dfg]/ hfg] kIfdf b]lvPsf 5g\ . /fhgLlts kf6L{x?;+usf] ;xdlt / ;xsfo{df /fhf ;asf ;femf aGg] cj:yf cem} klg ljBdfg 5 . /fhf clxn] klg zlQmdf /x]sf] / d'n'ssf] /fHo Joj:yfsf] cu'jfO{ /fhfaf6} eO/x]sf] cj:yfdf ;xdlt / ;xsfo{sf] sfo{lbzf lgdf{0fdf /fhfsf] e"ldsf / kxn lg0ff{os / dxTjk"0f{ x'g] s'/fdf b'O{dt 5}g . ;+j}wflgs /fhtGq / ax'bnLo k|hftGqk|lt cufw ljZjf; hfx]/ ug]{ t/ ax'bnLo k|hftGqsf ;Dafxs /fhgLlts kf6L{x?sf] pkl:yltnfO{ cj1f ug]{ / ;Dafbaf6 ljd'v /xg] s'/fn] ljZjf;k"0f{ jftfj/0f alnof] aGg ;Sb}g . /fhf / /fhgLlts kf6L{aLr åGå rsf{pg], kmf6f] / b'/L a9fP/ d'n'snfO{ cGt/lj/f]wsf] bn–bndf km;fpg], k|hftGqnfO{ ;Dk"0f{ gsf/fTds lrhx?sf] sf/vfgfsf] ?kdf ;fljt ug]{, ;a} /fhgLlts kf6L{x? / g]tfx?nfO{ a]js'km b]vfP/ cfkm"nfO{ ;fw' ;fljt ug]{ sfo{df g]kfnL cfdfsf sn+lst sk'tx?n] cEof; ul//x]sf 5g\ . cfh ljZj k|hftflGqs cEof;lt/ cl3 al9/x]sf] a]nf g]kfnL hgtfnfO{ lg/+s'ztfsf] ;+sL0f{ bfo/fdf aGbL agfpg] lgs[i6 of]hgfsf/x? /fhfnfO{ k|hftGqsf] xTof ug{ pS;fO/x]sf 5g\ . g]skf -dfcf]jfbL_ dfq}sf] ljb||f]xnfO{ ;d]t ;a} zlQm nfUbf ;dfwfg ug{ g;Sg] kl/l:yltdf ;a} /fhgLlts kf6L{x?, ;a} ;+3–;+u7gx? / gful/s ;d'bfo, zlQm s]Gb|x?nfO{ Psflt/ k~5fP/ PSnf] jL/ aGg] k|oTg eg]sf] cGttf]uTjf cfkm\g} ;dflKtsf] uf]/]6f] sf]g'{ l;jfo c? s]xL x'g ;Sb}g .

;a} /fhgLlts bnx? / g]tfx?sf] k5fl8 hgtf 5}gg\ eGg]x?n] Pdfn] / sf+u|];af6 d'n'sel/ ePsf hg;ef / ¥ofnLx?af6 s]xL g s]xL hjfkm t kfPs} xf]nfg\ . km]l/ klg hgtf / /fhgLlts kf6L{x?nfO{ lh:Sofpg] k|oTg gu/] x'G5 . ;}GozlQmsf] cf8df b'lgofFnfO{ cfkm\gf] bf; 7fGg]x?n] Oltxf;nfO{ PskN6 kms]{/ x]g'{kg]{ x'G5 . lx6n/sf] nf]slk|otf / ktg, ?;L hf/x?sf] b'b{zf, g]ljg / dfsf]{;sf] ktgsf] sf/0fsf] k'g/fj[lQ x'Fb} t 5}g . hgtfsf] gh/af6 lug]{ qmd ;'? ePsf] 5 / of] qmdnfO{ a]n}df lg?k0f ul/Pg eg] /5\ofgdf km\ofFlsPsf] Oltxf; k'g/fj[lQ x'g oxfF sltj]/ nfUg] 5g\ . hgtfn] clxn] klg s]jn zflGt rfx]sf 5g\, /fhgLlts zlQm s]Gb|x? ldn]/ hL0f{ ag]sf] d'n'snfO{ ;xsfo{sf] dfWodaf6 k'glg{df0f{df h'6'g\ eGg] rfx]sf 5g\ .

nfdf] ;do;Dd cGof}ntf l6Sg klg ;Sb}g . ;DafbxLgtfn] s;}sf] enf] ub}{g . d'n'sdf al9/x]sf] cGof}ntf, lbzfljxLgtf / csd{0otfn] d'n'ssf] eljio g} cGwsf/ agfO;s]sf] 5 . of] qmd a9\b} hfg] xf] eg] ca d'n'ssf] /fli6«otf;d]t l6Sg ;Sb}g . To;}n] c;f]h !* sf] 36gf k5fl8 /fhf / /fhgLlts bnx?aLr ;'? ePsf] 6s/fjnfO{ la;f{pg' k¥of] . g]kfnL hgtfsf] clei6 ag]sf] ax'bnLo k|hftGqsf] unf /]6\g ul/Psf k|oTgx?sf] cGTo x'g'k¥of] . d'n'sdf b]lvPsf] hgk|ltlglwljxLgtfnfO{ tf]8\gsf lglDt hgtfsf k|ltlglw /fhgLlts bnx?;+u ;xsfo{ / ;Djfb ;'? ul/g' k¥of] . /fhgLlts bnx? klg cfkm"af6 eP–u/]sf uNtL–sdhf]/Lx?k|lt cfTd;dLIff u/]/ cl3 a9\g ;+/rgf Wj:t ug]{ kl/kf6L{{ 5f8]/ jftf{sf] dfWodaf6 cfkm"nfO{ hgtfsf] cledtaf6 cg'df]lbt eO zlQmdf :yflkt x'g] k|oTgdf nfUg'k¥of] .

– af/f


sf+u|]; ljefhg M tLtf] oyfy{

a'l4 clwsf/L

ha d'n'sdf u+eL/ r'gf}tLx? b]vf kg{ yfNb5g\ ta g]kfnL sf+u|];sf] kf/f] tfltg] u5{, ha /fi6« k|ltudgsf/Lx?sf] cfqmd0fdf klg yfNb5, ta g]kfnL sf+u|]; g} cfqmfds x'g yfNb5 . cflv/ lsg < of] b]z eofjx r'gf}tL ;fd' o'4 ug]{ g]kfnL sf+u|]; dfq} < cGo bnx?sf] e"ldsf of] dfg]df gkg]{ xf] / < g]kfnL sf+u|];sf g]tfx? ;fd' Jofks wDsLx? cfpg' kg]{, g]kfnL sf+u|];sf sfo{stf{? g} lbgfg'lbg sfl6g' kg]{, pgLx?sf nflu ;fdfGo hLjgofkg ug{ klg sl7g ;+3if{ ug'{kg]{, cflv/ lsg < s;sf nflu pgLx? hLjg jlnbfg ug{ tof/ x'G5g\ <

dfcf]jfbL ;d:of /fhg}lts ;d:of g} /x]sf] 7x/ u/L g]kfnL sf+u|];n] o;sf] lg/fs/0f klg /fhg}lts lx;fjn] jftf{ / ;+jfbåf/f x'g'kb{5 eGg] wf/0ff :ki6 u/]sf] 5 . dfcf]jfbL hgo'4 ;'? eP otf /fi6«n] ef}lts ?kdf 7"nf] Iflt Joxf]/]sf] 5 . h;sf] sf/0fn] c;+Vo g]kfnL sf+u|];sf sfo{stf{x?n] ;d]t jL/ult k|fKt ul/;s]sf 5g\ . dfcf]jfbL ;d:ofsf] tTsfn lg/fs/0f ul/g'k5{ eg]/ g]kfnL sf+u|];n] y'k|} k6s ;j{bnLo a}7sx?df cfkm\gf wf/0ff :ki6 ul/;s]sf] 5 eg] tTsfn jftf{sf lgldQ dfcf]jfbL kIfaf6 o'4lj/fd ug{ ;d]t cfu|x u/]sf] 5 .

:yfkgfsfnb]lv g} g]kfnL sf+u|];leq cfGtl/s dtdtfGt/ x'g] u/]sf x'g\ / h'g s'/f klxn] ;fdfGo g} dflgG5 . /fi6« / hgtfk|ltsf] cfkm\gf] cleef/f Pj+ bfloTjnfO{ sb/ ub}{ g]kfnL sf+u|]; uf]nj4 x'g] u/]sf] lyof] . t/ xfn cfP/ b]pjf v]dfsf] h'g sf+u|]; ljefhgsf] tfTko{ b]lvPsf] 5, of] jt{dfg cfj/0fdf Ps b[li6sf]0fn] plrt klg lyof] . kf6L{sf] ;+:yfkg Pj+ g]t[TjnfO{ cdfGo wDsL lbg], j}rfl/s 5nkmndf xf]Og ljefhgnfO{ g} ;'wf/sf] s]Gb| ljGb' 7fGg], e|i6 Pj+ t:s/L g]tfx?nfO{ kf6L{n] sfo{jfxL cl3 a9fpbf g]t[TjnfO{ uEeL/ r'gf}tL lbg] h'g lsl;dsf b]pjf v]dfdf b]lvPsf lqmofsnfkx? 5g\, oL jf:tjd} g]kfnL sf+u|];sf] l;4fGt, gLlt, cfbz{ ljk/Lt 5g\ . o:tf lqmofsnfk cfdhgtf Pj+ sf+u|];k|lt k|lta4 JolQmx?sf nflu clt b'vb\ Pj+ clk|o /x]sf 5g\ . ;+s6sfn ;DaGwL ljifonfO{ dWogh/ u/]/ kf6L{ ljefhg ug]{ h'g b':;fx; u/] of] :jR5 5lj JolQmTj Pj+ e|i6aLr ePsf] ‘lkmN6«]6’sf] ?kdf lng'k5{ .

– ?b|k'/– $ ?kGb]xL


kl/qmdf
;b\u'0ff, ;bfrf/ / ;Rrl/qtf M xfd|f] rf;f]

uf]s'nk|;fb zdf{

dxfTdf ufGwLsf] k"/f gfpF xf]— df]xgbf; x/drGb ufGwL -hGd ;g\ !*^(, d[To' ;g\ !($*_ Psflt/ pgL cfTd;+od, cfTdTofu, cfWoflTdstf, ;To–bz{g, clx+;f, dfgj–;]jfh:tf cfbz{x?sf pHhjn k|tLs lyP eg] csf]{lt/ :jtGqtf, ;dfgtf, /fli6«otf / dfgjjfbsf kfZrfTo ljrf/x?sf ;dy{s lyP . c:k[Zotf–lgjf/0f pgsf] lgs} ?lrs/ ljifo lyof] . pgsf] egfO lyof]— c:k[Zotfsf] pGd"ng ePkl5 g} d'n'sdf Pp6f :j:y k/Dk/fsf] yfngL x'g]5 . pgsf] To; dxfg ljrf/n] k|]l/t hg;+Vofsf] 7"nf] efun] pgsf] ;dy{g u/L pgnfO{ h'g;'s} cj:yfdf x/t/xn] ;xof]u ug]{ jrg lbPsf] lyof] . To;}n] hfltkfltsf] e]befj 36\b} uof] . pgn] dlxnfx?nfO{ klg /fli6«o cfGbf]ngdf efu lng cfdlGqt u/] . o;af6 dlxnfx?sf] pTyfgsf nflu pgLx?df JofKt cg]s k|sf/sf s'k|yfx?nfO{ /f]Sg hfu?stf pTkGg eof], h:tf]— kbf{k|yf, bfOhf]k|yf, afnljjfx, ax'kTgL–ljjfx . ljwjfsf] k'glj{jfxdf /f]sfj6 klg pgsf] Pp6f plrt / k|ultzLn kfOnf 7xl/of] . ufGwLhLsf] o; ;fxl;s sbdaf6 dlxnfju{ nfeflGjt eof] g}, o;sf ;fy} k'?ifju{n] ;d]t o; k|sf/sf] ;dof]lrt kfOnfsf] k"0f{ ;dy{g u/L ;Sbf] ;xof]u ug]{ k|0f u¥of] . kl/0ffd:j?k cab]lv xl/hgx?sf] klg cGo gful/sx?em}+ ;dfg clwsf/ k|fKt u/] / pgLx?sf] kof{Kt pGglt eof] .

dxfTdf ufGwLn] lzIffsf] ljsf; ug{ klg ljz]if rfv lnP . pgsf] egfO lyof]— ;d'lrt lzIff a]u/ sf]xL klg k"0f{ dfgj x'g ;Sb}g . jt{dfg lzIffgLltk|lt 3f]/ c;Gt'li6 k|xf/ u/L lzIffdf cfd"n kl/jt{g x'g'k5{ eGg] s'/fdf pgn] hf]8 lbP . To;}n] pgn] ;g\ !(#& df ‘a]l;s lzIff’ gfpFsf] gofF lzIff–of]hgf /fi6«sf ;fd' k|:t't u/] . o:tf] lzIffsf] cfwf/ a]l;s x:tsnf xf] . To;nfO{ dft[efiffsf] dfWodaf6 nfu" ul/of] . o;df ljBfyL{x?nfO{ cfTdlge{/tf, gful/stf, clx+;f, hfltkfltsf] e]befjaf6 d'lQm / :jtGqtfsf cfbz{sf] lzIff lbg yflnof] . o;af6 of]Uo gful/sx?sf] ;+Vof a9\b} uof] .

dfbs kbfy{sf] /f]syfdsf nflu klg ufGwLhL k|oTgzLn lyP . b'Jo{;gLx? s'ntaf6 d'St geP;Dd / dfbs kbfy{sf] k|rf/ / k|;f/ k"0f{?kn] aGb geP;Dd b]zn] c;n gful/s kfpg ;Sb}g eGg] ;f]rL pgn] dfbs kbfy{sf] lgdf{0f, vl/b / laqmLnfO{ aGb u/fpg ;g\ !(@^ df pgsf] g]t[Tjdf cfGbf]ng rNof] . ;g\ !(#& df sf+u|];L dlGqd08nn] To;nfO{ /fhsLo ;'wf/ sfo{qmdsf] Pp6f c+u dfg]/ sfd u¥of] . xfn;Dd klg ;/sf/L / u}/;/sf/L If]qdf of] cfGbf]ng rNb} cfPsf] 5 .

dxfTdf ufGwLsf d'Vo ljrf/wf/fx?nfO{ afx|} dlxgfdf o;/L cfa4 ul/Psf] 5M hgj/L— zflGt aflx/sf] a:t'af6 k|fKt x'Fb}g . of] dflg;sf] dgleqsf] j:t' xf] . cDdnn] dflg;nfO{ vfOlbG5 . xfdLx?n] ;f]r]/ g/fd|f afgLnfO{ TofUg'k5{ . ;a} dflg;x?n] cfkm\gf] wd{sf] kfng u/]df sf]xL klg b'MvL /xg] 5}g . z'4 x[boaf6 lg:s]sf] jrg slxNo} lgikmn x'Fb}g . km/a/L— s;}sf] pkxf/ dfUg' cfkm\gf] :jtGqtf a]Rg' xf] . d[To'b]lv lsg t;{g' Û d[To'kl5 ls hGd 5, ls df]If . afFRg' eg]sf] df]h ug'{ xf]Og, O{Zj/sf] cf/fwgf ug'{ / dfgjhfltsf] ;]jf ug'{ xf] . k'?if / dlxnf eg]sf] d"ne"t ?kdf Pp6} cfTdf xf] / pgLx? Pscsf{sf] k"/s x'g\ . bf]if cb[Zo x'Fb}g . of] t dflg;sf] cg'xf/df n]lvPsf] x'G5 . dfr{— w}o{ / zflGtaf6 h] klg x'g ;S5 . ;To / clx+;faf6 s;}sf] Iflt x'Fb}g . clk|n— d[To'nfO{ s;} u/L klg 6fg{ ;lsGg . grflx+bf] vfFrf] a9fpg' kfkh:t} xf] . cfbz{/lxt dflg; axgfa]u/sf] 8'·fh:t} xf] . xfdLx? ;a}df bf]if 5 . bf]ifd'Qm x'g' xfd|f] wd{ xf] . dO{— s;}df bf]if b]Vg' / s;}sf] Gofo ug'{ xfd|f] sfd xf]Og . xfdLx? b'i6 dflg;nfO{ Tofuf}+ t/ b'i6tfnfO{ lwSsfg{ ;+sf]r gu/f}+ . h"g– d/]kl5 /fd|f] k''?if / dlxnf /fd|f] nfUb}g . ;To;+unfO{ kf/;dl0f 7fg]/ To;sf] af:gf lng'k5{ . h'nfO{— k|]dn] slxNo} cfkm\gf] efu rfxFb}g . To;}n] ln+b}g, ;bf lbG5 dfq . cu:t— cfkm\gf] vfFrf]eGbf a9L wg hDdf kfg'{ rf]/L xf] . l/; p7]df r'k nfUg'k5{ / /fdgfd hk]/ To;nfO{ x6fOlbg'k5{ . l;tDa/— 1fgsf] clGtd nIo rl/qlgdf{0f x'g'k5{ . k|To]s s'/fsf] b'O{ cy{ x'g ;S5— klxnf] ;+sL0f{ / bf];|f] Jofks . cS6'a/— cfTd/Iff k|To]s dflg;sf] hGdl;4 clwsf/ xf] . gf]e]Da/— /fd / /fj0f lxt / clxtsf zlQmx?sf dfem ;j{bf rNg] em}emu8fsf k|tLs x'g\ . h;df st{Jo -sd{, lhDd]jf/L_ 5}g, p;sf] xs 5}g . cyf{t\ ;Dk"0f{ xs cfkm\gf st{Jodf lg:sG5 . lb;Da/— xfdLnfO{ cfkm\gf sfddf cfTdljZjf; x'g'k5{ . dxfef/t t dfgjhfltsf] ;gftg Oltxf; xf] . of] t /Tgsf] vfgL xf] .

ljZjsf] lje"lt x'g' dfgj hLjgsf] ;f}efUo xf] . o:tf] ;f}efUo lj/n} k|fKt x'G5 . dxfTdf ufGwL o:t} Pp6f lje"lt lyP . ef/tsf] s] s'/f], ;+;f/s} dflg;x? pgnfO{ lrG5g\ . pgL cfw'lgs o'usf dxfg\ JolQm, ;j{>]i7 g]tf / o'uk'?if lyP . pgsf] hGd cflZjg s[i0f !@ ;+jt\ !(@% -cS6f]a/ @, !*^( O:jL_sf lbg kf]/aGb/ -;'bfdfk'/L_df ePsf] lyof] . pgsf a'afsf] gfpF s/drGb ufGwL / cfdfsf] gfpF k'tnL afO{ lyof] . dxfTdf ufGwLsf] hLjgsf d'Vo sfd lyP— lxGb'–d'l:nd Pstf, h'g–sfg'g–e+u, ljb]zL j:qsf] alxisf/ / c5'tf]åf/ . o; cltl/Qm pgn] u/]sf] cGo dxTjk"0f{ / pkof]uL sfdx?sf] n]vfhf]vf 5}g . pgL ;f/f dfgj ;dfhnfO{ Pp6} s'6'Da 7fg]/ ;a}sf] pGgltsf nflu pgn] cfkm\gf] ;j{:j ;dlk{t u/] . pgsf] cfbz{ hLjg ;a}sf nflu plQs} k|]/0ffbfoL 5 .

o:tf lyP— ;b\u'0f, ;bfrf/ / ;Rrl/qtfsf k|tLs dxfTdf ufGwL -afk"_ .


k+|ltWjlg

k~rtGq 5flkg] sfd xf];\

utf+s !( k';df ljdz{sf] kl/qmdf :tDedf k|sflzt ‘/fhfsf] 5f]/fnfO{ k~rtGqsf] 1fg’ zLif{s n]vaf6 8f= b'uf{ kf]v/]nn] k7fpg' ePsf] sf];]nL ltnsf] 5f]k / £o" xfn]sf] bfn h:t} dL7f] nfu]/ ;a} kf7sn] Tof] sf];]nL rfVg lj;{g' ePsf] eP vf]h]/} rfVg' xf]nf eGg] ;Nnfx lbG5' .

pxfFnfO{ 8fS6/ ePsf]df wGojfb lb+b} Tof] k~rtGqsf] kfFr} efu k'gM k|sflzt 5 ls 5}g < / Tof] kfFr} efu k|ltjlGwt lyof] /] clxn] s] 5 < k]zfn] gsdL{ ePtf klg @) jif{ klxn] vf]kf;Lsf Ps ldqn] efu ! æk~rtGq syf d'vd\Æ n'sfP/ k9\g', Tof] k|ltjlGwt 5 eg]/ lbPsf lyP . b'O{ lbg x]/]/ lkmtf{ u/]sf] lyPF . To;sf] Ps :nf]s o:tf] lyof] .

pk|mf]; rgf hlt;'s} kl/tfk jZo

;Sb}g kmf]g{ e/;]ln s;} cjZo .

clxn] of] b]zsf lgxTyf gful/sx? ToxL rgfsf u]8f em}+ xfF8Lleq hlQ k666 u/] klg e'l6g' afx]s c? s] kf] ug{ ;S5g\ < g sK6]/f ;dfpg]n] rfx]h:tf] e'6]s} 5g\ . csf]{ Ps k':ts @)!) ;fnlt/ cfnf]a'l4d} k9]sf] lyP+, Tof] lstfjsf] gfd lyof] æpkb]z d~h/LÆ . d]/f]bfHo'n] NofP/ dnfO{ lbg' ePsf] lyof] . Tof] klg k|ltjlGwt lyof] c/] . To;}sf] csf]{ ?k æpkb]z rGb|snfÆ lg:s]sf] lyof] . ck"j{ 1fg e08f/ lyof] . To:sf] klg clGtd Znf]s o:tf] lyof] .

>L /fdl;+x g[kb]lv v';L u/fO{

;fFrf] eg]/ kl5af6 k¥of] lgSng'

;fFrf] em'6f] klg ljrf/ u/]/ af]Ng'

o'lwli7/ gfdsf] Ps s'dfnn] lgwf/df 7"nf] vt ePsf]n] hflu/df 7"n} kb kfPsf] lyof] . p:sf 7"nf7"nf k'?iffy{ b]v]/ /fhf /fdl;+xn] ;f]w]+– ltdL t Hofb} ;fx;L axfb'/ /fhf / b]zeQm /x]5f} . ltd|f] lgbf/sf] vt s]n] nfu]sf] < pgn] ‘ufu|f]sf] vj6fn] sf6]sf] xf]’ eGgf;fy unxTofP/ lgsflnPsf lyP . To:t} pbfx/0f oxfF /fi6« a}+ssf k"j{ ueg{/ sNof0fljqmd clwsf/L, /fheQm b]zeQm lgisn+s eP/ klg Ps ca{ 8n/ sf08af6 b]znfO{ e8\vfnf]df kg'{af6 arfPs} sf/0fn] pN6f] cf/f]k nufP/ unxTofOPsf lyP . oL b'a}yl/ lstfj h'g k':tsfnodf eP klg vf]h]/ Tof] b'a} k':tsnfO{ k'gM k|sfzg u/fpg] tkm{ kxn s;/L ug{ ;lsG5 < s[kof, oxL ljdz{af6 kf7s ;dIf hfgsf/L lbg'xf]nf .

–/fdxl/ ‘afh]’ lab'/, ( lqz'nL

xfd|f] hfoh s'/f xTs]nfn] af]Sg] k|oTg gxf];\

s]xL jif{ cufl8 dfq} ljZj a}+ssf] ;xof]udf pRr lzIff kl/of]hgfåf/f s/f]8f}+ /sdsf] nufgLdf lgdf0f{ ul/Psf Cambridge Oxford University sf emns lbg] ejgx? s] sf nflu agfOPsf x'g\ < tL ejgx?df hl8t cTofw'lgs pks/0f tyf k|of]uzfnf s:sf nflu /flvPsf x'g\ < oltsf ef}lts k"jf{wf/x?sf] lgdf0f{, >f]t / ;fwgx?sf] ;'ljwf x'Fbfx'Fb} klg ;DalGwt lgsfox?af6 egf{ ;+Vof a[l4sf nflu lsg ;Defjgfsf 9f]sfx? v'nfpg] k|oTg ul/Psf] 5}g < d'n'sdf cfd'n kl/jt{g cfP/ ljZjljBfnosf] z}lIfs If]qdf w]/} ptf/–r9fj cfpFbf klg lsg b'O{ bzs cufl8b]lv sfod ul/Psf egf{ ;+VofnfO{ dfq} lnP/ d]/} uf]?sf] afx|} 6Ssf egL h+uaxfb'/ z}nLdf k|:t't eP/ s:sf] nflu tfj]bf/L ul/Psf] 5 < o;sf] pQ/ ;a}n] kfpFg}k5{ .

xfd|f dfux?nfO{ a]jf:tf u/]/, xfd|f] ;bfzotfnfO{ sfo{/t ;Dem]df, xfd|f] cfGbf]ngsf] cfwLa]x/LnfO{ xTsnfn] 9fs5f]k ug]{ b':;fx; ul/Pdf, ljBfyL{ xs lxt / clwsf/sf nflu g]=lj=;+3, lq=lj= ;ldlt h:tf];'s} hf]lvdk"0f{ sbdx? rfNg klg kl5 gx6\g] s'/f ;DalGwt lgsfox?df cjut u/fpFb5f}+ .

–eLd >L; -;lrj_ g]=lj=;+3, lq=lj= ;ldlt

;+:yfglt/ klg sbd a9fpg' k¥of]

clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg P]g @)%( nfu" eP kl5 o; cfof]un] rfn]sf] e|i6frf/ lj/f]wL ;fxl;s cleofgnfO{ /fli6«o, cGt/f{li6«o If]q nufot ;j{;fwf/0fn] :jfutof]Uo dfg]sf 5g\ . o;df s;}sf] b'O{dt 5}g . cWoog g} gu/L s]jn gSsnL k|df0fkq k]z u/L pRr cf]xbf wf/0f u/L lbg /ft e|i6frf/ u/L cs't ;DklQ sdfO/x]sf 5g\ . tL gSsnL k|df0fkq k]z u/L ;/sf/L ;]jf nufot ;fj{hlgs ;+:yfgdf sfd ug]{ pk/ clVtof/ b'?kof]usf] sfd sf/jfxL klg plQs} ;fxl;s / dxTjk"0f{ 5g\ .

oxL qmddf l6Da/ skf]{/]zgsf cf7f}+ txsf e|i6 sd{rf/L /fdrGb| e§sf] klg :gfts txsf] ef/tsf] pQ/ k|b]zaf6 ;g\ !(*@ df lnPsf] ;dfhzf:q tkm{sf] ;d]t lgoldt tkm{sf] k|fKt k|df0fkq lgjf{w ?kdf gSsnL 5 . o; ljifodf ;Ddflgt cfof]udf ph'/L ;d]t gk/]sf] xf]Og . lghn] ef/tsf] pQ/ k|b]zaf6 ;g\ !(*@ df k|fKt u/]sf] lgoldt tkm{sf] pk/f]Qm ljifosf] :gfts txsf] k|df0fkqsf] ljifodf lgDg sf/0fn] gSsnL 5g\ .

lgoldt tkm{sf] cWoog ubf{ To; ;dodf /fdrGb| e§ jg ;b[9Ls/0f cfof]u emfkfdf ;fj{hlgs kb wf/0f u/L sfd ul//x]sf lyP eg] s;/L lgoldt tkm{sf] kl/IffyL{ eO{ :gfts txsf] k|df0fkq lng ;Ifd eP < /fdrGb| e§n] :gfts txsf] ;dfhzf:qsf] rfl/lqs k|df0fkqsf] ldlt klxn]sf] 5 eg] dfsl;{6sf] ldlt k5fl8sf] 5 . lgoldt dfs{l;6sf] ldlt klxn] / To;kl5 rfl/lqs k|df0fkq lng' kg]{ xf] . To:t}, skf]{/]zgdf sfo{/t sd{rf/Lx?sf] k|df0f kq -z}lIfs of]Uotf_ 5fglag u/L k|ltj]bg k]z ug{ jg dGqfnosf pk;lrj nf]sbz{g /]UdLsf] ;+of]hsTjdf ul7t ;ldltn] klg lgh e§sf] gSsnL k|df0fkq pk/ vf;} cg';Gwfg u/]g . lghn] pk;lrj /]UdLnfO{ ljleGg k|nf]eg b]vfO{ cfkm\gf] kIfdf lng ;kmn ePsf 5g\ . t;y{ o;sf] oyfy{ 5fglag xf];\ eGg] xfd|f] rfxgf 5 .

– 6L=;L=Pg=df sfo{/t sd{rf/Lx?


lbJof]kb]z

á a'9f d/} efiff ;/} elg eG5g\, ltdLx? ;a} 5]p ;'gfOuofsf] eof tD/f ;GtfgnfO{ ;'gfpnf / tD/f ;Gtfgn] xfD/f ;GtfgnfO ;'gfpg / of] /fh] yfld kfgg\ M ..

á pk|fGt .. of] /fh] b'O{ 9'+ufsf] t?n h:tf] /x]5 .

á pk|fGt .. b];sf dfxfhg\nfO{ uf]8k|;fxb]ifL pe cfpg glbg', b];sf dfxfhg\x? xfD/f d'n'sdf cfof eGof b'lg`f s+ufn ul/ 5f8\5g\ .

á /fhfsf e+8f/ eGofsf /}tfgx? x'g\ .

á d'n'sdf O{hf/f klg glbg', ;iff{/af6 cdflgt\ /flif ;if{fl/of txl;n\ /fifL ;fna;fn\sf] srf lng' .

á Sof r'gL l;kfO{ eof Sof e}ef/fbf/ eof, OgnfO{ bjny sfdfpg glbg', cfbdL x]l/ x'd{t\ dfq} /fifLlbg' . sLg egf}nf, bjny\ eofsfn] t/jf/df kl; dg{ dfg{ ;s}gg\ / xl/ksf] rks\ x'G5 . l;kfxL e}ef/fbf/n] :jif u/]gg\ eGof rf/} if'6\df d]/f] t/jf/ ahGo}5 :jifdf k;f] eGof

á d]/f ;fgf b'ifn] cfHof{sf] dn's xf]O{g, ;a} hftsf] km'n\afl/ xf], ;a}nfO{ r]tgf eof of] km'n\afl/sf] 5f]6f] a8f rf/} hft 5lt;} jg{n] of] cl;n\ lxGb':yfgf xf], cfkm\gf s'nfwd{ g5f]8\g' .

á ta /fhfn] 7'nf] lg`flg;fkm x]g'{ cGofo d'n'sdf x'g glbg' .

á lg`flg;fk laufGof{ eGofsf] 3';\ lbGof / 3'; iffGof O{g b'O{sf] tf wglhj ul/lnofsf] klg kfk 5}g, O{ /fhfsf dxf;t'/ x'g\ .

á pk|fGtM 6S;f/ klg rf]iff] rnfpg' .

á ux|f] aGGof hUufdf 3/ eof klg 3/ c? hUufdf ;fl/ s'nf] sfl6 kf]t agfO{ cjfb ug'{ .

á pk|fGtM .. dnfO{ oj6f s'/fsf] ;+Wox nflu/x]5, s'Gs'/f] eGof d'u\nfgf glhs} /x]5, t];\ hUufdf 5f]s8f kqLof /x\of5g\, lrqsf/ e¥ofsf sf]7fdf 9f]ns\ l;tf/ /futfg\df e'n\gg\, /futfg\df a8f] 7"nf] df]xf] x'G5 / bjny klg iff]lnG5, b];sf] e]b klg ltg}n] n}hfG5g\ / xl/kn] buf u5{, /fusf] cEof;\ klg s;}n] gug'{, ltg hftnfO{ kfxf8 cfd\kmb/km klg s;}n] giff]n'g cyjf kmfu'nfO{ os b'O{ u/L lemls rf8} labf u/fO{lbg' / b];sf] e]b klg kfpb}gg\, cfkm\gf :jif;on]nfO{ tf ;f:qadf]lhd\sf] ltg} ;x/ g]kfnsf] g]jf/x?sf] gfr lemsfO{ x]¥of klg x'G5, O{gdf tf lbofsf] klg cfkm\g} b]zdf /xG5, o:j eof cfkmg' b]; udg\ /xG5 .. .. .. .. .. .. .. .. ..

á cfkm\gf b];sf] lhgL;\ hl/a'l6 b]; n}hfg' / gut k}rg', -gut if}lr_ /fif'g / k|hf df]6f eof baf{/ alnof] /xG5 .

á /fhfsf ;f/ eGofsf] l;kflx / /}ltx? x'g\, /fhf rt'/ eof l;kflx / /}lt xftxft ul/ /fig' / x'n\s'n\ x'g kfpb}g .

á cfkm\gf 3/sf k'/fgf ;]js hfrL xh"/df x/f]bd\ /fifL b/f]a:t aflw 3/ alnof] /fifg', o:j eof b/af/ alnof] /xG5 .

á ifgL eofsf 7fpdf ufp eof klg ufp c? hUufdf ;fl/sg klg ifflg rnfpg' .

á xhf/f} wgf xhf/f} kysf{nf hf/f} if'8f xhf/f} tf]k eof OGb|sf] cf;g klg 8ufO{5 .


ofbj v/]nsf] clUgk/LIff

k|ltli7t rnlrqsdL{ ofbj v/]nn] lgs6 eljiodf ‘Rofgn g]kfn’af6 rf/j6f wf/fjflxs sfo{qmdx? k|:t't ug'{ x'g] ePsf] 5 . o; ;DaGwdf v/]nsf] Jofj;flos ;+:yf ælqmol6e d"lehÆ / Rofgn g]kfnaLr ;+emf}tf ;DkGg eO;s]sf] 5 . tL sfo{qmdx?dWo] æclUgk/LIffÆ gfds sfo{qmd ofbj v/]n :jo+n] k|:t't ug'{x'g]5 . pQm æ6s zf]Æ b]z / hgtfn] em]n]sf lj;+ult / ;d:ofx?sf] k|:t'lt Pj+ ;dfwfgsf] vf]hLdf s]lGb|t x'g] jtfOG5 .

lqmPl6e d'leh / Rofgn g]kfnaLr ;+emf}tf ePsf] ;Gbe{df cfof]lht Ps ljz]if sfo{qmddf rnlrq lgdf{tf Pj+ lgb]{zs ofbj v/]nn] tL ;a} wf/fjflxsx? Ps ;oeGbf a9L >[+vnfsf] x'g] atfpFb} s]xL >[+vnf tof/ eO;s]sf] hfgsf/L lbg'eof] . clUgk/LIffsf] cltl/Qm cGo syfdf cfwfl/t 5g\ . To;dWo] æsyf–;'v b'Mvsf]Æ kfl/jfl/s 6]ln>[+vnf xf] . o;sf lgb]{zs zDe' k|wfg x'g'x'G5 eg] /lj zfx, nIdL lu/L, ch'{g >]i7, hug >]i7, gjLg >]i7, /df yklnof cflb 5g\ . To:t} k|ltli7t o'jf gf6ssf/ Pj+ slj cz]if dNnåf/f lnlvt æhLjgrqmÆ sf] lgb]{zs df]xg lg/f}nf x'g'x'G5 . k/Dk/fut ;dfh / cfw'lgs ;dfhaLrsf] åGådf s]lGb|t ‘hLjgrqm’df afnsb]lv a[4;Dd / kl/jf/–;dfh x'Fb} /fi6«sf ;d:ofx? ;d]l6Psf] 5 . o;df e'jg rGb, eLdj/l;+x yfkf, ch'{g >]i7, k|sfz clwsf/L, lgzf s];L, /fhkfn yfkf, ;+ud e08f/L cflbn] ug'{ x'g] ePsf] 5 . v/]nn] ækm" dGt/Æ gfds xf:oJo+Uo k|wfg >[+vnf klg k|:t't ub}{ x'g'x'G5 . /fhgLlt, e|i6frf/, 7uL, b'O{gDj/L wGbf, zf]if0f, cGofo / hgtfsf kL8f cflb k|;+u ;d]l6Psf] o;df l;:g'kfgL g]kfn / af;'b]j n'O{+6]n k'/:sf/ u'7Lsf] ;lqmo ;xeflutf /xg] ePsf] 5 . v/]n :jo+n] lgb]{zg ug'{ x'g] o;df uf]kfn/fh d}gfnL, a;'Gw/f e';fn, dgf]h uh'/]n, ;'jf; uh'/]n, df]xg ld>, lzjxl/ kf}8]n cflbn] clego ug'{ x'g]5 . ;a} 6]ln>[+vnfsf uLt ofbj v/]nn] n]Vg' ePsf] 5 eg] ækm' dGt/Ædf dbgs[i0f >]i7n] uLt ufpg' ePsf] 5 .

pQm of]hgf ;fj{hlgs ug{ k'; @* ut] cfof]lht ljz]if ;df/f]xnfO{ ;Daf]wg ub}{ ofbj v/]n, df]xg lg/f}nf / zDe' k|wfgn] tof/ eO;s]sf] >[+vnfsf] k|bz{gkZrft b]lvPsf q'l6 / k|ltlqmof x]/]/ ;'wf/ ub}{ nlug] hfgsf/L lbg'eof] . o; of]hgfdf lqmPl6e d'lehn] Ps s/f]8eGbf a9L nufgL ug{ a'lemG5 .


cy{rqm

;fj{hlgs ;+:yfgsf] nufgL, jfn'jfdf kfgL

;fj{hlgs ;+:yfgdf ;/sf/n] u/]sf] nufgL jfn'jfdf kfgLh:t} ePsf] 5 . d'n'sdf /x]sf %) j6f ;fj{hlgs ;+:yfgx?dWo] clxn];Dd gfkmfdf rn]sf em08} ^ j6f dfq ;+:yf 5g\ . of] tYof+snfO{ x]g]{ xf] eg] ;fj{hlgs ;+:yfgx?sf nflu ;/sf/n] nufgL u/]sf] &^ cj{ ^) s/f]8 ?k}ofF jfn'jfdf kfgL xfn] h:t} ePsf] 5 . ;fj{hlgs ;+:yfgx?df x'g] e|i6frf/, clgoldttf / r'xfj6 g} tL ;+:yfx? 6f6 x'g] k|d'v sf/0f C0f ltg{ dfq ;/sf/n] ! ca{ @% s/f]8 ?k}ofF ltg'{ kg]{ x'G5 . hfgsf/ ;"q cg';f/ g]zgn 6]«l8· lnld6]8, g]kfn cfon lgud, cf}Bf]lus If]q Joj:yf lnld6]8 nufotsf ;+:yfx? clxn];Dd gfkmfdf rn]sf 5g\ . tTsfn 3f6fdf ;+rfng eP klg tL ;+:yfx?n] ljutdf cfh{g u/]sf] /sdaf6 xfnsf] 3f6f k"lt{ ul//x]sf 5g\ . ;"q eG5, em08} @ bh{g ;+:yfgx? ?U0f cj:yfdf 5g\ / !& j6fnfO{ t ;/sf/n] lghLs/0f g} ul/;s]sf] 5 . 9n]sf pBf]udf eQmk'/ O6f 6fon sf/vfgf, lxdfn l;d]G6 sf/vfgf, ;femf oftfoft, 6«nL a;, oftfoft ;+:yfg, cf]/]G6n DofUg];fO6, 3/]n' lzNksnf laqmL e08f/, jL/u~h lrgL sf/vfgf /x]sf 5g\ . ljut & dlxgfb]lv aGb /x]sf] eQmk'/ O{6f 6fon sf/vfgf xfn} dfq ;+rfngdf cfPsf] 5 . @)#@ ;fndf rLg ;/sf/sf] ;xof]udf :yfkgf ePsf] pQm pBf]un] b}lgs Ps nfv rfOlgh O{+6f pTkfbg ug{ ;Sg] Ifdtf 5 . ahf/df O{+6fsf] dfu klg b}lgs ?kdf a9\bf] 5 . lghL If]qaf6 ;+rflnt pBf]ux?n] Jofks gfkmf sdfO/x]sf] a]nf klg of] pBf]u aGb eof] . dhb'/x? sfd ug{ tof/ 5g\ . ahf/df O{+6fsf] Jofks dfu 5 t/ klg pBf]u s;/L aGb eof] < oL ;a} k|Zgsf] hjfkm ;DalGwt lgsfo;+u 5}g . b'O{ ;ftf cl3 ;/sf/n] eQmk'/ O{+6f 6fon sf/vfgfdf gofF Joj:yfkg / g]t[Tj rog u/]sf] 5 . & dlxgf;Dd sd{rf/Ln] tnj gkfPsf] / pgLx?sf] $! dlxgfsf] ;~ro sf]if hDdf gul/Psf] cj:yf ljBdfg lyof] gofF g]t[Tj cfpbf . gjlgo'Qm cWoIf s[i0fxl/ jfF:sf]6fn] eGg'eof]— sf/vfgfn] # j6f vftfdf hDdf $! xhf/ ?k}ofF dfq lyof] . hals # j6f vftf vf]]Ng dfq !)–!) xhf/sf b/n] #) xhf/ nfU5 .

pQm ;+:yfsf] s'g} lx;fa lstfa :ki6 gePsf] kfOPsf] 5 . Joj:yfkg kIfsf] u}/lhDd]jf/Lkg / r/d e|i6frf/af6 eQmk'/ O{+6f 6fon sf/vfgf 6f6 ePsf] 7x/ gofF g]t[Tj / Joj:yfkgsf] 5 . pQm sf/vfgfn] ! s/f]8 O{+6f pTkfbg u/L a]Rg ;Sof] eg] cfkm\gf] C0f ltg{ ;Sg] / yk ! s/f]8 O{+6f laqmL ug{ ;s]df pBf]unfO{ cfTdlge{/ agfpg ;lsg] s'/f gjlgo'Qm cWoIf jfF+:sf]6f atfpg' x'G5 .

eQmk'/ O{+6f 6fon sf/vfgf t Pp6f pbfx/0f dfq xf] x/]s sf/vfgfsf] l:ylt To:t} 5 . ljut Ps jif{b]lv aGb /x]sf] lxdfn l;d]G6 sf/vfgfsf] b'b{zf klg To:t} 5 . !)) jif{;Dd k'Ug] sRrf kbfy{ -9'+uf_ pQm pBf]u /x]sf] 7fpFd} 5 . sd{rf/L / dhb'/n] Ps jif{b]lv sfd gkfP/ a;]sf 5g\ . g]kfndf l;d]G6sf] dfq cTolws dfqfdf a9\bf] 5 . :jb]zL pTkfbgn] dfu k"lt{ x'g g;Sbf sd;n u'0f:t/sf] ef/tLo l;d]G6 k|of]u ug{ pkef]Qmf jfWo 5g\ . g]kfnL l;d]G6 sfnf]ahf/Ldf a]lrb}5 . t/ klg lxdfn l;d]G6 aGbsf] aGb} 5 . ;jf]{Rr cbfntn] sf/vfgf vf]Ng] cfb]z lbPsf] dlxgf}+ lalt;Sbf klg sf/vfgf ;+rfngdf Nofpg] tkm{ ;DalGwt lgsfon] Wofg lbPsf] 5}g .

To;}u/L, jL/u~h lrgL sf/vfgf klg c;Ifd Joj:yfkg / e|i6frf/sf] lzsf/ ePsf] 5 . l;hgdf ;d]t pQm sf/vfgf aGb g} 5 . ljutsf jif{x?sf] cg'kftdf of] aif{ k"jL{ t/fO{sf lhNnfx?df pv'sf] pTkfbg pNn]vgLo ?kdf a[l4 ePsf] 5 . t/ sf/vfgfn] pv' glsg]sfn] s[ifsx? 7"nf] df/df k/]sf 5g\ . sRrf kbfy{ cfjZostfeGbf a9L x'Fbf klg pBf]u grNg'nfO{ ;DalGwt If]qsf lj1x?n] cfZro{ JoQm u/]sf 5g\ . ;/sf/n] pQm sf/vfgf ;+rfng ug{ tTsfn #) s/f]8 lgsf; ug]{ lg0f{o u/]sf] eP klg cy{ dGqfno / pBf]u dGqfnoaLr ljjfb pTkGg ePsfn] ;f] /sd lgsf;f lbOPsf] 5}g . clxn] lrgL pTkfbg ug]{ ;dodf ;/sf/n] /sd lgsf;f glbP kl5 ca /sd lbg' glbg'sf] cy{ /xFb}g .

g]kfndf /x]sf %) dWo] em08} b'O{ bh{g ;+:yfgx? gfkmf jf 3f6f s] df rn]sf 5g\ eGg] :ki6 5}g . sfg'gL ?kdf k|To]s jif{ n]vf k/LIf0f u/fpg' kg]{ eP klg pgLx?n] jiff}{;Dd n]vf k/LIf0f u/fPsf 5}gg\ . To;}n] tL ;+:yfx?sf] cfly{s l:ylt s'g cj:yfdf 5 eGg] olsg 5}g . clxn];Dd #) eGbf a9L ;+:yfgx?n] n]vf k/LIf0f u/fPsf 5}gg\ . To;}n] pgLx? gfkmfdf 5g\ ls 3f6fdf eGg] k|i6 5}g . To:tf pBf]ux?df hgsk'/ r'/f]6 sf/vfgf, zfxL g]kfn jfo';]jf lgud, zfxL cf}iflw lnld6]8, PgcfO{8L;L, n'lDagL lrgL sf/vfgf, kl/jxg tyf uf]bfd Joj:yf ;ldlt ;d]tsf ;+:yfx? /x]sf 5g\ .

t];|f] d'n'saf6 g]kfn cfpg] ;fdfg /fVg] uf]bfd / 9'jfgL ug]{ Ps dfq ;+:yf kl/jxg tyf uf]bfd Joj:yf lnld6]8 klg 3f6fdf rn]sf] b]vfOPsf] 5 . hfgsf/ ;"q cg';f/, t];|f] d'n'saf6 k|ltjif{ ^) cj{ a/fa/sf] ;fdfg cfoft x'G5 / uf]bfd u/]jfkt kl/jxg tyf uf]bfd Joj:yf ln=n] )=^ k|ltzt /sd kfp5 . 9'jfgL u/] jfkt p;nfO{ k|fKt x'g] /sdsf] s'g} lx;fj lstfj g} 5}g .

lsg 8'Ab}5g\ ;+:yfgx?

lghL If]qaf6 ;fgf] nufgLdf v'n]sf ;+:yfx?n] 5f]6f] cjlwd} 7"nf] gfkmf sdfPsf 5g\ . t/ ;/sf/L :jfldTjdf /x]sf ;+:yfgx? 6f6 klN6g'sf] sf/0f s] xf] t < nfdf] ;dob]lv ;fj{hlgs ;+:yfgx?nfO{ glhsaf6 lgofn]sf lj1x? o:tf] l:ylt cfpg'df ;/sf/sf] u}/lhDd]jf/Lkg, e|i6frf/ / clgoldttf g} lhDd]jf/ /x]sf] atfp5g\ . k|To]s ;/sf/ ag] kl5 dGqLx?sf] b'x'gf] ufO{sf ?kdf /xFb} cfPsf ;fj{hlgs ;+:yfgx? s]xL jif{ cl3;Dd g]tfx?sf] sfo{stf{ etL{ s]Gb|sf ?kdf ;d]t /x]sf lyP .

gfkmfdf rn]sf g]kfn b"/;~rf/ ;+:yfg / ljB't\ k|flws/0fh:tf ;+:yfgx?n] klg ToxfF x'g] e|i6frf/, clgoldttfsf cltl/Qm dfcf]jfbL cfqmd0fsf sf/0f 7"nf] Iflt Joxf]g'{ kl//x]sf] 5 .

6f6 kN6]sf ;+:yfgx?

!= eQmk'/ O{6f sf/vfgf – & dlxgf aGb eP/ ev{/ v'nfOPsf]

@= lxdfn l;d]G6 sf/vfgf – ! jif{b]lv aGb

#= ;femf oftfoft – @ jif{b]lv aGb

$= 6«ln j; – 8]9 jif{b]lv aGb

%= oftfoft ;+:yfg – aGb

^= x]6f}8f sk8f pBf]u – aGb

&= cf]/]G6n DofUg];fO6 – % jif{b]lv aGb

*= 3/]n' lzNksnf ljqmL e08f/ – aGb

(= jL/u~h lrgL sf/vfgf – aGb cj:yfdf

gfkmf gf]S;fgsf] l:ylt k|i6 gePsf ;+:yfx?

!= hgsk'/ r'/f]6 sf/vfgf

@= zfxL g]kfn jfo';]jf lgud

#= zfxL cf}iflw lnld6]8

$= n'lDagL lrgL sf/vfgf

%= kf/jxg tyf uf]bfd Joj:yf ln=

^= Pg=cfO{=8L=;L=

gfkmfdf rn]sf ;+:yfx?

!= g]zgn 6«]l8Ë lnld6]8

@= g]kfn cfon lgud

#= cf}Bf]lus If]q Joj:yf ln=


;ftfsf] :j/

;]gf / k|x/LnfO{ xltof/ rflxPsf] 5, t/ ;]gf ;+;b\sf] dftxtdf /x]sf] eP dfq To:tf xltof/ ;b'kof]u x'g]df z+sf ug]{ 7fpF /xFb}glyof] . Tof] xltof/n] tfgfzfxL k|j[lQsf] pbo t x'Fb}g <

– lul/hfk|;fb sf]O/fnf, k"j{ k|wfgdGqL

of] ;/sf/sf] Joj:yf ug'{sf] s'g} cf}lrTo 5}g . sfd ug]{ ;a} clwsf/ /fhb/af/n] lnPsf] 5 . of] t /j/:6\ofDd dfq xf] . o;sf] sfd t clxn] ax'bnLo k|hftGq / /fhgLlts kf6L{ Pj+ g]tfx?nfO{ abgfd u/fpg] sfo{x? dfq eO/x]sf] 5 .

– jl/i7 jfdg]tf lji0f'axfb'/ dfgGw/

g]kfnL ldqx?n] g]kfn ef/tåf/f dfq 3]l/Psf] ;Demg' x'Fb}g . a?, ef/tn] 3]l/g'sf] ;§f ef/t v'nf eGg] cy{df a'em\g'k5{ . xfdLn] To:tf] ;fF3'/f] dfgl;stf TofUg' k5{ . ef/tn] klg v'nf l;dfgfsf] sf/0fn] g]kfnaf6 c;'/lIft dx;'; ug'{x'Fb}g . g]kfnn] klg ef/tnfO{ ;Defjgf / cj;/sf] ?kdf lng'k5{ / hlxn] klg vt/fsf] ;|f]t eGg] 7fGg' x'Fb}g . b'j} kIfn] Pscsf{sf ;'/Iff dfldnfx?nfO{ ;Dj]bgzLn tl/sfn] lng ;s] v'nf ;Ldfsf] sf/0fn] cfOkg]{ vt/fx?nfO{ lgjf/0f ug{ ;lsG5 .

– ef/tLo /fhb"t Zofdz/0f


of] ;ftf

laxLaf/ @% k'; @)%(

r g]kfn /fi6« a}+såf/f /fli6«o afl0fHo a}+ssf] Joj:yfkg s/f/ PstkmL{ /2 ug]{ ax'/fli6«o sDkgL l8nf]O6 6';{ tdfT;';+u sl/a %) s/f]8 ?k}ofF Ifltk"lt{ dfu .

z'qmaf/

r ljB'tLo ;~rf/ dfWodsf] ;DaGwdf ;'emfj lbg] p2]Zon] ul7t ;ldltåf/f cfkm\gf] k|ltj]bg ;"rgf tyf ;~rf/ dGqL /d]zgfy kf08] ;dIf k]z, Pp6} ;+:yfnfO{ b'O{ eGbf a9L ;~rf/ dfWod ;~rfng ug{ lbg gx'g] l;kmfl/; .

zlgaf/

r Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnsf] sf]6]Zj/l:yt lgjf;df g]kfn / g]sfsf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfaLr e]6jftf{, ;+o'Qm ;+3if{sf] tof/L .

cfOtjf/

r g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] lgjf; dxf/fhu~hdf pxfF;Fu /fk|kfsf cWoIf kz'kltzdz]/ /f0ffåf/f e]6 .

;f]djf/

r clVtof/n] cfkm" lj?4 k"jf{u|x /fv]/ sf/jfxL rnfPsf] bfjL ;lxt ;f] sf] d'2f vf/]h ug{ k"j{dGqL v'daxfb'/ v8\sfåf/f ;jf]{Rr cbfntdf d'2f bfo/ .


>L % 1fg]Gb|af6 lq=lj=df l/Qm x'g] pks"nklt lgo'lQmsf nflu gfd l;kmfl/; ug{ lzIffdGqL b]jLk|;fb cf]emfsf] cWoIftfdf lq=lj=;efsf ;ef;bx? o'j/fh vltj8f, r'dfgl;+x a:g]t, lzIff tyf v]ns'b dGqfno ;b:o /x]sf] ;ldlt u7g .

df3 ! ut] a'wjf/

r :jf:Yo dGqfnoåf/f lrlsT;f lj1fg /fli6«o k|lti7fg jL/ c:ktfnsf] lgb]{zsdf 8f=lbg]zgfy u+uf]n lgo'Qm .


| d'Vo ;dfrf/ | | :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP