|
/fhfn]
zlQm g5f]8] cfGbf]ng rls{g] Mdfwj g]kfn k|=d=sf] nflu ;j{;Ddt b/af/sf] k|ltufdL sbd lj?4 / cu|ufdL
/fhgLlts kl/jt{gsf nflu b]zsf /fhgLlts bnx?n]
hgcfGbf]ngÚsf] 3f]if0ff ug}{ nfu]sf]
a]nf cfGbf]ng j]u/ g} /fhfn] sfo{sf/L clwsf/ 5f]8\g], zlQm;DkGg ;j{bnLo ;/sf/ aGg] /
k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf;d]t x'g] ;+efjgf b]vf k/]sf] 5 . oxL ;ftf ;/sf/ kl/jt{g x'g
;S5 . /fhf sfo{sf/L clwsf/ 5f]8]/ zlQm ;DkGg dlGqkl/ifb\ u7g ug{ /fhL ePdf ;a} bn
k|wfgdGqLsf nflu Pp6} gfd lbg ;xdt ePsf 5g\ . /fhgLlts bnx? ljjz eP/ cfGbf]ngdf plqg
nfu]sf x'g\ . To;}n] pgLx?n] cfGbf]ngsf] ljsNk v'nf /fv]sf 5g\ . dfcf]jfbL cft+s
/ c/fhstfsf] nfdf] kL8f ef]u]sf gful/sx? cfGbf]ngdf hfg OR5's 5}gg\ . b]znfO{ clxn]
cfGbf]ng x}g zflGtsf] cfjZostf 5 . o'4lj/fdkl5 pTkGg zflGtsf] jftfj/0fnfO{ cfGbf]ngn]
ljyf]Ng ;S5 . k|:tfljt cfGbf]ng hgtfsf] clwsf/nfO{ ;'/lIft / ;'b[9 kfg]{ Wo]on] x'g
nfu]sfn] g]skf dfcf]jfbL klg To;af6 6f9f /xg ;Qm}g . dxTjfsf+IffL g]tfx? tTsfnsf]
nfesf nflu hgtfeGbf b/af/lt/ nfu] eg] pgLx?n] cfkm\g} sfo{stf{sf] sf]kefhg aGg'
kg]{5 . cl:t;Dd cfGbf]ngnfO{ æjftf{df Jojwfg pTkGg ug]{Æ egL k/f]If ?kdf b/af/nfO{
an k'¥ofpg] dfcf]jfbL g]tfx? ca cfGbf]ngnfO{ ;xof]u ug{ tTk/ ePsf 5g\ . PSnf]
dfcf]jfbLn] /fHo ;+oGqnfO{ km]b}b]lv xNnfO lbP eg] ;a} /fhgLlts bnsf] cfx\jfgdf x'g] /
dfcf]jfbLn] klg ;fy lbg] hgcfGbf]ngsf] ?k / kl/0ffd s:tf] xf]nf < of] k|Zgn] hGdfpg]
cg'dfg dfqn] klg w]/}nfO{ eoeLt t'NofPsf] 5 . cl:t;Dd dfcf]jfbLx?nfO{ o'4lj/fd ug{,
jftf{df cfpg / zflGtk"0f{ Pj+ k|hftflGqs k|lqmofdf ;fd]n x'g k|]l/t ug]{ /fhgLlts
bnx? g} clxn] cfGbf]ngdf plqg] l:ylt cfpg' b'ef{Uok"0f{ g} xf] . nfdf] w}o{,
;+od / ;xdltsf] vf]hLkZrft\ klg b/af/n] hgzlQmsf] pk]Iff / hgtfjLr hfg] bnx?sf] ckx]ngf
ul//x]sfn] k|hftGqjfbL bnx? hgtfnfO{ hufpg cu|;/ ePsf x'g\ . o; cjlwdf hgtfaLr hfg]
bnsf g]tfx?n] hgtf k|hftGqsf nflu s'g} klg d"No r'sfpg tof/ ePsf] ;Gb]z lnP/
kmls{P . /fhgLlts bnx?n] ;Qfdf a;]sf] a]nf hgck]Iff k"/f ug{ g;s]sfn] pgLx?sf]
nf]slk|otfdf x|f; cfP tfklg hgtfsf] clwsf/ ;'/lIft / ;'b[9 kfg]{ tyf b/af/nfO{ lg/+s'z x'g
glbg] cleofgsf nflu s'g} klg of]ubfg ug{ hgtf tof/ ePsf 5g\ . >L % af6 hglgjf{lrt
;/sf/nfO{
c;IfdÚ egL cfkm}+ clwsf/ lnO{ u7g u/]sf] dlGqd08n, dGqLx?sf] 5gf}6 /
k|j[lQ To;kl5 hgtfdf k/]sf] ef/ Pj+ r'gfj u/fpg] clgR5f cflbn] ubf{ hgtf b/af/k|lt
cfqmf]lzt 5g\ . hgtfnfO{ b/af/n] ;'lgof]lht ?kdf cfkm}+ ;+s6 v8f u/]sf] xf] eGg]
k/]sf] xf] . hgtfsf] of] wf/0ff d]6\g ufx|f] 5 . To;}n] pgLx? eljiodf o:tf] 36gf
gxf];\ egL clxn] g}
jf/ ls kf/Ú ug]{ d"8df b]lvG5g\ . ;+ejtM hgtfsf] of]
dfgl;stf b]v]/ g} b/af/n] cfGbf]ng k|f/De g} geO{ o;nfO{ /f]Sg] pkfo vf]Hg yfn]sf]
xf] . >L % dxf/fhflw/fh ;bfzotf;fy k|:t't ePdf g]=sf= / Pdfn] ;+j}wflgs /fhtGqnfO{
;+/If0f ug{ tof/ 5g\ . t/ b/af/n] km]l/ kf6L{{sf] gf8L 5fDg] / v]njf8 ug]{ r]i6f
u/]df kl;{ cfOtaf/ 6'l8v]naf6} hgcfGbf]ngsf] 3f]if0ff x'g]5 . Ps ljZj:t ;"q cg';f/, b]zsf] l:ylt,
/fh;+:yfsf] 5lj / cGt/f{li6«o ;d'bfosf] efjgfsf] hfgsf/L /fVg]x?n] lbPsf] k/fdz{ cg'?k
>L % af6 rf8} /fhgLlts bnsf g]tfx?nfO{ af]nfO{
;'/lIft cjt/0fÚ af/] 5nkmn
ul/aS;g] ePsf] 5 . o; qmddf z'?df cfGbf]ng/t k|d'v bnx?nfO{ dfq af]nfpg] s'/f
lyof] . ca /fk|kf / ab|L d08nsf] ;d"xnfO{ klg 8fSg] s'/f 5 . /fk|kf;Dd
cfGbf]ngsf/LnfO{ dfGo x'g ;S5, t/ b/af/sf] :jfy{ / k|ltudgsf afxg aGg hGdfOPsf bnx?sf]
;xeflutf pgLx?sf nflu :jLsfo{ x'b}g . To:tf bn jf g]tfnfO{ klg lgDTofOPsf
cfGbf]ngsf/L bnx? dgsf] s'/f gvf]Ng] / lzi6frf/dfq lgjf{x ug]{ kIfdf 5g\ . t/ /fhfaf6
k|d'v bnx?nfO{ dfq af]nfP/ ;sf/fTds lgsf; vf]Hg k|oTg ePdf ;a} bn Psdt eP/ ;'emfj lbg tof/
5g\ . g]tfx? cfGbf]ng rDsfpg]eGbf ;xdltaf6} lgsf; vf]Hg OR5's 5g\ . k|wfgdGqL sf] < sf+u|];nfO{ k|wfgdGqLTj lbg b/af/ tof/
5}g . k|hftGqkZrft\sf] nfdf] cjlwdf sf+u|];s} g]t[Tjsf] ;/sf/ /x]sf] / To; cjlwsf
;/sf/sf sfo{x?k|lt hgtfaf6 ck]lIft ;sf/fTds k|ltlqmof gcfPsfn] sf+u|]; cfkm}+ klg ;/sf/sf]
g]t[Tj ug]{ dfdnfdf ;+od ul//x]sf] 5 . g]sf ;efklt sf]O/fnfn] cfkm" k|=d= aGg
OR5's gePsf] ljrf/ ;fj{hlgs?kd} JoQm ul//xg' ePsf] 5 . cfGbf]ngsf] tof/Ldf nfu]sf]
a]nf ;Qfdf hfbf hgtfn] ;Qfnf]n'k 7fGg] ePsfn] klg sf+u|]; ;/sf/ u7g ug]{ dfdnfdf cl3
;g{ grfx]sf] xf] . g]sf ;"qsf cg';f/ b/af/sf] efjgfnfO{ klg b[li6ut u/]/
sf+u|];n] ;Qfsf] bf}8df ;lDdlnt gx'g] dfgl;stf agfPsf] 5 . o;/L sf+u|];n] af6f] 5f8]kl5 Pdfn]sf]
kfnf] xf] . g]sf ;efkltsf] xNnfn] w]/} ;do cl3 g} Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnnfO{
æk|wfgdGqL aGg] k|of; ug'{;\, d]/f] z'esfdgf 5Æ egL cfpg' ePsf] lyof] . t/
sf]O/fnfsf] egfO{ lyof] ædnfO{ nfU5 cGo ljsNk eP;Dd b/af/n] tkfO{+nfO{ k|=d= agfpb}g .
To;}n] b/af/sf] e/ gkg'{;\, cfkm\gf] zlQm cfkm}+ a9fpg'xf];\ . b/af/lt/ nfu]/ zlQm
a9\b}g, hgtfsf] ;fy g5f]8g';\ . cfGbf]nglt/ nfu] dfq tkfO{+n] df}sf kfpg'
xf]nf . sf]O/fnf k|=d= kbsf nflu g]kfnnfO{ df}sf lbg tof/ dfq x'g'x'Gg, /fhfn] /fo
dfu]df dfwjs'df/ g]kfnsf] gfd l;kmfl/z ug]{ x'g' ePsf] 5 . g]kfnsf] gfddf hgdf]rf{,
g]dlskf / ;b\efjgf kf6L{nfO{ klg cfklQ 5}g . k|d'v /fhgLlts bnx?aLr csf]{ s] klg ;xdlt
ePsf] 5 eg] /fhfn] sfo{sf/L clwsf/ x:tfGt/0f u/] dfq ;/sf/df hfg] / Tof] dlGqd08n zlQm
;DkGg, ;j{bnLo / ;j{kIfLo x'g] cyf{t\ cfGbf]ngsf kIfw/ ;a} bn ;lDdlnt x'g] / o;afx]s s'g}
bndf g/x]sf JolQmnfO{ klg ;dfj]z ug{ ;lsg] . /, Tof] dlGqkl/ifb\sf] klxnf] a}7sn] g}
k|ltlglw;efsf] clwj]zg 8fSg >L % df l;kmfl/z ug]{ . k|ltlglw;ef k'g:yf{lkt eP klg
dfwj g]kfnnfO{ k|d kbaf6 gx6fpg] . dfcf]jfbLl;t ToxL ;/sf/sf] jftf{
ug]{5 . jftf{ lsgf/f nfu]kl5 dfcf]jfbLnfO{ klg ;/sf/df ;fd]n u/L r'gfj u/fpg] .
Tof]eGbf klxn] dfcf]jfbLsf] cgf}krfl/s ;Nnfxdf s;}nfO{ dGqL agfpg ;lsg] . ;d;fdlos
;Gbe{df ;+s6sf] ;jf]{Qd lgsf; oxL b]lvG5 . dfwj g]kfnfO{ k|d agfPdf klg cfGbf]ng
t'lxg ;Sg] ePsfn] klg b/af/sf] k|fyldstf g]kfn g} x'g] ;+efjgf 5 . b/af/n] ;+efljt cfGbf]ng ljkmn kfg{ ljleGg
/0fgLltx? ckgfpg] tyf cfh of ef]ln g} g]tfx?nfO{ ælrofkfgÆ df 8fSg] rrf{ eP tfklg
/fhfaf6 s'g} lgZro ul/;s]sf] cfef; kfOGg . lxhf] /flt;Dd klg s'g} g]tfnfO{ s]xL va/
uPsf] 5}g . g]tfx? b/af/sf] lgDtf kv]{/ a;]sf 5g\ . cfh jf ef]ln g} geP klg of]
;ftfleq b/af/n] ;+;bLo bnx?nfO{ lgDTofpg] ;+efjgf k|jn 5 . s"6gLlt1x? ;lqmo /fhf / /fhgLlts bnx?aLr pTkGg b'/L / åGå
x6fpg s"6gLlt1x? klg lqmofzLn ePsf 5g\ . dfcf]jfbL;+u ;/sf/n] jftf{ k|f/De
u/]sf], dfcf]jfbLn]] cfkm\gf] k|:tfj k|:t't ul/;s]sf] / jftf{ k|;+udf dfcf]jfbLx? xfjL x'b}
uPsf] t/ ;/sf/L jftf{ 6f]nLdf k|hftflGqs lrGtg, hgpQ/bfloTj / /fhgLlts uDeL/tf gePsf
JolQmx? /x]sf]n] k|hftflGqs d'n'ssf s"6gLlt1x? cu|;/ ePsf x'g\ . o; qmddf
cd]l/sL /fhb"t dfOsn O{=d]lngf]sfj:sLn] cfh g]sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{
e]6]/ ;d;fdlos /fhgLlts l:yltaf/] ljrf/ ljdz{ u/]sf lyP . cd]l/sL /fhb"tn]
sf]O/fnfnfO{ cfkm" k|hftGq / zflGtsf] kIfdf /x]sf] atfpb} ;+j}wflgs /fhfn]
/fhgLlts bnx?sf] /fo cg'?k sfd ug'{kg]{ ljrf/ JoQm ub}{ /fhgLlts bnx?n] cfGbf]ng ubf{
cft+sjfbnfO{ an gk'uf];\ egL ;hu x'g' kg]{ /fo k|s6 u/]sf lyP . k|To'Q/df sf]O/fnfn]
cfkm\gf] nIo hgtfsf] ckxl/t clwsf/ lkmtf{ lbnfpg dfq /x]sf] atfpb} cfkm"
;+j}wflgs /fhtGq / k|hftGqsf] kIfdf cl8u /xg] hfgsf/L lbg' ePsf] lyof] . /fhb"t
d]lngf]j:sLsf] Ps k|Zgsf] hjfkmdf pxfn] k|=d= km]g]{ xf] eg] dfwj g]kfnnfO{ agfpg'
plrt x'g] /fo JoQm ug'{ ePsf] lyof] . cfh cd]l/sL / la|l6z /fhb"tn] Pdfn]
dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnnfO{ klg e]6]/ uDeL/ 5nkmn ug'{ ePsf] lyof] . o;}aLr, /fk|kfsf g]tf tyf k"j{
k|=d=;"o{axfb'/ yfkfn] ;a} kf6L{sf g]tfx?nfO{ 5'§f5'§} e]6]/ cfkm\gf] ef/t
e|d0faf/] hfgsf/L lbg' ePsf] 5 . pxfn] g]=sf=, Pdfn], g]dlskf, hgdf]rf{;lxtsf
g]tfx?nfO{ atfP cg';f/, ef/tn] /fhfnfO{ ;a} bnx?sf] ;xof]u;fy cl3 a9\g, cft+sjfbLnfO{
lg?T;flxt ug]{ Pj+ k|hftGqnfO{ alnof] kfg{ ;Nnfx lbPsf] lyof] . t/ cfkm\gf] k/fdz{
/fhfaf6 pk]Iff ePsf]df ef/t;lxt cGo ldq/fi6« klg c;Gt'i6 b]lvG5g\ . clxn];Dd h] eP klg ca b/af/ PSn} /
clwgfosjfbL af6f]df lx+8\g ;Dej 5}g . To;}n] oxL ;ftf >L % af6 sfo{sf/L
clwsf/;lxtsf] gof ;/sf/ u7g ul/aS;g] ;Defjgf k|jn 5 . sf]O/fnfnfO{
cfGbf]ngsf] sdf08/ agfOg] c;f]h !* ut]sf] sbd lj¿¢ hgtfsf xs
clwsf/nfO{ k'g:yf{kgf u/fpg] ;Gbe{df /fhgLlts kf6L{x¿n] cfGbf]ngsf sfo{qmdnfO{ emg\
lj:t[t agfpb} nfg yfn]sf 5g\ . kl;{ cfOtaf/ 6'l8v]nsf] cfd;efnfO{ eJo ¿k
lbg / ToxLaf6 hgcfGbf]ngsf] lau'n km'Sg ;a} kf6L{x¿ 5'§f5'§} / ;fd"lxs ¿kdf
u[xsfo{df Jo:t 5g\ . ToxL lbg ToxL cfd;efaf6 g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb
sf]O/fnf of] hgcfGbf]ngsf] sdf08/ 3f]lift x'g'x'g] ePsf] 5 . sf]O/fnfnfO{ of]
hgcfGbf]ngsf] sdf08/ agfpg ;fd"lxs cfGbf]ngdf plqg tof/ /x]sf ;a} kf6L{x¿ ;xdt ePsf
5g\ . hgcfGbf]ngsf ;Gbe{df clxn];Dd hxf h] h:tf a}7s / ;+o'Qm lj1lKt hf/L eP tL
;a}df sf]O/fnf o; cl3 g} gDa/ Psdf /flvg] ul/+b} cfpg' ePsf] lyof] . of] Ps k|sf/sf]
pxfsf] g]t[Tj g} xf] . @! ut] 6'l8v]ndf kf6L{x¿n] zAb}af6 sf]O/fnfnfO{
sdf08/sf] ¿k lbg]5g\ . @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngdf :j= u0f]zdfg l;+x o:t} ;+o'Qm ¿ksf]
hg;efaf6} ;a}sf] sdf08/ aGg' ePsf] lyof] . sf]O/fnf To;} sdf08/ aGg' ePsf]
xf]Og . b]zdf a]nfa]nfdf b]lvPsf k|ltudgsf ;+s]tsf lj?4 sf]O/fnf lgs} cl3b]lv a[xQ/
k|hftflGqs Pstfsf gfpdf ljleGg kf6L{x¿nfO{ emg\ s7f]/ ¿ksf] k|lta¢tf hfx]/ ug]{
l:yltsf k[i7e"lddf sf]O/fnfsf] e"ldsf lgs} dxTjsf] 5 . clxn] hgcfGbf]ngdf plqPsf kf6L{x? ljleGg
ljrf/wf/faf6 u|:t 5g\ . cfGbf]ngnfO{ ;8sdf ptfl/;s]kl5 Tof] g]t[TjljxLg /x\of] eg]
ljjfb / ljrng klg cfpg ;Sg] cj:yfnfO{ clxn] ;a}n] zts{tfk"j{s x]l//x]sf] cj:yf
5 . ToxLsf/0f klg cfGbf]ng / To;sf sfo{qmdx¿ 3f]if0ff x'g' cl3 g]t[Tjsf] 6'+uf]
nfUg'k5{ eGg] s'/f a'l¢hLjLx¿n] cf}+NofO/x]sf lyP . kf6L{ut ¿kdf jfdkGyLx¿sf]
;+:yf hlt w]/} 5g\ / Tof] ;+Vof h;/L a9\of] To;df ;hu / ;r]t / ;a}nfO{ Pstfa¢ t'Nofpg] /
/lx/xg] sfo{df h'6g'ePsf] lyof] . c;f]h !* kl5 t sf]O/fnfsf] of] Pstf k|:tfjn]
d"t{¿k g} kfof] . sf]O/fnfsf] Pstf / h'g;'s} k|ltudgtkm{sf sbd lj¿¢ Ps eP/
hfg' kg]{ k|:tfjnfO{ ;a}n] ljgf zt{ :jLsf/ u/] . pxfsf] c8fg / Tof] sbd lj¿¢
b]zJofkL cfGbf]ng rnfpg] k|:tfjnfO{ kl5 ;a} kf6L{x¿n] cfkm\gf 5'§f5'§} cflwsfl/s
lgsfoaf6 / ;+o'Qm a}7saf6 cg'df]bg g} u/fP . ;+;b\df /x]sf / ;+;b\ aflx/ /x]sf ;a}
kf6L{ o;/L cfGbf]lnt eP/ kl;{ 6'l8v]ndf of] Pstf hlxn] klg g]t[Tjs} ;jfn cxd\ /x]sf]
kfOG5 . of] cfGbf]ng Pp6} dfq p2]Zo k|hftGqsf] /Iff ug'{ /x]sf] / k|hftGqsf nflu
g]kfnL sf+u|];nfO{ hlt c¿nfO{ s;}n] e/ ub}{gg\ . To;sf/0f klg of] cfGbf]ngsf] g]t[Tj
sf+u|]; / o;sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] sfwdf kg{ cfpg nfu]sf] a'lemG5 . c;f]h !* kl5 b]zJofkL ¿kdf k|ltudgtkm{sf]
o; sbd lj¿¢ hgtfnfO{ hufpb} b]zJofkL cfGbf]ngsf] jftfj/0f lgdf{0f ug{df klg
sf]O/fnf ;a}eGbf cl3 b]lvg' eof] . pQm zfxL 3f]if0ffkl5 To;sf lj¿¢ pqg cfx\jfg ub}{
s]xL dlxgfsf] aLrdf sf]O/fnf nueu ;a} lhNnf, c~rn / If]qdf k'lu;Sg' ePsf] lyof] . To;
qmddf pxfn] of] cfGbf]ngnfO{ s'g} kf6L{ ljz]ifsf] g7fgL ;a} kf6L{ / ltgsf h'g;'s}
txaf6 k|ltudgsf lj¿¢ nfUg k|]l/t ul//xg' eof] . of] qmddf dfcf]jfbL k|efljt
If]qnfO{ klg pxfn] 5f8\g' ePg . o'¢lj/fd gePsf] cj:yfdf g} pxfn] tL
If]qdf cfkm"nfO{ k'¥ofpg' ePsf] lyof] . of] aLrdf cGo kf6L{sf s'g} klg g]tfn]
b]zJofkL ¿ksf] :yfgLo tx;Dd cfkm"nfO{ k'¥ofpg EofPsf lyPgg\ . sf]O/fnfsf] of]
bf}8fxfn] cGo kf6L{sf :yfgLo txsf sfo{stf{x¿df ;d]t k|efj kf/]sf] a'lemG5 . lat]sf]
xKtf dfq} sf]O/fnfsf] ;'b"/klZrdsf lhNnfx¿sf] e|d0f ;DkGg ePsf] lyof] .
sf]O/fnfsf] of] ;lqmotfaf6 kl5Nnf lbg dfcf]jfbL klg k|efljt ePsf lyP . dfcf]jfbL jftf{ 6f]nL ;+of]hs;lxt ;fj{hlgs
ePkl5 /fhgLlts g]tfx¿nfO{ e]6\g] qmddf sf]O/fnf klxnf] JolQm x'g'ePsf] af6 klg of] s'/f
k|i6 x'G5 . dfcf]jfbLnfO{ sf]O/fnfn] k6s k6s eGg] ug'{ePsf] 5 /fhf / pgsf] of]
sbdaf/] d]/f] hlt c8fg klg glng] xf] ls eGg] 8/ nflu/x]5 . of] cfGbf]ng /fhfsf] sbd
lj¿¢sf] xf] . To;df sf]O/fnfsf] o:tf] c8fgn] klg of] cfGbf]ngsf] g]t[Tj pxfaf6
x'g'kg]{ dfu a9\g yfn]sf] xf] . ;a} kf6L{n] of] s'/fnfO{ x[bo+ud ul/;s]sf]
a'lemG5 . t/ sf]O/fnf cfkm\g} kf6L{leq eg] ;j{;Ddt
x'g ;Sg'ePsf] 5}g . cfGbf]ngsf/L ;d"xdf g]kfnL sf+u|]; jfdkGyLx¿af6 3]l/g ;Sg]
ePsf]n] Pdfn]sf+u|];nfO{ cfGbf]ngsf kIfdf a9L hf]8 ug{ gx'g] eGg] bafa Tof]
kf6L{leq}af6 kl//x]sf] a'lemG5 . w]/} 7fpdf o:tf cfGbf]ngx¿df sDo'lg:6
kf6L{x¿n] cGo bnx¿nfO{ wf]sf lbg] jf k5fl8 5f8\g] u/]sf]n] sltko sf+u|];Lx¿
cfGbf]ngk|lt ;+zlst klg 5g\ . sDo'lg:6 kf6L{ cfkm}+n] Ps eP/ cfx\jfg u/]df
cfGbf]ngsf] aLrdf csf]{ sDo'lg:6 kf6L{n] wf]sf lbPsf y'k|} pbfx/0f ;+;bLo k¢lt ;'¿ ePsf
lat]sf !@ jif{df lgdf{0f e};s]sf 5g\ . Tof] dx+uL lj¿¢sf] xf];\ ls cGo s'g}
cfGbf]ngsf] dWoefudf k'u]/ Pp6f sDo''lg:6 kf6L{n] csf]{ sDo'lg:6 kf6L{nfO{ wf]sf lbPsf tL
pbfx/0fnfO{ b]vfpb} sf+u|];Lx¿n] o:tf] z+sf JoQm ug'{ Tolt c:jfefljs klg
xf]Og . t/ sf]O/fnf clxn] o:tf] cfu|x / z+sf ;'Gg] kIfdf x'g'x'Gg . pxf
cGo kf6L{nfO{ t cfGbf]ngdf ;d]l6g k|]l/t ul//xg' ePsf] 5 eg] cfkm\g} kf6L{leq ltgnfO{
5f8\g] kIfdf g/xg' ePsf] k|:6} 5 . pxf cfGbf]ngsf kIfdf ;a}nfO{ Psdt agfP/
;d]6g] sfddf k|oTgzLn x'g'x'G5 . oxf;Dd ls pxfn] cfGbf]ngnfO{ s;n] s'g
xb;Dd ;fy lbG5g\ ToxL cfwf/df d"Nof+sg ug]{ ;fj{hlgs 3f]if0ff klg ug'{ ePsf] 5 .
!* c;f]hsf] sbdkl5 u'd]sf] hgtfsf] ;fj{ef}ldstfsf] clwsf/ / ;+j}wflgs /fhtGqsf] dfGotfnfO{
k'g:yf{lkt u/fpb} cu|udglt/ cl3 a9\g pxf h'g;'s} d"No r'sfpg klg tTk/ eP/
cl3 ;g'{ ePsf] 5 . o;n] ubf{ pxf clxn] sf+u|];eGbf cu|udg rfxg] u}/ sf+u|];L
j[Qdf a9L nf]slk|o / cfsif{0fsf] s]Gb| aGg' ePsf] 5 . hgclwsf/ :yfkgf ug]{ tkm{
sf]O/fnfn] cl3 ;fg'{ ePsf s'g} klg sfo{qmd / k|:tfjnfO{ s'g} klg kf6L{n] lg;+sf]r /
cfkm\g} kf6L{n] cl3 ;f/]sf sfo{qmdh:tf] u/L cfTd;ft ug{ yfn]sf sf/0f klg oxL xf] .
sf]O/fnfn] JoQm u/]sf z+sf / k|:tfj u/]sf ;'emfjx¿ qmdzM k'li6 x'b} hfg yfn]kl5 ;a}
kf6L{ of] k6ssf] hgcfGbf]ngsf] sdf08/ pxfnfO{ ;'Dkg tof/ ePsf x'g\ . xl/x/ lj/xL s]xLnfO{ s]xL ;do cNdNofpg ;lsG5 t/
;a}nfO{ ;w}el/ d"v{ agfpg ;lsb}g eGg] s'/f dfcf]jfbLx?n] klg a'em]h:tf] 5 .
k|hftflGqs Joj:yfn] ;ft jif{ kf/ gub{} pgLx? To;nfO{ c;kmn / cdfGo 3f]lift u/L k|hftGqnfO{
lj:yflkt u/fpg lsg aGb's af]s]/ lgl:sPsf lyP, of] cem} :ki6 ePsf] 5}g, t/ cg]sf}+lt/
ef}tfl/P/ csNkgLo x08/ vfPkl5 pgLx? k'/fg} 7fpdf / ;a}n] 6]s]s} wtL{df pleg
cfOk'u]sf 5g\ . o'4lj/fd, To;kl5sf pgLx?sf cleJolQm, jftf{ / jftf{df k|:t't
Ph]08fÚ
olb klxn]h:tf] /fHonfO{ em'SofO ;}Go zlQm;~ro ug]{ /0fgLlt dfq xf]Og eg] ef]ln
dfcf]jfbLn] cfkm\gf ljutsf lx+;f, xTof, ljWj+z / cft+ssf/L 36gfsf nflu /fi6« / hgtf;+u
Ifdf dfUg] 5g\ . tL lqmofsnfkx?sf] :jo+ g} / :jljj]sn] cfnf]rgf / lgGbf
ug]{5g\ . hglgjf{lrt k|hftflGqs ;/sf/l;t ePsf] jftf{ tf]8]/, l;+uf] d'n'sdfly
ljZjf;3ft u/]/ tyf km]l/ ljWj+z dRofO yk xhf/f}+ lgbf]{if dflg;sf] xTof u/]/ cflv/ pgLx?n]
s] kfP < ;xdltsf] vf]hL x'bfx'b} pgLx? jftf{ e+u u/]/ lx+;fdf plqPkl5
;+s6sfn nfu" eof], ;+ljwfgnfO{ ckf+u agfOof], ;}Go kl/rfng eof] / lgwf{l/t ;dodf
r'gfj x'g g;sL hgtfsf] clwsf/ b/af/df lelqof] . o;af6 pgLx?nfO{ s] nfe t < s]xL g
s]xL j? 7"nf] d"No r'sfP/ xfl;n u/]sf] ef}lts ;fwg;|f]t klg w]/} :jfxf eof] eg]
klxn] st} st} ;fdflhs ;'wf/sf sfd u/]/ cfh{g u/]sf] ;Lldt ;xfg'e"lt klg n'Kt
eof] . cfkm" klxn] eGbf sdhf]/ ePsf] cg'e"lt pgLx? :jo+nfO{ klg ePsf] :ki6
5 . cfkm\gf] zlQm / ;Defjgf al9/x]sf] dx;'; ePsf] eP pgLx?n] o:tf]
Ph]08fÚ
cjZo Nofpg] lyPgg\, h:tf] ls clxn] k|:t't u/]sf 5g\ . pgLx? clxn] Tof] 7fpdf
klg cl8g ;s]gg\, h'g ljGb'df b]pjf;/sf/sf] ;dodf plePsf lyP . jftf{df pgLx?n]
/fv]sf df+ux?dWo] Pp6f klg o:tf] 5}g, hf] k|hftflGqs dfGotfsf] k|lts"n xf];\ .
To;dWo] s'g} s'/f cJofjxfl/s, c;fdlos jf cgfjZos x'g ;S5, t/ ck|hftflGqs rflx+ 5}g .
k|hftGq / zflGtk"0f{ k|lqmofsf] ljsNk 5}g eGg] askq xf] of] . dfcf]jfbLsf]
;f]rdf o:tf] kl/jt{g cfpg' c:jfefljs 5}g . s'g} ;kgf b]Vg] / ;kgfnfO{ g} oyfy{ 7fGg]
g]tfx? x/]s b]zdf x'G5g\ . g]kfndf o:tf g]tfx?sf] slxNo} cefj /x]g . clxn]sf
Pdfn]sf k|d'v g]tfx? klg s'g} a]nf cfkm"n] lbp;} b]v]sf ;kgfnfO{ g} ;To 7fgL
v's'/L af]s]/
ju{ ;kmfof ug{ cl3 ;/]sf lyP . t/ rf8} g} pgLx?sf] ;kgf e+u
eof] . ca pgLx? cfkm\gf tL lqmofsnfksf] :d/0f / pRrf/0f klg ug{ rfxb}gg\ .
lx+;faf6} zlQm / ;Qf k|fKt x'G5 eGg] ljZjf; lnP/ /fhgLltdf k|j]z u/]sf df=n]= jf Pdfn]sf
g]tfx? cfh /fi6« / ;dfhsf] cfd"n kl/jt{g Pj+ zlQm / ;Qfk|flKt zflGtk"0f{
dfWodaf6} ;Dej 5 eGg] dfGotfsf] k|jQmf ag]sf 5g\ . dfcf]jfbLx? klg ca cfkm"x?
æw/ftnLo oyfy{ÆnfO{ cfTd;ft ug{ tof/ ePsf] ljZjf; lbnfO/x]sf 5g\ . dfcf]jfbLsf
jftf{sf/x?n] af]n]sf / k|:t't u/]sf s'/fx?df ljZjf; ug]{ xf] eg] cGo sDo'lg:6 kf6L{ /
dfcf]jfbLsf nIo, gLlt / sfo{qmddf vf; leGgtf /xg] 5}g . sDo'lg:6 gfdwf/L kf6L{x?
hgtfn] cfkm"nfO{
sDo'lg:6Ú g7fgLlbpg\ eGg] rfxG5g\ . b]zsf ;a}eGbf
7"nf] sDo'lgi6 kf6L{sf g]tfn] cfkm\gf kf6L{sf k5fl8
sDo'lg:6Ú eGg] zAb,
xl;of xyf}8f c+lst em08f Pp6f
6]«8dfs{Ú dfq xf] / cfjZos k/]df o;nfO{
kl/jt{g ug{ ;lsG5 eGb} cfkm\gf] kf6L{
sDo'lg:6Ú x}g ;dfhjfbL k|hftflGqs dfGotfk|lt
k|ltj4 bn xf] eGg] u/]sf] ;a}nfO{ yfx} 5 . PsbnLo clwgfosjfbsf] uGw cfpg] dfS;{jfb,
n]lggjfb / dfcf]T;]t'ª ljrf/wf/fnfO{ cfbz{ / dfu{bz{s dfGg] bnx? g} clxn] ;a}eGbf a9L
æax'bnLo k|lt:kwf{Æ k|zl:t ufO/x]sf 5g\ . dfcf]jfbLx? klg ca oxL k+l
Qmdf pleg cfOk'u]sf 5g\ .
Ph]08fdf
hgjfbÚ,
u0ftGqÚh:tf zAbsf] pNn]v;d]t 5}g . em'lSsP/ klg oL zAb
gk?g\ eg]/ pgLx?n] j8f] ;hutf;fy of] k|:tfj tof/ kf/]sf] :ki6 5 . Tolt dfq x}g
cl:t;Dd @)$^ ;fnsf] pknlAw / @)$& ;fnsf] ;+ljwfgsf] 6fpsf]df a~r/f] k|xf/ ul/PcfPsf
dfcf]jfbLn] ca æ@)$& ;fnsf] ;+ljwfgn] k|Tofe"t u/]sf k|hftflGqs clwsf/x? s6f}tL
gx'g] u/LÆ dfq gof ljwfg / ;/sf/ agfpg' kg]{ s'/fdf hf]8 lbPsf 5g\ . pgLx?n]
o; ;+ljwfgsf sltko ljz]iftfsf] ls6fgL;d]t u/]sf 5g\ . ;+ljwfg eg]sf] ;+zf]wg ug}{
gx'g] j]b jf jfOjn xf]Og . ;+ljwfg Pp6f dfWod / dfu{ xf], h;nfO{ hgtf / /fi6«sf] lxt
cg'?k ;+zf]wg jf kl/jt{g ug{ ;lsG5 . !@ jif{sf] cEof;sf cfnf]sdf o; ;+ljwfgsf sltko
q'l6 / sdhf]/L 5n{+u ePsf 5g\ . oxL ;+ljwfgsf lgdf{tfx? klg ;d;fdlos kl/k|]Iodf of]
ckof{Kt ePsf] lgisif{df k'u]sf 5g\ . ;+;bLo cEof; ul//x]sf g]kfnL sf+u|];, Pdfn],
/fk|kf, ;b\efjgfh:tf bnx? k|ltlglw;ef lj3l6t x'g' cl3 g} k|ltlglw;efsf] oxL clwj]zgaf6
;+ljwfgdf cu|ufdL ;'wf/ ug]{ ;xdltdf k'lu;s]sf lyP . g]=sf=n] o;sf nflu cfkm\g}
;/sf/nfO{ k|r08 bafa lbPsf] lyof] . k|ltlglw;ef To;/L x7ft lj36g ug'{sf] k5fl8 Tof]
;Defljt ;'wf/nfO{ kG5fpg] lgot klg lyof] eGg] cfz+sfsf] cGTo eO;s]sf] 5}g .
k|ltlglw;efsf] c;fdlos lj36g / To;kl5sf cgk]lIft 36gfqmdn] g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg,
@)$& oyfl:yltdf /xg g;Sg] :ki6 ul/;s]sf] 5 . To;}n] hgtfsf] ;Dk|e'tfsf]
;'b[9Ls/0f, k|hftflGqs d"No dfGotfsf] k|j4{g Pj+ cf]em]ndf k/]sf ;d:ofx?sf] lg?k0fsf
nflu Jofks ;Dj}wflgs ;'wf/ jf gof ;+ljwfg lgdf{0fsf] s'/fdf /fli6«o ;xdlt sfod x'g'
ckl/xfo{ x'g uPsf] 5 . dfcf]jfbLx? h+und} al;/x] klg d'n's k|ltudglt/ hfg
;Qm}g . dfcf]jfbLx?sf] clxn]sf] gLlt jf k|:tfjdf
clwgfosjfbL / cltjfbL lrGtgsf] kl/Tofu / k|hftflGqs dfu{sf] cjnDag ug]{ dfgl;stfsf]
k|ltlaDa kfOG5 . k|hftGqsf hlt;'s} sdhf]/L / v/fjL eP tfklg clxn];Dd cl:tTjdf cfPsf
s'g} klg k4ltdf o;sf eGbf ljs[lt / ljkmntf b]vf k/]sf 5g\ . k|hftGqsf] Pp6f ljz]iftf
s] klg xf] eg] o;df cfkm\gf sdhf]/L x6fpg] Ifdtf / uNtL ;Rrfpg] tTk/tf klg x'G5 .
To;}n] x/]s Joj:yfsf kIfw/x? cGttM k|hftflGqs k4lt g} c+lusf/ ug]{ lg0f{odf k'Ug] u/]sf
5g\ . dfcf]jfbLx? cfPsf] of] kl/jt{g klg w]/} xb;Dd :jfefljs 5 . hgjfbsf] dL7f]
;kgf b]vfP/ w]/} ;do cNdNofpg g;lsg] tYosf] k/f]If :jLs[lt klg x'g ;S5 of] . t/
pgLx?sf dfu, k|:tfj jf Ph]08f k9\g] ;'Gg] pgLx?s} n8fs' sfo{stf{ jf cfd gful/sx?sf]
dgdf of] k|Zg cjZo p7\g ;S5 olQsf] nflu Toqf] alnbfg < sf7df8f}+ . ;/sf/dfcf]jfbL
o'¢lj/fd ePsf] tLg dlxgf / cfrf/;+lxtf hf/L ePsf] 8]9 dlxgfkl5 yflnPsf] klxnf] r/0fsf]
jftf{df dfcf]jfbL kIfn] k|:t't u/]sf] cjwf/0ff / Ph]08fsf ;DaGwdf ;QkIfn] k|ltlqmof lbg
g;ls/x]sf] cj:yfdf dfcf]jfbL g]tfx¿n] >L % sf] bz{ge]6sf] OR5f k|s6 u/] klg b/af/n]
pgLx¿;u e]63f6 ug{ cK7]/f] dx;'; ul//x]sf] 5 . jftf{sf/x¿n] /fhf;dIf dfcf]jfbLsf wf/0ff
:ki6 /fVg g;s]sf] xf] ls eGg] cfz+sf k|s6 ub}{ dfcf]jfbL g]tfx¿ /fhf;+u k|ToIf
s'/fsfgLsf] k|of;df h'6]sf 5g\ . t/ b/af/n] dfcf]jfbL;+u ;Lw} / k|ToIf s'/fsfgLsf]
k|:tfjnfO{ 6fb}{ cfPsf] 5 . d'n'sdf ;ft jif{b]lv rNb} e8\lsPsf] lx+;fk|ltlx+;fsf]
>[+vnfnfO{ cGTo ub}{ lbuf] zflGt :yflkt ug{ tTk/ eP/ dfcf]jfbL cfPsf x'g\ eg] pgLx¿;+u
/fhfn] e]6]/ /fhgLlts ;dfwfgsf nflu ;xh jftfj/0f agfpg lxrlsrfj6 /fVg'kg]{ sf/0f
b]lv+b}g . t/ kmf}hbf/L d'2f nflu/x]sf cleo'Qm
dfcf]jfbL g]tfx¿;+u /fhfn] e]6\bf >L % sf] ul/df dfly g} k|Zg p7\g ;Sg] ;+efjgf
b/af/n] cf}+NofPsf] 5 . cd]l/sL /fhb"tn] ;d]t e]6\g c:jLsf/ u/]sf dfcf]jfbL
g]tfx¿nfO{ /fhfn] ;Lw}+ e]6\g' cufl8 lxhf] pgLx¿dfly nfu]sf] cf/f]kaf6 pgLx¿nfO{ ;kmfO{
lbg' kg]{ / To;sf nflu jftf{ ;kmn x'g] Uof/]G6L ePdfq kmf}hbf/L cleof]uaf6 d'lQm lbg] ;f]r
b/af/sf] /x]sf] atfOG5 . /fhf;+u k|ToIf s'/fsfgL u/]/ cfkm\gf
Ph]08fx¿df 7f]; k|ltlqmof vf]lh/x]sf] dfcf]jfbL kIF ;QfkIfsf] of] Jojxf/af6 ;z+lst ePsf]
5 . tTsfnLg /fhgLlts ;dfwfg;lxt cfly{s;fdflhs
;'wf/sf sfo{qmd ;fj{hlgs u/]/ jftf{df cfPsf] dfcf]jfbL kIf clxn] jftf{sf] k|lqmofnfO{
l56f] cufl8 a9fpg xtfl/Psf] 5 . ljZj;gLo jftfj/0f aGg g;s]sf] 7fg]/
dfcf]jfbL g]tfx¿ qmdzM ;fj{hlgs x'g] of]hgf klg clxn]nfO{ ylGsPsf] 5 . dfcf]jfbLn]
lhNnflhNnfdf v'nf ePsf :yfgLo g]tfx¿nfO{ klg ;hu / zts{ a:g lgb]{zg dfq lbPsf]
5}g . lhNnfsf /fhgLlts ;lrjx¿sf] tx;Ddsf nflu gof lgb]{zg k7fpb} h]7sf]
klxnf] ;ftf;Dddf o'¢lj/fd e+u x'g ;Sg] vt/f /x]sf]n] o'¢df]rf{sf] Joj:yfkg oyfjt
/fVg / ;+u7gsf lqmofsnfkx?nfO{ ;'rf? /fVg eg]sf] s'/f ljZj:t ;"qn] yfxf lbPsf]
5 . dsjfgk'/sf] xTofsf08kl5 v'nf ePsf / xfn}
l/xf ePsf] sltko lhDd]jf/ sfo{stf{ klg e"ldut x'g yfn]sf 5g\ . tyflk dfcf]jfbL
;"q eGb5 zflGtk"0f{ /fhgLlts k|ltaGwsf nflu dfcf]jfbL kIF OdfGbf/ eP/ g} cfPsf]
/ pbf/ k|hftflGqs cjwf/0ffdf cfwfl/t tTsfnLg ;'wf/sf sfo{qmd / gLltx¿ hgtf;dIf ;fj{hlgs
k|lta¢tfsf¿kdf k|:t't ul/Psf]n] jftf{nfO{ sfo{gLltsf ¿kdf dfq pkof]u ul/Psf]
xf]Og . dfcf]jfbLn] cGtl/d ;/sf/sf] g]t[Tj ug]{
cj;/ / gof ;+ljwfg lgdf{0fsf nflu ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg clxn]sf] ;xdltsf] d'Vo
/fhgLlts cfwf/ -a6dnfOg_ tf]s]sf] 5 / To;df /fhgLlts bnx¿ / b/af/sf] ;xdlt vf]lhPsf] 5,
dfcf]jfbL ;"qsf cg';f/ jt{dfg cj:yfnfO{ lqkIfLo zlQm ;Gt'ngsf] ljlzi6 cj:yf dfGb}
;+ljwfg z"Gotfsf] ¿kdf lng'kg]{ s'/fdf dfcf]jfbLsf] s7f]/ c8fg /xg]5 . To;}n]
@)$& sf] ;+ljwfgnfO{ Ao'emfpg] jf k'gM lqmofzLn kfg]{
v]nÚ k|lt
dfcf]jfbLsf] ;dy{g / ;xof]u x'g] 5}g . oxL dfGotfcg';f/ dfcf]jfbLn] bz jfdsf] a}7sdf
@)$& sf] ;+ljwfg k'g:yf{lkt u/fpg] nIosf] nflu x'g] cfGbf]ngnfO{ ;xof]u k'¥ofpg]
k|lta¢tf hgfpg' kg]{ ePsf]n] g} ;xeflutf ghgfPsf] x'g ;S5 . /fhf;+u k|ToIf /fhgLlts ;+jfb klg gx'g],
;+;bLo bnx¿ / b/af/sf aLrdf @)$& sf] ;+ljwfg lqmofzLn kfg]{ ;xdlt eP ;Qf ;fem]bf/L
eO{ k'/fgf] ;Qf ;'b[9 klg x'g] b'a} cj:yfnfO{ dfcf]jfbLn] cToGt
k|lts"nÚ klg
7fGg ;S5 . v'Nnf ¿kdf /fhgLlts bnx¿sf] lj/f]wdf klg hfg g;Sg] leqleq :yflkt bnx¿
c;fGble{s rfxgf klg x'b} hfpg\ eGg] rfxgf dfcf]jfbLn] /fv]sf] 5 . To;}n]
dfcf]jfbLn] k'gM jftf{ 5f8\g] lgx'sf ¿kdf /fhfsf] Aoaxf/nfO{ / jt{dfg ;Qf kl/jt{g
e} bnx¿sf] ;xdltdf aGg] ;j{bnLo ;/sf/n] cufl8 a9fpg] /fhgLlts sbdnfO{ pNn]v ug{ ;Sg]
;+efjgf cf}+Nofpg yflnPsf] 5 . /fhf;+u e]6]/ cfkm" cg's"n
/fhgLlts lgsf;sf] 9f]sf vf]Ng ;lsG5 eGg] dfcf]jfbLsf] cfzfnfO{ b/af/n] k"/f ug{ g;Sg]
xf]Og . ljutdf klg /fhgLlts ljb|f]xLx¿nfO{ uf]Ko ¿kdf /fhfn] e]6]/ ;+jfb ug]{ u/]sf
sof}+ pbfx/0fx¿ 5g=\ . t/ clxn] jftf{ 6f]nL agfO{ cf}krfl/s ¿kdf g} ;/sf/sf] kIfaf6
jftf{ k|f/De;d]t e};s]sf] cj:yfdf jftf{s} 6]a'naf6 ;xdlt vf]Hg kg]{ x'G5 . b/af/n]
aLr}df x:tIf]k u/L ;Lw}+ s'/fsfgL ug'{ :jfefljs klg dflg+b}g t/ cfkm\gf cleJolQmx¿af6
/fhfnfO{ e]6\g] OR5f k|s6 ul//x]sf dfcf]jfbL g]tfx¿sf] cfsf+IffnfO{ b/af/n] k"/f
gubf{ ef]ln jftf{ efl8Psf] ckhz b/af/dfly klg nfUg ;S5 . To;}n] cfk;df
ljZjf;sf] 8f]/L tf]l8P/ dfcf]jfbL kIF k'gM h+un kms{g afWo gxf];\ eGg]tkm{ olta]nf b/af/n]
uDeL/ eP/ ;f]Rg' cfjZos b]lvG5 . æk'/fgf] ;Qfsf] k|ltlglwÆ n¶L g} eP klg p;+u s'/f
ug{ tof/ /x]sf] s'/f dfcf]jfbL jftf{ 6f]nLsf g]tf 8f=afa'/fd e§/fO{n] k6sk6s eGb}
cfPsf] ePkl5 kl5Nnf] ;dodf /fhfsxf cfkm\gf] s'/f :ki6 /fVg g;s]sf] xf] ls eGb}
/fhfnfO{ e]6\g] OR5f ;fj{hlgs ug'{ cfkm}+df lj/f]wfefifk"0f{ /x]sf] ;'/Iff ;|f]tn]
cf}+NofPsf] 5 . ;f] ;"q eG5 æst} of] jftf{ 5f8\g] lgx'sf] k"jf{wf/
t xf]Og <Æ sf7df8f}+ . d'n'sdf ljBdfg /fhgLlts
cl:y/tfnfO{ lgsf; lbg] bfjL ub}{ g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ n] ;/sf/;usf]
jftf{sf qmddf nf]slk|o k|:tfj cufl8 ;f/]kl5 csf]{ 7"nf] jfdkGyL bn g]kfn sDo'lg:6
kf6L{ -Pdfn]_ n] klg cfkm\gf cfsif{s k|:tfjx? ;fj{hlgs u/]sf] 5 . ;ft jif{cl3 lx+;fTds /fhgLlt
hgo'4Ú
;'? u/]sf] g]skf -dfcf]jfbL_ n] ut jif{ b]pjf ;/sf/sf] kfnfdf ePsf] jftf{df k|:t't u/]sf]
eGbf Jofks ;+zf]wg u/L uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;ef d'Vo Ph]08f agfpb}
rf}aL; ;"qLo /fhgLlts, cfly{s / ;fdflhs ;'wf/sf k|:tfjx? k]z u/]sf] 5 eg] g]skf
Pdfn]n] ;+ej eP;Dd ;xdltsf] ;femf sfo{qmd agfpg k|ToTg ul/g] eGb} ;+ljwfg ;+zf]wgdfkm{t\
pknlAw xfl;n ul/g] cfsif{s k|:tfjx? cufl8 NofPsf] 5 . dfcf]jfbL / Pdfn]n] cl3 ;f/]sf k|:tfjx?df
;+ljwfg;ef / ;+ljwfg ;+zf]wgsf] /fhgLlts d'2fdf ljdlt /x] klg Pdfn]sf #% ;"qLo
k|:tfjx? clwsf+z dfcf]jfbL k|:tfjx?;u ldNbfh'Nbf 5g\ .
cu|ufdL /fhgLlts lgsf;åf/f ljBdfg
åGåsf] l:ylt cGTo ug]{ / b]zdf :yfoL zflGt :yfkgf ug]{Ú dfcf]jfbL k|:tfjdf pNn]v 5 eg]
Pdfn]sf] k|:tfjdf
d'n'sdf l;h{gf ePsf] xTof, lx+;f / c/fhstfsf] >[+vnfnfO{ ;dfKt
ug]{, To;sf nflu ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ePsf] o'4lj/fdnfO{ ;fy{stf k|bfg ub}{ zflGtjftf{nfO{
b]z / hgtfsf] lxtdf ;kmn / kl/0ffdd'vL agfpg] s'/f ;dfj]z ul/Psf] 5 . zflGt ;'/Iff, k|hftGqsf] /Iff, @)$^ ;fnsf]
hgcfGbf]ngaf6 k|fKt clwsf/sf] /Iff, k|hftGqsf] ;'b[9Ls/0f ;a} hghfltsf efiff wd{ /
;+:s[ltsf] ;+/If0f ;Da{wg, ljsf; lgdf{0f, lzIffdf j}1flgsLs/0f, ;j} hfthflt dlxnf tyf
ljkGgnfO{ ;dfg cj;/sf] Joj:yf, hfthfltk|ltsf] 5'jf5"t / e]befjsf] cGToh:tf ;jfnx?df
klg b'O{ bnsf] Ps} lsl;dsf] wf/0ff /x]sf] b]lvG5 . To;}u/L, l5d]sL d'n's ef/t;usf] ;lGw
;Demf}tfsf] ;jfndf klg b'j} bnn] sl/a Ps} lsl;dsf] k|:tfj ;fj{hlgs u/]sf 5g\ .
;g\
!(%) sf] g]kfn ef/t ;lGw nufot ;a} c;dfg ;lGwx? vf/]h u/L ;a};u k~rzLn tyf
c;+nUgtfsf] cfwf/df d}qL ;DaGw sfod ug]{ :jtGq ljb]z gLlt cg'z/0f ul/g'kb{5 .Ú
dfcf]jfbL k|:tfjdf pNn]v 5 eg] Pdfn]sf] k|:tfjdf ef/t;u ul/Psf] ;g\ !(%) sf]
;lGwnufot ;a} c;dfg ;lGw ;+emf}tfx?sf] k'g/fjnf]sg ;+zf]wg jf vf/]hL u/L ;dfgtf / kf/:kl/s
lxtsf] cfwf/df ;lGw ;+emf}tf ul/g] hgfOPsf] 5 . o;}u/L s[lif, /f]huf/L, :jf:Yo, e|i6frf/,
k|zf;g pBf]u Joj;fo, Gofok|0ffnL hgtfdf cGtlg{xLt ;fj{ef}d;Qf h:tf ljifodf klg b'j}
kf6L{sf] Ps} dt /x]sf] kfOG5 . dfcf]jfbLn] gof ;+ljwfgdfkm{t oL
ofjt s'/fx? aflx/ Nofpg] ePkl5 Pdfn]n] klg jt{dfg k|hftflGqs k|0ffnLåf/f g} hgtfsf nflu
nf]slk|o sfo{qmdx? ;Dkfbg ug{ ;lsg] cjwf/0ff cl3 ;f/]sf] 5 . dfcf]jfbLx?n] lzIff
k|0ffnLdf sk'/L s sf] ;§f sDo'lg:6 s h:tf zAbx? k|of]u ul//x]s} a]nf Pdfn]n] /fi6« /
b]zelQmsf] efjgfnfO{ ;d]6\g] /fli6«o ufgfsf] Joj:yf ug'{kg]{ pNn]v u/]sf] 5 t/, hgtfdf
cGtlg{xLt ;fj{ef}d;Qf / /fhsLo ;QfnfO{ ;':ki6 k|efjsf/L tyf ;'b[9 t'Nofpg' kg]{ /
cfjZostf cg';f/ /fli6«o dxTjsf ljifodf hgdt ;+u|x ug{ ;lsg] klg cf}NofPsf] 5 . To:t}
dfcf]jfbLn] gof ;+ljwfgaf6 NofOg] eg]sf] e"ld;'wf/ sfo{qmddf Pdfn]n] ;a}
k|sf/sf ;fdGtL zf]if0f pGd"ng ul/g] pNn]v ub}{ qmflGtsf/L e"ld;'wf/sf] sfo{qmd
nfu" u/L e"ldxLg, sd}of / ;'s'Daf;Lx?nfO{ hUuf pknAw u/fOg] / s[lif If]qsf]
ljsf;nfO{ pRrtd\ k|fyldstf lbb} cNksfnLg, dWosfnLg / bL3{sfnLg ljsf;sf] sfo{qmd
cjnDag ul/g] hgfPsf] 5 . ptf Pdfn]n] xfnsf] Joj:yfnfO{ dfg]/ ;+ljwfg ;+zf]wg ug]{
k|:tfj /fv] klg dfcf]jfbLn] eg] To;nfO{ k"0f{tof d[t cj:yfsf] ;+1f lbPsf] 5 .
b]zdf ljBdfg ;+s6 ;dfwfgsf] lglDt gof cu|ufdL /fHok|0ffnL / To;nfO{ kl/eflift
ug]{ gof ;+ljwfg clgjfo{ ePsf] / xfn b]zdf @)$^ / @)$& sf] hgcfGbf]ngkZrft\
lgld{t @)$& ;fnsf] ;+ljwfg j:t'tM d[t cj:yfdf k'lu;s]sf] / b]z ;+ljwfgxLgtfsf] l:yltdf
ePsf]n] of] w/ftnLo oyfy{nfO{ :jLsfb}{ gof ;+ljwfg lgdf{0fsf] ljlw / gof
;+ljwfgsf] Go'gtd\ cGt/j:t' g} jftf{sf] d'Vo Ph]08f x'g'kb{5 egL dfcf]jfbLn] cufl8 ;f/]sf]
/fhgLlts d'2fdf eg] g]skf Pdfn] k"0f{tM c;xdt b]lvPsf] 5 . t/ dfcf]jfbLn] gof
;+ljwfgsf] k|f?ksf ?kdf cufl8 ;f/]sf cjwf/0ffx? / Pdfn]n] ;+zf]wg k|:tfjdf cf}+NofPsf
;'wf/sf k|:tfjx?df vf; km/s b]lvb}g . dfcf]jfbL kIfn] klg ax'bnLo k|lt:kwf{, cfjlws
lgjf{rg, ljlwsf] zf;g, jfs tyf k|]; :jtGqtfk|lt k|ltj4tf /xg] pNn]v ub}{ /fhsLo ;Qf /
;fj{ef}d;QfaLrsf] lj/f]wfiffsf] cGTo vf]h]sf] 5 eg] Pdfn]n] klg jt{dfg ;+ljwfgsf]
ckl/jt{gLo cfwf/x?nfO{ hgdt ;+u|xsf] dfWodaf6 kl/jt{g ug{ ;lsg] k|:tfj u/]sf] 5 .
o;/L b'O{ zlQmzfnL jfd kf6L{x? nf]slk|o k|hftGqsf gf/fx? af]s]/
hzÚ n'6\g] cleofg
cGt/ut k|lt:kwf{df h'6]sf b]lvG5g\ . sf7df8f}+ . j}b]lzs /f]huf/Lsf] nflu
>L % sf] ;/sf/ tyf blIf0f sf]l/ofsf] sf]l/og ;fgf tyf demf}nf pBf]u ;+3aLr Ps ;+emf}tf
eO{ rf/ xhf/ kfr ;o g]kfnL sfdbf/x¿nfO{ sfdsf nflu sf]l/of k7fpg] elgPsf]df >L %
sf] ;/sf/sf] >d tyf oftfoft dGqfno, >d tyf /f]huf/ k|a4{g ljefu, d]gkfj/ sDkgL /
bnfnx¿sf] rsf]{ zf]if0fsf sf/0f g]kfn clw/fHoel/sf aL;f}+ xhf/ o'jfo'jtLx? ljrNnLdf kg]{
ePsf 5g\ . sfdbf/x¿sf] 5gf}6 k|lqmof kIfkftk"0f{ / clgoldttfsf sf/0f sf]l/of
hfg] ;kgfsf ;fy j}zfv !* ut] sf7df8f}+ cfOk'u]sf s}of}+ JolQmx¿ k|x/Lsf] nf7Lrfh{af6
uDeL/ 3fOt] x'g k'u]sf lyP . sf]l/of;+u ;Demf}tf u/L sfdbf/ k7fpg]
cg'dlt kfPkl5 >d dGqfnon] Jofks clgoldttfsf ;fy sfdbf/ k7fpgsf nflu d]gkfj/ sDkgL 5gf}6
ug]{ egL df]6f] /sdsf] v]ndfkm{t\ d'g8«K; cf]e/l;h sDkgLnufot c¿ s]xL sDkgL 5gf}6 u/]sf]
lyof] . k|fKt rf/ xhf/ kfr ;o sfdbf/ b/aGbLdWo] sl/a @ xhf/ b/aGbL d'g8«K;
sDkgLsf] / afsL b/aGbL klg 5gf}6 ePsf cGo sDkgLdfkm{t\ elgPtf klg d'g 8«K;
sDkgL glhssf sDkgLx¿nfO{ efua08f nufOPsf] 5 . o;}cg'¿k d'g8«K; cf]e/l;hn] a}zfv
!& ut] sflGtk'/ b}lgsdf sf]l/ofdf cf}Bf]lus k|lzIffyL{ sfdbf/x¿sf] 5gf}6sf] nflu
;'j0f{ cj;/ eGg] ;"rgf k|sflzt u/L j}zfv !* ut]b]lv ;f]em} cGt{jftf{ elgPsfn] xhf/f}+
o'jfo'jtLx¿ sf7df8f}+df hDdf ePsf 5g\ . d'g8«K;n] k|sfzg u/]sf] lj1fkgcg';f/
cf}Bf}lus k|lzIf0fdf efu lngsf] nflu k'¿if rf}w ;o / dlxnf b'O{ ;onfO{ k|f/lDes 5gf}6 u/L
sf]l/of k7fpg] / To;dWo]df sDKo'6/af6 efUof]bo 5gf}6 eO{ ;ft ;o k'¿if / Ps ;o dlxnfn]
;f]em} sf]l/of uO{ cf}Bf]lus k|lzIffyL{ sfdbf/ eO{ sfd ug{ kfpg]5g\ . o;sf] nflu
5gf}6 ePsf x/]s JolQmx¿n] d'g8«K; cf]e/l;hsf] nflu Ps nfv *) xhf/ a'emfpg] elgP tfklg
sfdbf/ 5gf}6 ug]{ egL vl6Psf bnfnx¿n] k|To]s sfdbf/;+u kfr nfv;Dd lng] u/]sf] yfxf
ePsf] 5 . j}b]lzs /f]huf/ sfdbf/ Ph]G6 ;+3 g]kfnn] hgfPcg';f/ nueu tL; xhf/ g]kfnL
¿k}of ;]jfz'Ns kof{Kt x'g]df ;/sf/af6 5gf}6 d'g8«K; cf]e/l;hn] :jo+n] v'n]cfd Ps
nfv *) xhf/ ¿k}of lnO/x]sf] 5 . k|fKt hfgsf/Lcg';f/ d'g8«K; cf]e/l;hsf
tf/f e§/fO{n] rnfvL u/L sfdbf/x¿af6 hDdf ug'{kg]{ /sd klg Uofn]S;L cf]e/l;hsf gfddf /sd
hDdf ug{ nufO/x]sf 5g\ eg] k};f a'emfO{ ;s]kl5 pgLx¿dWo] s]xLnfO{ /l;b pknAw ul/Psf] t/
kl5 ToxL /l;b klg lbOPsf] 5}g . bnfnx¿n] p7fPsf] /sdsf] t n]vfhf]vf g} 5}g .
o;/L Pshgf JolQmaf6 Go"gtd tLg nfv %) xhf/ ln+bf klg rf/ xhf/ kfr ;o sfdbf/af6
p7\g] sl/a kGw| s/f]8 krxQ/ nfv ¿k}ofdWo] jt{dfg ;/sf/sf k|wfgdGqLsf cfkmGt / >d
;lrjsf] efudf 7"nf] lx:;fsf] ¿k}of k/]sf] atfOG5 eg] afsL /sd dGqfnosf
cGo sd{rf/L tyf >d ljefunufot cf]e/l;h tyf bnfnx¿sf] aLrdf af8kmf8 ul/g]
to ePsf] 5 . o; ;DaGwdf >L % sf] ;/sf/ tyf >d ljefu Psbd df}g eP/ a;]sf
5g\ . o;cl3 j}b]lzs /f]huf/ sfdbf/ Ph]G6 ;+3 g]kfnn] k|wfgdGqL;dIf sf]l/of etL{sf
gfddf 7uL aGb ug{ sfdbf/ 5gf}6 ;ldlt u7g ul/of];\ egL Ps 1fkgkq a'emfO{ >L % sf]
;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fPsf] lyof] . Pp6f ;fdfGo g]kfnL o'jfo'jtLx¿n]
sl/a % nfv ¿k}of a'emfP/ eP klg s]xL sdfOPnf egL dL7f] ;kgf af]sL cGt/jftf{ lbg
nfnflot xhf/f}+ o'jfo'jtLx¿aLr k|x/Ln] nf7Lrfh{ u/]kl5 d'g8«K; cf]e/l;hsf
sd{rf/Lx¿ z'qmaf/sf] sflGtk'/ x]g'{ egL cGt/jftf{ :yn cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb| gof
afg]Zj/af6 efu]sf lyP eg] ;Dd]ng s]Gb| aflx/ æj}b]lzs /f]huf/Lsf] x}/fgL3/ kf]nL
v/fgLÆ æ>d dGqL / bnfnL sf]l/of etL{ hfpÆ cflb gf/f nufOPsf] lyof] eg] s]Gb|sf]
klZrd 9f]sf / To; lbzfsf kvf{ndf To:t} gf/fx¿ n]lvPsf sfuhx¿ 5l/Psf lyP . k|fKt
hfgsf/L cg';f/ ;f]em} cGt/jftf{df ;xefuL x'g @) b]lv $) jif{ pd]/, sDtLdf gf} sIff kf;h:tf
;/n cfZjf;gx¿ lsl6Psf lyP eg] cfj]bg ug{ ;fdFGo JolQmut ljj/0f, kf;kf]6{ tyf gful/stf /
;f] sf] kmf]6f]skLx¿ eP kof{Kt x'g] lyof] . dfl;s ## xhf/ ¿k}of cfDbfgL x'g]
elgPsf] ;f] sfdbf/x¿n] klxnf] dlxgfsf] tnasf] @% k|ltztdfq ;]jf z'Ns nfUg] elgPsf]
5 . o;/L x/]s b[li6sf]0faf6 x]bf{ klg clxn]sf] sf]l/ofdf sfdbf/sf] cj;/ Aofks
clgoldttfsf ;fy eO/x]sf] 5 . / o;af6 ljb]z uO{ k};f sdfpnf egL d'g8«K;sf] kl5
nfUg] o'jfo'jtLx¿sf] jNnf] 3f6 g kNnf]lt/ x'g] ;Defjgf 5 . cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb| aflx/ j}b]lzs
/f]huf/Lsf gfddf Ps lsl;dsf] c:tJo:t lyof] eg] ;Dd]ng s]Gb|leq g]kfn 6«]8 o'lgog sf+u|];
/ g]kfn 6]«8 o'lgog dxf;+3sf] ;+o'Qm !!$ cf}+ d] lbj; x'b} lyof] . ;df/f]xnfO{
g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf tyf g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/
g]kfnn] ;Daf]wg ub}{ x'g'x'GYof] . ;Daf]wgsf] qmddf pxfx¿n] dhb'/x¿sf] xs
lxtsf af/]df efif0f ub}{ x'g'x'GYof] eg] To;sf] aflx/ xhf/f}+ o'jfo'jtLx¿ k'ln;sf]
nf7Lrfh{af6 efufefu ul//x]sf lyP . s[i0f e08f/L cGofodf kbf{ Gofo lbnfpgsf nflu u'xfl/g]
clGtd lgsfo Gofofno xf] . ToxL Gofofnosf] 9f]sfd} cGofoLsf] k};f / kx'rsf] rnv]n
b]lvof] eg] Gofo dfUg sxf hfg] < Gofofnosf pRr clwsf/Lx?af6 gful/sx?n] pQ/sf]
ck]If u/]sf] cg'Ql/t k|Zg xf] of] k|ToIf dx;'; x'g] t/ b]Vg ;dfTg g;lsg]
æcd"t{Æ e|i6frf/sf] cv8f Gofofno x'g] u/]sf] s'/f j]nf j]nfdf Gofod"lt{x?af6}
jflx/ cfPsf 5g\ t/ ;'wf/sf 7f]; kxn ePsf] kfOb}g . Gofosf] ck]Iff ul/Psf] Gofofnoaf6 pN6}
cGofo ePsf 36gfx? ;fj{hlgs ePsf dfq 5}gg\ . cGofo vKg g;sL ?g], s/fpg], lrRofpg] kfun
aGg] dfq x}g cbfntd} cfTdbfx ug]{ k|of; ul/Psf 36gfx? 5\of;5\of:tL 5g\ . t/ ;'wf/sf
nflu kxn ug]{ kIfnfO{ o;n] 5f]Psf] 5}g . ;jf]{Rr cbfntsf tTsfnLg GofofwLz
/fh]Gb|/fh gfVjf lrgLsf] rf:gLdf h]/L em} ær'n'DdÆ ePsf] 36gf xf];\ of nlntk'/sf tTsfnLg
lhNnf GofofwLz uf]kfn u'/fufO{af6 Hofg d'2fdf 3";sf] df]ndf]nfO{ gldn]sf] s'/f
xf];\ . kbds'df/L yldgLn] ;jf]{Rr cbfntaf6 Gofo kfpg g;sL cbfntdf g} cfTdbfx ug]{
k|oTg u/]sf] 36gf xf];\ jf gfd / 7]ufgf km/s kf/L Pp6} JolQm / 36gfsf ;DaGwdf
jblgotk"j{s ;[hgf ul/Psf d'2f / To;sf] Goflos lg?k0fsf] cefjn] lsg gxf];\ .
cbfntsf sd{rf/L, sfg'g Joj;foL / kIf ldnL Goflos sfo{ljlwsf] b'?kof]u u/L 3"; /
e|i6frf/nfO{ k|>o lbOPsf 36gfn] Gofofnosf] ;Ddfgdf sdL NofPsf] b]lvG5 . cbfntsf] 9f]sfdf k'hf/Lsf] ?kdf /x]sf
sd{rf/Lb]lv Gofosf ;Dafxs sfg'g Jofj;foL dfq xf]Og tNnf] tx ætfd]nbf/Æb]lv zfvf clws[t
>]:t]bf/;Ddsf] ;xdlt / ;xof]udf 3"; / e|i6frf/sf] æjbgfd:ynÆ GofofnonfO{ agfpg]
sfd ;Dej ePsf] 5 . l/gf s+;fsf/sf] hfx]/Ln] >L % sf] ;/sf/ jfbL e} sf7df8f}+ lhNnf
cbfntdf @)%^ ;fndf btf{ ePsf] d'2fdf hfx]/jfnfs} afa'n] ljkIfLsf] 3/ b]vfO{lbbf ;d]t Dofb
tfd]n ug{ tLg jif{ nufOPsf] lyof] of] o:t} ældnLh'nLÆ sf] Pp6f pbfx/0f xf] . g]kfnsf] Gofo k|zf;gsf ;Gbe{df yl/yl/sf
e|i6frf/sf tYox? e]l6Psf 5g\ . Gofo k|fKt ug]{ clGtd cfzf / e/f]zfnfUbf] s]Gb| cbfnt
u}/ cfly{s e|i6 cfrf/0fjf6 k|efljt ePsf] kfOG5 . Gofod"lt{ gftf s'6'Da eg;'gaf6
k|efljt x'g' km};nfdf To;sf] 5gs b]lvg' s] e|i6frf/ xf]Og < cbfntL e|i6frf/sf] csf]{ ?k cfly{s k|nf]eg
xf] To;af6 klg km};nf k|efljt x'G5 . km};nf ug'{ dfq Gofo lbg' xf]Og unt k|efjdf k/L
ul/Psf] km};nfaf6 cGofodf kg]{ kIfn] Gofofnosf k|lt s:tf] b[li6sf]0f agfpnf < P]g
df}sfdf p;sf] To:tf] b[li6sf]0f ;fj{hlgs ePdf cbfntk|lt ;j{;fwf/0fdf s:tf] 5fk knf{ < Gofokflnsfsf nflu 5'6\ofOPsf] vr{ cfly{s
cg'zf;gsf lgod ljk/Lt kl/rflnt x'bf klg e|i6frf/ ePsf] 5 . o:tf] e|i6frf/n]
/fHosf ;a} c+ux?sf hf]gL{ hf]gL{, gzf gzfnfO{ ynf kf/]sf] 5 . s]xL Gofod"lt{x?n]
cb{nLsf] k};f j'em]/ lghL k|of]hgdf vr{ ug]{ k|yfn] Jofks rrf{ kfof] . kqklqsfdf
To;;DaGwL ePsf] rrf{nfO{ cbfntL ul/df lj?4 7flgof] h'g cbfntnfO{ yk ul/dfdo agfpg] g]kfnL
k|];sf] kxn lyof] . ul/df lj?4 cbfntsf] dfg db{gsf nflu p7fOPsf] ljifo xf]Og . :kL8 dlg sfd l56f] 5l/tf] ;DkGg ug{
æk|f]T;fxgÆ:j?k lbOg] Ps k|sf/sf] 3"; klg e|i6frf/sf] csf]{ ?k xf] . sltkon]
o;nfO{ cGoyf lng gx'g] æ;f]rÆ agfPsf] kfOof] . tnj yf]/} 5 eg]/ sfddf l9nf;':tL
ug]{ pkfo ;[hgf u/L dflug] To:tf ;fgf 3";nfO{ k|>o lbg' Odfgbf/ sd{rf/Lsf lj?4
csf]{ cGofo xf] . cbfntdf sd{rf/LnfO{ æv';Lkfg{Æ 7fp
cg';f/ ækfg;'kf/LÆ jf ælrof vfhfÆsf gfddf x'g] e|i6frf/sf] l;nl;nf 7"nf] 5 .
vf;u/L lhNnf cbfnt txdf a9L x'g] of] e|i6frf/ sf7df8f}+ clw/fHosf ;a} lhNnfdf JofKt
5 . t/ 7fp cg';f/ o;sf] b/ eg] !)@) b]lv %))!))) ;Dd rngrNtLdf
5 . d'2fsf] /f]xdf ljleGg cj;/df o;/L 3"; xft kfl/G5 . k|ltpQ/ kq btf{ tyf aofg u/fpbfM
k|ltjfbLn] k|ltpQ/ kq btf{ ubf{;d]t lrof vr{sf] afxgfdf ? %)!)) emfg{] k|oTg
ul/G5 . To;kl5 aofg u/fpgnfO{ df]ndf]nfO{ z'? x'G5 . 3";sf] b/ cg's"n
k|lts"n s:tf] aofg u/fpg] xf] To;df e/ k5{ . h:t} ;fwf/0f k|s[ltsf] d'2f eP klg
aofg u/fpbf ? %)) ;Ddsf] b/ g} sfod 5 . kIfn] rfx]h:tf] aofg u/fOlbg] zt{df t @%
xhf/;Dd c;'Ng] ul/G5 . tf/]v tyf k]zL lb+bfM s'g} kIf cbfntn]
hlxn] eGof] tlxn] pkl:yt x'g g;Sg] cj:yf /xg ;S5 . cfkm\gf] cg's"nsf] lbgdf
tf/]v lng rfxg' gf}nf] / cJofjxfl/s xf]Og . t/ tf/]v / k]zL To;/L cg's"n ldltdf
ldnfO{ lbg kmf6jfnf sd{rf/Ln] df]ndf]nfO{ u5{g\ . o;df kIfsf] x}l;ot x]/L ? @))!)))
;Ddsf] 3"; rN5 . sf7df8f}+ lhNnf cbfnt wfpg] d'2fsf kIfx? lghL Jo:ttfsf sf/0f
lgs} xtf/df x'G5g\ . a? ;o krf;sf] jf:tf ub{}gg\ o;n] ubf{ klg 3':ofxf ;+:sf/ lj:tf/}
afgL / s'ntsf] ?kdf :yflkt x'g k'u]sf] 5 . clws[t jf/];gfdf k|dfl0ft ul/lb+bfM of]
clt ;fdfGo sfd xf] . o;df To:tf] w]/} x]/km]/ jf ldnfOlbg' kg{] s]xL /xb}g t/
klg ? %))!))) ;Dd 3"; c;'Ng] k|j[lQn] h/f ufl8;s]sf] 5 . k|df0f ;+sng ubf{M 3':ofxf sd{rf/Lsf nflu
of] clt pko'Qm cj;/ xf] . df]ndf]nfO{af6 eg] h:tf] ePdf oxflg/ km};nf k|fefljt
x'g] u/L k|df0f ;+sng ug{ ;lsg] cj:yf l;h{gf x'G5 . o; qmddf k|ToIf jf ck|ToIf
df]ndf]nfO{af6 ? @))) b]lv d'2fsf] k|s[lt / emul8ofsf] x}l;ot x]/L ? %!) xhf/;Dd 3';
to x'G5 . /l;b sf6\bfM oxf;Dd ls lgoddf tf]lsP
adf]lhdsf] /l;b sf6\bf;d]t lrof vr{ eg]/ sd{rf/Ln] ? %)!)) c;'Ng] u5{g\ . ;fIfL
/f]xj/ jf jskq u/fO{lb+bf 3";sf] b/ ? @))%)) ;o;Dd sfod 5 . d'2fsf]
l;nl;nfdf /fv]sf] h]yf hdfgt lkmtf{ lng] k|s[ofdf klg 3"; rN5 . lkmN8 hfbfM ;h{ldg d'r'Nsf jf gfkLsf
nflu ul/g] :ynut e|d0fdf sd{rf/Lsf nflu sdfpg] /fd|f] df}sf xf] . lkmN8 hfg] lbg
emul8ofsf] cg's"n lbgdf kfg{nfO{ ;d]t df]ndf]nfO{ x'G5 . To;kl5 af6f] vr{ cyf{t\
ef8f, vfhf vr{ cyf{t\ kmdf{O; cg'?k eg]h:tf] df;' cflb ;lxtsf] vfhfsf] k|aGw e};s]kl5 klg
k|lt JolQm ?=%)) ;Dd lbg'kg{] ærngÆ 5 . y'g5]s u/fpbf jf 5'6fpbfM
y'g5]s ug]{gug]{ s'/fdf GofofwLzsf] thljhdf cfwfl/t x'g] ePsf]n] o; r/0fdf x'g]
3";df GofofwLz;d]tsf] ldnf]dtf] x'g] u/]sf] cf/f]k kLl8tx?sf] 5 . h;n] ubf{
3";sf] b/ klg cln 7"n} x'g] u/]sf] 5 . elgG5, o; sfddf cbfnt aflx/;d]t Pp6f
lu/f]x ;lqmo 5 h;n] /sd cg';f/ rfx]h:tf] lg0f{o u/fpg ;S5 . km};nf n]vg ubf{M lhTg] kIf;u
d'2fsf] km};nf, k|s[lt / To;af6 k'u]sf] kmfObfsf cfwf/df kmf6jfnfn] df]ndf]nfO{af6
3";sf] b/ to u5{ . ? !))%))) ;Dd to x'g] rng ePsf]df lhTg] kIfn] klg
km};nf t'?Gt} lng rfxg] ePsfn] ;xh} :jLsf5{ . To;kl5 z'? x'g] km};nf sfof{Gjog csf{]
k|s[ofdf k'gM Dofb tfd]nLb]lv lkmN8 hfg] cflb sfd x'G5, hxf v'Nndv'Nnf
df]ndf]nfO{af6 3";sf] b/ sfod ul/G5 . h]yf, hdfgt / w/f}6L /fVbf tyf lkmtf{
ubf{M aGbLx?sf] w/f}6L dfu u/]sf] d'2fx?df Sof; jf ;f] a/fa/sf] Ho]yf hdfgt dfluPsf]
x'G5 . gub} NofP/ /fv]df 7"nf] /sd /x]5 eg] klg oqf] 7"nf] Sof; clxn]
a'em\g ;lsb}g eg]/ pv'rf{] lemlsG5 . /sd w/f}6L a'emfpg' kg{] a}+sx?df c9fO{ ah] g}
sf/f]jf/ aGb x'G5 . kmf6jfnfn] ga'lemlbbf kIfnfO{ ck\7\of/f] kg{] ePsfn] %))
b]lv !))) ;Dd 3"; VjfP/ klg /sd a'emfpg kIfx? afWo x'G5g\ . To;}u/L Ho]yf cfPdf klg To;sf]
d"Nof+sg ug{sf] nflu w]/} df]ndf]nfO{ ul/G5 . dfnkf]t sfof{nosf] d'Nof+sgnfO{
cfwf/ dflglbg] xf] eg] sd;]sd of] rnv]n cbfntdf cfP/ x'b}gYof] a? Tof] dfn c8\8fd}
;lsGYof] t/ To;f] ul/b}g . ha d"Nof+sgsf] s'/f z'? x'G5 clg 3"; /sd
ldnfpgsf nflu bnfnL wGbf z'? x'G5 . dfnkf]t sfof{nosf] d"Nof+sgnfO{ gdfGg ;lsg]
cfwf/df :jljj]sLo clwsf/nfO{ :yflkt ul/lbPsf] 5 . of] cj:yfdf rnv]nsf] rng Hofb}
;fdfGo e};s]sf] 5 . Ho]yf hdfgt w/f}6L a'emfpgnfO{ t
3"; Vjfpg' kg{] cbfntsf sdLrf/L km};nf x'bf ;kmfO{ kfof] eg] w/f}6L Ho]yf hdfgt
km's'jf ug{] qmddf t
d'uf{Ú gx'g] s'/} ePg . lkmtf{ lbOg] a]nf klg /fd|};u
df]ndf]nfO{ x'G5 . w/f}6L /sd k|s[lt x]/L df]ndf]nfO{df to x'g] of] 3";df lrQ
a'emfP/ glbOsg lkmtf{ kfOg] ;+efjgf /xb}g . Ho]yf hdfgtL km'Ssf u/fpbf
klg k};fsf] l8dfG8 x'G5 . nfdf] ;do;Dd lkmtf{ gu/]/ emGem6 lbPkl5
kIfx? h]yf hdfgtsf] /sd lkmtf{ ln+bf klg df]ndf]nfOaf6 3"; to ug{ afWo x'G5g\ .
w/f}6L lkmtf{ ubf{ eg] To;}u/L lbSs kf/]kl5 %!) k|ltzt;Dd kmf6jfnfnfO{ lbg
d~h'/ ePdf dfq lkmtf{sf] k|s[of z'? x'G5 . k|ltlnlk ptf/ ubf{M of] sfddf lgodfjnLdf ?
@@) ;Dd lng kfpg] Joj:yf 5 . t/ sd{rf/Lx?n] kIfsf] x}l;otsf cfwf/df ? %)@))
?k}of;Dd lnP/ dfq} k|ltlnlk lbg] ul/G5 . cfZro{ rflx+ s] 5 eg] k|lt kfgf b'O{
?k}of;Dd klg xDd];L cbfntsf] cfDbfgLdf aflwb}g . ldl;n lemsfpbf k7fOlb+bf M s'g}
kmfOn jf ldl;n cGoq st}af6 lemsfpg' kbf{ jf cbfntaf6 cGoq} k7fOlbg' kbf{ ;d]t !))%))
?k}of;Dd 3"; c;'Ng dflx/ 5g\ cbfntsf sd{rf/L . sltko cj:yfdf d'2fsf
emul8ofx? g} o:tf unt sfddf cu|;/ x'g] u5{g\ . l56f] sfd u/fpg] cfzfdf lbOg]
3";df afgL k/]sf sd{rf/Lx?n] laxfg a]n'sfsf] xftd'v hf]g{ wf}wf} kg]{ lg/Lx,
u/La / clzlIft gful/sx?nfO{ ;d]t 3"; lbg afWo t'Nofpg] u/]sf 5g\ . w]/}hgf GofosdL{x?jLr ePsf] s'/fsfgLdf
cfwfl/t eP/ eGg] xf] eg] nueu ;j{;Ddltaf6 sf7df8f}+ lhNnf cbfntnfO{ g]kfn clw/fHos} cTolws
3"; tyf e|i6frf/ rNg] cbfntsf] ?kdf lrq0f ul/Psf] kfOof] . o;f] x'gdf w]/}
sf/0fx? 5g\ . Ps t sf7df8f}+ lhNnf cbfntdf d'2fsf] rfk Hofb} 5 . csf{] of] cbfnt
wfpg]dWo] s]xL rflx+ x'g] vfg] / k};f ePsf / xfOkmfOjfnfx? 5g\ . To:t} sf7df8f}+sf
dfG5]x? cln Jo:t g} x'G5g\ cGo lhNnfx?sf] t'ngfdf . oL ;j} sf/0fn] sf7df8f}+ lhNnf
cbfntdf a9L e|i6frf/ ePsf] s'/f k|fo ;a}n] :jLsf/]sf] kfOof] . 3"; dfUg] sf/0f
rflx+ ;a} tx / If]qsf cbfntdf log} cj:yfx? ePsf] t/ 3";sf] b/ eg] :yfgLo :t/df 7fp
lkR5] km/s kg{] u/]sf] s'/f hfgsf/Ldf cfPsf] 5 . o;af6 k|i6 x'G5 cbfntsf sd{rf/Ldf JofKt
3"; k|yfsf] jt{dfg cj:yf / k|efj . cbfnt;u ;Da4 x'g] s'g} klg kIf jlsn,
k'ln;, sd{rf/L, n]vgbf;, k]z]j/ bnfn tyf s]xL GofofwLzx?;d]t u/L ;a} kIf sxL g sxL bf]if
efuL b]lvG5g\ . of] 3"; k|yfn] clgjfo{ ;+:s[ltsf] ?kdf h/f ufl8;s]sf] cj:yfsf]
kl/0ffd xf] . Toltdfq} xf]Og, km};nf sfof{Gjog u/fpbf
b08 hl/jfgf tyf c;'n pk/ ul/lbP afkt sfg'gn] lng kfpg] afx]s txl;nbf/n] @% k|ltzt lng]
rngn] /fd|};u h/f uf8]sf] 5 . 3"; k};fdf dfq} rNb}g, ljuf] e/fpg] / rng
rnfpg] sfd ubf{;d]t kfpg] kIf;u s]xL gs]xL rLh a:t'sf] df]ndf]nfO{ eP/ n]gb]g to
x'g] u/]sf] kfOPsf] 5 . w]/}h;f] df]ndf]nfO{ u/]/ 3"; ldnfpg]
sfd ljZjf; k|fKt sd{rf/L / jlsndfkm{t\ g} x'g] u5{ . o;sf] nflu Pp6f
RofgnÚ g}
:yfkgf ePsf] x'G5 . k]z]jf/ bnfn, jlsn, n]vgbf;, tyf s]xL a]~rsf ljZjf;jfnf kmf6jfnf
sd{rf/Ldfkm{t sfd tdfd ul/G5 . vf;u/L s]xL GofofwLzx?n] t cfkm"nfO{ o:tf sfddf
;xof]u ug{] ljz]if sd{rf/Lx? g} l;h{gf u/]sf x'G5g\ . s'g} s'g} GofofwLzn] cfkm\gf]
st} ;?jf ePkl5 cfkm'nfO{ 3";sf] sf/f]jf/ ;~rfng ug{] sfddf bIftf / lgk'0f{tf;fy
;3fpg] a]~r ;xfos jf cGo kmf6jfnf sd{rf/Lx?nfO{ klg cfkm";u} ;?jf ePsf]
sfof{nodf lnP/ hfg] b'ik|of; ug{'n] klg o;nfO{ s]xL xb;Dd k'i6L ub{5 . cGo If]qsf] t'ngfdf cbfntdf e|i6frf/
df}nfpgdf csf{] plQs} ;zQm bf]ifL kIf 5 . clxn] klg cbfntsf ;xfos :t/sf sd{rf/Lx?dWo]
s/La $) k|ltzt hlt sd{rf/Lx? k|foM GofofwLzx?n] cfkm\gf] 3/sf] lghL sfddf ;3fpg] k|of]hgsf
nflu tTsfnLg cj:yfdf sfddf /fv]sf cb{nLx?dWo]af6 5g\ . GofofwLzx?n] Pshgf cb{nL jf
lghL sfddf ;3fpg] dfG5] /fVg kfpg] k|yf cem} sfod 5 . klxn] klxn] To;/L 3/sf] sfd
;3fpg /flvPsf dWo] clwsf+zn] bzd sIff plQ0f{ u/]kl5 l87\7f j}bf/df lgo'lQm ul/lbg]
ul/GYof] . ltgLx? g} clxn] kmf6jfnf sd{rf/L;Dd eP/ sfd ul//x]sf 5g\ .
To:tf sd{rf/Lx? cfkm"nfO{ hflu/ lbg] eujfg\h:tf
dflnsÚ GofofwLzx?k|lt gtd:ts
x'g' s'g} gf}nf] / c:jefljs klg xf]Og . To:tf l6sf] nufP/ hflu/df cfPsf sd{rf/Lx? olt
zlQmzfnL x'G5g\ ls pgLx?n] hlt;'s} abdf;L u/] klg sf/jfxL ug{] clwsf/ k|fKt clwsf/Ln] tL
zlQmzfnL sd{rf/Ldfly s'g} sf/jfxL rnfpg ;Sb}gg\ . o;n] klg cbfntdf 3"; /
e|i6frf/n] ;+:yfut :j?k ljsf; ug{ d2t k'¥ofPsf] eGg] cf/f]k nfu]sf] 5 . lg0f{o ;'gfpg] lbg k6s k6s k5fl8 ;fl/g'sf]
cf}lrTo GofofwLzn] s;}nfO{ k'i6L ug{' kb}{g . sf7df8f}+ lhNnf cbfntdf nfu"
cf}ifw d'2fdf Ps} txdf k6s k6s u/L $) k6s;Dd k]zL :ylut ul/Psf] / rf/ jif{kl5 dfq} lg0f{o
;'gfOPsf] pbfx/0f Ho'bf] 5 . o;f] ugf{n] GofofwLzx?sf] rl/q / Joxf]/fdf Jofks
z+sf pTkg x'g hfG5 hf] :jfefljs klg 5 . ;jf{]Rr cbfntd} klg bh{gf} k6s To:tf] ul/Psf]
pbfx/0fx? sfod 5g\ . o;df k};fsf] rnv]n x'g ;Sg] w]/} ;Defjgf /xG5 / To:t} x'b}
klg cfPsf] 5 . s]xL unt cfr/0fsf GofofwLzx? e|i6 x'g
k'Ug'sf] csf{] dxTjk"0f{ sf/0f xf] b08 hl/jfgf ;DaGwL P]g sfg'gdf /x]sf] :jljj]sLo
clwsf/sf] b'?kof]u . s'g} klg km};nf ubf{ GofofwLzn] cfkm\gf] :jljj]sn] pxL ;dfg
k|s[ltsf] ;dfg b08gLo ck/fwdf klg
Ps jif{b]lv kfr jif{;Ddsf] s}b ug{ ;Sg]Ú
cj:yf 5 . of] 5'6sf] /fd|} kmfObf p7fP/ kfr jif{;Ddsf] s}bsf] km};nf ug{ ;lsg]
7fpdf df]ndf]nfO{af6 eg]h:tf] 3"; to eof] eg] Ps jif{sf] dfq} s}b ;hfo x'g]
;Defjgf /xG5 . elgG5 o:tf] lsl;dsf] :jljj]sLo clwsf/nfO{ p:t} GofofwLzx?n]
g/fd|/L b'?kof]u ug{] u/]sf k|z:t pbfx/0fx? 5g\ . sf7df8f}+ lhNnf af/sf Ps jlsn eG5g\
GofofwLzn] a9L rnv]n ug{]
af]8{/ nfO{gÚ d'2fx?df xf] . af]8{/ nfO{g eGgfn]
d'2fsf] km};nf o:t} x'G5 eg]/ ls6fgL ug{ g;lsg] k|s[ltsf] d'2fx? x'g\ . sf7df8f}+
lhNnf af/sf cWoIf nLnfdl0f kf}8]nsf cg';f/
of] cj:yfdf km};nf ubf{ p:t} GofofwLz
/x]5 eg] kIfx?;u ljleGg dfWodaf6 df]ndf]nfO{ u/]/ h;n] a9L /sd snd 6qm\ofpg ;S5
p;}sf] kIfdf km};nf lbOg] ul/G5 .Ú o;f] x'gdf klg :jljj]sLo clwsf/sf] s]xL c+zn] sfd
u/]sf] 5 . p:t} GofofwLznfO{ bnfn, kmf6jfnf,
sd{rf/L, jlsn tyf k|x/L;u ldn]/ sdfpg ;Sg] Hofb} pj{/e"ld ag]sf 5g\ ;jf/L Hofg,
nfu" cf}ifw, ljb]zL d'b|f ckrng / k|tLtkq 3f]6fnf h:tf d'2fx? . ;jf{]Rr af/ ;b:o
clwjQmf l6sf/fd e§/fO{sf cg';f/ o:tfvfn] d'2fx?df ;a}eGbf a9L e|i6frf/ x'g] u/]sf]
b]lvG5 . pgsf] egfO 5 oBlk ;/sf/afbL d'2fdf GofofwLzsf] eGbf k|x/Ln] 7"nf]
e|i6frf/ u5{g\ . d'2f lkmtf{ lng lbOg] bafa / Tof] ;u;u}
GofofwLzx?n] df}sf 5f]k]/ cfkm"n] klg kmfObf p7fpg] rngn] g]kfnL /fhgLlt dfq} xf]Og,
;du| Gofo k|zf;gnfO{ g} sdhf]/ t'NofOlbPsf] 5 . 8L=aL=nfdfsf h:tf ljz'2 e|i6frf/sf
d'2fx? klg em08f af]lslbPsf e/df 5'6sf/f kfpg yfn]kl5 cbfntaf6 bf]ifLn] b08 kfp5
eGg] dfGotfdfly s'7f/f3ft dfq} ePsf] 5}g a? To;n] Gofofnok|ltsf] cf:yf / ljZjf;df klg
ck"/0fLo Iflt k'¥ofO/fv]sf] 5 . ;+ljwfgn] Uof/]G6L u/]sf]
Go"gtd\ z}lIfs / gfd dfqsf] cg'ejsf] jif{ h:tf of]Uotf k"/f u/]kl5 g]kfndf
/fhgLltsf] em08f ;dfltlbPk'U5 . To;kl5 t g]tfsf] efO, elthf, ef~hf, HjfO{+, r]nf,
;fnf h] eP klg k'U5 GofofwLz aGgnfO{ . Gofo kl/ifb\ P]g, @)$& sf] bkmf $ -v_ n]
tf]s]sf]
jl/i7tf, cg'ej, ljifoa:t'sf] 1fg, sfo{s'zntf, OdfGbfl/tf, lgikIftf / g}lts
cfr/0f OToflb s'/fx?sf] b[li6sf]0faf6 GofofwLzsf] kbdf lgo'Qm ug{ pko'Qm ePsf]Ú nfO{
ltnf~hln nufOof] . b'Mvb kIf rflx+ s] 5 eg] ltg} /fhg}lts bnx? o; sfo{df axfb'/ jL/
7xl/P h;n] ;+;b\df Tof] ljw]os NofP/ kf; u/fO{ /fd|f] P]g sfg'g agfPsf lyP . cGo If]qsf] t'ngfdf cbfntdf a9L e|i6frf/
x'gsf] csf]{ sf/0f w]/} xb;Dd ;+ljwfgn] k|bfg u/]sf] Goflos :jtGqtfsf] Uof/]G6LnfO{
b'?kof]u ul/g' klg xf] . cbfnt, GofofwLz / ;du| Gofo k|0ffnLsf cjojx?df ;+ljwfgn] /
ljwflosfn] olt pGd'lQm lbof] ls pgLx?nfO{ rnfpg] xNnfpg] s'g} klg ;+:yf / JolQm;u
lxDdt g} /x]g . o; ;DaGwL clwsf/ kfPsf] Gofo kl/ifb\ rflx+ obfsbf eGg] ul/Psf]
GofofnonfO{
abgfd x'g glbg] c3f]lift /0fgLltÚn] ubf{
k+u'Ú em} ;fljt ePsf] 5 .
GofofwLzx?sf] t s'/} 5f8f} oxf cbfntsf eg]kl5 vl/bf/, d'lvof, l87\7f;Ddsf] unt
sfdnfO{ ;d]t abgfd x'g glbg] gfddf n'sfpg], sfd ul/G5 . To;f] ul/g'df cbfntsf] abgfd
gxf];\ eGg] Pp6f c;n cfzo n's]sf] ts{ cfkm\gf] 7fpdf 7Ls} xf]nf t/ To; k|a[lQn] ubf{
cbfntleq dkfOTj / 5f8fkgn] h/f ufl8;s]sf] 5 . sf/jfxL ug]{ ;+oGqsf] cefj GofofwLzx? dfq} xf]Og Gofo ;]jfdf sfo{/t
s'g} klg sd{rf/Ln] 3"; e|i6frf/df ;+nUg ePdf To;sf] cg';Gwfg / sf/jfxL ug{] k|efjsf/L
/ ;lqmo lgsfosf] Joj:yfsf] gx'g' . Pp6f ePsf] Gofo kl/ifb\df klg kl/ifb\sf]
;+oGq b]zJofkL gx'g' / ;s[otf klg sd x'gfn] ;a} If]qsf] e|i6«frf/ /f]Sg kl/ifb\ ;kmn x'g
;s]sf] 5}g . s'/f lhNnf cbfnt rf/vfndf x'bfsf] xf] . rf/vfndf w]/}
sfof{nox? Pp6} sDkfp08leq lyP . Ps} lbgdf sf7df8f}+ lhNnf cbfntsf] Pp6f l87\7fn]
emul8ofaf6 %)) lnof] . ToxL a]nf dfnkf]t sfof{nosf] v/bf/n] klg sfddf cfPsf] JolQm;u
%)) ?k}of 3"; ha/h:tL dfu]/ lnof] . Toxf dfnkf]tsf] sd{rf/L ;dfltof] /
cbfntsf] sd{rf/LnfO{ ;dfTg vf]Hbf GofofwLzn] g} arfp u/] . tL b'j} sd{rf/Lsf] ck/fw
Pp6} lyof] . dfnkf]tsf] 3':ofxf sf/jfxLdf k¥of] t/ cbfntsf] Tof] l87\7fnfO{ tTsfnLg
d'Vo GofofwLz df]xgs[i0f vgfnåf/f o;/L arfp ul/of] ls p;nfO{ sf/jfxL ug{ s;}n]
;s]g . Gofo If]qsf kLl8tx? eG5g\
of] Pp6f pbfx/0f dfq} xf] . o:tf] t
w]/} eO/xG5 .Ú bnfnx?sf] ljuljuL cbfntdf kIfx?;u s'/fsfgL u/]/
rfx]h:tf] km};nf lbnfp5' eGb} s'g} klg tl/sfaf6 d'2f;u ;DaGw gePsf s]xL k]z]j/
bnfnx?sf] ljuljuL x'g] u5{ . ltgLx? jlsnsf] kmd{b]lv cbfntsf] u]6df klg k|z:t}
e]l6G5g\ . cbfntsf] d"n u]6df a;]/ kmf6jfnf sd{rf/L, n]vgbf; tyf To:t}
jlsnx?;u ldn]/ kIfx?sf] vf]hL ug{' ltgLx?sf] lbgrof{ ag]sf] 5 . cbfntdf
cfOk'u]sf tL ljleGg kIfx?;u s'/f ldnfP/ pgLx?n] rfx]h:tf] sfd ul/lbg] zt{df k};f
vfP/ ldnfpg] sf]lz; u5{g\ . ltgLx? ;+ul7t tj/n] g} o;df nfu]sf] klg kfOPsf] 5 .
s]xL sfg'g Joj;foLx?, s]xL kmf6jfnf sd{rf/Lx? / s]xL GofofwLzx?nfO{ xftdf lnP/
ltgLx? of] ;j} xs{t ug{ ;kmn ePsf 5g\ . o:tf] ldnfO{ vfg] gof k]zfdf ;+nUg
tL JolQmx? s]xL t pRr cf]xf]bfsf kbflwsf/L tyf GofofwLzx?sf cfkm\gf dfG5]x? 5g\ .
To:t} s]xL k|x/Lsf cfkm\gf dfG5]x? 5g\ . t/ ;u;u} s]xL To:tf dlxnfx? klg
5g\ hf] cfkm\gf] z/L/ a]r]/ klg of] ;j} sfd ldnfOlbg] / k};f vfg] wGbfdf ;+nUg 5g\ .
cfkm\gf] z/L/ g} a]r]/ Gofo g} k|efljt x'g] u/L bnfnLsf] k]zf ug{] tL dlxnfx?dWo] s]xL eg]
k]6 kfNg} vflt/ o; k]zfdf ;+nUg b]lvG5g\ eg] of}g Jofkf/ u/]/ cfkm"n] eg]h:tf] km};nf
u/fpg ;Sg] Ifdtf /fVg]dWo] s]xL dlxnfx? rflx+ cln pRr kl/jf/s} / lgs} /fd|} x}l;ot ePsfx?
klg 5g\ . o;/L Gofofno 3"; / e|i6frf/sf]
cv8fsf] ?kdf kl/ro kfpb}5 . j]nf j]nfdf x'g] cWoog cg';Gwfgn] klg of] tYonfO{ k'i6L
u/]sf] 5 . b'O{ jif{ cl3dfq ldl8of ;le{;]h OG6/g]zgnn] u/]sf] e|i6frf/ ;DaGwL u/]sf]
;j]{If0fn] cbfntnfO{ klg ;a}eGbf a9L e|i6frf/ x'g] lgsfosf] ?kdf lrq0f u/]sf] 5 .
;j]{If0f cg';f/ GofofwLzx? klg g]tf, ;/sf/L sd{rf/L / k|x/L h:t} e|i6frf/L ePsf]
;j{;fwf/0fn] atfPsf lyP . xfn} g]kfn sfg'g ;dfhn] u/]sf]] ;j]{If0fdf ^* k|ltzt
;j{;fwf/0fn] cbfntdf e|i6frf/ x'g] u/]sf] jtfPsf] k|ltj]bg k|sflzt ul/Psf] lyof] .
ctM cbfntdf df}nfpbf] e|i6frf/sf] ck/fwnfO{ k|df0fxLg cf/f]k eg]/ pDsg] ge}
lgd"{n kfg{ k|of; ug'{ h?/L 5 . -g]kfn kqsf/ dxf;+3åf/f k|bfg ul/Psf]
kmnf]l;kÚ df cfwfl/t_ jL/u+h . lji0f'/fh s';'dn] tTsfnLg
k|=lh=c=x?n] cg';Gwfg u/L
lSng lr6Ú lbO;s]sfx?sf] kmfOnx?nfO{ gf]6sf] af]6 agfPsf
5g\ . k|=lh=c= s';'dn] k|zf;sLo clws[t ?b|k|;fb v8\sfdfkm{t 7"nf7"nf
Jofkf/Lx?nfO{ af]nfpg nufO{ ;Ssn gful/stf b] eGb} 8/fO{ wDsfO{ k};f lbg]nfO{ 5'6sf/f lbg],
glbg]sf] ;Ssn gful/stf hkmt ul//x]sf]n] jL/u~hsf] ljjfbf:kb Jofkf/Lx? ql;t ePsf 5g\ . xfn} k|zf;sLo clws[t v8\sfn] 6«fG;kf]6{
Pzf]l;o;g jL/u~hsf cWoIf /fh]Gb|k|;fb u'KtfnfO{ Ps /ft y'gfdf /fvL ?k}of dfu u/]sf
lyP elgG5 glbPkl5 ;SsnL gful/stf dfu u/] . /fh]Gb| u'Ktfn] ;SsnL gful/stf a'emfP/
l/xf eP . o;}u/L jL/u~h eG;f/df sfo{/t ;ltz lu/LnfO{ y'g]/ k};f dfu ul/Psf]
lyof] . pgn] klg k};f lbg OGsf/ u/]kl5 ;Ssn gful/stf lnP/ 5f]l8Psf] lyof] .
/fh]Gb| u'Ktf / ;ltz lu/LnfO{ tTsfnLg k|=lh=c=x?n] gful/stf k|s/0fdf ;kmfO{ lbO;s]sf
lyP . o;}u/L ntf 6«]l8ªsf ;~rfns Zofds'df/ If]qLnfO{ j}zfv !& ut] k|zf;sLo
clws[t ?b|k|;fb v8\sfn] ?= !) nfv ?k}of lbg';\ geP y'gfdf /fv]/ sfjf{xL u5"{
eGb} !& ut] a]n'sf ;f9] ;ft ah];Dd k|lhcsf] Sjf6/df y'g]/ /fv] . Zofds'df/
If]qLn] k};f lbg OGsf/ u/]kl5 pgL;+u klg ;Ssn gful/stf dfu ul/of] . ;Ssn gful/stf
a'emfP/ l/xf ePkl5 ljdz{;+u k|ltlqmof JoQm ub}{ Zofd h};jfgL eG5g\ æd]/f] gful/stf
olb unt 5 eg] To;dfly nueu cfwf bh{g k|lhcx?n] cg';Gwfg u/]/ dnfO{ lsg lSng lr6 lbP .
k};f lbP ;a} 7Ls k};f glbP ;a} a]l7s eGg] kl/kf6Lsf] ;+:yfut ljsf; ePsf] 5 .Æ lhNnf k|zf;g sfof{nosf] /]s8{af6 b]lvPsf]
k|df0f cg';f/ ldlt @)%%÷(÷#) ut] tTsfnLg ;xfos k|d'v lhNnf clwsf/L b'uf{ kf]v/]nn]
Zofds'df/ If]qLnfO{ lSng lr6 lbPsf lyP . To;}u/L ldlt @)%&÷!@÷% ut] u[x
dGqfnonfO{ Ps kq n]vL tTsfnLg k|lhc bf]nvaxfb'/ u'?ªn] Zofds'df/ If]qL j+zh gful/s g}
ePsf] pNn]v ug'{ePsf] lyof] . ldlt @)%*÷*÷@% ut] kq ;+Vof !^) åf/f u[x dGqfnonfO{
k|lhc gf/fo0fuf]kfn dn]uf]n] ToxL cfzosf] kq k7fpg' ePsf] lyof] . k'gM ldlt @)%(÷^÷!! ut] kq;+Vof d' %-ª_
)%)÷)^) r=g+= ##% df u[x dGqfnonfO{ ;Daf]wg ub}{ Zofds'df/ If]qL u}/ g]kfnL gePsf] pNn]v
ub}{ k|lhc cAb'n/O{; vfn] kq k7fPsf lyP . If]qLsf] gful/stfdfly @)%% ;fndf
ph'/L k/]sf] lyof] . To;kl5 k'/fgf k|lchx?n] cg';Gwfg u/]/ cfcfkm\gf]
/fo;lxtsf] k|ltj]bg u[x dGqfnodf Zofds'df/ h};jfgLsf] xsdf k7fO{ ;lsPsf] bfaL lhNnf k|zf;g
sfof{nosf Ps sd{rf/Lsf] /x]sf] 5 . k|lhc s';'ddfly cfkm\g} >LdtL zfGtfnfO{ lghL
;lrj lgo'lQm u/]/ lghL ;lrjsf] kfl/>ldsdf nf]e u/]sf] cf/f]k klg nfUb} cfPsf] 5 . bLk]Gb| rf}xfg |
. :yfgLo ;dfrf/ .. ;DkfbsLo .. ljrf/ .. :tDe .. cy{tGq .. cGtjf{tf{ .. Past .
| Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np 2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566, Fax: 977 1 4225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US ABOUT US HOME ADVERTISE WITH US |