mainlogo2.jpg (11011 bytes)


d'Vo ;dfrf/



07 March, 2003, Falgun  23rd,  2059.

b/af/l;t dfcf]jfbLsf] df]xe+u <
gof“ jfddf]rf{ aGg ;Sg]

h+undf a;]/ cfd gful/s, /fhgLlts sfo{stf{, ;]gf, k|x/L, ;a}nfO{ PDa';df kfg]{ u/]sf dfcf]jfbLx? ca b/af/sf] /fhgLlts PDa';df kg]{ ;Defjgf 5 . cfTd;dk{0fsf] z}nLdf Ps dlxgf cufl8 o'4lj/fd u/]sf dfcf]jfbLx?sf] s'g} klg dfu clxn];Dd k"/f ePsf] 5}g . y'gfdf k/]sf cfkm\gf ;fyLx?nfO{ l/xf gu/]sf]df dfcf]jfbLx?n] cfqmf]z JoQm ul//x]s} a]nf ;/sf/n] g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08 / csf{ k|efjzfnL g]tf Pj+ dfcf]jfbL jftf{ 6f]nLsf ;+of]hs 8f=afa'/fd e§/fO{;d]t dfly gofF d'2f bfo/f u/]/ csf]{ kf;f] yfk]sf] 5 . lxhf] /fhwfgLd} ;'/IffsdL{n] cfwf bh{g hj/h:tL rGbf p7fO/x]s} cj:yfdf kqmfp u/L dfcf]jfbLnfO{ nlHht t'NofP . zfxL ;]gfn] dfcf]jfbLnfO{ yk r]tfjgL lbPsf] 5 . dfcf]jfbLn] o;aLr 7fpF–7fpFdf u/]sf lqmofsnfkn] o'4lj/fdkl5 pgLx?k|lt hfu]sf] ;b\efjnfO{ Go"g u/fPsf] 5 eg] dfcf]jfbLx?sf] dgf]jn emg\emg\ lug{ yfn]sf] 5 . ca pgLx? zfxL ;]gfn] to u/]s} cfrf/;+lxtfnfO{ :jLsf/ ug{ ljjz x'g] ;Defjgf 5 .

o; cjlwsf 36gfqmdn] o'4lj/fdsf nflu dfcf]jfbL / b/af/aLr h] h:tf] ;xdlt ePsf] ePtf klg ;/sf/ dfcf]jfbLx?n] b]pjf ;/sf/sf] ;dodf jftf{sf] cf8df u/]h:tf] zlQm ;~ro ug]{— h]naf6 sfo{stf{ 5'§fpg] / rGbf tyf xftxltof/ ;+sng ug{] sfd ug{ g;s'g egL ;/sf/, vf;u/L b/af/ / zfxL ;]gf ;hu /x]sf] 5 . of] o'4lj/fdaf6 dfcf]jfbLx?nfO{ o'4df]rf{ jf h+undf a;]sf sfo{stf{x?sf] Hofg hf]ufpg] afx]s s]xL nfe ePsf] 5}g . o'4lj/fdsf nflu b/af/ ;xdt gePsf] eP pgLx?n] o;aLr 7"nf] Iflt Joxf]g'{ kg]{ ;Defjgf lyof] . s'g} /fhgLlts pknlAw j]u/sf] o'4lj/fdsf] cf}lrTo pgLx?n] cfkm\gf] hdft leq s;/L :yflkt ug]{ x'g\ x]g{ afFsL 5 . t/ of] o'4lj/fdnfO{ eg] ;a}n] :jfut u/]sf 5g\ . dfcf]jfbLsf] zlQm / l:ylt ga'em\g]x?n] dfcf]jfbLnfO{ wGojfb lbPsf 5g\ . o'4lj/fdk|lt ;sf/fTds k|ltlqmof b]v]kl5 hgtfdfly hf]/hj/h:tL ug]{ lqmofsnfk hf/L /fv]kZrft eg] pgLx?n] cToGt k|lts"ntf Joxf]g'{ k/]sf] 5 . o'4lj/fdsf] 3f]if0ff / zflGtk"0f{ k|lqmofk|lt k|ltj4tf JoQm u/]kl5 klg 7fpF7fpFdf dfcf]jfbLx?n] dfG5] ckx/0f u/]sf], cfqmd0f u/]sf], hj/h:tL rGbf p7fPsf], rGbf glbg]x?nfO{ cft+lst u/]sf] h:tf 36gfx? e}/x]sf 5g\ . cWoIf k|r08 :jo+n] o:tf] sfo{ gug{ cfb]z lb+bf klg sfo{stf{x? To;nfO{ kfngf ul//x]sf 5}gg\ . b]pjf ;/sf/sf] kfnfdf dfcf]jfbLn] jftf{ e+u ug'{sf] sf/0f klg o:t} lyof]— k|r08x? jftf{af6} ;dfwfg vf]Hg] kIfdf lyP t/ csf]{ kIf pgsf] lgb]{zg ljk/Lt jftf{ lj?4 nfUof] . xfnsf 36gfqmdn] km]l/ To:t} x'g] t xf]Og eGg] z+sf pAHofpg' :jfefljs 5 . To;a]nf jftf{ e+u ePkl5 dfcf]jfbLx?n] zfxL ;]gf / k|x/Ldfly cfqmd0f u/L 7"nf] Iflt k'¥ofPsfn] ;'/IffsdL{x? clxn] lgs} ;r]t / s7f]/ b]lvG5g\ . /fhgLlts g]t[TjaLr s'g} ;xdlt eP tfklg pgLx? cfkm\gf] lhDd]jf/L 5f8\g tof/ 5}gg\ . To;}n] zfxL ;]gf, dfcf]jfbL / ;/sf/ aLr ePsf] ;dembf/Lsf] jf:tf gu/L dfcf]jfbL lj?4 r]tfjgLsf jQmJox? hf/L ul//x]sf] 5 . cfkm\gf] cfu|xx? cj1f u/L u}/sfg'gL sfd ug]{ dfcf]jfbLx?nfO{ ;]gfn] cfkm\gf] lgoGq0fdf ;d]t lng yfn]sf] 5 . Toltdfq xf]Og dfcf]jfbL / ;/sf/aLr ePsf] ;xdltsf] cfwf/df tof/ kfl/Psf] cfrf/;+lxtfnfO{ ;]gfs} bafadf km]g'{ kg]{ ePsf] 5 . dfcf]jfbLx?n] cfkm\gf] k|efj If]qdf zfxL ;]gf hfg / a:g gkfpg] zt{ /fv]sf lyP . To;nfO{ ;]gfn] :jLsf/ u/]g . b]z / gful/sx?sf] ;'/Iffsf nflu d'n'ssf] ;]gf ;/sf/sf] lgb]{zg cg';f/ h'g;'s} 7fpFdf klg hfg kfpg'k5{ eGg] pgLx?sf] c8fg 5 . b]zsf] s'g} efudf ;]gf hfg / cfkm"nfO{ v6fPsf] sfd ug{ gkfpg'sf] cy{ b]zdf b'O{j6f ;/sf/ 5 / >L % sf] ;/sf/sf] lgoGq0f b]zel/ 5}g eGg] bfaLnfO{ dfGotf lbg'x'G5 . To;}n] dfcf]jfbLsf] pQm k|:tfj s'g} klg ;/sf/n] :jLsfg{ ;Dej lyPg . of] ;/sf/n] ;'?df :jLsf/]sf] eP s;/L :jLsf¥of], cgf}7f] ljifo ePsf] 5 . ;]gfn] bafa glbPsf] / dfcf]jfbLsf] Tof] dfu :jLsf/]sf] eP d'n's ljvl08t x'g ;QmYof] . dfcf]jfbLsf] Tof] dfu c:jLs[t ul/Psf] hfgsf/L clxn];Dd ;/sf/n] hgtfnfO{ lbPsf] 5}g . t/ ;/sf/ ca dfcf]jfbLsf] dfu pgLx?sf] zt{ cg';f/ g} :jLsfg{ tof/ gePsf] rflx+ :ki6 ePsf] 5 . oxL sf/0fn] b'O{ kIfaLrsf] cfrf/;+lxtfsf] 3f]if0ffdf ljnDa ePsf] xf] .

;/sf/sf] tkm{af6 dfcf]jfbLl;t jftf{ ug]{ clVtof/ kfpg' ePsf Psdfq JolQmTj gf/fo0fl;+x k'g / dfcf]jfbL g]tf aLr lxhf] klg o;af/] jftf{ ePsf] ;+s]t kfOPsf] 5 . k'gn] o;cl3 g} dfcf]jfbLsf] k|:tfjk|lt ;/sf/sf] b[li6sf]0f ;lxt cfrf/;+lxtfsf] k|:tfj ;lxtsf nflu dfcf]jfbL g]t[TjnfO{ k7fO;Sg'ePsf] 5 . ptfaf6 hjfkm cfPsf] 5}g . b'j} kIfsf] ;xdlt / x:tfIf/kZrft hf/L x'g] cfrf/;+lxtfnfO{ b'j} kIfn] kfngf ug]{ ;xdlt ePsf] 5 . cfrf/;+lxtfdf x:tfIf/ geP;Dd ;/sf/L k|lqmof oyfjt hf/L /fVg] gLlt ;/sf/n] agfPsf] 5 . oxL sf/0fn] o'4lj/fdsf] dlxgf lalt;Sbf klg jftf{sf] jftfj/0f aGg ;s]sf] 5}g . of] ;ftf ‘jftf{sf] nflu jftf{ x'g]’ ;Defjgf lyof] t/ dfcf]jfbLx?n] cfkm\gf] cj}w lqmofsnfk hf/L /fv]sf] / cfrf/;+lxtfdf ljjfb p7]sf]n] Tof] klg ;Dej ePg . Ps hfgsf/ ;"q cg';f/, lxhf] dGqL gf/fo0fl;+x k'g;Fusf] s'/fsfgLdf dfcf]jfbL g]tf s[i0faxfb'/ dx/fn] b'O{ lbgleq cfkm\gf] kf6L{sf] tkm{af6 cfrf/;+lxtfsf] clGtd k|:tfj k|:t't ug]{ hfgsf/L lbg'ePsf] 5 .

hfgsf/ ;"q cg';f/, dfcf]jfbLx?n] b/af/sf] o:tf] s7f]/ gLltsf] sNkgf u/]sf lyPgg\ . ;a} k|d'v /fhgLlts bnx? b/af/ lj?4 nfu]sf] a]nf b/af/n] cfkm\gf] zlQm clea[l4 ug{ dfcf]jfbLx?nfO{ ;fy lnP/ c? kf6L{nfO{ r'gf}tL lbg] /0fgLlt ckgfpg] ck]Iff lyof] . /fhfnfO{ ljZjf; lbnfpgsf nflu g} pgLx?n] c? kf6L{x?nfO{ ;'O{+sf] ;d]t glbO{ b/af/l;t s'/f u/]/ o'4lj/fd u/]sf lyP . t/ pgLx?n] o; cl3 b]pjf / sf]O/fnfnfO{ em'SofP em}+ em'Sofpg] x'g\ ls eg]/ b/af/ ;'?d} ;r]t ePsf]n] dfcf]jfbLx?n] cfzf u/]h:tf] kl/0ffd ePg . ca pgLx? b/af/n] cfkm"nfO{ wf]vf lbPsf] dx;'; ug{ yfn]sf 5g\ . h]ndf y'lgPsf sfo{stf{x?nfO{ cbfntsf] cfb]z kl5 klg g5f]l8Psf], 5f]l8Psf sfo{stf{nfO{ k'g lu/km\tf/ ul/Psf], dfcf]jfbL g]tfx?dfly nufOPsf] d'2f cfddfkmLsf] ?kdf vf/]h ul/of];\ eGg] dfunfO{ c:jLs[lt ul/Psf] sf/0fn] If'Jw ePsf dfcf]jfbL g]tfx? o;aLr l;Gw'nLsf] ledfgl:yt k|x/L rf}sLdf ePsf] eLif0f cfqmd0fsf] cfwf/df cWoIf k|r08 / g]tf afa'/fd e§/fO{;lxt sl/a ^ ;o dfcf]jfbL sfo{stf{ lj?4 d'2f bfo/ ug'{sf;fy} lgoGq0ffTds cleofg tLj| kf/]kl5 b/af/k|lt pgLx?sf] df]x e+u ePsf] cfef; kfOG5 . olb dfcf]jfbLx?n] /fhgLlts bnx?sf] ;xof]u / ;dy{g k|fKt ug{ ;s]gg\ eg] pgLx?n] cfufdL lbgdf emg\ k|lts"n l:ylt Joxf]g'{ kg]{ nIf0f 5 .

b/af/n] hfndf kf/]/ bafpg vf]h]sf] / k|d'v /fhgLlts bnx?n] cljZjf; u/]sf] dx;'; u/]kl5 dfcf]jfbLx? ;fgf jfdkGyL /fhgLlts bnx?;+u ;xsfo{ ug{ h'6]sf 5g\ . o; qmddf cl:t a'waf/ Pdfn] Ot/ jfd kf6L{ / dfcf]jfbLaLr u+eL/ 5nkmn ePsf] lyof] . ;Dj4 ;"qsf cg';f/ dfcf]jfbLx? ca b/af/l;t s'g} ;+emf}tf ug]{ eGbf /fhgLlts bnx?l;t ldn]/ cfGbf]ng ug]{ kIfdf 5g\ . dfcf]jfbLx?n] b/af/sf] df]x Tofu]/ k|hftGqsf] ;+/If0f / k|ultzLn kl/jt{gsf] kIfdf nfu]df g]skf dfcf]jfbL;lxtsf] jfddf]rf{ lgdf{0f ug{ ;lsg] ;+efjgf klg JoQm u/]sf 5g\ . dfcf]jfbLx?n] of] k|:tfjk|lt ljz]if ?lr b]vfPsf 5g\ .


% ut] >L % lbNnL hfg]

>L % dxf/fhflw/fhsf] ef/t e|d0fsf] sfo{qmdnfO{ clGtd ?k lbg lxhf] Pp6f 6f]nL lbNnL uPsf] 5 . clxn] jgfOPsf] ;jf/Lsf] ?k/]vf cg';f/ df};"km r}t % ut] -!( tf=_ To;tkm{ hfg] / !^ ut] -#) tf=_ kmls{g] sfo{qmd 5 . df};"kmsf] :jfut /fi6«klt / k|wfgdGqLn] ug'{ kg]{ ePsf]n] b'j} g]tfx?sf] ;do cg's"n kf/]/ hfg' kg]{ x'gfn] % ut] geP ^ ut] hfg] j}slNks k|:tfj k7fOPsf] 5 . >L % dxf/fhflw/fhaf6 lbNnLdf /fi6«klt / k|wfgdGqLsf cltl/Qm ljleGg kf6L{sf g]tf / a'l4hLjLx?nfO{ klg e]6\g] sfo{qmd 5 . of] cj;/nfO{ df};"kmaf6 ef/tLo g]tfx?nfO{ g]kfnsf] l:yltsf] hfgsf/L lbg'sf ;fy} ef/tn] xfn k'¥ofO{ cfPsf] ax'kIfLo ;xof]unfO{ cem k|efjsf/L 9+un] lg/Gt/tf lbg cfu|x ug{ pkof]u ul/aS;g] cg'dfg ul/Psf] 5 . ko{j]Ifsx? df};"kmsf] of] e|d0fsf] k|efj dfcf]jfbLx?;Fusf] efjL jftf{df klg kg]{ / ;f] e|d0fkl5 dfq jftf{n] ult lng] c8\sn ug{ yfn]sf 5g\ . >L % af6 ef/tdf /lxcfPsf s]xL g]kfnLx?nfO{ e]6\g] sfo{qmd 5 . /fhfsf] e|d0f, To;dfly b]zsf] sfo{sf/L clwsf/ :jo+ >L % af6 u|x0f ul/aS;]sf] l:yltdf x'g nfu]sf] e|d0fnfO{ ko{j]Ifsx? uDeL/ dxTjsf ;fy x]l//x]sf 5g\ .

of] e|d0fnfO{ :jfefljs ?kdf d'n'ssf] t/n /fhgLlts l:yltsf] ;Gbe{df x]l/P tfklg df};"kmsf] ofqfsf] d'Vo / 3f]lift nIo ‘wfld{s’ /xg] atfOG5 .

df};"km lbNnLsf cltl/Qm cGo rf/ :yfgdf ;jf/L xf]OaS;g]5, To;dWo] /fd]Zj/d\, sfFrL sfdsf]6L cflb klg x'g]5g\ . df};"km uf]jf jf To:t} s'g} ko{6sLo :yndf klg ;jf/L x'g] sfo{qmd agfOb}5 .


afn'jfdf kfgL

xl/x/ lj/xL

otfjf6 ptf . ptfaf6 otf . slxn] sf+u|];sf g]tf sxfF, slxn] Pdfn]sf g]tf sxfF . slxn] /fk|kf, ;b\efjgf / ;fgf jfd kf6L{x? . slxn] a'l4hLjL, dfgj clwsf/jfbL / gful/s ;dfh . slxn] nlntk'/, slxn] eQmk'/ . slxn] h]nsf] 9f]sfdf, slxn] cbfntsf] xftfdf . clg dGqL . dGqL;Fu t l5gl5gdf e]6\g' kg]{ . klxn] jL/]Gb| emfkfnL / wlg/fd, clxn] dx/f / bLgfgfy . g]kYoaf6 k|r08, afa'/fd / jfbn klg . === ljut Ps dlxgfb]lv dfcf]jfbLx? lg/Gt/ / tLj| ultdf of] s;/t ul//x]sf 5g\ . pgLx?sf] k|oTg / kl/>dsf] ult emg\emg\ tLj| x'Fb} uPsf] 5 . t/ o:tf] nfU5, pgLx?sf] d]xgt / kl;gf d?e"lddf kfgL vGofP ;/x eO/x]sf] 5 .

dfcf]jfbL g]tf jf pgLx?sf b"tx? gk'u]sf] s'g} 7fpF 5}g . s'g} bn 5}g . -ca t s;}s;}n] pgLx?nfO{ e]6\g ;do lbg klg 5f]8]sf 5g\ ._ ;a}hgf pgLx?sf] s'/f Wofgk"j{s ;'G5g\, s]xL k|Zg u5{g\, k|To'Q/ kfPkl5 ‘;kmntfsf] z'esfdgf’ ;fy ljbf u5{g\ / pgLx? 9f]sfaf6 aflx/ gk'Ub} ;f]Rg yfN5g\— s], s'/f olQ dfq xf]nf < olQsf] nflu logLx? oqf] cfGbf]ng dRofPsf x'g\ t < Toqf] jlnbfg kmut olQsf nflu < logLx? xfdLnfO{ d"v{ 7fg]/ cfPsf t x}gg\ < km]l/ em'Sofpg] x}gg\ . wf]sf lbg] t x}gg\ < s;/L kTofpg] < === xf], clxn];Dd dfcf]jfbLsf] b"tsf] ?kdf ck|Toflzt 9+un] k|s6 ePsf b"tx? x'g\ jf jftf{sf] jftfj/0f agfpg v6fOPsf k|ltlglwx? x'g\, pgLx?n] eg]sf k|foM x/]s s'/fnfO{ g]tf / a'l4hLjLx? z+sf / cljZjf;sf] b[li6n] x]l//x]sf 5g\ . pgLx?sf s'/f, :ki6Ls/0f / cfZjf;gnfO{ sf]xL klg uDeL/?kdf lnO/x]sf 5}gg\ . zflGt xf];\, jftf{ xf];\ / jftf{df cfkm\gf] klg e"ldsf xf];\ eGg] rfxgf ;a} bnsf] 5 . o'4lj/fd ePsf]df ;a} v'zL 5g\ . s'g} sf/0fn] jftf{ ljyf]lng] xf] ls eGg] lrGtf ;a}df 5 . ;a} bn klxn] h;/L jftf{ e+u gxf];\ / dfcf]jfbLx? ca kms]{/ h+un ghfpg\ eGg] sfdgf ul//x]sf 5g\ . t/ dfcf]jfbLx?n] clxn];Dd /ftf] lbg s7f]/ kl/>d / cg]s k|oTg ubf{ klg s'g} klg bnsf] ;xof]u / ljZjf; xfl;n ug{ ;s]sf 5}gg\ . ;a} pgLx?sf] lgotsf] k/LIf0f ul//x]sf 5g\ . o;/L dfcf]jfbLx? zflGtk"0f{ ?kdf / ;xdlt cg';f/ sfd ug{ tTk/ eP/ klg ljutsf cltjfbL lqmofsnfk / lrGtgn] ubf{ hl6n clUgk/LIffaf6 u'lh|g' kl//x]sf] 5 . /fhgLlts bnx?sf] ;xof]u k|fKt ug{sf nflu pgLx?n] cfkm\gf] k'/fgf] ljrf/ / Jojxf/ b'j} kl/jt{g ePsf] / x'g] ljZjf; lbnfpg' kg]{5 . pgLx?df clxn];Dd klg :ki6tf / kf/blz{tf gePsf] cg'ej g]tfx?sf] 5 . ;Da}wflgs /fhtGq / ax'bnLo Joj:yfsf ;dy{s /fhgLlts bnx?n] p7fOcfPsf z+sf / ;jfn cem} cg'Ql/t g} 5g\ . o:t} nfU5, efjL gLlt–/0fgLltaf/] pgLx? b'ljwf / cGof}nd} 5g\ . ;DejtM To;}n] pgLx? sltko k|;+udf cfjZostfeGbf a9L uf]Kotf ckgfO/x]sf 5g\ . oxfF;Dd ls k|hftflGqs k|lqmofdflysf] pgLx?sf] k|ltj4tf s'g k|sf/sf] xf], tby{ xf] ls :yfoL xf] eGg] ;d]t :ki6 ePsf] 5}g . dfcf]jfbLx?n] k|hftflGqs k|lqmofaf6 b]z / hgtfsf cfwf/e"t ;d:ofsf] ;dfwfg ;Dej 5}g eGg] lgisif{df k'u]/ g} jGb's af]s]sf 5g\ . æzlQm aGb'ssf] gfnaf6 lgl:sG5Æ eGg] pgLx?sf] k'/fg} dfGotf xf] . dfcf]T;]t'ªsf k'/fgf ‘/]8a's’df pNn]lvt pQm dfGotfnfO{ dfcf]sf ‘;+slnt /rgfx?’df cfhsnsf k|sfzsx?n] klg :yfg lb+b}gg\ . cfhsf] ljZjsf] d"nwf/ zflGtk"0f{ k|lqmofaf6} ;a} ;d:ofsf] ;dfwfg x'G5, x'g ;S5 / x'g'kb{5 eGg] kIfdf 5 . :jo+ dfcf]sf] d'n'sn] klg v'nfkg, pbf/jfb / k|hftflGqs/0fsf] dfu{ cjnDag ub}{ s§/kGyL / cltjfbLx?nfO{ cfkm"nfO{ ;Rofpg w]/} cl3 g}

;Gb]z lbPsf] lyof] . Tof] ;Gb]znfO{ k'FhLjfbL / knfog eGb} d'n'snfO{ cem s§/tfsf] lbzfdf n}hfg vf]Hg] ljb|f]xL jf rf}s8Lx?sf] cl:tTj;d]t cfh ToxfF 5}g . t/ dfcf]jfbLx? ;a} oyfy{x?k|lt cfFvf lrDn]/ h+un dfq k;]gg\, b]znfO{ h+unL o'udf k'¥ofpg] k|j[lQ / Jojxf/ k|bz{g u/] . pgLx?n] Joj:yf / JolQm b'j} dfly k|xf/ u/] . k|HfftflGqs Joj:yfnfO{ ;d"n gi6 ug]{ cfkm\gf] k"j{ 3f]if0ff pgLx?n] lkmtf{ lnPsf 5}gg\ . b/af/;Fu s'g} uf]Ko ;+emf}tf ul/Psf] 5}g eGg' dfqn] k|hftflGqs d"No dfGotfk|lt cf:yfsf] k|df0f x'g ;Qm}g .

k|hftGqsf] /Iff / ljsf; ug]{ s'/fdf b/af/l;t ;+emf}tf u/]df klg s;}nfO{ cfklQ x'g] 5}g . o'4lj/fdsf] nflu s'g} ;+emf}tf ePsf] 5 ls 5}g eGg] k|ZgeGbf dxTjsf] s'/f pgLx?sf] Wo]o s] xf] eGg] xf] . k|lqmofeGbf nIo x]l/g'kb{5 . lgZro g} k|hftGqdf k|lqmofsf] klg dxTj x'G5, ;fWo dfq x}g ;fwg klg x]l/G5 . t/ nIo jf ;fWo g} unt / cjflG5t ePdf kljq ;fwg / k|hftflGqs k|lqmofåf/f g} xfl;n x'g] eP klg To;nfO{ a/0f ug{ ;lsb}g . dfcf]jfbLx?sf] clxn]sf] clwstd df+u ;+ljwfg;ef xf] . pgLx?n] clxn];Dd klg Tof] df+usf] cf}lrTo :yflkt ug{ ;s]sf 5}gg\ . cf}lrTo :yflkt k|oTg ;d]t ul//x]sf 5}gg\ . ;+ljwfg;efsf] r'gfj ePdf cyf{t\ ;+j}wflgs /fhtGq / ax'bnLo Joj:yfnfO{ ckl/jt{gLo agfpg] ;+ljwfg cu|ufdL g} x'g]5 eGg] ljZjf; s;/L ug]{ egL cfd gful/ssf] txaf6 p7]sf] k|Zg klg cem} cg'Ql/t 5 . ;+ljwfg;efsf] r'gfj u/fpg] 3f]if0ff ul/Pdf Tof] r'gfj ;DkGg ug{ / gofF ;+ljwfg lgdf{0f ug{ ljleGg ljjfb lems]/ jiff}{+ nufO{ k|hftGqnfO{ nfdf] ;do;Dd b/af/df jGws /flvg] cfz+sf d]6\g] lt/ klg pgLx? nfu]sf 5}gg\ . ;+ljwfg;ef hgtfsf] dtåf/f g} u7g ug]{ k|rng 5 . ;+ljwfg;efdf ljZjf;sf] cy{ xf]— dtbfgåf/f lg0f{o ug]{ k|lqmofk|lt cf:yf . zflGtk"0f{ / k|hftflGqs k|lqmofk|lt ljZjf;sf] k|fylds klxrfg xf] Tof] . dtbfg / k|hftflGqs lgjf{rg k|lqmofdf ljZjf; ug]{x?n] ;+;bLo jx'bnLo k|0ffnLsf] lj/f]w ug'{ xf:of:kb x'G5 . dfcf]jfbLx?n] k|hftflGqs lgjf{rg k|lqmof / ;+;bLo k4ltaf6 b]z / hgtfsf ;d:ofsf] ;dfwfg x'g ;Qm}g eGg] ljrf/ kl/jt{g ePsf] hgfPsf 5}gg\ . pgLx? klxn] ;+;b\sf] r'gfjdf ;xefuL ePs} x'g\ . s[i0faxfb'/ dx/f :jo+ k|ltlglw;efdf lgjf{lrt ePsf lyP . kl5Nnf] r'gfjdf pgLx?n] dt kfPgg\ . To;sf] nuQ} pgLx? aGb's af]s]/ k|hftGqjfbL, ;+;b\jfbL / k|hftGqsf /Ifs hgtf / /fi6«;]jsx?nfO{ sf6\g lgl:sP . olb ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf klg k/fhLt ePdf km]l/ To;}u/L lx+;fTds æhgo'4Ædf nfUg] 5}gg\ eGg] ljZjf; ug]{ ljZjf; pgLx?n] lbnfpg ;s]sf 5}gg\ . of] ljZjf; lbnfpg] k|oTg klg ul//x]sf 5}gg\ . ha;Dd pgLx?n] k|HfftflGqs d"No dfGotfk|lt cfkm\gf] cf:yf k|dfl0ft ug{ ;Qm}gg\, To;a]nf;Dd dfcf]jfbLx?nfO{ k|hftGqjfbL, ;+;b\jfbL / /fhgLlts Joj:yfnfO{ zflGtk"0f{ k|lqmofåf/f cu|ufdL lbzfdf n}hfg rfxg] bn, ;+:yf, ;d'bfo / JolQmn] jf:tljs ;xof]u ug{ ;Dej 5}g . k|HfftGq / cu|ufdL kl/jt{gsf] kIfdf /x]sfx?nfO{ b/af/n] k|foM ;w}+ ;+s6df kfg]{ u/]sf] 5 . pgLx?n] ;w}+— ;Qfdf a;]sf a]nfdf ;d]t— b/af/n] k]n]sf] cg'ej u/]sf 5g\ . pgLx?sf] wf/0ff 5— ‘b/af/ klg k|hftGq lj/f]wL, dfcf]jfbL klg k|hftGq lj/f]wL . ;+s6af6 d'Qm x'gf;fy b'a}n] k|hftGqlj?4 ‘sfo{ut Pstf’ ug{ c;Dej 5}g .’ oBlk b/af/ klg dfcf]jfbLk|lt s7f]/ 9+un] g} k|:t't eO/x]sf] 5, t/ b/af/nfO{ ;d]t ;xof]u gul//x]sf /fhgLlts bnx?n] dfcf]jfbLx?nfO{ ;fdfGo cfu|x—cg'/f]ws} e/df ;xof]u ug]{ cfzf ug'{ g} Joy{ xf] . /fhgLlts p2]Zoaf6 ;+rflnt cfGbf]ngdf cfGbf]ngsf/Lx?n] u/]sf uNtLsf] cfwf/df pgLx?k|lt zq'jt efjgf /fVg' plrt x'Fb}g . sf+u|];, Pdfn] jf To:t} cGo kf6L{x?n] cfkm\gf] sfo{stf{ / ;dy{sx?dfly dfcf]jfbLn] cfttfoL Jojxf/ ;+em]/ dfcf]jfbLk|lt ;w}+ To:t} wf/0ff /fVg' x'Fb}g . /fi6«, hgtf / k|hftGqsf] j[xQ/ lxtsf nflu pgLx? ‘d'6'dfly 9'+uf /fv]/ xf:g'’ k5{ . b"/bzL{ / pbf/ g]tfx?n] of] ug{ ;S5g\ . ug'{ klg k5{ . t/ dfcf]jfbLx?n] o'4lj/fdsf] nIo Pj+ cfkm\gf] gLlt–/0fgLlt tyf ljrf/ / Jojxf/af/] e/kbf]{ k|Tofe"lt glbP;Dd pgLx?sf] ;lqmotf >d / ;xof]usf] ofrgfsf] >[+vnfk|lt nfdf] eP klg Tof] afn'jfdf kfgL vGofP eGbf a9L dxTjsf] x'g] 5}g . kfgL kf]Vb}df ?v pld|b}g .


sf]O/fnfsf b"t b]zel/ vl6P

;+j}wflgs /fhtGqsf] d"n dGq dfGg] / k6s–k6s /fhfaf6} wf]sf kfpg] u/]sf] g]kfnL sf+u|]; ca /fhfaf6 x'g] k|ltudgsf] vt/f lj?4 ufpF–ufpFdf cleofg rnfpg] ePsf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] lxhf] pkTosfdf /x]sf k"j{ / jt{dfg s]Gb|Lo ;b:o, k"j{;f+;b, lhNnf ;efklt / gu/ If]qsf sfo{stf{x?sf] Pp6f e]nfnfO{ k|ltudgsf lj?4 ufpF–ufpFdf hfg / k|hftGqsf kIfdf hgr]tgf a9fpg lgb]{zg lb+b} of] sfo{qmdsf] k|f/De ug'{eof] . sf+u|];n] ;'? u/]sf] ‘kf6L{ ;'b[9Ls/0f tyf k|ltudgsf lj?4 hgr]tgf cleofg’ cGt/ut of] k6s sf+u|]; ;a} lgjf{rg If]q / ltgsf klg ufpF–ufpFdf k'Ub}5 . o;sf nflu k|To]s lgjf{rg If]qdf b'O{–b'O{hgf s]Gb|Lo k|ltlglw x'g] u/L $!) hgf k|ltlglwx? vl6Psf 5g\ . s'g If]qdf s;nfO{ v6fOPsf] 5 eGg] gfdfjnL kf6L{n] lxhf] hfl/ul/;s]sf] 5 . kf6L{ ;"qn] hgfP cg';f/ cfpFbf] xKtfsf] ;'?b]lv g} ltgLx? v6fOPsf If]qtkm{ k|:yfg ug]{5g\ . tL k|ltlglwx? dWo] sltkon] lxh} cfkm\gf] efudf k/]sf If]qdf k'u]/ Jofks ?kn] hgr]tgf ug]{ / clxn]sf] cGof}nk"0f{ l:yltaf6 u|fdL0f e]usf hgtfdf plAhPsf] e|dnfO{ d]6\g] lgb]{zg ;lxtsf] kq a'lem;s]sf 5g\ .

c;f]h !* ut]sf] zfxL sbdkl5 sf+u|];n] lhNnf–lhNnf k'Ug] u/L v6fPsf] of] bf];|f] cg'udg 6f]nL xf] . o; cl3 s]Gb|Lo ;b:osf] g]t[Tjdf k|To]s c~rndf b'O{hgf x'g]u/L @$ j6f 6f]nL agfP/ :ynut cWoog ug{ k7fPsf] lyof] . To;n] df3 d;fGtleq s]Gb|df k|ltj]bg a'emfO;s]sf] klg lxh} hgfOPsf] 5 . To;sf] cfwf/df / vf;u/L o'4lj/fdkl5sf] cj:yfsf] ;d]t cjnf]sg u/]/ k|ltj]bg lbg] atfOPsf] 5 .

lxhf] ;efklt sf]O/fnf kf6L{leqsf] u'6aGbL / s]Gb|Lo txd} s]lGb|t x'g] sf+u|];leq knfPsf] /f]uk|lt lgs} s8f b]lvg'eof] . pxfFsf] egfO{ lyof]— ‘ca u'6aGbLn] kf6L{ rNb}g, To;f] ug]{ JolQm /fli6«o g]tf x'g ;Qm}g, g]tf x'G5' eGg]x?n] t]/f, d]/f] eGg] 5f8]/ of] kf6L{sf] em08fdfq x]g'{k5{ . o;sf] ;Gb]z ufpF–ufpF k'uf];\ .’ sf]O/fnfn] clxn]sf] cj:yfdf ;+;b k'g:yf{kgf x'g'eGbf csf]{ ljsNk g/x]sf] ljrf/ JoQm ug'{eof] . pxfFn] egg'eof]— ;+ljwfgsf ckl/jt{gLo wf/f afx]s of] ;+ljwfgn] ;a} lgsf; lbg ;Qm5 . dfcf]jfbLx? klg hgtfs} kIfdf nfU5g\ eg] To;sf] lgsf; eg] ;+;b\ g} xf] . ljb]zLn] klg hgtf / ltgsf] g]t[Tj ug]{ kf6L{x?s} kIfdf nfUg' k5{ . pgLx?n] klg hgtf stf 5g\ eGg] b]lv;s]sf 5g\ .’

;efklt sf]O/fnfn] kf6L{leq u'6aGbL a9]sf] egL lgs} k6s bf]xf]¥ofpg' eof] / ca To;nfO{ 5f8\g ;a}nfO{ lgb]{zg lbg' eP klg oxL sfo{qmddf Pp6f csf]{ u'6jGbL b]lvof] . sl/a rf/;oeGbf a9Lsf] ;+VofnfO{ s]Gb|Lo k|ltlglw agfP/ k7fpFbfsf] ;"rLdf cfkm\gf dg gldNg]x?sf gfpF;d]t ;dfj]z gul/Psf] u'gf;f] sfo{stf{x?n] ToxL+ k|s6 u/]sf lyP . of] s'/f ToxfF af]Ng lbOPg . w]/} sfo{stf{x? laxfg}b]lv cfkm"n] ef]u]sf / b]v]sf s'/fx? g]tfx?nfO{ ;'gfpg] dgl:ylt agfP/ ToxfF k'u]sf lyP . ;dofefjn] xf] ls ;efklt sf]O/fnfsf] c:j:ytfsf sf/0fn] xf] sf+u|];sf sfo{stf{x? klxnf] lbgg} lg/fz b]lvP . d'n'sdf uDeL/ 36gfx? e}/x]sf] cj:yfdf klg s]Gb|Lo ;ldltsf] j}7s pko'Qm ;dodf e}/x]sf] 5}g . s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7s gePsfn] dgldNg]x? 5'§f5'§} a;]/ 5nkmn ul//x]sf 5g\ . t/ To;n] cf}krfl/stf gkfPsf]n] kf6L{ To;sf] nfeaf6 al~rt ePsf] 5 . kf6L{ k'/fg} 9/f{af6 rln/x]sf] 5 . dxflwj]zgsf] b'O{ jif{ ljlt;Sbf klg dxf;ldltsf] a}7ssf] ;'/;f/ ePsf] 5}g . lsg sf+u|];n] k|hftflGqs k|lqmofdf cjnDjg ul//x]sf] 5}g eGg] k|Zgx? sfo{stf{n] ug{ yfn]sf 5g\ . g]tfx?nfO{ cfd sfo{stf{n] ;xh e]6\g gkfpg], e]63f6sf kmf]/dx? cyf{t\ ljwfg adf]lhd ul/g' kg]{ sfd l9nf] / clglZrt g} /xg] cflb kIfx? sf+u|];leq cfnf]rgfsf] ljifo aGg yfn]sf] 5 . lxhf]sf a}7ssf nflu cfPsf s}of}+ sfo{stf{x? cfkm"x?n] ;efklt sf]O/fnfnfO{ e]6\g nfdf] ;dob]lv k|oTg ul//x]sf] t/ sf]O/fnfsf kL=P=n] ‘pxfF c:j:Yo x'g'x'G5, s]xL lbg e]6\g ;Dej 5}g’ eGb} ?vf] hjfkm lbPsf] u'gf;f] ul//x]sf lyP . pgLx?sf] egfO lyof]— e]nfdf af]Ng gkfpg] / e]6\g gkfpg] xf] eg] xfd|f] s'/f g]tfn] s;/L ;'G5g\ < hgtfsf] s'/f g;'gL s;/L lg0f{o ub{5g\ < g]tfx?n] clxn] ckgfPsf sltko gLlt hgtfnfO{ dg k/]sf] 5}g . Tof] s'/f g]tfn] ;'Gg] ls g ;'Gg] < ;'Gg] xf] eg] s;/L ;'Gg] < xfd|f] b'ef{Uo s] xf] eg] kf6L{ ;efkltn] slxNo} cfkm\gf] kL=P=;d]t slxNo} pko'Qm dfG5] /fVg ;Sg'ePg .


jfdb]jsf] d'vdf dfwjsf] tfNrf

km'6]sf] kf6L{ h'6fP/ ePsf] dxflwj]zg ;dflKtsf] xif{ a9fO{ g;lsb} Pdfn]leq jfdb]j uf}tdn] km]l/ ljb|f]xsf] lju'n ahfPsf 5g\ . t/ Pdfn] g]t[Tj t'?Gt} ljefhg / ljb|f]xsf] ;Defjgf /f]Sg t'?Gt} / s7f]/tf;fy k|s6 eof] . kf6L{sf] lg0f{o ljk/Ltsf jfdb]j uf}tdsf cleJolQm ;fj{hlgs x'gf;fy pxfFdfly sf/jfxLsf] k|lqmof cufl8 a9fOof] / lxhf] :yfoL ;ldltsf] a}7sdf cleo'Qmsf] ?kdf v8f u/L To:tf cleJolQm glbg uf}tdnfO{ ;r]t t'NofOof] .

uf}tdn] nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] ;/sf/n] ;+s6sf] lgsf;sf nflu dfcf]jfbL;Fu jftf{ ug{ ;Sg] / ;/sf/nfO{ ;a} /fhgLlts bnx?n] ;3fpg' kg]{ wf/0ff ljleGg ;fj{hlgs sfo{qmdx?df JoQm ug'{sf ;fy} of] ;/sf/nfO{ c;+j}wflgs egL /fhgLlts bnx?n] ;/sf/l;t ;Dafb / 5nkmn g} gug'{ plrt gx'g] ljrf/ JoQm ub}{ cfkm\gf] kf6L{sf] To:tf] gLlt ePtf klg cfkm"nfO{ lrQ ga'em\g] ljrf/ JoQm ug'{ ePsf] lyof] . To:t} pxffn] cfkm\gf] kf6L{n] ;+ljwfg;efsf] kIfdf lg0f{o gu/]sf] eP tfklg b]z ;+ljwfg;efsf] d'2fdf k|j]z ul/;s]sf] ljrf/ k|s6 ub}{ ;+ljwfg;efn] g} ;+ljwfg agfpg' plrt x'g] /fo k|:t't ug'{ ePsf] lyof] .

pxfFsf] pQm ljrf/ k|sfzdf cfpgf;fy sfo{stf{x?sf] efjgfnfO{ b[li6ut u/L sdn sf]O/fnf cWoIf /xg' ePsf] cg'zf;g sld6Ln] rf;f] b]vfO{ uf}td;Fu :ki6Ls/0f dfu u/]sf] lyof] . tt\kZrft uf}tdn] cfkm"n] ;+ljwfg;efsf] kIfdf af]n]sfn] g} dfwj g]kfnkIfn] sf/jfxL ug{ vf]h]sf] bfaL ub}{ kf6L{sf] dxflwj]zgn] lgsf;sf nflu ;a} ljsNk v'Nnf /fVg] lg0f{o u/]sfn] cfkm"n] ;+ljwfg;efsf] kIfdf ljrf/ JoQm u/]sf] :ki6Ls/0f lbg'ePsf] lyof] . ;+ljwfg;efsf] kIfdf eGbf k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] kIfdf plePsfn] uf}tdsf] af]nLdf nufd nufOPsf] xf] .

lxhf]sf] :yfoL ;ldltsf] a}7sdf k|foM ;a} ;b:on] kf6L{n] dfGotf glbPsf] rGb ;/sf/k|lt uf}tdn] b]vfPsf] ;f}xfb|tfk|lt s8f zAbdf cfnf]rgf u/]sf lyP . cfkm\gf] egfO{ kf6L{sf] gLlt ljk/Lt gePsf] bfaL uf}tdn] u/] klg a}7sdf pxfFsf] kIfdf ;fy lbg] sf]xL ePg . oxfF;Ddls uf}tdnfO{ kf6L{ cg'zf;g lg/LIf0f sld6Ln] :ki6Ls/0f dfu ubf{ To;sf] lj/f]w ug]{ :yfoL ;ldlt ;b:o klg a}7sdf uf}tdnfO{ ;fy lbg' ePg .

of] k|s/0fdf jfdb]j dfly kf6L{n] u/]sf] sf/jfxLnfO{ /fhgLlts ko{j]Ifsx?n] :jfefljs 7fg]tf klg of] sbd kf6L{nfO{ cg'zfl;t agfpg] eGbf cfkm\gf cfnf]rsnfO{ t;f{pg] lgotn] rflnPsf] cfz+sf JoQm ul/b}5 . Pdfn] g]t[Tj cfkm\gf lj/f]wLx? k|lt cToGt c;lxi0f' x'g] u/]sfn] klg o:tf] z+sf p7]sf] xf] . lj/f]wLsf k|lt ;+:yfkg kIf c;lxi0f' x'g] Pdfn]sf] k|j[lQ w]/} cl3b]lv g} k|s6 x'Fb} cfPsf] 5 :jo+ jfdb]j uf}td ;+:yfkg kIfsf] g]t[Tjdf /xg' ePsf] a]nf kf6L{leq tTsfnLg cNkdt kIfsf g]tf ;L=kL= d}gfnL k|j[lQn] g]t[Tjsf] cfnf]rgf ubf{ æ5fnf sf9L g'gr's 5ls{g' kg]{Æ /fo k|s6 ug'{ ePsf] lyof] . c;lxi0f'tfsf] dfldnfdf jfdb]jeGbf dfwj g]kfn sd x'g'x'Gg elgG5 .

g]kfnn] lj:tf/} lj:tf/} kf6L{leq /x]sf] ;Lldt k|hftflGqs jftfj/0f / cleJolQmsf] :jtGqtfnfO{ x/0f u/L ;+u7gnfO{ klg lg/+s'ztflt/ n}hfg' x'g] t xf]Og eGg] klg z+sf hlGdPsf] 5 .

o; k|;+unfO{ lnP/ kf6L{sf jl/i7 g]tf s]=kL=zdf{ cf]nLn] klg kf6L{ g]t[Tjsf] ;fj{hlgs cfnf]rgf ug'{ ePsf] 5 . emfkfsf] ;'vfgLdf zxLb :d[lt lbj;sf] pknIodf ut a'waf/ cfof]lht sfo{qmddf cf]nLn] eGg'eof]– æclnslt tndfly eof] ls sf/jfxL u/L xfNg] < of] jfb/sf] 3fp agfpg] k|j[lQ xf] . /fhfn] nk]6]/ nu]sf] clwsf/ lkmtf{ Nofpg nfUg'sf] ;§f sfo{stf{ 7]ufg nufpg nfUg] xf] eg] cfkm}+ 7]ufg nfUg] cj:yf cfpg ;S5 .Æ

cf]nLn] g]t[Tj k+lQmk|lt nlIft ub}{ :ki6 zAbdf eGg'eof]– æ;fyLn] jft nufof] eg]/ ;fyLx? dxfef/t dRrfpF5g\ t/ zq'n] nft nufPsf]df lrGtf 5}g . lyrf]ldrf] / ckdfgaf6 kf6L{ Pstf x'Fb}g . ljlw;+ut 9+uaf6 ;a} s'/fsf] lg?k0f ug'{k5{ . kf6L{ ljefhgsf] kL8fsf] c;/ sdL x'g nfu]sf] a]nf ;Ddflgt g]tf;Fu :ki6Ls/0f dfu]/ al;;s]sf] 3fpFsf] vf6f] k'gM aNemfpg] r]i6f ePsf] 5 . o;n] kf6L{sf] lxt ub}{g .Æ


sd{rf/Ln] ;/sf/nfO{ c;kmn kf/]

sd{rf/L vf;u/L d'Vo;lrjsf] l;+uf] ;/sf/sf lj?4 PSnf] c8fgsf sf/0f ;/sf/n] cWofb]zdfkm{t\ Nofpg vf]h]sf] lghfdtL sd{rf/L P]g ;+zf]wgsf] k|:tfj ylGsg k'u]sf] 5 . rrf{ rNbfrNb} z'qmaf/ 7f8f] k|:tfjsf ?kdf dlGqkl/ifb\df k]z ePsf] lghfdtL ;]jf P]g ;+zf]wg cWofb]z ;f]daf/ klg uDeL/ ljjfbdf k/]/ To;}lbg sfg'g dGqfnodf lkmtf{ k7fOPsf] / sfg'gaf6 clxn] km]l/ ;fdfGo k|zf;gdf k'u]sf] 5 . sd{rf/L ;"q cg';f/, b'O{ lbg;Dd dlGqkl/ifb\df 5nkmn eP/ kfl/t ge} k'gM o;nfO{ p7fpg] cyf{t\ k|:tfj ug]{ dGqfnod} kmsf{pg' eg]sf] OHht;fy yGsfOg' xf] .

of] ;+zf]wgaf6 tTsfn nfeflGjt x'g] JolQm k|wfgdGqLsf cfkmGt s]xL ;lrjx? lhNn k/]sf 5g\ . tLdWo] Pshgf s[lif dGqfnosf ;lrjsf] t pd]/ xbn] oxL cfOtaf/ clgjfo{ cjsfz x'Fb}5 . ;"qx? cg';f/ pxfFnfO{ g} k'gM ydf}tL ug{ of] ljw]os ;fdfGo k|lqmof;d]t k"/f gu/L dlGqkl/ifb\ ;lrjfnonfO{ ;d]t hfgsf/L glbO{ 7f8f] k|:tfjsf ?kdf NofOPsf] lyof] . pd]/sf] xbnfO{ ^) jif{ k'¥ofpg], ljlzi7 >]0fLdf k|df]zg ePsf] ldltn] ;DalGwt sd{rf/Ln] & jif{;Dd kb wf/0f ug{ kfpg], ;lrjx?nfO{ ;/sf/n] ;f]em} lgo'Qm ug{ ;Sg] tyf s'g} sd{rf/LnfO{ cjsfz lbg'k¥of] eg] ;/sf/n] ;f]em} krf{ v8f u/]/ x6fpg ;Sg] cflb k|fjwfg /flvPsf] of] k|:tfjsf ;Gbe{df nf]s;]jf cfof]usf] clgjfo{ cg'dlt lng'kg]{df To;f] ul/Psf] lyPg . clxn];Dd ljlzi7 >]0fLsf] lgo'lQm ubf{ nf]s;]jf cfof]u dfkm{t\ l;kmfl/z eP/ hfg] u/]sf] lyof] . nf]s;]jfnfO{ P]gn] g} o:tf] clwsf/ lbPsf] 5 . o;cl3 cyf{t\ clxn]sf ;lrjx? nf]s;]jfsf] ToxL l;kmfl/zdWo]af6 5flgPsf 5g\ . lghfdtL ;]jfdf lgo'lQm a9'jf, ljefuLo sfjf{xL ;]jf ;DaGwL sfg'g lgdf{0f cflbdf nf]s;]jfsf] k/fdz{ rflxg] s'/f b]zsf] d"n ;+ljwfg d} pNn]v ePsf] 5 . of] k6s Tof] k|fjwfg dflgPg . d:of}bf lgdf{0f ubf{ ;/sf/s} dlGqkl/ifb\ ;lrjfnonfO{ ;d]t hfgsf/L;Dd lbOPg . d'Vo;lrj 8f=ljdn sf]O/fnfsf] lj/f]w / c8fg oxLaf6 ;'? ePsf] lyof] . pxfFn] x:tfIf/ ug{ dfGg' ePsf] eP To;}lbg of] cWofb]z hf/L ePsf] 3f]if0ff x'GYof] xf]nf t/ k|lqmofut?kdf ;lrjfno / ;Dj}wflgs ?kdf nf]s;]jf cfof]unfO{ jfOkf; ul/Psf] atfpFb} o;n] l;+uf] d'n'ssf] sd{rf/L k|zf;gdf ljv08g g} Nofpg] z+sf k|s6 ub}{ cfkm"n] o;df ‘NofKr]’ g7f]Sg] c8fg lng'eof] . o;jfkt pxfFn] w]/} dGqLx?sf] xKsL vfg' k/]sf] lyof] . t/ sd{rf/L ju{df pxfFsf] of] c8fg pbfx/0fLo /x]sf] jtfO/x]sf 5g\ . ts{;+ut ?kn] ;/sf/;Fu ;f]em} 6Ss/ lnP/ unt dg;fo / s;}nfO{ ljz]if cj;/ lbg NofOPsf] k|:tfj o;/L /f]lsg k'Uof] .

dlGqkl/ifb\sf s]xL ;b:o eg] k|:tfj kfl/t eP/ 3f]if0ff x'g dfq afFsL /x]sf] atfO/x]sf 5g\ . sd{rf/L ;"q cg';f/ To:tf] 3f]if0ff ul/of] eg] To;df d'Vo ;lrjsf] x:tfIf/ /xg] 5}g . sd{rf/Lsf tkm{af6 dlGqkl/ifb\ dGqL afx]s pkl:yt x'g] / ;/sf/sf lg0f{ox?nfO{ j}wtf lbg] sfd d'Vo;lrjaf6 x'G5 . dlGqkl/ifb\sf lg0f{ox?df Psdfq x:tfIf/ ug]{ JolQm klg d'Vo ;lrj} xf] . k|wfgdGqL jf dGqLx? ;d]tsf] tL lg0f{odf x:tfIf/ x'Fb}g . elgP h;/L of] cWofb]z ToxL ?kdf hf/L eof] eg] o;n] j}wflgstfsf] csf]{ uDeL/ k|Zg v8f ug]{ l:ylt 5 .

s]xL ;do cl3b]lv d'Vo;lrj / ;/sf/sf dGqLx?aLr v6k6 ;'? ePsf] lyof] . ;/sf/ lgdf{0f eP/ To;n] u/]sf] klxnf] sfd g} cfkm\gf] clwsf/ cyf{t\ ;/sf/sf] clwsf/ b/af/df k'¥ofpg] u/L ePsf] sfo{;Dkfbg lgodfjnLsf] ;+zf]wg lyof] . To;a]nf klg d'Vo;lrjn] ;/sf/sf] clwsf/ s6f}tL ug'{ 7Ls gx'g] /fo JoQm u/]sf lyP . t/ ;f]em} b/af/;Fu ufFl;Psf] ljifo ePsf] x'Fbf of] s'/f c8\g ;s]g . ToxL a]nfb]lv ;/sf/ d'Vo;lrj abNg] kIfdf lyof] . t/ Pp6f lglZrt ;do tf]lsP/ d'Vo;lrj lgo'Qm x'g] x'Fbf sfg'gn] ;/sf/nfO{ To;f] ug{ lbPg . ;+zf]wgsf] rrf{ ;'? eP nuQ} jdf};dsf] jfhf egL cfnf]rgf x'g yfn]sf] of] k|:tfjnfO{ dlGqkl/ifb\af6 k|lqmof k'¥ofP/ l5/fpg g;lsg] b]lvPkl5 7f8f] k|:tfjsf ?kdf dlGqkl/ifb\sf] a}7sdf k|:t't ul/Psf] lyof] . oxL k|:tfj kfl/t u/fpg z'qmaf/ dlGqkl/ifb\sf] ljz]if a}7s a;]sf] lyof] . c? a]nf ;fdfGo ?kdf laxLaf/ / ;f]daf/ a}7s a:g] ub{Yof] . ;f] a}7sdf s]xL dGqLn] k]n]/} kf; u/fpg gvf]h]sf xf]Ogg\ . t/ To;f] ePg . ;f]daf/ km]l/ ToxL 7f8f] ?kdf To;/L g} k|:t't ul/of] . t/ pxL d'Vo;lrjsf c8fgsf sf/0f nfdf] 5nkmn kl5 k|lqmofut / sfg'gL q'l6 ;Rofpg egL sfg'g dGqfnodf k7fOof] . k|:tfj oxL ?kdf kfl/t ePsf] eP >L % sf] ;/sf/sf ;lrjx? xft df]Nb} kb hf]ufpg dfq dGqLx?sf kl5kl5 lx+8\g' kg]{ Pp6f gofF gd"gfsf] k|zf;g hlGdGYof] . o;af/] k|ltlqmof lb+b} Ps jxfnjfnf ;lrjn] eg]– k|:tfj hxfFaf6 p7\of] ToxL kmls{P klg ;/sf/sf] lgot rflx+ 5n·} ePsf] 5 pgsf] yk k|ltlqmof lyof] .

o;aLr k|zf;g ;'wf/ cfof]usf] j}7s cfof]usf cWoIf ;fdfGo k|zf;g dGqL /d]zgfy kf08]sf] cWoIftfdf a;]sf] lyof] . a}7sdf ;a} ;lrjx?sf] pkl:ylt lyof] . a}7sdf dGqLn] @)%* df3 !! ut] -z]/axfb'/ b]pjfsf] g]t[Tjsf] ;/sf/ ePsf] a]nf_ of] P]g ;+zf]wgsf] ljw]os tof/ ePsf] / jt{dfg ;/sf/n] To;nfO{ kl/dfh{g ug{ dfq nfu]sf] atfpFg' eof] . pxfFn] eGg' eof]– zf;sLo ;'wf/ sfo{qmd nfu" ug{ ;/sf/ b[9 5 . t/ of] k|ltudgsf/L gx'g] / cu|ufdL x'g] bfaL ug'{eof] . o;n] n}+lus / hftLo c;Gt'ng klg x6fpg] bfaL pxfFsf] lyof] . pxfFn] bft[ d'n's / PlzofnL ljsf; a}+sn] lbPsf] k/fdz{nfO{ ;d]t Wofgdf /fv]/ o;f] ug{ nfluPsf] atfpFg' eof] . a}7sdf P=8L=jL=sf k|ltlglwsf] klg pkl:ylt lyof] . cfof]usf] a}7s k|foM uf]Ko x'GYof] . t/ ljjfb p7]sfn] lxhf]sf] a}7s k|];sf nflu klg v'nf ul/Psf] lyof] .

rLgdf kf08]

b/af/sf] ;]jf ug]{n] d]jf kfpF5 eGg] plQmsf] kl5Nnf] pbfx/0f /fhb/af/sf k"j{ k|d'v ;Djfb;lrj g/]Gb|/fh kf08] x'g'ePsf] 5 . lxhf]sf] dlGqkl/ifb\ a}7sn] pxfFnfO{ rLgsf nflu /fhb"t lgo'Qm ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .


ldq/fi6«sf] Pp6} gLlt

dfcf]jfbLx?af/] ef/t, cd]l/sf / j]nfotsf] Pp6} /0fgLlt /x]sf] k'i6L ePsf] 5 . g]kfnnfO{ ljleGg k|sf/n] ;xof]u k'¥ofpFb} cfPsf oL tLgj6} /fi6«x? cft+sjfbsf] s8f lj/f]wL /lxcfPsf 5g\ . dfcf]jfbL ;d:of lg/fs/0f ug{ / lbuf] zflGt sfod ug{ ljleGg k|sf/n] ;xof]u k'¥ofO/x]sf oL d'n's To; p2]Zosf nflu ca v'n]/ plqPsf 5g\ . ;+j}wflgs /fhtGqfTds k4ltsf] hggL dflgg] a]nfotn] dfcf]jfbL / ;/sf/aLr x'g] efjL jftf{nfO{ ;kmn kfg{ cfkm\gf] tkm{af6 k|ltlglw -h]D; h]k|mL_ k7fpg] 3f]if0ff ul/;s]sf] 5 eg] cd]l/sfn] klg cfkm\gf] wf/0ff cf}krfl/s ?kd} :ki6 u/]sf] 5 . xfn} cd]l/sL pkljb]zdGqL 8f]gfN8 SofDkn] of] /0fgLlt ef/t / j]nfot;Fu klg k/fdz{ u/]/ tof/ kf/]sf] :ki6 u/]sf 5g\ .

æx]l/6]h kmfp08]zgÆnfO{ ;Daf]wfg ub}{ aflz+u6g pkljb]z dGqL SofDkn] eGg'ePsf] 5– /fi6«lxtsf ckl/xfo{ kIf ax'bnLo k|hftGq / ;+j}wflgs /fhtGqsf] ljsf; / :yfloTjsf nflu cd]l/sfn] g]kfnnfO{ oyfzSo ;xof]u ug]{5 . zflGt jftf{nfO{ ;kmn agfpg /fhgLlts bn, ;/sf/ / cGo kIfx?n] uDeL/ eP/ nfUg' h?/L 5 .Æ

g]kfnsf] /fhgLlt olta]nf vt/gfs kl/l:yltaf6 u'lh|/x]sf] pNn]v ub}{ pxfFn] olta]nf Ps cfk;df dt dflnGotf a9fpg] ;do 5}g / o;n] s;}nfO{ kmfObf x'Fb}g eGg'ePsf] 5 .

zflGt jftf{nfO{ lnP/ /fhgLlts bn, ;/sf/ / cGo kIfx?af6 pTkGg u/fOPsf] lje]bk"0f{ jftfj/0fn] cd]l/sfnfO{ b'MvL agfPsf] atfpFb} SofDkn] eGg'ePsf] 5— æzflGt jftf{ ;kmn ePg eg] To;n] d'n'snfO{ uDeL/ c;/ kfg]{5 . h'g cfd g]kfnLsf nflu klg b'ef{Uok"0f{ x'g]5 .Æ ;/sf/ / dfcf]jfbL b'j} kIfaf6 ePsf] o'4lj/fdsf] 3f]if0ffn] cd]l/sL gLltnfO{ an k'¥ofPsf] pNn]v ub}{ pxfFn] ;/sf/ dfcf]jfbL jftf{ ;kmn eP klg geP klg cd]l/sL ;/sf/n] ug]{ ;xof]udf s'g} kl/jt{g gx'g] :ki6 kfg'{ ePsf] 5 .

dfcf]jfbL ultljlwn] g]kfnsf] ;'/Iff Joj:yfdf k|lts"n c;/ kf/]sf] / :yfgLo lgsfosf $) k|ltzteGbf a9L ef}lts k"jf{wf/ Wj:t ePsf] sf/0f g} To;sf] cGTosf nflu cd]l/sfn] g]kfnnfO{ ;}Go ;xfotf pknAw u/fPsf] :d/0f ub}{ pxfFn] jStJodf eGg'ePsf] 5— æ;a} cd]l/sL ;xfotfx? g]kfnsf] ;'/Iff Joj:yfnfO{ alnof] agfpg] / dfcf]jfbLnfO{ sdhf]/ agfpg] p2]Zon] ul/Psf] xf] .Æ

cd]l/sfsf] pQm /0fgLlt ef/t / a]nfot;Fusf] 5nkmn kl5 to ePsf] klg pxfFn] :ki6 ug'{ePsf] 5 . ljutdf dfcf]jfbLx?n] ljBfnox? hnfpg], hg;fwf/0fsf] xTof ug]{ / oftgf lbg], ad cfqmd0faf6 3/x? Wj:t agfpg], ljsf; lgdf{0fsf sfo{ tx;gx; kfg]{, afnaflnsfnfO{ hj/h:tL aGb's af]sfO{ o'4df xf]Dg] sfo{ u/L dfgjclwsf/sf] wHhL p8fPsf] eGb} cfufdL lbgdf To:tf lqmofsnfk gbf]xf]¥ofpg r]tfjgL lbPsf] 5 .

g]kfnsf] ljsf; k|of;df cd]l/sfn] ub}{ cfPsf] ;xof]unfO{ efjL lbgdf klg lg/Gt/tf lbg] :ki6 ub}{ pxffn] ;g\ @))# df & ca{ cd]l/sL 8n/eGbf a9Lsf] ;xfotf pknAw u/fpg] hfgsf/L lbg'ePsf] 5 .


r'gfj / ;+ljwfg ;+zf]wg g} pko'Qm af6f]

;"o{k|;fb >]i7, k"j{ k|d'v lgjf{rg cfo'Qm

ax'bnLo k|hftGq, hgtfsf] ;fj{ef}ldstf / ;+j}wflgs /fhtGq / dfgj clwsf/sf] k|Tofe"lt cfhsf] ;+j}wflgs oyfy{tf xf] . s'g} klg d'n'sdf ToxfFsf] k|hftflGqs ;+j}wflgs Joj:yfn] oL g} s'/f]nfO{ cu|uGo dfGotf k|bfg u/]sf] 5 . s]xL klZrdL o'/f]k / hfkfgh:tf d'n'sdf /fhtGqnfO{ ;+j}wflgs ;+/If0f k|bfg u/]tf klg k|hftGq / hgtfsf] ;fj{ef}d clwsf/ :yfkgf kl5 dfq /fhtGqfTds Joj:yfnfO{ j}wflgs :jLs[lt k|bfg u/]sf] 5 .

;+ljwfgn] s'g} klg JolQm jf ;d'bfonfO{ /fhg}lts ;+/If0f k|bfg u/]sf] x'G5 . wd{, hflt / ;Dk|bfonfO{ ;dfg clwsf/ cyjf dfgj clwsf/sf] k|Tofe"lt ub{5 . ;+ljwfgk|bQ ljlwsf] zf;g (Rule of Law is the basis of constitutionalism) :yfgut (Spatical) / sfo{ut (Functional) sfo{ ljefhg u/L ;+:yfut ;+/rgfx? agfPsf] x'G5 . h;af6 /fhg}lts clwsf/sf] k|of]u PsLs[t x'g kfpFb}g . oL ;a} ;}4flGts tflTjs ;+/rgfsf] vfsf ;+ljwfg xf] . o;n] Joj:yflksf, sfo{kflnsf / Goflos tyf cGo ;+:yfut ;+/rgfx? ldnfP/ ;Qf clwsf/sf] ;Gt'ng u/]sf] x'G5 .

hgcfGbf]ngkl5 ;a} /fhg}lts bnx?, /fhf / hgtfsf] zlQm ;Gt'ng u/L ;+j}wflgs vfsf tof/ ug{ cToGt hl6n sfd lyof] . To;df klg ;a} kIfnfO{ :jLsfo{ agfpg' emg\ d'lZsnsf] sfd lyof] . /fHozlQmnfO{ lg/Gt/ k|of]u ub}{ cfPsf] /fhtGqfTds Joj:yfnfO{ kl/jt{g / kl/dfh{g u/L k|hftflGqs Joj:yf cGtu{t hgtfsf] ;fj{ef}ldstf :yflkt ug'{ tfTsfnLg cfGbf]ngsf] ckl/xfo{ dfGotf lyof] . o:tf] Joj:yfnfO{ :jLsf/ u/L /fhtGqnfO{ rL/:yfoL agfpg /fhfaf6 :jLs[lt tyf ;bfzotf kfpg' / ;+j}wflgs /fhtGqsf] ul/dfnfO{ a[xQ/ /fli6«o lxtsf] lgldQ k|of]u ug'{ jfdkGyL zlQm nufot ;Dk"0f{ /fhg}lts g]t[Tj ju{sf] k|a''4tf dfGg' kb{5, h;af6 jt{dfg ;+ljwfgsf] ;+of]hg / ;xdlt k|fKt eof] .

clxn] ut * jif{b]lv rn]sf] lx+;fTds cfGbf]ng / To;af6 pknAw x'g] kl/jt{gsf/L ;+/rgf s] xf] eGg] k|Zg p7\g' :jfefljs xf] . jftf{ ug{sf] nflu o'4lj/fd eof] . casf] k|:tfj uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;ef eGg] 5 . uf]nd]r ;Dd]ng / cGtl/d ;/sf/ t ;fwg dfq x'g\ . d"n s'/f ljBdfg ;+ljwfgsf] abnfdf ;+ljwfg;efsf] r'gfjlt/ cu|;/ x'g] ls gx'g] < o;sf nflu s] ;/sf/ tof/ 5 < s] /fhfn] jt{dfg ;+ljwfgeGbf k/ uP/ ;+j}wflgs /fhtGqnfO{ bfpdf /fVg tof/ ePsf] xf] < /fhfn] rfx] tfklg hgtfn] Tof] rfxnf < o; ljifodf hgdt;+u|x xf] eg] klg s'g ljlw lawfg cGt/ut hgdt ;+u|x x'g] xf], :ki6 x'g ;s]sf] 5}g .

dfcf]jfbL cfGbf]ng ;z:q ljb|f]xsf] ?kdf b]lvPsf] cgluGtL /fli6«o Ifltsf] cltl/Qm lgd'vf ;j{;fwf/0f hgtf clg ;]gf / k|x/Lsf] d[To' ePsf] 5 . cfuhgL, xTof / lx+;fh:tf s}of} cfk/flws 36gfx? ePsf 5g\ . o;df ;QfkIf / dfcf]jfbL tkm{ ePsf] Iflt / sf/afxL ;DaGwdf >L % sf] ;/sf/n] :j]tkq hf/L ug'{ cfjZos 5 . To;kl5 oL sf/afxLnfO{ ;+a}wflgs clwsf/ k|fKt ;jf]{Rr lgsfoaf6 dfkmL u/fpg >L % sf] ;/sf/n] sf/afxL rnfpg' kg]{5 . To;f] ePdf dfq dfcf]jfbL cfGbf]ngn] /fhg}lts :j?k lng]5 / /fhg}lts ;dfwfgsf] af6f] klxNofpg ;lhnf] kg]{5 .

;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ug]{ ;+ljwfg agfpg] s'/f TolQ ;lhnf] 5}g . o;sf] nflu ljBdfg ;+j}wflgs / sfg'gL Joj:yfdf cfd"n kl/jt{gsf] cfjZostf 5 . o;sf lgldQ ulx/f] cWoog, cg';Gwfg / ljZn]if0fsf] cfjZostf kb{5 . of] s]jn /fhg}lts gf/fjfhLsf] s'/f dfq geP/ /fi6«sf] ;du| /fhg}lts / ;fdflhs ;+/rgfnfO{ lj36g u/L gofF ;f]r / dfGotfsf] cfwf/df ul/g' kg]{ sfd xf] . /fhg}lts bnx?n] cfkm\gf] gLlt / sfo{qmd hgtf ;dIf lnP/ hfgdf of] gf/fn] sfd ug{ ;Snf, t/ tTsfn /fhg}lts zlQmx? o;sf] k5fl8 nfu] eg] nfdf] ;do;Dd o;n] cl:y/tf / cGof}n clg bjfjsf] cj:yfnfO{ lgDTofpg]5 . @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngåf/f :yflkt dfGotfx?df ljjfb pTkGg x'g]5g\ . /fhf / hgtfsf] ;jf]{Rrtf, :yflkt c+ux?sf] k/:k/ ;dGjo / clwsf/ k[ysLs/0f If]qLo / ef}uf]lns cjwf/0ff, hflt hghflt / ;d'bfosf] k/:k/ ;DaGw cyjf s]Gb|Lo jf ;+3fTds zf;g Joj:yf, wfld{s dfGotf, k|fs[lts ;|f]tsf] kl/rfng, ;'/Iff ;DaGwL lgsfosf] kl/rfng tyf k//fi6« gLlt h:tf s'/fx?df ljleGg b[li6 / sf]0fx?af6 b':k|efj kg]{ ;DefjgfnfO{ gsfg{ ;lsb}g . To;}n] lhDd]jf/ tx / /fhg}lts g]t[Tjn] oL ;a} s'/fx? larf/ u/]/ dfq ;+ljwfgsf] ;DaGwdf ;f]r agfpg' plrt xf]nf . cGoyf /fHo zlQm, ;|f]t / ;fwg /fli6«o ljsf;sf] qmddf pkof]u x'g'sf] abnf czflGt, c;'/Iff / cJoj:yfdf jiff{} jif{ laTg]5 . ul/aL, clzIff / /f]usf] lj?4 xfd|f] ;+3if{ / /fli6«o ljsf;sf] cjwf/0ff ultxLg cj:yfdf /xg]5g\ . o;}n] ;QfkIf / dfcf]jfbL nufot ;Dk"0f{ /fhg}lts bnx? / gful/s ;dfhsf] k|a'4 ju{n] ;fk]lIfs j:t'ut w/ftndf cfkm\gf] ;f]r agfpg' jf~5gLo 5 .

o;/L ;du| jf:tljstfnfO{ ljrf/ ug]{ xf] eg] jt{dfg zflGtk"0f{ cj:yfnfO{ lg/Gt/tf lbb}+ hgtfk|lt cToGt pQ/bfoL eP/ k|:t't x'g dfcf]jfbL /fhg}lts zlQmn] cfkm\gf] k|ltj4tfk|lt cem cu|;l/tf b]vfpg' cfjZos 5 . ;fy} ;QfkIfn] lg+/s'ztf / k|ltudgtkm{ ghfg] u/L ;d:t /fhg}lts ;+u7gfTds zlQmnfO{ cfZj:t agfpg' kb{5 . To:t} /fhg}lts ;+u7g / zlQmx?n] klg jx'bnLo k|hftGq / ;+ljwfg tyf o;af6 :yflkt hgtfsf] ;fj{ef}ldstfk|lt /fhfn] k6s k6s zfxL ;Gb]z4f/f :ki6 u/]sf] k|ltj4tfk|lt ljZjf; tyf ;dGjosf] jftfj/0f :yflkt ug'{ cfjZos 5 . dfcf]jfbL /fhg}lts zlQmn] klg ;+j}wflgs kl/j]zleq zflGtk"0f,{ :jtGq / v'Nnf ?kdf cfkm\gf] gLlt tyf sfo{qmd k|rf/ u/L ;f] cfwf/df cfkm\gf] ;+u7gsf] ;+rfng ug{ kfpg] jftfj/0f >[hgf ug'{ cfhsf] cfjZostf xf] . o;af6 dfcf]jfbL nufot cGo ;a} bnx?n] klg ;+ljwfgdf s] s:tf] ;+zf]wg ug]{ xf] To;sf] cfwf/zLnf :ki6 ub}{ ;fdflhs tyf cfly{s ?kfGt/0fsf] sfo{qmd lnP/ ;+j}wflgs clwsf/sf] k|of]u ub}{ hgcfb]zsf] af6f] cyjf aflnu dtflwsf/sf] cfwf/df ;DkGg x'g] :jtGq / lgikIf lgjf{rg k|0ffnLdf cfkm"nfO{ ;dflxt ug{' pko'Qm x'g]5 . ;DejtM zflGtk"0f{ åGå lg/fs/0fsf] nflu oxL g} pkoQm af6f] x'g]5 .


  . :yfgLo ;dfrf/ .. ;DkfbsLo .. ljrf/ .. :tDe .. cy{tGq .. cGtjf{tf{ .. Past .


Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP