mainlogo2.jpg (11011 bytes)


:yfgLo ;dfrf/



09 May, 2003, Baishakh  26th,  2060.

lkmSsndf kfgL

Onfd . Onfd lhNnfsf] k"jL{ Jofkfl/s s]Gb| lkmSsn ahf/sf afl;Gbfx?n] $ s/f]8eGbf a9L nufgLsf] vfg]kfgL pkef]u ug{ kfpg] ePsf 5g\ . Pl;ofnL ljsf; a}+s / :yfgLo afl;Gbfsf] cfly{s ;xof]udf ;~rfng x'g] ;f] cfof]hgfsf] nflu ;+emf}tf ;DkGg e};s]sf] 5 . !* dlxgfdf ;DkGg x'g] ;f] cfof]hgfsf] nflu s'n nfut $ s/f]8 #* nfv *^ xhf/ % ;o !* ?k}of“ /x]sf] / cfof]hgfsf] nflu Aoxf]g'{ kg]{ /sd :yfgLo pkef]Qmfsf] tkm{af6 k|f/lDes !% k|ltzt @) nfv &$ xhf/ ?k}of“ ;+emf}tfsf] a]nfdf a'emfO;s]sf] s'/f Ol~hlgo/ jL/]Gb|k|;fb zfxn] ljdz{nfO{ atfpg'eof] . uf]v]{ uflj;sf] >Lvf]nf d'xfgaf6 d'Vo kfO{k nfOg NofOg] / @* lsnf]ld6/ nfdf] ljt/0f nfOg x'g] s'/f zfxn] atfpg'eof] .

k|fljlwssf cg';f/ of]hgfsf nflu ljt/0f RofDa/ b'O{, 6\of+sL $ k|];/ a|]s 6\of+sL @, eNe RofDa/ ^%, 6«fG;ld;g kfOk nfO{g @$ xhf/ # ;o &) ld6/ / lat/0f kfOk nfO{g @^ xhf/ $ ;o %! ld6/ nfUg]5 . To:t} cfof]hgfsf] ;+/rgf cg';f/ OG6]s !, ! ;o *^ 3gld6/sf % kf]v/L /xg]5g\ . oL kf]v/Laf6 * ;o ^$ j6f lghL / @* ;fd'bflos wf/faf6 kfgL ljt/0f ul/g]5 .  lkmSsn vfg]kfgL tyf ;/;kmfO{ pkef]Qmf ;ldltn] cfof]hgf ;DkGg e};s]kl5 lghL wf/faf6 kfgL k|of]u ubf{ dfl;s @ ;o ^$, ;+o'Qm wf/faf6 ! ;o %^ Pj+ ;fd'bflos wf/faf6 kfgL k|of]u ug]{ k|To]sn] &% ?k}of“ dfl;s z'Ns ltg'{kg]{ to u/]sf] 5 .

o;/L ;~rfng x'[g] vfg]kfgL of]hgfaf6 lkmSsuflj;sf @ / ^ j8f k"/} Pj+ af“sL #, %, &, * / ( g] j8fdf ;]jf k'Ug] s'/f pkef]Qmf ;ldltsf cWoIf b'uf{ a/fnn] atfpg'eof] . ;fy} cfof]hgfaf6 ;f] If]qsf * ;o ## 3/sf $ xhf/ ( ;o @# hg;+VofnfO{ k|ToIf nfe k'Ug]5 .

3f]8fdf 6f9faf6 af]s]/ NofPsf] kfgL Ps 8]9 ln6/;Dd lsg]/ rnfpg' kg]{ lkmSsnaf;Lx? $     s/f]8eGbf a9Lsf] vfg]kfgL of]hgf ;'? x'g nfu]sf]df v'zLn] ub\ub\ ePsf 5g\ .


;/sf/L sfof{non] g} dx;'n gltbf{

;'g;/L . nfdf] ;dob]lv ljB't\sf] pkof]u u/]/ dx;'n gltg]{ w/fg gu/ If]qsf ljleGg ;+3 ;+:yf tyf JolQmx?sf] gfd sfnf];"rLdf /fvL g]kfn ljB't\ k|flws/0f zfvf sfof{no w/fgn] tLgk':tf;lxtsf] gfdfjnL ;fj{hlgs u/]sf] 5 .

ljleGg JolQm tyf ;+3 ;+:yfaf6 hDdf # s/f]8 ^* nfv #( xhf/ $# ?k}of“ p7fpg af“sL /x]sf] / ;f] /sd p7fpgsf nflu Jofks kxn ubf{ klg g;lsPsf sf/0f tL u|fxsx?sf] gfd sfnf];"rLdf /fvL sf/jfxL cufl8 a9fPsf] g]kfn ljB't\ k|flws/0f zfvf sfof{no w/fgsf k|d'v ;'zLns'df/ ofbjn] atfpg'eof] .

o;/L sfnf];"rLdf gfd ;fj{hlgs ePsf ;+3;+:yf tyf JolQmx?dWo]df ;j}eGbf a9L dx;'n ltg{ af“sL /x]sf] w/fg gu/kflnsfsf] @ s/f]8 !$ nfv %$ xhf/ @ ;o *& ?k}of“ /x]sf] 5 eg] ;j}eGbf sd dx;'n ltg{ af“sL w/fg hgky lgjf;L k'ik e§/fO{sf] $ ;o ^) ?k}of“ /x]sf] 5 . o;}u/L sfnf];"rLdf k/]sf ljleGg ;+3 ;+:yfdf ;'g;/L df]/+u l;+rfO cfof]hgf ^) nfv &( xhf/ # ;o @(, bLk]Gb| k|x/L af]l8{ª :s'n w/fg $ nfv #^ xhf/ * ;o $@, s]Gb|Lo k|ljlw SofDk; xfQL;f/ w/fg $ nfv &# xhf/ & ;o %!, lk;hf]g l/lqmP;g w/fg ! nfv @^ xhf/ ! ;o %^ / gDa/ @ lkmN8 Aof/]s km';|] w/fg @ nfv #) xhf/ ( ;o ^^ ?k}of“ /x]sf 5g\ .

o;}u/L, k|flws/0fnfO{ dx;'n glt/L sfnf];"rLdf k/]sfdf s'naxfb'/ ljZjsdf{, v8\uaxfb'/ /fO{ u0f]zs'df/ v8\sf nufotsf @ ;o @* JolQm tyf ;+3 ;+:yfx? /x]sf 5g\ .

w/fg gu/kflnsfsf ;"rgf tyf ;Dks{ clws[t u0f]zk|;fb vltj8fsf cg';f/, w/fg gu/kflnsf / gu/kflnsf cGtu{t /x]sf sfof{nox?sf] dx;'n ljB't k|flws/0fnfO{ ltb}{ cfPsf] t/ w/fg gu/el/ an]sf] aQLsf] dx;'n eg] glt/]sf] s'[/f yfxf ePsf] 5 . o;} ljifodf vltj8f eGg'x'G5– …g]kfn clw/fHoel/sf gu/kflnsfx?n] ljB't\ k|flws/0fnfO{ kf]ndf an]sf] aQLsf] dx;'[n ltg]{ u/]sf 5}gg\ . o; ljifodf ljB't\ k|flws/0f / gu/kflnsfaLr ;Demf}tf g} /x]sf] 5 . lsgls xfdLn] klg ljB't\ k|flws/0f;“u} gu/ If]q leq lah'nLsf] kf]n uf8]jfkt z'Ns lnPsf 5}gf}+ . ctM of] cfk;L ;Nnfx / ;dembf/Ldf ;'Nemfpg' kg]{ ;d:of xf] .


kf]v/fdf ko{6s a9\b}5g\

kf]v/f . k|To]s jif{ ljb]zL ko{6sx? el/Psf] xf]6ndf gof“ jif{;“u} :jb]zL ko{6s vrfvr el/+bf ko{6g Joj;foLx? bluPsf 5g\ . ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ePsf] o'4lj/fd;+u} d'n'sdf 5fPsf] zflGtn] ubf{ gof“ jif{ dgfpg :jb]zL ko{6sx?sf] rxnkxn a9]sf] /]i6'/]G6 P08 af/ P;f]lzo;gsf cWoIf lji0f' u'?ªn] ;'gfP .

u'?ªs} egfOdf kf]v/fsf tfn, u'kmf, glhs}sf] ;/fËsf]6 ufp“af6 b]lvg] ;"of]{bo, zflGt :t'k nufotsf 7fp“x?df e/k'/ dgf]/~hg kfpg] x'“bf ko{6sx?sf] ;+Vof a9]sf] xf] . y'k|} u]:6 xfp; xf]6nx? ko{6sn] el/Psf 5g\ . If]qLo xf]6n ;+3sf ;Nnfxsf/ lgns07 zdf{n] ljdz{;+u eGg'eof]– ut jif{sf] t'ngfdf clxn] ljb]zLeGbf :jb]zLx? w]/} ;+Vofdf kf]v/f lelqPsf 5g\ .

oxf“ cfGtl/s ko{6s leœofpg] cleofgdf If]qLo xf]6n ;+3 -xfg_ / g]kfn ko{6g af]8{sf] ;xof]udf …hfp“ x} kf]v/fÚ sf] cleofg klg NofOPsf] 5 . ;f] cleofgsf] k|rf/–k|;f/ sf7df8f}+, lj/f6gu/, jL/u+h / w/fgdf ul/Psf] lyof] . cleofgdf kf]v/fsf ljleGg :t/sf %% j6f xf]6nx?nfO{ $ ju{df af8L tLg lsl;dsf Kofs]h agfOPsf] ;Nnfxsf/ lgns07 zdf{n] atfP .

gjjif{s} cj;/df :yfgLo lbk]Gb| ;efu[xdf o'–/] P08 gjLg u|'kåf/f kk Jof08x?sf] ;f+uLlts sfo{qmdsf] cfof]hgf ul/Psf] lyof] . ptf tfn lsgf/ / 5f]/]kf6gsf] ljljw sfo{qmdn] ko{6sx?nfO{ yk dgf]/~hg lbPsf] lyof] .

gof“ jif{sf sf/0f clxn] w]/} ko{6sx? cfPsf 5g\ . km]jftfn 8'Ëf Joj;foL ;+u7gsf cWoIf a'l4 g]kfnLn] ljdz{;+u eGg'eof] …oxf“ btf{ ePsf ;ft ;o 8'Ëfx? kfnf] cg';f/ ;~rfng ul/Psf] 5 .Ú

ko{6g sfof{non] kf]v/f lelqg] ko{6s?sf] tYof+sdf ;g\ !((@ df ^( xhf/ $(, !((# df %^ xhf/ % ;o ((, ;g\ !(($ df %( xhf/ @ ;o !, ;g\ !((% df %# xhf/ ! ;o *@, ;g\ !((^ df ^* xhf/ % ;o $, ;g\ !((& df (@ xhf/ & ;o !&, ;g\ !((* df ! nfv # xhf/ (%, ;g\ !((( df ! nfv % xhf/ % ;o $^, ;g\ @))) df (% xhf/ (%, ;g\ @))! df & nfv & xhf/ * ;o %# sf] ;+Vofdf ko{6s cfPsf lyP eg] ;g\ @))@ df !^ xhf/ % ;o !@ hgf :jb]zL ko{6s kf]v/f lelqPsf lyP .

oxf“ ko{6s Joj;fo ckgfP/ hLljsf ug]{x? sl/a @) k|ltzt /x]sf 5g\ .

– /dg lu/L


dfnkf]t / gfkLdf hgtfnfO{ ;f:tL

wgs'6f . lhNnfsf] dfnkf]t sfof{no / gfkL zfvf sfof{nodf sfof{noaf6 eO/x]sf sfd sf/afxL, ;]jf ;'ljwfdf Jofks clgoldttf ;fj{hlgs eO/x]sf] 5 .

;/sf/n] hgtfnfO{ ;'–zf;g / :jR5 k|zf;gsf] k|Tofe"lt u/fpg hgtfsf sfd l56f],  5l/tf] / lgod;+ut 9+un] u/L ;]jf k|bfg ug{ /fi6«;]js sd{rf/Lx¿nfO{ k6s–k6s lgb]{zg lbP tfklg ;/sf/sf] pQm lgb]{zgsf] cj1f ub}{ wgs'6f lhNnfsf] dfnkf]t / gfkL zfvf sfof{no nufotsf ljleGg ;/sf/L sfof{nox?df ;j{;fwf/0f u/La hgtfx¿ cfkm\gf] sfd lnP/ sfof{nodf hf“bf sfd ug'{eGbf cufl8 k};f dfUg], k};f glbPdf emGem6 tyf b'Mv lbg] / sfd ;d]t l9nf ug]{ u/]sf] km]nf k/]sf] 5 .

hgtf;“u k|ToIf ;DaGw /x]sf] dfnkf]t sfof{no / gfkL zfvfh:tf ;/sf/L sfof{nox¿df u/La tyf ;j{;fwf/0f hgtfx¿ PSn} sfd lnP/ hf“bf p;sf] sfd gug]{ Ph]G6dfkm{t\ uof] eg] dfq sfd ul/lbg] / k};f lbPg eg] Psl5gdf x'g] sfdnfO{ klg tLg, rf/lbg kl5 cfpg" eGb} hgtfsf ;]jf ug{ a;]sf tL sfof{nosf sd{rf/Lx¿n] b'Mv lbg] u/]sf] hgu'gf;f] a9]/ uPsf] 5 .

– ljho;Gtf]ifL /fO{


w/fgjf;Ln] cfGbf]ng ug]{

;'g;/L . ;ftf}+ ljB't\ of]hgf cGtu{t w/fg !( sf] tLgs'g]df lgld{t ##÷!! s]eL Ifdtfsf] 6«fG;kmd{/ vgf/df ;fg{ nfu]sf] yfxf kfPkl5 w/fgaf;Lx? ljB't\ k|flws/0f;“u cfqmf]lzt ePsf 5g\ .

g]kfn ljB't\ k|flws/0f, O6x/L ljt/0f s]Gb|n] xfn} af]nkq cfx\jfg u/L …Onf]S6«f]d]sflgs sG;N6]06Ú gfds sDkgLnfO{ $ nfv () xhf/df ;f] 6«fG;kmd{/ vgf/ ;fg{sf nflu 7]Ssf lbPsf] lyof] .

w/fgdf /x]sf] 7"nf] Ifdtfsf] ;f] 6«fG;kmd{/ cGoq ;fg{ nfu]sf] s'/f yfxf kfPkl5 g]kfnL sf+u|]; / Pdfn]sf k|ltlglwx? ljB't\ k|flws/0fsf] sfof{no w/fgdf 8]lnu]zg uPsf lyP . k|flws/0fdf uO{ 8]lnu]zg 6f]nLn] s'g} klg xfntdf w/fgaf6 6«fG;km/ ;fg{ glbg] ljrf/ JoQm ub}{ 6«fG;kmd{/ ;fg]{ of]hgfnfO{ rf“8} g;RofP w/fgaf;Lx? ;f] of]hgflj?4 cfGbf]lnt x'g] r]tfjgL lbPsf 5g\ .

w/fgdf /x]sf ;dfg Ifdtfsf b'Oj6f 6«fG;kmd{/af6 wgs'6f / t]x|y'dsf] ljB't\ nfOgaf6 ;d]t lgolGqt x'“b} cfO/x]sf] / oxf“af6 Pp6f x6fOPkl5 w/fgaf;Lx?n] nf]8;]l8ªsf] 7"nf] ;d:of em]Ng' kg]{ k|fljlwsx? atfp“5g\ .

aLkL sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fgdf 8]G6n lzIf0f :yfkgfy{ yk ljB't\sf] dfu eO/x]sf] / Pp6f 6«fG;kmd{/ dfq} oxf“ /xg] xf] eg] w/fg c“Wof/f] x'g ;Sg] ljz]if1x? atfp“5g\ .

;f] k|lti7fgsf] vfg]kfgLsf nflu xfn;Dd w/fgaf6} ljB't\ cfk"lt{ ug]{ Joj:yf ldnfOPsf] 5}g . w/fgdf vfg]kfgL tfGgsf nflu k|of]u ul/g] ljB't\ xfn O6x/L zfvfaf6} cfO/x]sf] 5 . vfg]kfgLnfO{ w/fgaf6} ljB't\ k|bfg ug]{ xf] eg] Pp6f dfq 6«fG;kmd{/n] nf]8 yfDg g;Sg] k|fljlwsx?sf] cg'dfg /x]sf] 5 .

ljB't\ k|flws/0f k"jf{~rn k|d'v o'unlszf]/ ;fx o;nfO{ Pp6f ;fdfGo k|lqmof atfpg'x'G5 . w/fgdf Pp6} 6«fG;kmd{/n] b'O{ jif{;Dd wfGg ;Sg] ljrf/ JoQm ub}{ Ps jif{leqdf w/fgnfO{ Pp6f gof“ 6«fG;kmd{/ pknAw u/fpg] cfZjf;g lbnfpg'x'G5 .

%) nfveGbf a9L d"No kg]{ ;f] 6«fG;kmd{/ k'gM vl/b u/]/ w/fgdf Nofpg d'l:sn x'g] ;DalGwt lj1x?sf] bfjL 5 . o;} ljifodf cfklQ k|s6 ub}{ Ps w/fgjf;L k|Zg u5{g\– ævgf/df rflxPsf] lyof] eg] gof“ lsg]sf] eP eOxfNYof] lg w/fgsf] lsg n}hfg' <Æ


¿kGb]xLdf k|s[ltsf] tf08j

e}/xjf . ?kGb]xLsf] blIf0fL e]udf @) ut] dWo/ftb]lv rn]sf] k|r08 cf“lwa]x/L / eLif0f cl;gfkfgLsf] df/n] lhNnfsf] s[lif / cf}Bf]lus If]qn] s/f]8f}+sf] xfgL gf]S;fgL a]xf]g'{sf] ;fy} kf“r ;o kl/jf/ 3/af/ljxLg ePsf 5g\ . ljB't\ k|;f/0f nfOgsf c;+Vo kf]n / s]xL 6«fG;kmd{/x? 9Nbf lhNnfsf] blIf0f klZrdsf] cf}Bf]lus, zx/L / u|fdL0f If]q cem}+ cGwfsf/df 8'a]sf] 5 . ef}lts ?kdf ?kGb]xLn] k|fs[lts k|sf]ksf] sf/0f o; cl3 olt w]/} Iflt Joxf]g'{ k/]sf] lyPg .

Ps 306f hlt !%) b]lv @)) ls=ld=k|lt306fsf] j]un] rn]sf] cf“lwj]x/Ln] u/]sf] xfgL gf]S;fgLeGbf klg To;kl5sf] ljzfn cfsf/sf cl;gfsf] jiff{ / clj/n d';nwf/] kfgLn] 7"nf] Iflt k'¥ofPsf] 5 . n'lDagL If]qnfO{ Tolt Iflt gk'¥ofPtf klg klZrdsf Psnf, hf]u8f, ?b|k'/, dl;gf, lji0f'k'/f, t]g'[xjf / blIf0fL e]udf kg]{ dr{j/ If]qsf %)) eGbf a9L sRrL 3/ / 6x/fx? Wj:t kf/]sf] 5 . e}/xjfsf] klZrddf kg]{ u'vld“ofsf] uf]gfxfd / :yflkt 7"nf pBf]ux?nfO{ cf“lwa]x/L / cl;gfkfgLn] s/f]8f}+sf] Iflt Aoxf]g'{ k/]sf] 5 . tLg dlxgf cl5 dfq} ;~rfngdf cfPsf] hubDjf l;Gy]l6s k|f=ln=sf] $% xhf/ ju{km'6 P;j]:6;sf] 5fgf cl;gfn] l5ofl5of kfbf{ ^) nfv ?k}of“ vr{ u/]/ lgdf{0f ul/Psf] 5fgf k"0f{tM sfd gnfUg] ePsf] 5 eg] 5fgfsf xhf/f}+ 7'n7"nf Kjfnaf6leq l5/]sf] cl;gf / clj/n jiff{sf] kfgLn] cli6«\ofaf6 lemsfPsf] cTofw'lgs sDKo'6//fO{h d]l;gx?df kfgL k:bf !@ s/f]8 ?k}of“sf] KnfG6nfO{ s] slt Iflt k'¥ofPsf] 5 olsg u/]/ eGg ufx|f] 5 . ToxL If]qdf :yflkt l/nfoG; k]k/ dLn, l;4fy{ km\nfj/ / cfon dLn / lgdf{0ffwLg cj:yfdf /x]sf] Pp6f l;d]G6 pBf]un] klg nfvf}sf] Iflt Aoxf]g'{ k/]sf] 5 . l/nfoG;sf] d]l;g3/sf] 5fgf p8\gfn] / ePsf] 6Lgsf] 5fgfnfO{ cl;gfn] Kjfn} Kjfn agfPsf]n] dLn xfp;sf] d]l;g h]g]6/ / tof/L sfuhnfO{ 7"nf] Iflt Aoxf]g'{ k/]sf] 5 . l;4fy{ km\nfj/ dLn / cfon dLnsf] 5fgf p8]sf] / kvf{n 9n]sf]n] nfvf}+sf] sRrf dfn / tof/L d}bf ;8\g yfn]sf] 5 .  lbgdf * 6geGbf a9L kf]nL k|f]klng l;Gy]l6s ;L6 pTkfbg ug]{ hubDjf l;Gy]l6S;sf] d'Vo ahf/ ef/t ePsf]n] em08} Ps dlxgf hlt ;f] pBf]u aGb /xg] cj:yfdf k'u]sf]n] ljb]zL d'b|f cfh{gdf ;d]t wSsf k'u]sf] 5 . e}/xjfdf o'lge;{n sn]h ckm d]l8sn ;fOG;]; tyf lzIf0f c:ktfnsf] !$ km['6eGbf klg cUnf] kvf{nsf] ;of}+ /+uLg lkm6 ^ 7fp“af6 Wj:t x'“bf / c:ktfn ejg / 5fqfaf;x?sf] klZrdlt/sf zLzfsf em\ofnx? ;a} g} cl;gfn] rsrfr'/ agfp“bf / SofDk; If]qsf] ejgx?nfO{ ;d]t 7"nf] Iflt k'¥ofp“bf nfvf}+sf] Iflt Aoxf]g'{ kg]{ lglZrt 5 . To:t} e}/xjfsf :t/Lo xf]6nx? lgjf{0ff / kjg OG6/g]zgnn] klg s]xL Ifltsf] ;fdgf ug'{k/]sf] 5 . ?kGb]xLsf] blIf0f klZrd efu t/sf/L / kmnkm"n pTkfbgdf dxTjk"0f{ e"ldsf lgjf{x ub}{ cfPsf]n] bzx/L / sk'/Lhtf pTs[i6 cf“k / lnrL Pj+ df};d cg';f/sf] t/sf/L v]tL k"0f{tM gi6 x'“bf s/f]8f}+sf] Iflt ePsf] 5 . @! ut] laxfg ?kGb]xLdf k|s[ltn] dRrfPsf] tf08jnfO{ :yfgLo afl;Gbfn] k|s[ltsf] ljb|f]x / tf08jsf] ?kdf lnPsf 5g\ .


y'k|}n] k]ZsL lt/]sf 5}gg\

gjnk/f;L . lhNnf ljsf; ;ldlt gjnk/f;Ln] lgjt{dfg hgk|ltlglwx?, ;+3, ;+:yfsf k|ltlglw / ufp“ ljsf; ;ldltsf ;lrjx?nfO{ k]ZsL km5\of}{6 ug{ tfs]tf u/]sf] 5 .

ljsf; lgdf{0f sfo{sf] nflu lhNnf ljsf; ;ldltåf/f gub jf lhG;L lnP/ hfg]x?nfO{ lhNnf ljsf; ;ldltn] x/–lx;fa km5\of}{6 ug{ tfs]tf ul/Psf] :yfgLo ljsf; clwsf/L gf/fo0fk|;fb sfkm\n]n] atfpg'eof] .

cf=j= @)%*÷)%( ;Dd cfTdlge{/ sf]iftkm{ @* nfv &# xhf/ ^%@=*), lhlj; cg'bfg tkm{ ! s/f]8 ^@ nfv *^ xhf/ @((=%), lhlj; sf]iftkm{ $^ nfv (! xhf/ (#!, lhDd]jf/L 5'6tkm{ #! nfv % xhf/ u/L lhlj; sf]iftkm{ @ s/f]8 $! nfv *^ xhf/ * ;o (# ?k}+of !( k};f a/fa/ km5\of}{6 x'g af“sL /x]sf] 5 .

o;}u/L n'lDagL c~rn u|fdL0f vfg]kfgL cfof]hgf cGt/ut ^( nfv @$ xhf/ ;fdflhs ;'/Ifftkm{ #! nfv $$ xhf/ @%$=#$, lgjf{rg If]q ljsf;tkm{ !# nfv &^ xhf/ $)) ?k}of“, :yfgLo ljsf; lgdf{0ftkm{ $,)*,))) u/L hDdf # s/f]8 ^) nfv $) xhf/ ?k}of“ km5\of}{6 x'g af“sL /x]sf] n]vfkfn gfy' If]qLn] atfpg'eof] .

k]ZsL km5\of}{6sf] af/]df :yfgLo ljsf; clwsf/L sfkm\n];+u ;Dks{ /fVbf pxf“ eGg'x'G5– sfo{ ;DkGg ePsf] aLn e/kfO{ ga'emfPsf], sfo{ d"Nof+sg x'g g;Sg' / sfd g} gx'g'h:tf sf/0fn] k]ZsL km5\of}{6 x'g g;s]sf] atfpg'x'G5 .


aL=kL=k|lti7fgdf bd lbj;

;'g;/L . ;fdfGo af]nrfnsf] efiffdf …bdsf] la/fdLÚ eg]/ lrlgg] Zjf;÷k|Zjf;;DaGwL /f]u pkrf/kZrft\ k"0f{?kn] lgjf/0f x'g] /f]u geO{ o;sf] /f]syfd dfq ug{ ;lsG5 eGg] s'/f cem}+ klg w]/} dflg;nfO{ yfxf eO{ g;s]sf] s['/f aL=kL=sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fgsf Zjf;÷k|Zjf;;DaGwL ljz]if1 8f= g/]Gb| e§n] atfpg'ePsf] 5 .

g]kfnd} klxnf]k6s Zjf;÷k|Zjf;;DaGwL /f]unfO{ 5'§} :jf:Yo ;d:ofsf ?kdf klxrfg u/L P8N6 r]i6 lSnlgs :yfkgfu/L pkrf/ ub}{ cfPsf] ;f] k|lti7fgdf ljZj bd/f]u lbj;sf cj;/df d+unaf/ cfof]lht Ps sfo{qmddf 8f= e§n] ;f] s'/f atfpg'ePsf] xf] .

sfo{qmddf pkl:yt clwsf+z lrlsT;sx?n] w'd|kfgn] :jf:Yodf kfg]{ bL3{sfnLg c;/sf af/]df ;d'bfo cgle1 /xg' g} bd/f]usf] d'Vo sf/0f /x]sf] u|fdL0f ;dfhsf cleefjsx? g} o;sf] hf]lvdaf/] cgle1 /xg] ePsfn] ;fg} pd]/b]lv w'd|kfg ug]{ cEof;sf sf/0f Zjf;÷k|Zjf; ;DaGwL /f]usf] cj:yfdf ;'wf/ cfpg g;s]sf] tYo pNn]v ub}{ of] hf]lvdnfO{ x6fpg hgr]tgfafx]s csf]{ ljsNk g/x]sf] lrlsT;sx?n] bfaL u/]sf 5g\ .

cGo sf/0fn] klg Zjf;÷k|Zjf; ;DaGwL /f]u x'g;S5 tyflk clwsf+z o; /f]uaf6 ;+qmldt /f]uLx?n] r'/f]6 ;]jg ug]{ u/]sf] kfOPsf] 5 . k/Dk/fut ?kdf hlGdP nuQ} aRrfnfO{ sf]Onfn] ;]Sbf sfj{g8fO{cS;fO8 k|efljt eO{ Zjf;÷k|Zjf; ;DaGwL ;d:of pTkGg x'g] ub{5 . o;}u/L clwsf+z u|fdL0f dlxnfx?nfO{ efG;fsf] w'jf“af6 klg of] /f]u nfUg] u/]sf] ;DalGwt lj1x?n] atfPsf 5g\ . ljZjdf !* jif{ d'lgsf %) nfv o'jf Zjf;÷k|Zjf; ;DaGwL /f]uaf6 kLl8t /x]sf] / To;eGbf dflysf #) nfv bL3{ /f]uL /x]sf] s'/f atfp“b} afn/f]u ljz]if1 8f= ?kf l;+xn] xfn ef/tdf dfq} $) k|ltzt % b]lv ^ jif{ ;d"xsf o; k|sf/sf] /f]uaf6 kLl8t /x]sf] atfpg' ePsf] 5 . g]kfndf o; /f]usf af/]df xfn;Dd cflwsfl/s tYof+s 5}g . 7Ls Ps jif{sf] cjlwdf k|lti7fgåf/f ;~rflnt lSnlgsdf pkrf/fy{ k"jf{~rnsf ao:s /f]uLx?sf] dfq ;+Vof ^ ;o /x]sf] 5 .

o;/L Zjf;÷k|Zjf; ;DaGwL ;d:ofn] lbglbg} a9fjf kfpg'df w'd|kfghGo r'/f]6sf] k|efjsf/L k|rf/sf] t'ngfdf hf]lvdsf] k|rf/ sd ePsf] atfOPsf] 5 . clwsf+z lj1x?n] ;/sf/L gLlt g} hg:jf:Yosf] kIfdf g/x]sf] sf/0f w'd|kfg lj/f]wL k|rf/ cf]em]ndf k/]sf] cf/f]k nufp“b} ;/sf/n] r'/f]6sf] k|rf/nfO{ tTsfn lgoGq0f ug{ ;fj{hlgs :yndf To:tf] k|rf/ k|ltalGwt ub}{ v]ns'bnufotsf ;fdflhs c+ux?nfO{ w'd|kfgsf] lj1fkgaf6 ;~rfng ug{ lg?T;flxt ug'{kg]{ wf/0ff JoQm u/]sf 5g\ .


d}gfnLsf] pkrf/df a]jf:tf

sf7df8f}+ . sl/a 8]9 dlxgf cufl8 /f}tx6sf] lghu9df ;8s b'3{6gfdf k/L pkrf/fy{ sf7df8f}+sf] jL/ c:ktfndf egf{ ePsf snfsf/ kjg d}gfnLk|lt g]kfnL rnlrq pBf]un] j]jf:tf u/]sf] 5 .

bh{gf}+ rnlrqdf clego ul/;s]sf Pj+ cfkm}+åf/f lgld{t rnlrq lk+h8fsf nflu pTs[i6 vngfossf] e"ldsfdf df]zg lkSr/ cjf8{ kfO;s]sf kjg d}gfnL ut kmfu'g * ut] uDeL/ ;8s b'3{6gfdf k/]sf lyP . rnlrq …lzjzlQmÚdf clego ug]{ l;nl;nfdf gf/fo0fu9 k'u]sf d}gfnL kmfu'g & ut] x]6f}+8fdf a;L * ut] ;nf{xL * l:yt cfkm\gf] 3/tkm{ df]6/;fOsndf hf“b} ubf{ b'3{6gf ePsf] lyof] . pgn] rnfPsf] df]6/;fOsnnfO{ w'|jtf/f 6«feN;n] 7Ss/ lbPsf] atfOG5 .

xfn jL/ c:ktfndf pkrf/ u/fO/x]sf kjgsf]   6fpsf]df uDeL/ rf]6 nfu]sf] 5 . pgL :ki6 af]Ng / lx+88'n ug{ g;Sg] cj:yfdf 5g\ . b'3{6gfsf] sl/a Ps dlxgfkl5 dfq} pgsf] xf]z cfPsf] lyof] .

o;}aLr kjgsf] b'3{6gf ePsf] tLg dlxgf k'Ug nfUbf klg rnlrq ;+3, ;DalGwt ;+:yfx?n] pgsf] pkrf/df ;xof]u gu/]sf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . kjgsf] pkrf/df ;lqmo kfl/jfl/s ;|f]tsf cg';f/ pgnfO{ c:ktfn egf{ ug]{ ;dodf cfPsf snfsdL{x? clxn] pgnfO{ e]6\g hfg klg 5f8]sf 5g\ . kjgsL cfdfn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ …xfn;Dd pgsf] pkrf/df b'O{nfv vr{ e};s]sf] 5 eg] ;Dk"0f{ vr{ a]xf]g'{ kg]{ w|'jtf/f 6«feN;n] %) xhf/ ?k}+of lbP klg Ps dlxgfb]lv ;Dks{ klg u/]sf] 5}g .Ú

kjg rnlrq snfsf/ ;+3 / lgdf{tf ;+3sf ;b:o x'g\  . t/, b'j} ;+3n] pgsf] pkrf/df rf;f] gb]vfPsf] ljifodf k|Zg ubf{ snfsf/ ;+3sf cWoIf s[i0f dNnn] eg] æxfdLn] k|f/lDes pkrf/df 8fS6/ vf]Hg]b]lv cGo ;xof]u u/]sf xf}+ t/ To;kl5 eg] kjg cfkm}+ lgdf{tf x'g\ . To:tf] pkrf/ ug{ g;Sg] h:tf] nfUb}g .Æ s]xL ;do cufl8 >Lif sfsL{n] cfTdxTof ubf{ cfkm\gf ;a} sfd aGb u/L ;8sdf cf]ln{Psf rnlrqsdL{x? clxn] eg] c:ktfnsf] z}+ofdf 56k6fO/x]sf kjgnfO{ j]jf:tf u/L u'6aGbLd} d:t ePsf 5g\ . lk+h8fkZrft kjgn] lgdf{0f u/]sf] bf];|f] rnlrq …lblb–alxgLÚ sf] ;ft lbgsf] dfq} 5fof+sg af“sL /x]sf] 5 .


y'k|}n] k]ZsL lt/]sf 5}gg\

gjnk/f;L . lhNnf ljsf; ;ldlt gjnk/f;Ln] lgjt{dfg hgk|ltlglwx?, ;+3, ;+:yfsf k|ltlglw / ufp“ ljsf; ;ldltsf ;lrjx?nfO{ k]ZsL km5\of}{6 ug{ tfs]tf u/]sf] 5 .

ljsf; lgdf{0f sfo{sf] nflu lhNnf ljsf; ;ldltåf/f gub jf lhG;L lnP/ hfg]x?nfO{ lhNnf ljsf; ;ldltn] x/–lx;fa km5\of}{6 ug{ tfs]tf ul/Psf] :yfgLo ljsf; clwsf/L gf/fo0fk|;fb sfkm\n]n] atfpg'eof] .

cf=j= @)%*÷)%( ;Dd cfTdlge{/ sf]iftkm{ @* nfv &# xhf/ ^%@=*), lhlj; cg'bfg tkm{ ! s/f]8 ^@ nfv *^ xhf/ @((=%), lhlj; sf]iftkm{ $^ nfv (! xhf/ (#!, lhDd]jf/L 5'6tkm{ #! nfv % xhf/ u/L lhlj; sf]iftkm{ @ s/f]8 $! nfv *^ xhf/ * ;o (# ?k}+of !( k};f a/fa/ km5\of}{6 x'g af“sL /x]sf] 5 .

o;}u/L n'lDagL c~rn u|fdL0f vfg]kfgL cfof]hgf cGt/ut ^( nfv @$ xhf/ ;fdflhs ;'/Ifftkm{ #! nfv $$ xhf/ @%$=#$, lgjf{rg If]q ljsf;tkm{ !# nfv &^ xhf/ $)) ?k}of“, :yfgLo ljsf; lgdf{0ftkm{ $,)*,))) u/L hDdf # s/f]8 ^) nfv $) xhf/ ?k}of“ km5\of}{6 x'g af“sL /x]sf] n]vfkfn gfy' If]qLn] atfpg'eof] .

k]ZsL km5\of}{6sf] af/]df :yfgLo ljsf; clwsf/L sfkm\n];+u ;Dks{ /fVbf pxf“ eGg'x'G5– sfo{ ;DkGg ePsf] aLn e/kfO{ ga'emfPsf], sfo{ d"Nof+sg x'g g;Sg' / sfd g} gx'g'h:tf sf/0fn] k]ZsL km5\of}{6 x'g g;s]sf] atfpg'x'G5 .


n'e'df cfh ;/sf/L k"hf

nlntk'/sf] P]ltxfl;s ufp“sf ?kdf kl/lrt n'e'df ut cfOtaf/b]lv rln/x]sf] dxfnIdL, dxfe}/jsf] hfqfsf qmddf cfh ;/sf/L:t/af6 k"hf x'“b}5 .

;/sf/L k"hfsf qmddf >L % sf] ;/sf/sf tkm{af6 dfnkf]t sfof{non] 5 xhf/ ?k}of“ gub / cGo k"hf ;fdfu|L k|bfg ub}{ cfPsf] 5 eg] n'e' ljsf; ;ldltaf6 yk kf“r xhf/ k|fKt x'g] u/]sf] 5 .

ljleGg cg';Gwfg / lznfn]vx?af6 k|fKt hfgsf/L cg';f/ dxfnIdL, dxfe}/jsf] hfqf ljut & ;o jif{ cl3b]lv lg/Gt/ ?kdf rNb} cfPsf] x'gfn] o;n] g]kfnsf] Oltxf;df dxTj /fv]sf] 5 . k|To]s jif{ cIfo t[tLofb]lv * lbg;Dd rNg] pQm hfqfsf qmddf xhf/f}+ eQmhgx?sf] ;xeflutf x'g] u/]sf] 5 .

cIfo t[tLofsf lbg >L dxfnIdL dlGb/af6 dxfnIdL, dxfe}/jnfO{ lgsfn]/ v6df /fvL grfp“b} hfqf cjlwe/ k|To]s lbg b]lj:yfg k'¥ofpg] ul/G5 . anLsf] ?kdf k|To]s lbg ;of}+sf] ;+Vofdf af]sf, xf“; sf6\g] rng 5 .

cfp“bf] ;f]daf/ laxfg dxfnIdL, dxfe}/jnfO{ dlGb/leq leq\ofpg] qmddf …:jf“ sf]sf d'/f k"hfÚ u/]/ v6 hfqf;d]t ul/G5 .

n'e' ahf/ If]qsf g]jf/ ;d'bfon] dgfp“b} cfPsf] kj{sf ?kdf kl/lrt pQm hfqfnfO{ To; If]q j/k/sf cGo hflt / ;d'bfosf dflg;x?n] klg cfkm\g} kj{ ;Dem]/ dgfpg'nfO{ lhNnfe/ g} hftLo, ;f“:s[lts / ;fdflhs Pstfsf] gd"gfsf] ?kdf lnOPsf] 5 .


k|]; :jtGqtf lbj; eJotfk"j{s ;DkGg

sf7df8f}+ . o; jif{ ljZj k|]; :jtGqtf lbj; zlgaf/ /fhwfgLnufot b]zsf ljleGg lhNnfdf ljljw sfo{qmdsf] cfof]hgf u/L eJo ?kdf dgfOof] .

;f]xL sfo{qmddfkm{t ;~rf/ If]qsf lj1, ;~rf/sdL{ Pj+ /fhgLlts, ;fdflhs sfo{df ;lqmo JolQmx?n] g]kfnL k|]; hutn] ljut Ps jif{df ljz]ifu/L /fHo tyf dfcf]jfbL ljb|f]xL kIfaf6 ef]Ug'k/]sf] bf]xf]/f] kL8fsf] rrf{ ub}{ casf lbgx?df lgjf{w k|]; :tGqtfsf] k|Tofe"ltsf nflu rfNg'kg]{ sbdsf af/]df cf–cfkm\gf] wf/0ff /fv] .

o;}qmddf g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] cfof]hgfdf /fhwfgLdf Ps sfo{qmdsf] cfof]hgf ul/of] . pQm sfo{qmddf ;fj{hflgs ul/Psf] k|ltj]bgdf ;+s6sfnsf] cjlwdf cf7 kqsf/x?sf] /fHo tyf ljb|f]xL kIfaf65 xTof ePsf], Ps ;o ^^ hgf kqsf/x?nfO{ u}/sfg'gL ?kdf kqmfp u/L y'gfdf /flvPsf] / cGo b'O{ hgf kqsf/x?nfO{ ckx/0f tyf kqmfp u/L j]kQf kfl/Psf] pNn]sfv 5 .

sfo{qmddf k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGbn] dxf;+3åf/f k|sflzt …;+s6sfnsf] cjlwdf g]kfnL k|];Ú gfds k':tsfsf/ k|ltj]bgsf] ljdf]rg ug'{x'“b} of] cj:yf bf]xf]l/g glbgsf nflu zflGt Psdfq ljsNk /x]sf] atfpg'eof] . dxf;+3sf ;efklt tf/fgfy bfxfnsf] g]t[Tj, ;lrj dx]Gb| lji6sf] ;+of]hg tyf kqsf/ lr/~hLjL sfkm\n]sf] ;Dkfbgdf k|sflzt ;f] k':tsdf ;+s6sfndf k|];n] ef]Ug'k/]sf] ;d:of Pjd\ k|]; :jtGqtf xggsf k|;+ux?nfO{ lj:t[t ?kdf pNn]v ul/Psf] 5 . pQm sfo{qmddf k|]; sfplG;nsf cWoIf xl/x/ lj/xLn] g]kfn kqsf/ dxf;+3;d]tsf] ;xdltdf tof/ ul/Psf] kqsf/ cfrf/;+lxtf @)^) ;fj{hflgs ug'{eof] .

cfrf/;+lxtf hf/LM

kqsf/ tyf ;~rf/ dfWodn] kfngf ug'{kg]{ st{Jo / ug'{ gx'g] sfo{x? egL b'O{ efudf ljefhg ul/Psf] ;f] cfrf/;+lxtf rf}jL; a'“b] /x]sf] 5 .

;f] ;df/f]xdf ?;L dxf;+3sf /fhb"t e]n/L eL gfhf/f]e, ;Dkfbs ;dfhsf cWoIf uf]ljGb ljofuL, g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_sf k|rf/ k|d'v 8f=dLg]Gb| l/hfnnufotn] k|]; :jtGqtfsf] ljifodf rrf{ ug'{ePsf] lyof] .

;f]xL cj;j/df zlgjf/ laxfg dxf;+3sf] cfof]hgf tyf sf7df8f}+ zfvfsf] ;+of]hgdf Ps ¥ofnLn] sf7df8f}+sf ljleGg efusf] kl/qmdf u¥of] . To;}u/L z'qmaf/ dxf;+3sf] cfof]hgfdf /Qmbfg sfo{qmd ;DkGg eof] . zlgaf/ k|]; o'lgogsf] cfof]hgfdf 5nkmn sfo{qmd / cfOtaf/ g]kfn k|]; o'lgog / sf7df8f}+ lhNnf zfvfåf/f Ps cGtlq{mof sfo{qmdsf] cfof]hgf ul/of] .

kqsf/ u'Ktf k|]; :jtGqtf ;]gfgL

cGt/f{li6«o k|]; :jtGqtf lbj;sf] cj;/df   g]kfnuhsf &$ jifL{o h]i7 kqsf/ kGgfnfn u'KtfnfO{ k|]; :jtGqtf ;]gfgLsf] ?kdf ;Ddfg ul/of] . k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGbn] pxf“nfO{ bf];Nnf / k|df0fkq k|bfg u/L ;Ddflgt ug'{ePsf] lyof] . ;Ddflgt kqsf/ u'Ktfn] k|]; dfgj hLjgsf] cd"No / dxTjk"0f{ c+u ePsf] pNn]v ug'{x'“b} kqsf/x?n] snd rnfp“bf hgtf / k|hftGqnfO{ e'Ng gx'g] atfpg'eof] .

kqsf/ ljof]uL k'/:s[t

o;}aLr, zlgjf/ g} k|]; rf}tf/Låf/f cfof]lht Ps sfo{qmddf x[borGb|l;+x k|wfg kqsfl/tf k'/:sf/ jl/i7 kqsf/ uf]ljGb ljof]uLnfO{ k|bfg ul/of] . Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] pQm k'/:sf/ k|bfg ug'{ePsf] lyof] .

k|]; rf}tf/Lsf cwoIf zDe' >]i7sf] ;efkltTjdf ;DkGg ;f] ;df/f]xdf Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn, k'/:s[t kqsf/ ljof]uL, ;flxTosf/ s[i0frGb|l;+x k|wfgnufotsf jQmfx?n] g]kfnL k|]; hutsf ;d:of / o;k|ltsf ck]Iffsf af/]df af]Ng'ePsf] lyof] .

jfT;fog / af“:tf]nf k'/:s[t

o;}aLr jfT;fogsf] gfdn] lrlgg] Joª\Uo lrqsf/ b'uf{ a/fn tyf kqsf/ s[i0fk|;fb af“:tf]nf qmdzM @)%( / @)^) ;fnsf] bofz+s/ kflnv] :d[lt kqsfl/tf k'/:sf/af6 ;Ddflgt x'g'ePsf] 5 . ;"rgf tyf ;~rf/ dGqL /d]zgfy kf08]n] zlgaf/ kf]v/fdf cfof]lht sfo{qmddf pxf“x?nfO{ ;Ddfg ug'{ePsf] lyof] . o;}u/L ljZj k|]; :jtGqtf lbj;s} cj;/df /fhwfgL aflx/sf ljleGg lhNnfx?df k|]; :jtGqtf ;DaGwL ljljw sfo{qmdsf] cfof]hgf ul/of]  .

x]6f+8faf6 k|fKt ;dfrf/ cg';f/ zlgaf/ x]6f}+8fdf Ps zflGt kbofqfsf] cfof]hgf ul/of] . dfgjclwsf/ lzIff /]l8of] >f]tf Sna tyf g]kfn kqsf/ dxf;+3 dsjfgk'/ zfvfsf] ;+o'Qm cfof]hgfdf ;DkGg ¥ofnLdf k|]; :jtGqtf / dfgjclwsf/sf ljleGg gf/f n]lvPsf] Kn]sf8{ tyf Aofg/;lxt gu/ kl/qmdf u/L x]6f}+8fsf] d'Vo rf]sdf k'u]/ lj;h{g ul/Psf] lyof] . To;} u/L g]kfn kqsf/ dxf;+3 jlb{of zfvfsf] cfof]hgfdf u'nl/ofdf Ps 5nkmn sfo{qmd ;DkGg eof] . dx]Gb|gu/df Jofj;flos kqsfl/tfsf] nflu ;"rgf, ;'/Iff / :jtGqtf ljifos cGtlq{mof sfo{qmd ;DkGg eof] eg] sn}ofdf cfof]lht Ps ;df/f]xdf af/fsf kqsf/x?nfO{ a; ef8fdf %) k|ltzt ;x'lnot lbOg] ;Demf}+tf kqsf/ dxf;+3 af/fsf ;+of]hs horGb| yl;g]s" / a; Joj;foL ;+3 af/fsf cWoIf ;'dg 9'+ufgfaLr ePsf] 5 .

;f]xL lbg lj/f6gu/df ljljw sfo{qmdaLr k|]; :jtGqtf lbj; dgfOof] . ;f] cj;/df g]kfn kqsf/ dxf;+3 df]/ª zfvf, l/kf]6{; Sna g]kfnsf] df]/ª zfvf, g]kfn k|]; o'lgog, k|]; rf}tf/L, g]kfn ;Dkfbs÷k|sfzs ;+3 / If]qLo ;~rf/ ;|f]t s]Gb|sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf Ps ¥ofnLsf] cfof]hgf ul/of] .

To;}u/L pbok'/sf] uf{3f6, g]kfnu~h, a'6jn, dx]Gb|gu/, wgs'6f, emfkf, sfe|], l;Gw'kfNrf]s tyf hgsk'/df klg ljleGg sfo{qmdsf] cfof]hgf u/L ljZj k|]; :jtGqtf lbj; dgfOPsf] lyof] .


k|r08åf/f r]tfjgL

sf7df8f}+ . g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] ;/sf/–dfcf]jfbL bf];|f] r/0fsf] jftf{ k|f/De x'g nfu]sf] b'O{ lbg cufl8 Ps k|]; lj1lKt k|sflzt u/L g]kfnL hgtfsf] cfTdlg0f{osf] clwsf/dfly x:tIf]k gug{ r]tfjgL lbg' ePsf] 5 .

k|r08n] cf]vn9'+ufdf dfcf]jfbLsf b'O{ sfo{stf{ dfl/Psf] ;DaGwdf ;]gfn] lbPsf] cleJolQmnfO{ 5nsk6L tyf if8oGq egL l6Kk0fL ug'{ePsf] 5 . kf“r /fhgLlts bnn] ;'? u/]sf] cfGbf]ngsf ljifodf klg k|r08n] s]xL af]n]sf 5}gg\ . o;eGbf cufl8 ut j}zfv * ut] k|r08n] bnx?n] ug{ nfu]sf] hgcfGbf]ng s';L{df k'Ug] if8\oGq egL l6Kk0fL u/]sf lyP . t/ dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;+of]hs 8f= afa'/fd e§/fO{ / ;b:o /fdaxfb'/ yfkf -jfbn_ n] hgcfGbf]ngsf] ;dy{g ug'{ ePsf] 5 .

k|r08n] cfkm\gf] lj1flKtdf zflGt jftf{ ef“8]/ xfdLnfO{ jfWo kfl/of] eg] l5§} tL gof“ xltof/ klg hgtfsf] sAhfdf x'g]5 egL r'gf}tL lbPsf 5g\ .

s]xL lbg cuf8L cd]l/sf / g]kfnaLr ePsf] kf“rjif]{ cft+sjfb lj/f]wL ;Demf}tf, cd]l/sfåf/f kf6L{nfO{ cft+sjfbsf] ;"rLdf /fv]sf] 3f]if0ff tyf cd]l/sL /fhb"tsf] kl5Nnf] egfOk|lt k|r08n] tLj| /f]if JoQm ug'{ ePsf] 5 .


z/0ffyL{nfO{ :jLsfg]{ cfzf

sf7df8f}+ . afx| jif{ cufl8b]lv g]kfnL e"lddf z/0f lnO/x]sf s]xL e'6fgL z/0ffyL{ :jb]z kms{g] ;fgf] cfzf knfPsf] 5 .

g]kfn e"6fg ;+o'Qm k|df0fLs/0f 6f]nLn] k"jL{ g]kfnsf] v'b'gfjf/L lzlj/df /x]sf #!@$ z/0ffyL{sf] juL{s/0f sfo{ ;DkGg ePsf] 5 . ;f] 6f]nLsf] k|ltj]bg cfufdL h]7 % ut] sf7df8f}+df x'g] rf}wf}+ dGqL:t/Lo j}7sdf k]z x'g] 5 . rf}wf} dGqL:t/Lo a}7s cfufdL @* ut] ug{ b'j} kIf ;xdt eP klg kof{Kt u[xsfo{ gePsf] egL ;fl/Psf] xf] .

afx|f}+ dGqL:t/Lo a}7sdf e'6fgL u}/e'6fgL, :j]R5fn] :jb]z 5f8]sf e'6fgL / cfk/flws e'6fgL u/L rf/ ju{df ljefhg ug]{ ;xdlt ePsf] lyof] . e"6fgn] rf/ ju{dWo] klxnf] -e'6fgL_ ju{nfO{ dfq cfkm"n] n}hfg] atfPsf] 5 . o;/L e'6fg ;/sf/n] yf]/} e'6fgL dfq nfg] if8oGqsf ;fy rf/ ju{df ljefhg ug]{ k|:tfj /fv]sf] lyof] t/ g]kfn ;/sf/n] To;nfO{ :jLsf/ ug'{ lj8Dagf ePsf] 5 . h;nfO{ e'6fgL g]tfx?n] lj/f]w ul//x]sf 5g\ . z/0ffyL{nfO{ laut afx| jif{b]lv vfBfGg sk8f tyf cGo cfjZos ;fdfg z/0ffyL{ ;DaGwL /fi6«;+3Lo pRr :t/Lo cfof]un] pknAw u/fp“b} cfPsf] 5 . p;n] z/0ffyL{ ;DaGwL ljleGg cWoogx? ;d]t ub}{ cfO/x]sf] 5 . t/ p;nfO{ ;f] k|df0fLs/0f 6f]nLdf ;dfj]z u/fOPsf] 5}g . emfkf tyf df]/Ësf clwsf+z z/0ffyL{n] k|df0fLs/0f tyf juL{s/0f sfo{nfO{ ;f] cfof]un] cg'udg ug{ kfpg'kg]{ dfu /fv]sf 5g\ . emfkf tyf df]/Ësf ;ft lzlj/df PsnfveGbf a9L z/0ffyL{x? /x]sf 5g\ . cfufdL dGqL:t/Lo a}7skl5 ;Da4 lzlj/df uP/ cfof]un] :j]R5fn] :jb]z lkmg]{, glkmg]{ kmf/fd e/fpg]5 . ptf e'6fg sDo'lg:6 kf6L{sf gfddf ;z:q cfGbf]ng ug]{ vfnsf krf{x? z/0ffyL{ lzlj/df tLj| af“l8Psf] ;dfrf/x? cfO/x]sf 5g\ . ;f] cfGbf]ngnfO{ qmflGtsf/L -l/d_ n] ;xof]u ug]{ hgfOPsf] 5 . e'6fgdf k|hftflGqs Joj:yfsf] k'gj{xfnL ug{ cg]s kf6L{ tyf dfgjclwsf/jfbLx? nfu] klg ltgsf] cleofg ;kmn gx'g] ;+s]t b]lvP kl5 z/0ffyL{x? cfGbf]ngdf pqg nfu]sf] atfOPsf] 5 .


k"j{dGqL zdf{ k'gM sf+u|];df

sf+u|]; ljefhg ePsf] !! dlxgfkl5 k"j{dGqL l8NnL/fh zdf{ nufot kj{tsf @) hgf ;lqmo sfo{stf{x?n] cfkm"x? ;+:yfkg kIfdf kms]{sf] hgfPsf 5g\ .

k"j{dGqL zdf{n] ut !( ut] Ps k|]; lj1lKt k|sflzt u/L jt{dfg cj:yfdf g]kfnL sf+u|];sf] d"nwf/ nfOg g} c+lusf/ ug{ jf~5gLo ePsf] / dxfdfga aL=kL= sf]O/fnfsf] efjgf klg ?v lrGx;“u} g} uf“l;Psf] cg''e"lt ePsf] hgfpg' ePsf] 5 . kf6L{ ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] d"nwf/df kms{g k6s–k6s ePsf] cfu|xnfO{ x[bo+ud u/L cfkm" / cfkm\gf ;fyLx? d"nwf/df kms]{sf] klg lj1lKtdf hgfOPsf] 5 .

;fy} j}zfv @! ut]b]lv ;'? ePsf] hgcfGbf]ngnfO{ ;kmn kfg{ ;a} ;fyLnfO{ d"nwf/df kms{g klg pgLx?nfO{ cfu|x ul/Psf] 5 . k"j{dGqL zdf{ kj{tsf k'/fgf sf+u|]; g]tf x'g'sf ;fy} wjnflu/L c~rns} g]t[TjbfoL x}l;otsf x'g'ePsf]n] pxf“sf] sf+u|]; k'g/fudgn] ;f] If]qdf 6'lqmPsf] kIfnfO{ emg sdhf]/ kf/]sf] 5 .


dfofb]jL dlGb/ v'nf

e}/xjf . ljZjsf] g} cfsif{0fsf] ?kdf /x]sf] n'lDagLsf] dfofb]jL dlGb/ P3f/ jif{kl5 cfufdL h]7 @ ut]b]lv ;j{;fwf/0fsf nflu v'nf x'g] ePsf] 5 .

>L % dxf/fhflw/fh 1fg]Gb| jL/ljqmd zfxb]jaf6 Ps ;df/f]xsfaLr v'nf ul/aS;g] sfo{qmd 5 . eujfg\ uf}tda'4sf] hGd:yn n'lDagLdf dfofb]jL dlGb/ x]g{ /fli6«o tyf cGt/f{li6«o a'4 wdf{jnDaLx? k|tLIff/t lyP . uf}tda'4n] klxnf]kN6 kfOnf 6]s]sf] lznf / dfofb]jL dlGb/ ;g\ !(#( df s]z/zdz]/n] agfPsf lyP . hfkfg af}4 dxf;+3 / n'lDagL ljsf; sf]ifaLr ;xdlt eP/ ;g\ !((@ cGj]if0f pTvgg\ / hL0ff]{åf/sf nflu dlGb/ eTsfOPsf] lyof] . ;g\ !((^ ;Dd pTvgg\ eO;s]kl5 klg dfofb]jL dlGb/ lgdf{0f :yfg ^ jif{;Dd l6gsf] 5fk|f] / Knfli6sn] 9fs]sf] cj:yfdf lyof] . n'lDagLnfO{ ;g\ !((& df o'g]:sf]n] ljZj ;Dkbf ;"rLdf ;"rLs[t u/]sf] lyof] . !% df3 @)%* n'lDagL ljsf; sf]ifsf] lgdf{0f adf]lhd dlGb/sf] k'gMlg{df{0f ePsf] lyof] .

;ft s/f]8 !* nfvsf] nfutdf o'g]:sf]sf] dfkb08 cg';f/ rf/;o 6g l:6n ;'sL tyf r'gf k|of]u u/L k'/fg} z}nLdf lgdf{0f ePsf] 5 .  


;ts{tf s]Gb| stf x/fof]

e|i6frf/ lgoGq0f ;DjGwdf ckgfpg' kg]{ gLlt, /0fgLlt / tT;DjGwL sfg'gdf s'g} ;'wf/ ug'{kg]{ b]lvPdf ;/sf/nfO{ cfjZos ;'emfj lbg kf“r dlxgf cufl8 u7g ePsf] /fli6«o ;t{stf s]Gb|n] cem} sfo{ ;'? u/]sf] 5}g . e|i6frf/ lgjf/0f P]g @)%( sf] kl/R5]b–$ cg';f/ ut d+l;/ ( ut] ;f] s]Gb|sf] :yfkgf ePsf] lyof] . df]xgaxfb'/ sfsL{sf] ;+of]hsTjdf ul7t ;f] s]Gb|sf] sd{rf/Lsf] ;+u7gfTds ;+/rgf clxn];Dd kf; ePsf] 5}g . ;fy} ah]6 tyf cGo ef}lts k"jf{wf/x?sf] Joj:yf clxn];Dd ePsf] 5}g . To;}u/L sfof{nodf cfjZos kg]{ :6]zg/L ;fdfg tyf cGo ef}lts a:t'x?sf] s'g} Joj:yf ul/Psf] 5}g . P]g cg';f/ s]Gb| k|wfgdGqLsf] k|ToIf /]vb]v / lgoGq0fdf /xg] u5{ . ljz]if k|x/L ljefusf] vf/]hLkl5 :yfkgf ePsf] ;f] s]Gb|df k|x/LnfO{ klg ;fd]n ug{ ;lsg] sfg'gL k|fjwfg 5 .

o; s]Gb|sf] k|d'vdf ljlzi6 If]0fLsf] clws[t /xg] Joj:yf 5 eg] cfjZostf cg';f/ >L % sf] ;/sf/sf] ;]jfsf] sd{rf/Lx? o;df /xg] 5g\ . o;n] ;/sf/L sfof{no / ;fj{hlgs ;+:yfaf6 ;Dkfbg x'g'kg]{ sfo{x? lgoldt ?kdf eP gePsf] ;"rgf ;+sng ug]{, lgoldt gePsf] v08df ;t{s u/fpg] sfo{ u5{ .

o;}u/L, ;fj{hlgs kb wf/0f u/]sf] JolQmsf] ;DklQ / cfosf] cg'udg ug]{, e|i6f;f/ x'g ;Sg] :yfg / sfo{df lgoldt /fVg] sfo{ ug'{ kg]{ P]gdf pNn]v 5 . 58\s] hf“r / cGj]if0f ug]{, cfjZos Joj:yf ldnfpg] ;/sf/L sfof{no / ;fj{hlgs ;+:yfdf ph'/L k]l6sfsf] Joj:yf ldnfpg], e|i6frf/ ;DaGwL cfjZos ljj/0f jf ;"rgf k|fKt u/L cBfjlws u/fO/fVg] sfo{x? klg ;f] s]Gb|n] u5{ .

e|i6frf/ ;DaGwL k|fKt s'g} hfgsf/L ;DalGwt lgsfodf n]vL k7fpg] e|i6frf/ lgoGq0f ;DaGwdf cfOkg]{ cGo sfo{ ug]{ clwsf/ s]Gb|n] k|fKt u/]sf] 5 . e|i6frf/ lgoGq0fsf nflu clVtof/ b'?kof]u cg'[;Gwfg cfof]unfO{ ;3fpg] tyf ljz]if k|x/Ln] ug]{ sfo{;d]t ug]{ nIo tyf pb]Zo;fy :yfkgf ePsf] ;f] s]Gb| lgliqmo x'gfn] e|i6frf/ lgoGq0fdf hl6ntf pTkGg ePsf] 5 .

;f] s]Gb| :yfkgf eP nuQ} s]Gb|df e|i6frf/ ;DjGwL cg]sf}+ ph'/Lx? k/]sf 5g\ . t/ ;fwg ;|f]t tyf sd{rf/Lsf] cefjdf ph'/Lx? ylGsPsf 5g\ . e|i6frf/ /f]syfd ug]{ p2]Zon] cfjZostf cg';f/ ;DalGwt lgsfonfO{ ;'emfj jf lgb]{zg lbg] ;+:yf g} n+u8f] ePkl5 e|i6frf/ lgoGq0f s;/L x'G5 uDeL/ k|Zg plAhPsf] 5 .


hgcfGbf]ngsf] zflGtk"0f{ ;'?cft

e}/xjf . k|ltudg lj?4 ;+o'Qm hgcfGbf]ngdf plqPsf ;+;b\jfbL kf“r bnx?n] ?kGb]xLsf] ;ft 7fp“df zxLbsf] :d[ltdf @) ldg]6 df}g wf/0f u/]/ @% ut] lbp“;f] @ ah] k|yd r/0fsf] ;'?cft u/]sf 5g\ .

e}/xjfsf] a'4rf]sdf uf}td a'4sf] zflnsnfO{ s]Gb| laGb' agfP/ l;4fy{ /fhdfu{ / n'lDagL ;8ssf] ;+uddf g]kfnL sf+u|]; / g]skf Pdfn] nufot cGo tLg kf6L{sf emG8f af]s]sf kf6L{sf sfo{stf{n] j[Qfsf/df pleP/ k|r08 udL{ ;x]/ @) ldg]6;Dd zxLbsf] :d[ltdf df}g wf/0f u/]sf lyP . To;a]nf n'lDagL ;8s, l;4fy{ /fhdfu{ / lxdfnL ;+udsf ;8sx?df c;+Vo ;fgf 7"nf oftfoftsf ;fwgx?sf] s]xL lsnf]ld6/;Dd nfd nfu]sf] lyof] . oftfoftsf] cfjfudgnfO{ ;~rfng ug{ k|x/Ln] s'g} k|sf/sf] x:tIf]k gu/]sf]n] cfGbf]ngsf/Lx?sf] sfo{qmd zflGtk"0f{ tl/sfn] ;DkGg ePsf] lyof] . a'6jn c~rn c:ktfn cufl8sf] k'iknfn rf]sdf klg kf“r} kf6L{sf cfGbf]ngsf/Lx?sf] 7"nf] ;+Vofdf pkl:ylt lyof] . e}/xjf / a'6jnsf] sfo{qmddf kqsf/, a'l4hLjL Pj+ gful/s ;dfhn] ;d]t efu lnPsf lyP . lhNnfsf] klZrdf v}/]gL, k"j{df ;fnem08L, dWoefudf dl0fu|fd, blIf0f dr{jf/sf] druf“jf / n'lDagLsf] Jo:t k;f{ rf}/fxfdf ;d]t cToGt ;kmn df}g wf/0f sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] .

@^ ut] lbp“;f] @ ah] a'6jndf ;+o'Qm?kdf sfnf]emG8f, h'n'; / lj/f]w k|bz{g / @& ut] e}/xjfsf] a'4rf]sdf k|ltudgsf] lj?4sf] k|tLs k'Tnf hnfpg] / gu/ kl/qmdf ul/g] @% ut]sf] sfo{qmdkl5 e}/xjf a'4rf]sdf 3f]if0ff ul/Psf] lyof] .

o;}u/L nlntk'/df zxLbx?k|lt >4f~hln ck{0f ug]{ sfo{qmd eJotfsf ;fy ;DkGg eof] . @ ah] b]lv @M@) ;Dd zxLbx?k|lt >4f~hln:j?k df}gwf/0f ul/Psf] ;f] sfo{qmdsf] g]t[Tj g]skf -Pdfn]_ :yfoL ;ldlt ;b:o ;xfgf k|wfg / jfdb]j uf}td, s]=;=x? l;l4nfn l;+x, uf]kfn zfSo / /3'hL kGt, g]sfsf s]Gb|Lo ;b:oåo 8f= /fdz/0f dxt / nId0fk|;fb l3ld/]n] ug'{ePsf] lyof] . ;fy} pQm sfo{qmddf Pdfn], g]sf / hgdf]rf{sf lhNnf :t/Lo g]tf Pj+ sfo{stf{;lxt xhf/f} hgtfsf] ;xeflutf lyof] . @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngdf nlntk'/af6 zxfbt k|fKt ug'{x'g] zxLbx?sf] t:jL/df km"ndfnf ck{0f u/L ;'? ul/Psf] pQm df}g wf/0f sfo{qmddf @) ldg]6;Dd ;Dk"0f{ ;jf/L ;fwg 7Kk ul/Psf] lyof] . sfo{qmdsf] cGTodf ;xfgf k|wfg 8f=/fdz/0f dxt, bLk]Gb| >]i7 / dw';'bg kf}8]nn] 3f]lift cfGbf]ng sfo{qmdx?nfO{ ;kmn kfg{ cg'/f]w ub}{ ;xefuL ;Dk"0f{ hg–;d'bfonfO{ wGojfb 1fkg ug'{ePsf] lyof] .


dfn]df d}gfnL g}

sf7df8f}+ . g]skf -dfn]_ sf] a}zfv !*–@) ut] ;DkGg bf];|f] /fli6«o ;Dd]ngn] ;f] kf6L{sf] dxf;lrjdf ;LkL d}gfnLnfO{ lgjf{lrt u/]sf] 5 . ;Dd]ngåf/f lgjf{lrt k"0f{ ;b:odf ;LkL d}gfnL, Clif s§]n, hLtjL/ nfdf, 6+s /fO{, nj k|wfg, ldq 8Da/, z'qm cfrfo{, g/]Gb| a:g]t, dx]Gb| sltnf, hut af]u6L, vu]Gb| k|;fO{+, sflnbf; >]i7, lxdfnwg /fO{, /fd cfrfo{, lbjfs/ zdf{ /x]sf 5g\ . To;}u/L t]hk|;fb s“8]n, uf]kfndl0f uf}td, /fd e08f/L, s'nk|;fb km“'ofn / lbg]z kGyL k"0f{ ;b:o 5g\ .

To;}u/L, j}slNks ;b:odf hos'df/ /fO{, lbgfgfy l3ld/], /fdrGb anfdL, lrtgf/fo0f ofbj, uf]ljGb s];L / eujtL l3ld/] /xg'ePsf] 5 .

/fli6«o ;Dd]ngkl5 a;]sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] ljleGg ljefu, pk;ldlt, c`\rn / If]qLo Jo'/f];d]t u7g u/]sf] 5 .


cfly{s j[l4b/ lsg Pp6} x'“b}g <

sf7df8f}+ . d'n'ssf] j[l4 / ljsf;nfO{ dfkg ug{ cy{zf:qLx?n] ljleGg cfly{s kl/;"rsx?nfO{ k|of]u ub{5g\ . sltko cj:yfdf tL kl/;"rsx? d'n'ssf] cy{tGq cg'?k k|of]u gx'g] u/]sf klg 5g\ t/ klg cy{ljb\x? To:tf s]xL dfkb08sf] lgdf{0fdf klg nfu]sf lyP . o;} cg'?k d'n'ssf] cfly{s ljsf; / j[l4nfO{ gfKg k|of]u x'g] oL dfkb08x? ;fdfGotof ljZjsf wgL tyf ljsf;zLn ;a} /fi6«x?df nfu" ug]{ ul/Psf 5g\ .

cfly{s ljsf; / j[l4dfkg ug]{ ljleGg dfkb08x? dWo]sf] cy{tGqsf] cfly{s j[l4b/ k|foh;f] cy{zf:qLx?n] cy{tGqsf] oyfy{ ljZn]if0f ug{ k|of]u ug]{ u/]sf] kfOG5 . t/ la8Dagf g]kfnL cy{tGqdf o;sf] k|of]unfO{ JolQmut tyf :jfy{ut ?kdf kl/jt{g u/L cfkm\gf] cg's"nsf] ljZn]if0f ug]{ k/Dk/f ljsl;t ePsf] 5 . a]nf–a]nfdf o;sf sf/0f, gLlt lgdf{0f txdf;d]t Jofks rrf{sf] ljifo aGg] u/]sf] xf] . xfn;fn} s]Gb|Lo tYof+s ljefun] k|sflzt u/]sf] k|ltj]bgdf rfn" cfly{s jif{df d'n'ssf] ;du| cfly{s j[l4b/ @=@( k|ltzt /xg] cg'dfg ul/Psf] 5 . hals o;sf] b'O{lbg cufl8 PlzofnL ljsf; a}+ssf] Plzog 8]enkd]G6 cfp6n's @))# df g]kfnsf] cfly{s j[l4b/ rf"' cf=j= df !=% k|ltzt /xg] atfOPsf] 5 . o;}u/L s]xL ;do cufl8 :Sofkn] k|sflzt u/]sf] k|ltj]bgdf klg g]kfnsf] cfly{s j[l4b/ Ps bzdnj % k|ltzt g} /xg] s'/f g} k|If]k0f ul/Psf] 5 eg]\ g]kfnnfO{ ;xof]u k'¥ofpg] clwsf+z bft[ ;d'bfox?n] klg g]kfnsf] cfly{s j[l4b/ !=% k|ltztd} /xg] s'/f atfPsf 5g\ . t/ g]kfnsf] ;du| cfly{s tyf df}lb|s gLlt x]g]{ cflwsfl/s lgsfo /fi6« a}+sn] eg] d'n'ssf] cfly{s jl[4b/ rfn" cfly{s jif{ @)%(÷^) df b'O{ bzdnjdf % k|ltzt /xg] cg'dfg u/]sf] 5 .

Pp6} d'n's, Pp6} ;|f]t / ;fwg, Pp6} k|zf;g oGq t/ klg o;nfO{ kf/bzL{ 9+uaf6 dfkg ug]{ ;du| cfly{s j[l4b/ lsg km/s–km/s x'G5 t < o; lslddsf] ;jfn g]kfnL cy{tGqdf ljut s]xL ;dob]lv pl7/x]sf] 5 t/ o;sf] hjfkm vf;} cflwsfl/s ?kdf cfpg ;s]sf] 5}g . bft[ lgsfox?sf] cg';Gwfg tyf k|s[ofx? ;dfg ePsf sf/0f PlzofnL ljsf; a}+s, ljZj a}+s, ljZj :jf:Yo ;+u7g, cGt/f{li6«o >d ;+u7g, o"=Pg=8L=kL= o'lg;]km cflbsf l/kf]6{x?af6 cfpg] lgisif{ Ps lsl;dn] ;dfg eP tfklg g]kfnsf cflwsfl/s lgsfox?n] lsg Ps lsl;dsf] l/kf]6{ lbg ;Sb}gg\ . s]Gb|Lo tYof+s ljefu / g]kfn /fi6« a}+s aLrsf] cfly{s j[l4b/ aLrdf klg )=@ k|ltztsf] km/s /x]sf] 5 . cfly{s l;4fGt cg';f/ cfly{s j[l4b/df Ps k|ltztn] x|f; cfof] eg] tLg k|ltztn] a]/f]huf/L a9\5 . o; lx;fjdf cy{tGqdf a]/f]huf/Lsf] b/ klg Ps bzdnj b'O{ k|ltztn] km/s k5{ eg] Ps lsl;dn] gLlt lgdf{0f ug]{ cflwsfl/s lgsfo eP/ klg ;dfg kl/0ffdsf] ljZn]if0f ug{ ;Sb}gg\ eg] d'n'ssf] ;du| ljsf;sf] gLlt lgdf{0f s;/L cu|ufdL x'g;S5 / †

;fdfGotof j}b]lzs nufgLstf{n] g]kfnsf] s'g} If]qdf nufgL ug{ vf]Hof] eg] p;n] u/]sf] nufgLsf] k|ltkmn s;/L / sxf“af6 c;'n ug]{ eGg] /0fgLltsf ;fy cfPsf] x'G5 . t/ p;n] tof/ ug]{ /0fgLltsf] d'Vo cfwf/ eg]sf] d'n'ssf] cfly{s j[l4b/ g} xf] . ut jif{ g]kfnsf] cly{s j[l4b/ C0ffTds lyof] . h;sf] sf/0fn] j}b]lzs Jofkf/, ko{6g, ;]jf, cflb If]qdf ck]lIft ?kdf nufgL leœofpg ;lsPg / cfPg klg . t/ ;/sf/L kIfaf6 o; jif{ d'n'sdf dfcf]jfbL–;/sf/ o'4lj/fd tyf cGo s'/fx?nfO{ d'2f agfP/ cfly{s j[l4b/df pNn]Vo j[l4 x'g] s'/f ul/Psf] 5  t/ cflwsfl/s ;/sf/L lgsfoaf6 g} o;df km/skg cfpg'n] cy{tGqsf x]/s c+ux? rf}k6 x'g k'U5g\ . lsgls k|To]s If]qx?df ug]{ nufgLsf] cfwf/ /fli6«o of]hgf cfof]u, cy{ dGqfno, s]Gb|Lo tYof+s ljefu tyf g]kfn /fi6« a}+s aLrdf Ps lsl;dsf] kfpg ;ls+b}g . o;nfO{ o; lsl;dn] k|of]u ug]{ ug'{ x'“b}g .


  . d'Vo ;dfrf/ .. ;DkfbsLo .. ljrf/ .. :tDe .. cy{tGq .. cGtjf{tf{ .. Past .

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2003  © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566, Fax: 977 1 4225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP