http://www.nepalnews.com


Kathmandu, Wednesday, December 22, 2004,  Paush 07,  2061. 

d'Vo ;dfrf/


;/sf/sf] sfd k|efjsf/L agfpg] lgrf]8

sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo sld6Lsf] ;ftf}+ a}7s cfh ;DkGg x'"b}5 . bz lbgb]lv lg/Gt/ rn]sf] o; a}7sdf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnåf/f k|:t't /fhgLlts k|ltj]bgdf uDeL/ ax; / 5nkmn rln/x]sf] 5 . lxhf] d+unjf/ s]Gb|Lo ;b:o tyf hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL jfr:klt b]jsf]6f Pj+ :yfoL ;ldltsf ;b:o df]bgfy k|l>t, cd[ts'df/ af]x/f / s]kL cf]nLn] k|ltj]bgdfly eO/x]sf] ax;df efu ln+b} cf–cfkm\gf d"Nojfg ;'emfjx¿ /fVg'eof] .

aL; dlxgf nfdf] ;8s cfGbf]ngkZrft\ ul7t rf/ kf6L{sf] ;+o'Qm ;/sf/df Pdfn]sf] ;xeflutfkl5 a;]sf] of] a}7sdf nfdf] / Jofks cGt/lqmof / dGyg ul/Psf] 5 . a}7sdf k|ltudgsf] gof" cfofdk|lt ;hutf ckgfpg'kg]{ cfjZostfdf ;a}h;f] s]Gb|Lo ;b:ox¿n] hf]8 lbPsf] atfOPsf] 5 .

t/ ;/sf/n] k|efjsf/L 9+un] sfd ug{ g;s]sf]df Jofks cfnf]rgf ul/P klg Pdfn]n] ;Qf 5fl8xfNg'kg]{ kIfdf a}7sn] s'g} lg0f{o gug]{ ePsf] 5 . cfh laxfg ;f9] bzah]b]lv a:g] a}7sdf dxf;lrjåf/f k|:t't /fhgLlts k|ltj]bg ;'emfj;lxt kfl/t ug'{sf ;fy} ;/sf/sf] e"ldsfnfO{ k|efjsf/L agfpg], o'4lj/fd, zflGtjftf{ / cu|ufdL /fhgLlts lgsf;sf] kIfdf hf]8bf/ k|oTg ug]{h:tf dxTjk"0f{ lg0f{o ug]{ a'lemPsf] 5 .

a}7sdf /fhkl/ifb\sf] c;+j}wflgs ;lqmotf, zfxL gft]bf/x¿sf] lqmofsnfk / k|ltudgsf] vt/fk|lt lgs} uDeL/ 5nkmn ePsf] 5 . k|foM ;a} s]Gb|Lo ;b:ox¿n] /fhkl/ifb\sf] c;+j}wflgs ;Dd]ngsf] jf:tljstf g+Uofpg, To;sf] cfj/0fdf eO/x]sf hgtf / k|hftGqlj/f]wL s'lT;t p2]Zosf] kf]n vf]Ng] sfd u/]sf] atfOPsf] 5 . o;} ;Gbe{df clxn] klg k|ltudgnfO{ a]jf:tf ug{ gx'g], To;k|lt cf"vf lrDn]/ /fi6«, hgtf / /fhgLlts kf6L{x¿nfO{ sdhf]/ t'Nofpg gx'g] ;femf wf/0ff k|:t't ul/Psf] 5 .

;/sf/sf] e"ldsf sdhf]/ /x]sf], Pdfn]sf] pkl:ylt / e"ldsf k|efjsf/L b]lvg g;s]sf]df lrGtf k|s6 ul/Psf] 5 . o;}qmddf a}7sdf ;/sf/af6 x6\g'kg]{ wf/0ff klg /flvPsf] 5 . t/ ;/sf/n] ;Gtf]ifhgs sfd ug{ g;s]sf]df s]Gb|Lo sld6Ldf k|foM dt}Sotf b]lvPsf] atfOG5 .

rf/ kf6L{sf] ;+o'Qm ;/sf/ aGg'cl3 ;fj{hlgs ePsf] $# a'"b] Go"gtd ;femf sfo{qmd sfof{Gjog ug{ plrt Wofg glbPsf]df k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf lhDd]jf/ /x]sf] s'/f klg a}7sdf p7]sf] 5 . a}7sdf >d dGqfnon] yfngL ug{ vf]h]sf] lr¶f k|0ffnL lj/f]wL dlGqkl/ifb\sf] lg0f{o, hglj/f]wL cWofb]zx¿, x]n]g zfxnfO{ lbOPsf] pkrf/ vr{, /fhb/jf/ vr{ 36fpg g;s]sf], cft+ssf/L cWofb]zdf /x]sf] gh/aGb ;DaGwL gof" k|fjwfg, ;}lgs sNof0fsf/L sf]if ;+rfng lgodfjnL / k"j{;f+;b x]dgf/fo0f ofbjsf] xTof;DaGwdf 5fglag cfof]u u7g gu/]sf]df ;/sf/sf] cfnf]rgf ul/Psf] atfOG5 .

t/ d'n'ssf] lau|bf] / hl6n /fhgLlts kl/l:yltdf ;/sf/d} /x]/ 7f];, k|efjsf/L / kl/0ffdd'vL e"ldsf v]Ng'kg]{ ;'emfj clwsf+z s]Gb|Lo ;b:ox¿sf] /x]sf] 5 . o; l:yltdf ;/sf/af6 x6\g] xf]Og, a¿ hd]/ 86\g] / k|ltudgnfO{ sdhf]/ / lg:t]h kfg]{ s'/fdf hf]8 lbOPsf] atfOG5 . o;sf nflu ;/sf/sf] sdhf]/ e"ldsfnfO{ k|efjsf/L agfpg cu|;/ x'g}kg]{ b]lvPsf] 5 .

;/sf/nfO{ alnof] / k|efjsf/L agfpg o'4lj/fd 3f]if0ff / zflGtjftf{sf] yfngL ug{ Wofg s]lGb|t ug'{kg]{, :yfgLo lgsfosf] k'gj{xfnL ug]{, /fli6«o;efnfO{ lqmofzLn agfpg'kg]{ / hglj/f]wL cWofb]zx¿ vf/]h ug'{kg]{ h:tf sfd ug{ a}7sdf hf]8 lbPsf] atfOPsf] 5 .

o;k6ssf] a}7s ljutdf eGbf a9L v'Nnf–v'n:t Pj+ kf6L{ / /fi6«sf] lxtdf s;/L ;sf/fTds e"ldsf v]Ng] eGg] ljifodf s]lGb|t /x]sf] cg'ej ul/Psf] 5 . of] ljutsf sltko a}7sdf b]lvPsf] eGbf leGg kl/b[Zo xf] . o;kfln s]Gb|Lo sld6Ldf af]Ng] aQmfx¿ ;a}h;f]df ;d"x ljz]ifk|ltsf] nufjeGbf :jtGq lrGtf / uDeL/tfsf] kIf a9L b]lvPsf] lyof] . o;af6 kf6L{ ljutsf] u'6aGbLaf6 d'Qm x'g vf]h]sf] xf] ls eGg] cfzf a9fPsf] cg'dfg klg ul/Psf] 5 .

Pdfn]n] /fli6«o ;d:ofsf] ;dfwfg, zflGtaxfnL, k|hftGqsf] ;'b[9Ls/0f / k|ltudglj¿4 ;hutfsf] lglDt s] s:tf 7f]; /

d"t{ cjwf/0ff cl3 ;fg]{ tyf ljutsf dfGotf / lg0f{osf] k'gk'{li6 ug]{ sfd u5{ . o;sf] lglDt cfhsf] a}7sn] ug]{ lg0f{onfO{ kv{g}kg]{ ePsf] 5 .


;d:of;"u h'em\5f}+, efUb}gf}+

) a}7s olt w]/} lsg nlDaof] <

– a}7sdf ;a} s]Gb|Lo ;b:ox¿n] v'nfv'n:t ¿kn] cfkm\gf ljrf/x¿ /fVg'ePsf] 5 . a}7sdf k|hftGqsf] ;'b[9Ls/0f / zflGt :yfkgfsf]] af/]df uDeL/tfk"j{s s'/f p7]sf 5g\ . pu|jfdkGyL e8\sfj / k|ltufdL of]hgfnfO{ s;/L k/f:t ug]{ / d'n'snfO{ s;/L cu|udgdf n}hfg] eGg] ljifodf Jofks¿kn] s'/fx¿ p7]sf 5g\ . c;xh l:yltdf kf6L{nfO{ jf:tljs ¿kdf s;/L Pstfa4, h'emf¿ / hglk|o agfpg] eGg]af/]df ;a}sf] lrGtf, rf;f] / ;/f]sf/ k|s6 ePsf] 5 . o;sf/0f lgwf{l/t sfo{;"rLeGbf xfd|f] a}7s s]xL nfdf] ePsf] 5 .

) ;/sf/sf] af/]df s] 5nkmn eO/x]sf] 5 <

– ;/sf/df xfd|f] kf6L{sf] e"ldsfnfO{ k|efjsf/L agfpg'k5{ eGg]df w]/}sf ljrf/x¿ cfPsf 5g\ . xfd|f dGqLx¿sf] sfo{z}nL, e"ldsf / pkl:ylt cem} k|efjsf/L agfpg'kg]{df ;a}sf] hf]8 5 . sltko sfddf sdhf]/Lx¿ /x]sf] / kf6L{sf] e"ldsf hgtfn] yfxf kfpg]u/L :Yfflkt x'g g;s]sf]df cfnf]rgf ePsf] 5 . t/ of] ;/sf/ ;+;b / :yfgLo lgsfo ePsf] a]nfsf] h:tf] cjZo xf]Og . o;sf sltko ;Ldfx¿ 5g\ . xfd|f ;fyLx¿n] dlGqkl/ifb\leq} sltko ljifodf ;+3if{ ug'{ePsf] 5 . o;sf] af/]df klg a}7sdf rrf{ ePsf] 5 .

) Pdfn] ;/sf/af6 ca gx6\g] eof] <

– ;a} s'/f t dxf;lrjn] a'wjf/ af]n]kl5 :ki6 xf]nf . t/ Pp6f s'/f lglZrt s] xf] eg] xfdL r'gf}tLx¿nfO{ :jLsf/]/} ;/sf/df ;xefuL ePsf xf}+ . To;sf/0f ;d:of b]v]/ efUb}gf}+ .

xfdLn] ;/sf/ 5f]8\g}ljlQs} d'n'ssf ;a} ;d:of ;dfwfg x'G5g\ t < k|hftGq ;'b[9 x'G5 t < kl/l:ylt o:tf] 5}g .

) ;+u7g ;'b[9Ls/0fsf] s'g} cleofg Nofp"b} x'g'x'G5 <

– kf6L{nfO{ tnb]lv dfly;Dd ;'b[9 / Pstfa4 kfg'k5{ . kf6L{leqsf] :jR5GbtfjfbL / c/fhs k|j[lQnfO{ lgd"{n kfg'{k5{ . :yfgLo kf6L{nfO{ lqmofzLn / sfdsfhL agfpg'k5{ . To;sf nflu d'Vo?kn] xfd|f] Wofg s]lGb|t ug'{kg]{ b]lvPsf] 5 .

d'n'sdf ljBdfg xTof, lx+;f / /Qmkftsf] cGTo ug{ ;a}sf] bafad"ns e"ldsfsf] h¿/L 5 . To;sf nflu ;a} /fhgLlts bn, gful/s ;dfh / ;+3;+:yfx¿sf] Pstfa4 k|of; h¿/L 5 . xfdL o;sf] kxn / g]t[Tj ug]{ tof/Ldf h'6\b}5f}+ .

) To;f] eP ;/sf/ / ;8s b'a} df]rf{af6 bafa l;h{gf ug]{ lg0f{odf k'Ub} x'g'x'G5 <

– xfdL clxn] klg ;/sf/leqaf6} k|hftGqsf lj¿4 x'g] k|ltufdL if8\oGqsf lj¿4 nl8/x]sf 5f}+ . xfdLn] ;/sf/df /x]/ jftf{, ;xdlt / ;xsfo{sf nflu bjfj lbO/x]sf 5f}+ .

;/sf/ aflx/af6 klg To;}sf nflu xfdL k|oTg u5f{}+ . dfcf]jfbL jftf{sf] 6]j''ndf cfpg}k5{ . pgLx¿nfO{ jftf{df Nofpg hgbjfj l;h{gf ug'{k5{ . To;sf nflu ;a} ju{, tx / tKsfsf] ;xsfo{ / ;fd'lxs e"ldsf cfjZos k5{ . xfdL To;sf] lglDt cu'jfO u5f}{ .


Ps jif]{ cWofb]zsf] k'/:sf/

– k|lbk g]kfn –

dfcf]jfbLsf] g]tf egL ;'/Iffkmf}håf/f lu/km\tf/ ul/Psf] ;fw'/fd b]jsf]6f gfp" u/]sf] dflg;n] ;}lgs lx/f;tdf …cfTdxTofÚ u/] . elgPcg';f/ pgsf] prfO ;f9] kf"r lkm6 lyof] / pgL ;f9] rf/ lkm6sf] cfUnf]df e'ml08P/ d/]sf lyP . ;fw'/fd b]jsf]6fsf] d[To' Pp6f Jo+Uodf ¿kfGtl/t eof] . æ;f9] rf/ lkm6sf] cfUnf]df e'ml08P/ ;f9] kf"r lkm6sf] dfG5]n] cfTdxTof u/]5, e'ml08g] a]nfdf To;n] kn]"6L s;]sf] /x]5, dl/;s]kl5 To;sf] kn]"6L v'l:sP5,Æ of] Pp6f Jo+Uo lyof] . æ;fw'/fdn] klxn] 3f"6Ldf h'Qfsf] t'gf s;]5, cfUnf]df t'gf] af"w]5 clg d/]kl5 aflx/ a;]sfx¿nfO{ cfkm\gf] cfTdxTofsf] hfgsf/L xf];\ egL unfsf] t'gf] sf6]/ un{Dd tn em/]5,Æ ;fw'/fd b]jsf]6fsf] d[To'kl5 ;'lgPsf] of] bf];|f] Ao+Uo lyof] .

cyf{t\ ;fw'/fd b]jsf]6f eGg] dfG5]n] cfTdxTof u/]sf] xf] eg]/ kTofpg sf]xL tof/ 5}gg\ . af]Ng ;a} 8/fO/x]sf 5g\ . t/ ;a}sf] dgn] eg]sf] 5, lgikIf hf"r x'g] xf] eg] ;fw'/fdsf] d[To'sf] a]Un} syf lg:sg ;S5 .

oBlk ;fw'/fdk|ltsf] lrGtf xf]Og of] . ;fw'/fdsf] d[To'df pgsf kl/jf/hg / cfkmGtsf cf"vfaf6 ;':s]/fsf cf"z' au] xf]nfg\ . b'a}vfn] aGb'saf6 k|tfl8t x'g]x¿n] ;fw'/fdsf] d[To' g} clwsf+z dfcf]jfbLsf] d[To'sf] lgolt xf] eg]/ ax';+Vosn] ;f]daf/ laxfgsf cvaf/x¿ k9] xf]nfg\ .

clxn] p7fpg vf]lhPsf] ;jfn s]xL ;do klxn] /fHoJoj:yfnfO{ kf/bzL{ agfpg] ukmsf cf8df NofOPsf] cftÍsf/L cWofb]zsf] xf] . ;fw'/fdsf bfh'n] cfkm\gf] efOn] cfTdxTof gu/]sf] bfaL u/]sf 5g\ . pkTosfsf] dfcf]jfbL g]t[Tjn] l;w} ;'/IffannfO{ xTofsf] cf/f]k nufPsf] 5 . ;]gfsf], ;fw'/fdnfO{ kl/jf/;"u e]63f6 ug{ lbOPsf] lyof] eGg] egfOnfO{ ;fw'/fdsf bfh'n] unt eg]sf 5g\ . of] ;Ton] xfd|f] b]zsf k|wfgdGqLsf] cf"vf vf]nf];\ .

ca'emx¿nfO{ clxn] g]kfndf k|hftGq 5 eGg] e|d 5 . t/ hgtfsf] ef]ufOdf, hgtfsf] a'emfOdf clxn] g]kfndf k|hftGq xf]Og, k|hftGqsf] ;'lsnf] sfqf]dfq af"sL 5 . af6f3f6fdf d[To' bfx|f–gË|f ltvf/]/ a;]sf] x'G5, 3/x¿df d[To', adsf] ufu|L eP/ ;+3f/df YofRr a;]sf] x'G5 . uPsf] ;jf b'O{ jif{df w]/} gful/sn] af]nLsf] d"No cfkm\gf] d[To'af6 r'sfpg' k/]sf] 5 . sxf" 5 k|hftGq < ;+;f/df ;a}eGbf a9L dfgjclwsf/ xgg\sf 36gfx¿ x'g] b]zsf] gfd g]kfn ePsf] 5 . kqsf/sf] xTof ug]{ ;+;f/sf lg3[{0fL /fi6«x¿sf] ;"rLdf g]kfn ;"lrs[t eO;s]sf] 5 . x\o'dg /fO6 jfr, Plzog x\o'dg/fO6 sld;g, ljleGg d'n'ssf dfgjclwsf/ ;DaGwL ;+;bLo ;ldltx¿n] g]kfnsf] pl5Qf] sf9]sf 5g\ .

s] o:t} b]zdf k|hftGq x'G5 < x'"b}g .

d[To'sf] v]tL ug]{x¿ slxNo} klg k|hftflGqs x'"b}gg\ . dfg]{ tl/sf km/s xf]nf t/ Pp6f vf]nfsf] lsgf/df ob' uf}tdsf] /ut aufpg] / csf]{ vf]nfsf] lsgf/df x]dgf/fo0f ofbjsf] /ut aufpg]x¿sf] au/]kgsf aLrdf s'g} e]b x'"b}g .

k';sf] rf/ ut] Pr=aL=;L= /]l8of]sf efO lgd{n cof{nsf] …dgÚ k':tssf] ljdf]rg /fhsLo k|1f k|lti7fgsf pks'nklt af;'b]j lqkf7Ln] ug'{eof] . Tolta]nf ;fx}| ;f"3'/f] ;do lyof] d;"u . d}n] ljBdfg ;Gqf;, lx+;f, /Qmkftsf af/]df sljx¿n] snd rnfpg'k5{ eg]sf] lyP" . Toltv]/ dnfO{ bfO e}/j cof{n -lgd{n cof{n e}/j bfOsf elthf /x]5g\_ sf] AoËefsf ;lDem+b} o:tf] efif0f ug{ dg nfu]sf] lyof]– olta]nf e}/j cof{n xfd|faLrdf x'g'ePsf] eP pxf"n] g]kfnsf] k|hftGqnfO{ xfQL k|hftGq eGg'x'g] lyof]– vfg w]/ lbg'kg]{, uf]Ao|fpg] afx]s c¿ s]xL sfd gug]{, vfgnfO{ gb]lvg] aËf/f ePsf], b]vfpgnfO{ xfQLbf"tsf ;'Gb/ aËf/f ePsf] . t/ xtf/f]sf] r6f/f]df d}n] Tolta]nf cfk"mnfO{ nfu]sf] of] s'/f] eGg EofOg" .

;/sf/df a;]sf kf6L{x¿nfO{ nfUbf] xf]– k|ltudg ;lRrPsf] 5 . cfGbf]ngsf/L kf6L{x¿nfO{ nfUbf] xf]– k|ltudg hf/L 5 . t/ l;wf;fwf gful/snfO{ yfxf 5– ltgsf nflu ;Qf csfn d[To'sf] kof{oafrL ePsf] 5 .

Pshgf lhNnfaf;L uPsf] dËnaf/ sf7df8f}+ cfOk'u] . pgn] s]xL /dfOnf s'/f ;'gfP . pgsf] egfOcg';f/ k|ltudg eg]sf] sf7df8f}+ pkTosfdf dfq /x]5, lsgeg] pgLx¿sf] ufp"lt/ t >L % sf] ;/sf/sf] pkl:ylt gePsf] 7\ofDd} b'O{ jif{ eO;s]sf] /x]5 . æotf t /fhfs} zf;g /x]5,Æ cgf}7f] dfg] h;/L ltgn] d;"u eg], æxfd|flt/ t ;fO;]gf jif{df PskN6 3'Dg cfp"5, To;kl5 stf x/fp"5, x/fp"5 .Æ pgn] c;fWo} pRrfl6Psf] cfjfhdf eg]– xfd|f nflu t k|ltufdL eg] lg pxL dfcf]jfbL, cu|ufdL eg] lg pxL dfcf]jfbL . aGb's af]s]/ /u/utL 3'D5g\ . h] dg nfUof] ToxL u5{g\ . vfg glbP dfl/lbG5g\ . To;}n] ufu|fdf rfdn eP;Dd xfdL vfg lbG5f}+ . 6Gg eft vfPkl5 :s'ndf hfG5g\ / aGb's b]vfp"b} dfcf]jfb lhGbfjfb eGg] gf/f nfp"5g\ . x'nfs, k~rfot, :jf:Yorf}sL st} klg /fhf/fgLsf] kmf]6f] /fVg lb"b}gg\ .Æ

;/sf/L ;+oGqnfO{ o;sf] 1fg gxf]nf eGg] dnfO{ nfUb}g .

g9f"6L eGg] xf] eg] ;/sf/ zf;gsf] cfTd/ltdf /dfP/ a;]sf] 5 . 9'Ssn] eGg] xf] eg] olta]nf Tof];"u sltko lhNnfsf ;b/d'sfdx¿ klg cfkm\gf] zf;g cGtu{t 5}gg\ . dflg;x¿ dfcf]jfbLsf] kf/kq lnP/ af6f3f6fdf lx"8\g afWo 5g\, >L % sf] ;/sf/n] cfkm\gf] egL bfaL u/]sf If]qx¿df . kqsf/ / ;fdflhs ;+3;+:yfx¿ klg dfcf]jfbLsf] cg'dlt a]u/ ufp"3/lt/ hfg kfO/x]sf 5}gg\ . gful/sx¿ bf]xf]/f] s/ ltg{ afWo 5g\ . ;/sf/L dfG5]x¿ xjfOhxfh hfg] 7fp"df hfG5g\ cyjf a9Ldf ltgLx¿ hgtfn] vfnL ul/lbPsf b'Nn"h:tf :yfgdf x]lnsf]K6/ r9]/ hfG5g\ / ;+3if{/t hgtfdfly ljklQ vGofP/ kmls{G5g\ . /fhwfgLdf cfP/ ltgLx¿ tLg s/f]8sf] /fxtsf] xf]xNnf dRrfp"5g\, t/ kLl8t hgtf k]6el/ Ps5fs vfg gkfP/ b}n]vsf] ;b/d'sfddf la:yflkt eO/x]sf x'G5g\ . pgLx¿sf nfnfafnf :s"n hfg gkfPs} x'gfn] kf"r jif{cl3 Ps xhf/ ljBfyL{ k9\g] :s"ndf clxn] krkGg hgf s]6fs]6L :s"nsf] rf}/df v]ln/x]sf e]l6G5g\ .

lbª\nfsf afl;Gbfx¿sf nflu k|of]hgxLg 5 sf7df+8f}sf] ;/sf/, n]n]ksf nflu t sf7df8f+}sf] ;/sf/L ;+oGqsf] s'g} cl:tTj g} 5}g . o;f] 5] d}gfsf] 5'§Ldf 3'Dg] sf7df8f}+sf] 6\o'lgs nfpg] ;'/IffannfO{ lal;{lbg] xf] eg] olta]nf /fhf, k|wfgdGqL, dGqL / >L % sf] ;/sf/sf] cl:tTj ;'Gg kfpg] 7fp"df /]l8of] clg b]Vg kfOg] 7fp"df 6]lnlehgdf ;Lldt ePsf] 5 . h'g /fHon] /fhwfgLsf] k"jL{ If]qsf] d'6' dflgg] ;f"v'sf] d"n ;8sdf /x]sf] rf}sLsf] /Iff ug{ ;Sb}g To;n] b]zel/ zf;g u/]sf] 5' eg]/ s]sf] u'8\8L lk6\g' †


e"tfxf 3/sf ;efklt

ljgo s;h"

k|hftGqsf] nflu hGd]sf] s'g} klg kf6L{sf] pGglt x'Fbf k|hftGqdf ljZjf; /fVg] hf];'s}nfO{ klg v'zL nfUg' :jfefljs xf] . o;}n] g]kfnL sf+u|]; cfˆg} 3/df ;/]sf]df ;a}eGbf w]/} v'zL Tof] kf6L{sf ;efkltnfO{ nfUg'kg]{ xf] . t/ ;/]sf] lbgd} ;efkltn] Tof] 3/ e"tfxf 3/df kl/0ft gxf];\ eg]/ v'zLdf lr;f] kfgL 5lDslbPsf] cg'ej eof] . ;efkltsf] Tof] arg g]kfnL sf+u|];sf] nflu eljio ;"rs gxf];\ eGg] sfdgf 5 lsgls Tof] kf6L{sf e"ldsf g]kfndf cem} afFsL 5 eGg] nfU5 .

t/ s] ug'{ gofF 3/df ;/]kl5 g]kfnL sf+u|];n] u/]sf] klxnf] dxTjk"0f{ lg0f{on] klg e"tfxf 3/sf] 8f]¥ofPsf] cfef; ePkl5 snd grfnfO{ dgn] dfg]g .

gLlt, lgod, P]g sfg'g / ljwfg cfkm"nfO{ kmfObf x'g]u/L JofVof ug{;Sg' g} g]tfx¿sf] zlQm / ;fg ePkl5 kf6L{n] dfq} xf]Og b]zn] g} b'Mv ef]Ug'k5{ . g]tfcg';f/ gLltsf] JofVof ug]{ k|j[lQ g]kfnL sf+u|];sf] hGd]b]lvsf] xf] . To;sf] tfhf pbfx/0f ;efkltn] b'O{ sfo{sfnkl5 r'gfj n8\g gkfpg] ljwfgsf] cfw'lgs JofVof xf] . emfkfsf] snanu'8Ldf lbOPsf] ts{, s[i0fk|;fb e§/fO{ k|wfgdGqL / ;efklt x'Fbf Ps} JolQm b'O{ kbdf a:g gx'g] ts{, e§/fO{nfO{ sf7df8f}Fsf] pkr'gfjdf x/fpg] ;q ldg]6sf] /]l8of] efif0f, cfkm" k|wfgdGqL aG5' eg]/ r'gfj lhTg g;Sg] 7x/ ePkl5 e§/fO{sf] gfddf r'gfj lht]/ 5 dlxgfkl5 cfkm" k|wfgdGqL ePsf], z]/axfb'/ b]pjfsf] ;/sf/nfO{ cfˆg} ;f+;bx¿nfO{ cg'kl:yt u/fP/ 9nfPsf], k|ltudglj¿4 ;+rflnt ;+o'Qm cfGbf]ngsf ;xefuLsf] v'§f tfg]sf] cflb 36gfjnLx¿af6 g]kfnsf] k|hftGqsf] jf:tljs len]g sf] xf] eGg] a'‰g ufx|f] 5}g .

cfkm" k|wfgdGqL x'Fbf b]zdf gofF phf{ rflxG5 eGg] ts{ lbP/ ^) jif{sf] pd]/df l/6fo8{ x'g] sd{rf/LnfO{ %* jif{d} l/6fo8{ u/fpg] JolQm *@ jif{sf], /fdrGb| kf}8]sf] zAbdf …8fF8fdflysf] h'gÚ eO;Sbf klg ;efkltsf] s';L{ 5f8\gg;Sg] JolQmn] g]kfnL sf+u|];sf] gofF3/nfO{ e"tfxf 3/df kl/0ft ug{ tD;]sf]df crDd dfGg'kg]{ s'/f klg 5}g / t/ k|hftGqdf ljZjf; /fVg] JolQmx¿ Tof] kf6L{df cem} ePsfn] To;sf] lgoltdfly rf;f] nfu]sf] xf] .

ts{s} s'/f ug]{ xf] eg] klg b'O{ k6s ;efklt eO;s]sf] JolQm nuftf/ t];|f] k6s ;efkltsf] kbdf n8\g gkfOg] l;4fGt olb 7Ls xf] eg] Tof] e"t k|efjL ls eljio k|efjL eGg] s'/f t k|fljlws ts{dfq} xf] . g}lts / ;}4flGts w/ftndf t Tof] l;4fGtnfO{ dfGg}kg]{ x'G5 . t/ lul/hfaf6 g}ltstfsf] cfzf ug'{ uf]¿ Aofpg' h:t} xf] . jf:tjdf olb k|hftGqnfO{ c;kmn agfpg] sf]xL JolQm vf]Hg'k¥of] eg] ;a}sf] cf}Fnf lul/hfk|;fb sf]O/fnflt/ ;f]lemG5 .

g]kfnL sf+u|];sf] ;a}eGbf 7"nf] lj8Dagf s] xf] eg] Tof] kf6L{df ePsf sltko g]tfx¿ a¿ cfkm}+ aflx/ lg:s] t/ Tof] kf6L{ slxNo} klg sf]O/fnf kl/jf/sf] 3]/faf6 aflx/ lg:sg ;s]g . clxn] cfP/ sf]O/fnf kl/jf/leq ;Ifd g]t[Tj tof/ x'g g;s]kl5 *@ jif{sf a[4nfO{ eP klg s';L{df /fVg] 5'b| cEof; x'gnfu]sf] 5 .


/fhfsf] e|d0fdf s] xf]nf <

sf7df8f}+ . /fhfsf] k|:tfljt ef/t e|d0f d'n'ssf ljBdfg ;d:of ;dfwfgsf nflu ;xof]uL aGg'kg]{ s'/f hf]8bf/¿kdf p7]sf] 5 . ;+j}wflgs /fhfsf] 5'§} sfo{;"rL gx'g] ePsfn] ;/sf/n] cufl8 a9fPsf sfo{;"rLnfO{ k|efjsf/L agfpg l5d]sL d'n'ssf /fhg]tfx¿;"u ljrf/ljdz{ s]lGb|t ug'{kg]{ /fhgLlts bnx¿n] ;'emfj lbPsf 5g\ .

ef]ln k'; * ut]b]lv !* ut];Dd >L % 1fg]Gb| ef/t e|d0fsf nflu k|:yfg ug]{ sfo{qmd /x]sf] 5 . !! lbg;Dd ef/tdf /x"bf ;a} k|d'v ef/tLo g]tfx¿;"u >L % sf] e]63f6 x'g]5 . e]63f6df d'n'sdf hf/L lx+;fsf af/]df s'/fsfgL x'g] cg'dfg ul/Psf] a]nf ef/tLo Ps ;dfrf/kq;"usf] s'/fsfgLdf /fhfaf6 ToxL ljifodf s'/fsfgL x'g] wf/0ff ;fj{hlgs eO;s]sf] 5 . ef/tLo /fi6«klt PkLh] cAb'n snfdsf] lgdGq0ffdf x'g nfu]sf] of] e|d0f ;b\efjgf e|d0f ePsfn] sfo{;"rL ;fj{hlgs ug'{gkg]{ ;/sf/L clwsf/Lx¿n] atfPsf 5g\ . t/ s'g} sfo{;"rLljgf g} /fi6«k|d'v ljb]z ofqfdf lg:sg gx'g] klg a'l4hLjLx¿n] cf}+NofPsf 5g\ .

e|d0fsf af/]df /fhb/jf/n] ;r]ttf ckgfPsf] b]lvPsf] 5 . d'n'ssf ;a} k|d'v /fhg]tfx¿;"u e|d0fsf] k"j{;GWofdf >L % sf] e]63f6 / enfs';f/L ePsf] 5 . o;qmddf ;f]djf/ g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn, k"j{ k|wfgdGqL s[i0fk|;fb e§/fO{, /fli6«o k|hftGq kf6L{sf cWoIf kz'kltzdz]/ /f0ff / g]kfn ;b\efjgf kf6L{sf cWoIf ab|Lk|;fb d08n;"u e]63f6 ePsf] 5 . e]6kl5 ;+jfbbftfx¿;"u s'/f ub}{ dxf;lrj g]kfnn] eGg'eof]–…;b\efjgf e|d0f ;/sf/sf] sfddf ;xof]u k'Ug]u/L x'g'k¥of] . Toxf"eGbf aflx/ lg:sg'ePg / To;leq cfkm" k|j]z klg ug'{x'"b}g .Ú d+unjf/ >L % af6 cfGbf]ng/t bnsf g]tfx¿;"u klg s'/fsfgL ul/Psf] 5 . To;qmddf g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf / g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{sf cWoIf gf/fo0fdfg ljh'S5] ef/t e|d0fsf] Ph]08faf/] s'/fsfgL ug{ /fhb/jf/ k'Ug'ePsf] lyof] . lxh} ;f"em k"j{ k|wfgdGqLåo ;"o{axfb'/ yfkf / nf]s]Gb|axfb'/ rGb;"u klg >L % sf] enfs[';f/L ePsf] lyof] .

dfcf]jfbL lx+;fnfO{ ef/tn] klg …;femf r'gf}tLÚ sf] ¿kdf :jLsfl/;s]kl5 x'g nfu]sf] of] e|d0fnfO{ ef/tLo ;~rf/ dfWodn] klg dxTjsf ;fy p7fPsf 5g\ . dfcf]jfbL k|efljt rf/ ef/tLo /fHosf] e|d0f sfo{qmd to x'g'n] klg o;df yk an ldn]sf] 5 . k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] uPsf] ebf}df ug'{ePsf] ef/t e|d0fdf klg ef/tLo g]tfx¿;"u g]kfndf hf/L lx+;fsf] af/]df 5nkmn ePsf] lyof] .

/fhfsf] o;k6ssf] e|d0fsf] ldlt b'O{k6s kl5 ;fl/Pkl5 to ePsf] xf] . sltkon] o;nfO{ ef/tsf] eGbf g]kfnsf] cu|;/tf / ¿lrdf ePsf] atfPsf 5g\ . /fhf / k|wfgdGqLn] e|d0f u/]kl5 klg ef/tLo s'g} pRr g]tfn] g]kfnsf] e|d0f u/]sf 5}gg\ . s"6gLlts If]qdf Ps b]zsf g]tfn] e|d0f u/]kl5 ;dsIfLn] klg ;f] d'n'ssf] e|d0f ug]{ k/Dk/f /x]sf] 5 . /fhfsf] cl3Nnf] e|d0fkl5 g ef/tLo /fi6«klt snfd g]kfn cfpg'ePsf] 5 g t k|wfgdGqL b]pjfsf] e|d0fkl5 ef/tLo k|wfgdGqL 8f= dgdf]xg l;+x g} g]kfn cfpg'ePsf] 5 .

;fgf] ;xof]usf] gfddf ef/tn] ljutdf 7"nf] kmfObf p7fp"b} cfPsf] 5 . l5d]sLsf] c;dfg Aojxf/sf sf/0f em:s]sf g]kfnLx¿ ToxL eP/ /fhfsf] e|d0faf6 klg em:sg' c:jfefljs xf]Og . clxn]sf] e|d0fsf a]nf s'g} uf]Ko ;lGw, ;Demf}tf, ;xdlt / ;f}bfafhL x'g gx'g] s'/fdf /fhgLlts bnsf g]tf / gful/sx¿n] ;r]t kf/]sf 5g\ .

/fhfsf] e|d0f /fi6« / k|hftGqsf] Ph]G8feGbf aflx/ s]lGb|t x'g'x'"b}g . To;f] ePdf e|d0f /fi6«sf] lglDt af]emdfq x'g] atfOPsf] 5 . sltko ljZn]ifsx¿ /fhfn] e|d0fcl3 lbPsf] Ps cGtjf{tf{df PSsfO;f}+ ztfAbLsf ;r]t g]kfnLnfO{ k|hf -;Ah]S6_sf] ¿kdf ;+af]wg u/]sf]df uDeL/ ag]sf] kfOG5 .


cf";' xf]Og, P]Soa4tf rflxof]

Ú :ynut l/kf]6{÷ lji0f' l/hfn

b'Nn" . b'O{ dlxgfcl3;Dd dfcf]jfbLn] lbgx'" ;ef, e]nf / k|bz{g ug]{ b'Nn" If]qdf olta]nf dfcf]jfbLsf] efufefu ePsf] 5 . b'Nn"df ;}lgs SofDk a;]sf sf/0fdfq xf]Og, hgtf :jo+n] hxf" e]6fof], ToxL"af6 klqmg] 8/n] ;f] If]qsf dfcf]jfbL ltt/ljt/ ePsf 5g\ . hjh{:tL ;ldltdf /flvPsf clwsf+zn] cfTd;dk{0f ul/;s]sf 5g\ eg] af"sL dfcf]jfbL sfo{stf{x¿ Hofg hf]ufpg Toxf"af6 efu]sf 5g\ .

t/ dfcf]jfbLn] abnf lng] x'g\ ls eGg] qf;n] :yfgLo jfl;GbfnfO{ 5f]8]sf] 5}g . e}l/sflnsfy'd, a8nDhL, /fjtsf]6, kfb'sf, g]kf, gfpn]s6'jfn, udf}8Lnufotsf uflj;df cfkm\gf]lj¿4 h'n';sf] g]t[Tj ug]{x¿nfO{ g5fl8g] wDsL dfcf]jfbLn] lbO/x]sf] :yfgLo jfl;Gbfx¿ atfp"5g\ . …clxn] pgLx¿ oxf" 5}gg\ t/ kms]{/ cfPkl5 s] x'G5 eg]/ :yfgLo jfl;Gbfx¿ q:t 5g\Ú–b|f]0ffrn lzIff SofDk;sf k|d'v g]daxfb'/ zfxLn] eGg'eof]–…of] dfcf]jfbLsf nflu klg ;lRrg] df}sf xf] .Ú dfcf]jfbL HofbtLsf lj¿4 plqPsf :yfgLo dlxnf sfo{stf{x¿sf] pT;fx clxn] klg ;]nfPsf]

5}g . sfd gu/L ;f"em–ljxfg xft–d'v hf]g{ gkfpg] gful/snfO{ dfcf]jfbLn] hjh{:tL cfkm\gf] cleofgdf lx+8fpg afWo kf/]kl5 pgLx¿n] dfcf]jfbLsf] cTofrf/ vKg ;s]sf lyPgg\ .

…ksfPsf] vfgf vfg kfPgf}+Ú–dfcf]jfbL HofbtL ;Demb} a8nDhLsf rGb|k|;fb pkfWofon] eGg'eof]–…dg'{eGbf ax'nfpg' enf] eg]/ Hofgsf] afhL /fv]/ aflx/ lgl:sPsf xf}+ .Ú ;fpg–ebf}df dfcf]jfbLn] z'¿ u/]sf] k"0f{sfnLg -8An'6L_ cleofgn] ufp"3/ cft+lst ag]sf] lyof] . ;f] cleofgdf lzIfs / kGw| aif{ gf3]sf ;a} ljBfyL{nfO{ lx+8\g dfcf]jfbLn] afWo kf/]sf lyP . dfcf]jfbLåf/f hjh{:tL 8An'6L 3f]lift Ps lzIfssf cg';f/, 8An'6L geP ufp" lgsfnf x'g] qf;n] ;f/f ufp" zf]sfs'n ag]sf] lyof] . …ufp"ufp"df ¿jfjf;L rNof], o'jfx¿ ef/t knfog eP . of] If]q a[4f>dh:t} lyof]Ú–pgn] eg] .

hgtfdflysf] HofbtLsf] d"No dfcf]jfbLn] olta]nf b}n]vdf r'sfO/x]sf 5g\ . dfcf]jfbL;"u 8/fP/ efUg'eGbf pgLx¿;"u n8\g] dgl:yltdf :yfgLo jfl;Gbfx¿ /x]sf 5g\ . …ca ;]gfsf] ;fy kfPkl5 ;fx; knfPsf] 5Ú–b'Nn"df ejfgL aS; u0fsf] :yfkgfkl5 :yfgLo ;fljqf ;'gf/n] elgg\ . ;]gfsf SofK6]g ljgf]b s];Ln] hgtfsf] dfucg';f/ ;]gf a;]sf]n] pgLx¿af6 ;xof]u kfpg] ck]Iff ul/Psf] atfpg'eof] . b'Nn"sf] 8f"8fdf a+s/ vg]/ a;]sf ;]gfsf] g]t[Tj ul//xg'ePsf s];Ln] eGg'eof]–…tLgxhf/;Dd dfcf]jfbL n8fs' cfP eg] xfdL ;lhn} k/f:t u5f}{+ .Ú ufp"af6 ;"rgf cfpg yfn]kl5 cfkm"x¿nfO{ sfd ug{ lgs} ;lhnf] ePsf] klg pxf"n] bfaL ug'{eof] . Onfsf k|zf;g sfo{nosf zfvf clws[t k'¿iff]Qd l3ld/]n] o; If]qsf @% j6} uflj;sf gful/stf, gftf k|dfl0fth:tf sfd oxL"af6 x'g] hfgsf/L lbg'eof] . k|x/L lg/LIfs jL/]Gb| yfkfsf cg';f/, dlxnf ;d"xn] u/]sf] lg0f{ocg';f/ dlb/f a]rljvg aGb ug]{ cleofgdf k|x/L ;d'bfo;"u ldn]/ cl3 a9\g]5 . b'O{ aif{cl3 dfcf]jfbLsf] s'g} cfqmd0fljgf g} ;/sf/n] Toxf"sf Onfsf sfof{nox¿ ;b/d'sfd ;f/]/ dfcf]jfbLnfO{ dfu{k|z:t ul/lbPsf] lyof] .

dfcf]jfbLsf] HofbtLn] k/fsfi6f gf3]kl5 b'O{ dlxgfcl3 b'Nn" If]qsf hgtf k|lt/f]wdf pq]sf lyP . dfcf]jfbLsf lhNnf sld6L ;b:ox¿ gof/fd yfkf -lgle{s_, uf]kfn l/hfn -l/j]n_ / bz{gdfly :yfgLo rGb|axfb'/ zfxsf] cu'jfO{df xftkft ePsf] lyof] . dfcf]jfbLn] hjh{:tL j8fk|d'v 3f]if0ff u/]sf :yfgLo /fh' ah|frfo{sf] ;]gfn] xTof u/]kl5 b'Nn"sf jfl;Gbf ;8sdf pq]sf lyP . pgsf] zjdf ;]gfn] ad /fv]sf] hfgsf/L lbP/ lx+8]kl5 lbgel/ vf]Hbf klg dfcf]jfbL ;f] zj p7fpg cfPsf lyPgg\ . t/ :yfgLo dlxnfn] nf; p7fPkl5 em08f cf]9fpg dfcf]jfbL 3f6 k'u]sf lyP . To;sf] abnfdf dfcf]jfbLsf sfo{stf{dfly hgtfn] xftkft u/]sf lyP .

b'Nn"sf :yfgLo jfl;Gbf :jt:km"t{ k|lt/f]wdf pq]kl5 dfcf]jfbLsf] klZrd s]Gb|Lo sdf08n] Gofo ljefusf ;b:o lj/f6sf] g]t[Tjdf tLg ;b:oLo 5fglag ;ldlt agfPsf] 5 . ;f] ;ldltn] b}n]v k'u]/ sfd z'¿ u/] klg dfcf]jfbLsf] b}n]v lhNnf ;+u7g ;ldltn] …k'/fgf] ;Qfsf] if8\oGq ePsf]Ú :ki6Ls/0f lbPsf] 5 . lhNnf ;lrj 5ljnfn zfxL -/0fhLt_ åf/f hf/L jQmAodf zfxL g]kfnL ;]gfsf s0f]{n w|'js'df/ zfx, k|hftflGqs sf+u|];sf ;efklt lxdaxfb'/ zfxL, /fk|kfsf cWoIf eQmaxfb'/ zfxLnufotn] psf;]/ zflGt h'n'; lgsflnPsf] hgfOPsf] 5 . s0f]{n zfxsf] d'Vo of]hgfdf b'Nn"df k|bz{g ul/Psf] bfjL ub}{ dfcf]jfbLn] pxf"dfly abnfsf] sf/afxL ul/g] r]tfjgL lbPsf] 5 .

dfcf]jfbLsf] HofbtL /f]Sg pgLx¿ cfkm}+ cl3 ;/]sf 5g\ . gf}d"n]df d+l;/ $ ut] dfcf]jfbLsf] e]/L–s0ff{nL :jfoQ k|fb]lzs ;/sf/sf k|d'v v8\uaxfb'/ ljZjsdf{ -k|sf08_ :yfgLo hgtfsf] emD6fOdf k/] . pgaf6 !$ nfv *) xhf/ gub, # nfva/fa/sf] ;~rf/ oGq n'l6Psf] dfcf]jfbLsf ;lrj /0fhLtn] Ps clkndfkm{t\ ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . cfkm"lj¿4sf x/]s sfddf if8\oGqdfq b]Vg] dfcf]jfbLn] To;df klg if8\oGq ePsf] atfPsf] 5 .

clxn] sltkosf] nflu b}n]vsf hgtfn] hLjgsf] afhL /fv]/ u/]sf] k|bz{g uLtsf] efsfh:tf] ag]sf] 5 . h;n] hlta]nf klg cfkm\gf] efif0fdf b'Nn"sf] k|;+u pNn]v ug]{ u/] klg Toxf"sf hgtfsf nflu 7f]; /fxt / k|f]T;fxgsf] cefj /x]sf] dx;'; ug{ ;lsG5 .


clvnn] Ps nfv ptfg]{

sf7df8f}+ . casf] 5 lbgkl5 cg]/f:jljo"n] Ps nfv ljBfyL{nfO{ sf7df8f}+sf] ;8sdf ptfg]{ tof/L ul//x]sf] 5 . zflGt / cu|udgsf nflu åGå/t /fHo / dfcf]jfbL b'j} kIfnfO{ bafa lbg] p2]Zon] clvnn] pQm ljzfn h'n';sf] cfof]hgf ug{ nfu]sf] xf] .

cfufdL k'; !@ ut] sf7df8f}+df lgsfNg nfluPsf] pQm ljzfn h'n';sf] tof/L clxn] clGtd r/0fdf k'u]sf] ;f] ;+u7gn] hgfPsf] 5 . h'n';nfO{ k|efjsf/L t'Nofpg oltv]/ clvnn] #% j6f 6f]nL agfP/ pkTosfsf ljleGg 7fp"x¿df kl/rflnt u/]sf] 5 . pQm lbgsf] h'n';nfO{ P]ltxfl;s agfpg clxn] pkTosfleq clvnsf] ;Dk"0f{ zlQm nfluk/]sf] 5 . ;+u7gn] hgfPcg';f/, h'n';nfO{ ljzfn agfpg @% j6f ;+3 ;+:yfsf k|ltlglwx¿l;t cGtlqm{of ul/;lsPsf] 5 . h'n';nfO{ cg'zfl;t / eJo agfpg % ;o hgf :jod\;]js v6fOg] ePsf] 5 eg] zflGt / cu|udgsf gf/f pNn]lvt #) xhf/ Kn]sf8{ agfpg nfluPsf] 5 .

…xfdL h'n';nfO{ P]ltxfl;s agfpg] clGtd tof/Ldf nflu/x]sf 5f}+ .Ú lxhf] clvnsf cWoIf lvdnfn e§/fO{n] atfpg'eof] . cWoIf e§/fO{n] eGg'eof]–…of] h'n'; zflGtk"0f{ ;dfwfg rfxg]x¿sf nflu /fHo / dfcf]jfbL b'j}nfO{ bafa lbg] pko'Qm dfWod xf] .Ú

h'n';df ljBfyL{sf ;fy} gful/s P]Soa4tfcGt{ut ljleGg ;+3;+:yfsf k|ltlglw, lzIfs, a'l4hLjL, k|fWofks, snfsf/, ;flxTosf/, lrlsT;s, OlGhlgo/, sfg'g Joj;foL / cGwf–ckfËx¿n] ;d]t efu lng] clvnn] hgfPsf] 5 . h'n';nfO{ ljzfn agfpg clxn] clvnsf sfo{stf{x¿ ljleGg lghL, ;/sf/L, pRr dflj / SofDk;sf ljBfyL{x¿aLr k'lu/x]sf 5g\ .

zflGt / cu|udgsf nflu bafa lbg] p2]Zon] cfof]hgf x'g nfu]sf] pQm h'n';df clvnn] z}lIfs d'2fx¿ klg p7fPsf] 5 . h'n''; cfof]hgfsf] p2]Zoaf/] clvnn] eg]sf] 5–…zflGtk"0f{ ;dfwfgdf guO{ bdgaf6} ;dfwfg vf]Hg]tkm{ nfUg] xf] eg] xfd|f] d'n'sn] ckmuflg:tfg / O/fsh:t} b'ef{Uo a]xf]g'{kg]{ cj:yf cfpg ;S5 . Oltxf;df slxNo} pklgj]z gag]sf] xfd|f] d'n'sdfly j}b]lzs zlQms]Gb|x¿sf] xfnLd'xfnL rNg] b'lb{gx¿ gcfpnf eGg ;ls"b}g . To;}n] o; lsl;dsf] xTof, cft+snfO{ lg/Gt/tf lbg] o'4sf] af6f] 5f]8L zflGtk"0f{ 9+un] d'n'ssf ;fdflhs, cfly{s, ;f+:s[lts, z}lIfs If]qsf ;d:ofx¿nfO{ Jofks¿kdf ;dfwfg ub}{ cu|ufdL lbzfdf /fhgLlts åGåsf] lgsf; vf]lhg' kb{5 .Ú

clvnn] o;cl3 g]kfnu~h, lrtjg, kf]v/f, wgu9L, a'6jn, hgsk'/, lj/f6gu/, jL/u~h, bfªnufot ljleGg 7fp"df zflGt / cu|udgsf nflu bafa cfGbf]ng ;DkGg ul/;s]sf] 5 . tL sfo{qmd lgs} eJo / ;kmn /x]sf] b]lvPsf] 5 .


:j]R5frf/L JofVof †

sf7df8f}+ . cfp"bf] kmfu'gdf jL/u~hdf x'g] g]kfnL sf+u]|;sf] dxflwj]zgaf6 k'gM lul/hfk|;fb sf]O/fnf g} ;efklt aGg] af6f] v'Nnf ul/Psf] 5 . uPsf] laxLjf/ ;DkGg s]Gb|Lo sfo{;ldltsf] a}7sn] sf]O/fnfnfO{ cg's"n x'g]u/L ljwfgsf] JofVof u/]sf] b]lvPsf] 5 .

cl3Nnf] kf]v/f dxflwj]zgaf6 kfl/t sf+u]|;sf] ljwfgdf ufp"b]lv s]Gb|;Ddsf] ;efklt b'O{k6sdfq lgjf{lrt x'g kfpg] Joj:yf u/]sf] lyof] . ;f] k|fjwfgcg';f/ sf]O/fnfn] pDd]bjf/L lbg kfpg'x'g] lyPg . t/ s]Gb|Lo sfo{;ldltsf] a}7sn] ljwfg kfl/t ePkl5sf] cjlw dfq} u0fgf x'g] JofVof ub}{ km]l/ Psk6s sf]O/fnf ;efklt kbdf k|Tof;L x'g;Sg] af6f] vf]n]sf] 5 . sf]O/fnf ;efklt gag] cfkm\gf] eljio w/fkdf kg]{ lgisif{ lgsfn]sfx¿n] ljwfgsf] ckJofVof u/L pxf"nfO{ p7\g pS;fPsf] cf/f]k sf+u]|;s} sltko g]tfx¿n] nufPsf 5g=\ . sf+u]|; dxfdGqL ;'zLn sf]O/fnf, 5f]/L ;'hftf, elthfx¿ z]v/ / ;zf+s, efph" gf]gfnufotn]

sf]O/fnfnfO{ k'gM ;efkltdf p7\g afWo kfg{ nfu]sf] sf+u]|;L g]tfx¿ g} atfp"5g\ . s]Gb|Lo ;b:ox¿ s[i0fk|;fb l;6f}nf, nId0f l3ld/], sf]iffWoIf dxGy 7fs'/, ;xdxfdGqL uf]ljGb/fh hf]zLnufotsf sf]O/fnfkIfLo g]tfx¿n] v'n]/} pxf"sf] pDd]bjf/Lsf] jsfnt ub}{ cfPsf] klg b]lvPsf] 5 .

t/ s]Gb|Lo ;b:o /fdrGb| kf}8]n, z}nhf cfrfo{, g/xl/ cfrfo{, dx]z cfrfo{ cflbn] ljwfgsf] ckJofVof ul/Psf] atfPsf 5g\ . kf}8]n / cfrfo{n] ;efkltdf pDd]bjf/L 3f]if0ff ul/;Sg'ePsf] 5 . cfkm"nfO{ dfq} s]Gb|df /fv]/ lgod, sfg'g / ;+ljwfgsf] JofVof ug]{ cf/f]k nfu]sf sf]O/fnfn] dxflwj]zgaf6 kfl/t ljwfgsf] klg To:t} JofVof u/]sf] rrf{ rn]sf] 5 . ;+:yfeGbf cfkm"nfO{ dfly /fVg] sf]O/fnfsf] :j]R5frfl/tf clxn] ljwfgsf] o:tf] JofVofdf emNs]sf] sf+u]|; g]tfx¿ g} l6Kk0fL ug{ yfn]sf 5g\ .


le8Gtdf ;]gfsf] w]/} Iflt

sf7df8f}+ . ;/sf/L ;'/Iffkmf}h / dfcf]jfbLaLr le8Gt rls{Psf] 5 . uPsf] dlxgf s}nfnLsf] k08f}gdf ePsf] le8Gtkl5sf 36gfdf dfcf]jfbLeGbf ;/sf/L ;'/Iffkmf}htkm{ a9L Iflt ePsf] 5 .

uPsf] d+l;/ #) ut] c3f{vf"rLl:yt l;4f/f uflj;sf] l;:g]vf]nfdf ePsf] le8Gtdf @! ;'/IffsdL{sf] d[To' ePsf] 5 . ! ;o @ hgfsf] u:tL 6f]nLdfly af6f] 9's]/ a;]sf dfcf]jfbLn] ljxfg & ah] PSsf;L cfqmd0f ubf{ ;f] 36gf ePsf] klZrd k[tgf kf]v/fn] hgfPsf] 5 . klZrds} Ps lhNNffsf] df]rf{df vl6Psf ;}lgs clwsf/Lsf cg';f/ ;'/IffsdL{n] uf]Kotf e+u u/]sf sf/0f dfcf]jfbLn] k"j{ ;"rgfsf cfwf/df af6f] 9's]/ cfqmd0f u/]sf lyP . u:tLsf] k"j{ ;"rgf kfP/ dfcf]jfbLn] of]hgfa4 cfqmd0f u/]sf] pgn] atfP . ;fdfGotof u:tLdf lx+8\g] a]nfdf dfq hfg]x¿nfO{ To;sf] hfgsf/L lbg] ul/G5 . t/ ;f] u:tLaf/] eg] tLg lbgcl3 g} hfgsf/L u/fOPsf] lyof] . le8Gtkl5 dfcf]jfbLsf ;f]x| nf; e]l6Psf] bfaL ;]gfn] u/]sf] 5 .

uPsf] cfOtjf/ bf]nvfsf] nf"s'/L8f"8fdf ePsf] le8Gtdf gf} ;}lgssf] d[To' ePsf] 5 . v/L9'+ufl:yt z]/bn u'Ndsf] u:tL dfcf]jfbLn] cj¿4 u/]sf] ;jf/L cfjfudg v'nfpg To;tkm{ hf"bf le8Gt ePsf] ;]gfn] hgfPsf] 5 . l;Gw'kfNrf]ssf] PSsfO;lsnf]af6 cfPsf] ;'/Iffkmf}hdfly dfcf]jfbLn] cfqmd0f u/]kl5 le8Gt ePsf] lyof] . To; le8Gtdf ;]gfn] …y'k}| dfcf]jfbL xtfxt ePsf]Ú atfP klg tLghgfsf] gfd v'nfPsf] 5 .

;f]xL lbg dsjfgk'/sf] rf}38f Onfsf k|x/L sfof{nodf dfcf]jfbLn] cfqmd0f u/L xftxltof/ / ;~rf/ ;]6x¿ n'6]sf 5g\ . k|fKt ;"rgfcg';f/, a; r9L cfPsf dfcf]jfbLn] cfqmd0f ugf{;fy k|x/Lx¿ xltof/ 5f]8]/ efu]sf lyP . lbp";f] kf}g] afx| ah] ePsf] cfqmd0fdf s'g} dfgjLo Iflt geP klg dfcf]jfbLn] ;Dk"0f{ xltof/ sAhf u/]sf 5g\ . k|x/Ln] n'l6Psf xltof/sf] ;+Vof gv'nfO{ …xftxltof/ n'l6Psf]Ú atfPsf] 5 .

dfcf]jfbLn] zlgjf/ lbp;f] /fhwfgLsf] ;f"v'l:yt Onfsf k|x/L sfof{nodf cfqmd0f u/L lg/LIfs;lxt kf"r k|x/Lsf] xTof u/]sf 5g\ . ck/fx\g kf}g] kf"r ah] ePsf] ;f] cfqmd0fdf ;o dfcf]jfbL ;xefuL /x]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . cfqmd0fkl5 dfcf]jfbLn] k|x/Lsf !! /fOkmn, # ;6ug, # k]:tf]n, ! Uof; ug / ! ;~rf/ ;]6 n'6]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . /fhwfgLaf6 ;q lsnf]ld6/sf] b"/Ldf /x]sf] ;f"v'd} dfcf]jfbLn] Tolt 7"nf] cfqmd0f u/L xftxltof/ sAhf ug'{n] ;/sf/sf] ;'/Iff Aoj:yf slt sdhf]/ / lg/Lx 5 eGg] b]vfPsf] 5 . kf"r aif{cl3 nlntk'/sf] e§]8f"8fdf klg dfcf]jfbLn] o:t} cfqmd0f u/]sf lyP .

b}n]vsf] gf}d"n] If]qdf nuftf/ tLg lbgsf] le8Gtkl5 ;]gf ;b/d'sfd kms]{sf] 5 . sflnsfsf] tLgr'n] n]sdf dfcf]jfbLn] ;'¿ª vg]/ a;]sf] xNnf b}n]vdf rn]sf] a]nf k'; ! ut] ;'/Iffkmf}h To;tkm{ nfu]sf] lyof] . ;]gfsf] cfqmd0fdf !& dfcf]jfbLsf] d[To' ePsf] lyof] eg] 7"nf] ;+Vofdf aGbf]a:tLsf ;fdfg / vfBfGg a/fdb ul/Psf] ;]gfn] hgfPsf] 5 . To;sf] ef]lnkN6 b}n]vs} ejfgLdf ePsf] vf]htnf;sf] sf/afxLdf !) dfcf]jfbLsf] d[To' ePsf] 5 . t/ ;]gf Toxf"eGbf cufl8 ga9]/ ;b/d'sfd kmls{Psf] 5 . ndh'ªsf] afx'g8f"8fl:yt le/k':t'gdf /x]sf] g]kfn 6]lnsdsf] l/lk6/ 6fj/df dfcf]jfbLn] u/]sf] cfqmd0f c;kmn agfPsf] ;]gfn] hgfPsf] 5  .

kl5Nnf] ;dodf dfcf]jfbLn] cfqmd0fnfO{ c¿ tLa| kf/]sf] 5 . Toltdfq xf]Og, ljleGg 7fp"df aGbsf] cfx\jfg u/]/ dfcf]jfbLn] st} cfqmd0fsf] tof/L t ul//x]sf] 5}g < eGg] cfz+sf;d]t pAhfPsf] 5 . nfdf] ;do;Dd cfqmfds sf/afxLdf gplqPsf] dfcf]jfbLn] cfkm\gf] ;fv hf]ufpg klg s'g} lhNnfdf eLif0f cfqmd0f ug]{ tof/L u/]sf] cg'dfg ul/Psf] 5 .


HofbtLk|lt ljZjs} rf;f]

sf7df8f}+ . cft+ssf/L cWofb]z nfu" ePotf ;]gfdf …:j]R5frfl/tfÚ a9]sf] lgisif{df cGt/f{li6«o lgof]ux¿ k'u]sf 5g\ . a9\bf] åGå;"u} /fHo kIfaf6 dfgjclwsf/ xgg Jofks ePsf]df cGt/f{li6«o ;d'bfon] ;/sf/nfO{ ;r]t t'Nofpg'sf ;fy} o:tf] sfo{ /f]Sg cfu|x;d]t u/]sf 5g\ .

lat]sf] xKtf lbgleq ljleGg cGt/f{li6«o ;+:yfx¿n] g]kfndf dfgjclwsf/ pNn+3g / HofbtL Jofks ePsf]df lrGtf k|s6 ug'{sf ;fy} ;/sf/nfO{ To;k|lt hjfkmb]xL aGg k|]l/t;d]t u/]sf 5g\ . d+l;/sf] clGtd ;ftf ;+o'Qm /fi6«;+3Lo dfgjclwsf/ cfof]usf a]kQf dfldnfsf sfo{sf/L ;d"xsf cWoIf k|f= :6]km]g h]=6'k]n] /fHoåf/f a]kQf kfl/Psf gful/ssf ;DaGwdf af]Ng'x'"b} ;}lgs

Aof/]sdf afx\o ;Dks{ljgf y'gfdf /fVg] sfo{df k"0f{ /f]s nufpg ;/sf/l;t cg'/f]w ug'{ePsf] lyof] . a]kQf kfl/Psfx¿sf ;DaGwdf cWoog ug{ 6f]nL;lxt g]kfn cfpg'ePsf 6'k]n] Ps sfo{qmddf eGg'eof]–…dfgjclwsf/sf cfwf/e"t dfGotfx¿ Jofks¿kdf pNn+3g ePsf] kfOPsf] 5 .Ú sfg'gL cfb]zljgf ;fbf kf]zfsdf cfPsf ;'/Iffkmf}hn] lgbf]{if JolQmx¿nfO{ lu/km\tf/ ug]{, Aof/]sdf aGbL agfpg] / GofofwLz, jsLn / kl/jf/;"u ;Dks{ ug{ glbg] u/]sf] ;f] 6f]nLn] atfPsf] 5 .

g]kfnsf] dfgjclwsf/ l:ylt cjnf]sg ug{ cfPsf] o'/f]k]nL ;+3sf] pRr 6f]nL -6«f]Osf_ n] klg g]kfndf dfgjclwsf/ xgg a9\bf] ¿kdf /x]sf] 7x/ u/]sf] 5 . 6«f]Osfsf k|ltlglw /j6{ ldN8;{n] cft+ssf/L cWofb]zk|lt c;xdtL hgfp"b} u}/sfg'gL y'gfnfO{ j}wtf lbg] pQm cWofb]zn] dfgj clwsf/ ;+s6 a9fpg] atfpg'ePsf] lyof] .

6f]nLn] ;/sf/ / dfcf]jfbL b'j} kIfnfO{ dfgjclwsf/ ;Demf}tfdf x:tfIf/ ug{ cfu|x ub}{ /fi6«;+3Lo dfgjclwsf/ cfof]usf] cfufdL a}7sdf g]kfnsf] dfgjclwsf/ l:yltaf/] k'g/fjnf]sg ul/g] klg hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] . ;f]xL cj;/df pxf"n] g]kfndf clwgfosjfbsf] sNkgf;d]t ug{ g;lsg] atfpg'eof] .

/fhfsf] ef/t e|d0fsf] k"j{;GWofdf Pl;ofnL dfgjclwsf/ cfof]un] ef/tl;t g]kfnsf /fhfnfO{ ;dy{g gug{ cfu|x u/]sf] 5 . /fhfsf] o;k6ssf] ef/t e|d0f a9\bf] dfgjclwsf/ pNn+3gsf] ;dy{gdf /fhgLlts / ;}lgs ;xof]u vf]Hg] p2]Zoaf6 clek|]l/t /x]sf] ;d]t cfof]un] bfaL u/]sf] 5 .

ef/tsf] k"j{jtL{ ;/sf/n] /fhfnfO{ cGw;dy{g u/]sf] hgfp"b} cfof]uåf/f hf/L lj1KtLdf elgPsf] 5–…t/ gof" k|zf;gn] dfgjtflj¿4 ck/fwdf lhDd]jf/ /fhfnfO{ ;dy{g ug]{ k"j{jtL{ ;/sf/sf] uNtL bf]xf]¥ofpg] 5}g .Ú cfof]un] Ps gful/ssf] ;d]t Hofg arfpg g;Sg] cof]Uotf /fhfn] k|bz{g u/]sf] / ;/sf/sf] j}wflgs pkl:ylt z"Go /x]sf] cj:yfdf /fhfsf] ef/t e|d0f x'g nflu/x]sf] pNn]v u/]sf] 5 .


sf]zLdf d"n Joj:yfkg ;ldlt

lj/f6gu/ . cfp"bf] kmfu'g &, * / ( ut] x'g] g]skf -Pdfn]_sf] /fli6«o kl/ifb\ a}7snfO{ eJotfk"j{s ;DkGg ug{ s]Gb|Lo ;b:o tyf sf]zL c~rn OGrfh{ eLd cfrfo{sf] ;+of]hsTjdf ! ;o ! ;b:oLo d"n Joj:yfkg sld6L u7g ul/Psf] 5 . uPsf] d+l;/ $ ut] ul7t pQm sld6Ldf sf]zL c~rn ;dGjo sld6Lsf lhDd]jf/ kbflwsf/L nufot s]Gb|Lo lgsfosf ;b:o, lhlj; / gu/kflnsfsf k"j{ kbflwsf/L cflb /x]sf] c~rn ;lrj /fh]Gb| uf}tdn] atfpg'eof] . d"n Joj:yfkg ;ldltsf] k"0f{ a}7s cfp"bf] k'; @$ ut] c~rn kf6L{

sfof{no kf~rfnL, lj/f6gu/df a;L Jojl:yt of]hgfsf ;fy} /fli6«o kl/ifb\ a}7ssf] tof/Ldf h'6\g] atfOPsf] 5 .


;GtnfO{ cf>d

sf7df8f}+ . g]kfnL k|hftflGqs cfGbf]ngsf Ps zLif{ JolQmTj Pjd\ k"j{k|wfgdGqL s[i0fk|;fb e§/fO{nfO{ cfhLjg ;'ljwf lbg] lg0f{o u/]/ /fHon] pxf"k|lt pRr ;Ddfg lbPsf] 5 . g]kfnsf] k|hftflGqs cfGbf]ngdf pxf"n] k'¥ofpg'ePsf] of]ubfgsf] pRr d"Nof+sg ub}{ ;/sf/n] o:tf] lg0f{o u/]sf] xf] .

s]xL jif{otf ;lqmo /fhgLltaf6 6f9f /xg'ePsf …;Gtg]tfÚ e§/fO{nfO{ sf7df8f}+ pkTosfleqsf] pko'Qm :yfgdf cf>d lgdf{0f ug{ hUuf pknAw u/fOlbg] / Pshgf lghL :jf:Yo ;xfossf] Joj:yf;d]t ug]{ lg0f{o u[xdGqfnon] u/]sf] 5 . pxf"sf] gfddf :yfkgf x'g] cf>dnfO{ eljiodf 6«:6sf] ¿kdf ljsf; ug]{ klg ;/sf/n] hgfPsf] 5 .

g]tf e§/fO{nfO{ :jb]z cyjf ljb]zdf pkrf/ u/fpg'kbf{ nfUg] vr{sf] ;Dk"0f{ Joj:yf, ;jf/L ;fwgsf] Joj:yf / :jsLo ;lrjfnosf] nflu sd{rf/Lsf] Joj:yfsf] lhDdf ca ;/sf/n] lnPsf] 5 .

g]tf e§/fO{nfO{ /fHon] u/]sf] of] pRr ;DdfgnfO{ ;a}n] /fd|f] dfg]sf 5g\ . jt{dfg ;/sf/n] pxf"sf] si6s/ cj:yfnfO{ ljrf/ u/L ljutdf u/]sf pRr of]ubfgsf] sb/:j¿k o:tf] ljlzi6 ;Ddfg / ;'ljwf lbPsf] atfOPsf] 5 . o:tf] ;Ddfg kfpg] pxf" klxnf] JolQm x'g'x'G5 .

g]tf e§/fO{nfO{ /fHon] lbPsf] ;Ddfg / ;'ljwfn] g]kfnsf] k|hftflGqs cfGbf]ngdf w]/} oftgf / x08/ vfPsf c¿ k|hftflGqs g]tfx¿df ;d]t cfzfsf] ls/0f knfPsf] 5 . /fHon] k|hftflGqs cfGbf]ngsf of]4fx¿nfO{ ;lDemg yfn]sf] ;a}n] dx;'; u/]sf 5g\ . e§/fO{s} prfO / x}l;ot ePsf g]kfnsf] k|hftflGqs cfGbf]ngdf of]ubfg ug]{ g]tfx¿ y'k|} 5g\ . t/ 3/af/ / kl/jf/ljxLg g]tf e§/fO{k|ltsf] of] ;DdfgnfO{ ;sf/fTds dflgPsf] 5 .


/fjnsf] k|f]kf]u08f

sf7df8f}+ . g]kfn /fi6« a}+ssf] ueg{/ lgo'lQmsf] nflu gfd l;kmfl/; ug{ dlGqkl/ifb\n] pkk|wfgdGqL tyf cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/Lsf] cWoIftfdf Ps ;ldlt u7g u/]sf] 5 .

pQm ;ldltdf cfly{s If]qsf ljz]if1sf] ¿kdf k"j{ cy{dGqL 8f= ab|Lk|;fb >]i7 / k"j{ ueg{/dWo]af6 u0f]zaxfb'/ yfkf /xg'ePsf] 5 . l;kmfl/; ;ldltn] ueg{/sf] nflu tLghgfsf] gfd k|:tfljt ug'{kg]{ lhDd]jf/L tf]lsPsf] atfOPsf] 5 .

/fi6« a}+ssf] ueg{/sf nflu 8f= o'j/fh vltj8f, 8f= k'ik/fh /fhsl0f{sf/, t'n;L pk]|tL, 8f= ljdn sf]O/fnf, efg'k|;fb cfrfo{, /fdafa' kGt cflbsf] gfd rrf{df /x]sf] 5 . axfnjfnf ueg{/ 8f= ltns /fjn klg k'gM lgo'Qm x'g] bf}8df /xg'ePsf] 5 . cfp"bf] k'; !^ ut]leq} gof" ueg{/ lgo'lQmsf] lg0f{o g]kfn /fhkqdf k|sflzt x'g'kg]{ k|fjwfg /x]sf] 5 .

t/ gof" ueg{/ lgo'lQmsf] rrf{;"u} ;Defljt JolQmx¿sf] af/]df rl/qxTof ug]{ qmd rln;s]sf] 5 . o; l;nl;nfdf l;kmfl/; ;ldltdf k|:tfljt k"j{ ueg{/ ;To]Gb|Kof/f >]i7, 8f= k'ik/fh /fhsl0f{sf/ / /fli6«o of]hgf cfof]usf ;b:o 8f= o'j/fh vltj8flj¿4 b'ik|rf/ / rl/qxTofsf] cleofg g} rnfOPsf] 5 . o;df /fi6« a}+ss} ueg{/ 8f= ltns /fjnsf] ljz]if ;lqmotf / df]6f] /sd nufgL eO;s]sf] hfgsf/ ;"qx¿n] cf}+NofPsf 5g\ .

cfkm\gflj¿4sf] b'ik|rf/af/] 8f= vltj8fn] a'wjf/;"u eGg'eof]–æd b'O{k6s g]kfn Joj:yfkg ;+3 -Dofg_sf] cWoIf /x"] . b'O{ jif{b]lv /fli6«o of]hgf cfof]udf 5' . lat]sf] sl/a Ps bzsb]lv ;fj{hlgs hLjgdf /x"bf d]/f] hLjg v'Nnf lstfasf] kfgf;/x /x]sf] 5 . slxNo} o:tf cg'lrt l6sfl6Kk0fLx¿ ePgg\ . t/ ueg{/sf] rrf{;"u} of] l;nl;nf lsg rNof] < d cfZro{rlst ePsf] 5' .Ú pxf"n] yk pNn]v ug'{eof] . zfob ueg{/sf] nflu daf6} a9L Rofn]Gh b]v]/ o:tf] cleofg 5]l8Psf] x'g'k5{ .Æ

/fi6«a}+ssf] ueg{/ aGg] bf}8df ;lqmo 8]k'6L ueg{/ kGt;"u hf]l8Psf sltko d'2f xfn clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]udf ljrf/fwLg 5g\ . a}+s ckm sf7df8f}+ / df5fk'R5]« a}+sdf pxf"sf] k|ToIf nufgL klg /x]sf] sf/0f s]Gb|Lo a}+ssf] ueg{/ agfpg gx'g] la1x¿sf] wf/0ff kfOG5 .

ljutdf d'Vo ;lrj /lx;s]sf sNof0fljqmd clwsf/LnfO{ ueg{/ agfp"bf /fi6«a}+ssf] g]t[Tj …lj>fdsf] ynf]Ú ag]sf] cg'ej ul/;s]sfx¿ o;kfln ysfO{ dfg{ xf]Og, sfd ug{ gof" pT;fxsf;fy sfd ug{;Sg] of]Uo / bIf JolQmnfO{ ueg{/ lgo'Qm ug'{ a'l4dfgL x'g] atfp"5g\ .


af3b/jf/ hf]ufpg]x¿ k'/:s[t

sf7df8f}+ . afub/jf/df /x]sf] sf7df8f}+ dxfgu/kflnsfsf] ejgdf ;f]djf/ /flt ! ah] cfuhgL x'"bf 7"nf] Iflt x'gaf6 rflx" hf]luPsf] atfOPsf] 5 .

dxfgu/kflnsfsf] sfof{nodf /x]sf] laQ ljefusf] sf]7faf6 ;'¿ ePsf] pQm cfunfuL lgoGq0f ug{ sfof{nodf sfo{/t gu/ ;'/IffsdL{x¿ ;kmn ePsf lyP . Toxf" ;fthgf ;'/IffsdL{x¿sf] k|of;df cfuf] lgoGq0f ePsf] lyof] . lah'nLsf] tf/ ;6\ eP/ cfuf] ;lNs+bf Tolt 7"nf] Iflt geP klg laQ ljefudf /x]sf] Pp6f sDKo'6/ / Po/ sl08;g d]zLgnufot s]xL sfuhkq hn]/ gi6 ePsf 5g\ .

pQm cfuhgLaf6 dxfgu/kflnsf arfpg ;kmn ;'/IffsdL{nfO{ dxfgu/kflnsfn] kf"r–kf"r xhf/ gub k|bfg u/]/ lxh} k'/:s[t u/]sf] 5 . k'/:s[t ;'/IffsdL{x¿nfO{ :yfgLo ljsf; /fHodGqL s[i0fuf]kfn >]i7n] Ps ;df/f]xaLr gub k|bfg ug'{ePsf] lyof] . To;/L k'/:s[t x'g]x¿df gu/ k|x/L xjNbf/ /fhs'df/ rf}nfufO{+, hjfgx¿ chos'df/ uf}td, ljgf]b dxtf] sf]O/L, k|Nxfb yfkf, cd/ljqmd sfsL{, OGb|s'df/ /fO{ / /fds[i0f clwsf/L /x]sf 5g\ .


sf7df8f}+ zfvfdf r'gfjL /f}gs

sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ dxf;+3 sf7df8f}+ zfvfsf] lgjf{rg cfp"bf] k'; !& ut] x'g] ePsf] 5 . pQm lgjf{rg ;DkGg ug{ sf7df8f}+ zfvfn] lgjf{lrt sfo{qmd;d]t 3f]if0ff u/]sf] 5 . 3f]lift sfo{qmdcg';f/ k'; ( ut] dtbftf gfdfjnL k|sfzg, !) ut] bfaL lj/f]w / clGtd gfdfjnL k|sfzg, !! ut] ;efklt, pk;efklt, ;lrj, sf]iffWoIf, ;b:ox¿ / s]Gb|Lo k|ltlglwx¿sf] b/vf:t kmf/fd ljt/0f, !@ / !# ut] pDd]bjf/L btf{ / !$ ut] pDd]bjf/L lkmtf{ / clGtd gfdfjnL k|sfzgsf] sfo{qmdsf] to ul/Psf] 5 . lgjf{rgsf] sfo{qmd !& ut] laxfg * b]lv !) ah];Dd pb\3f6g tyf tTkZrft dtu0fgf ul/g] cflb /x]sf] hgfOPsf] 5 . sf7df8f}+ zfvfsf] lgjf{rgn] kqsf/ hutsf] Wofg tfGg yfn]sf] 5 . pQm lgjf{rgdf bh{gf}+ kqsf/x¿ pDd]bjf/ aGg] ePsf 5g\ . ljs[lt / lj;+ultsflj¿4 kqsf/x¿sf] k]zfut xslxtsf nflu ;efklt kbdf lqmofzLn kqsf/ /fh]Gb| cof{n pDd]b\jf/ aGg] x'g'ePsf] 5 .


zflGtsf nflu ¥ofnL

wgu9L . gful/s ;dfh ;'b"/ klZrdsf] cfof]hgfdf cfOtaf/ d'n'snfO{ jt{dfg ;+s6af6 lgsf; lbg ;a} kIf Ps x'g'kg]{ hf]8 lb"b} lazfn ¥ofnLsf] cfof]hgf ul/of] . wgu9L rf}/fxaf6 ;'¿ ePsf] pQm ¥ofnL gu/ kl/qmdfkZrft\ cfd;efdf kl/0ft ePsf] lyof] .

pQm cfd;efn] ;fta'"b] 3f]if0ffkq hf/L u/]sf] 5 . 3f]if0ffkqdf b'a} k6s jftf{ e+u x'g' k5fl8 ;+ljwfg;ef /x]sfn] /fHon] ;f] af/]df :ki6 wf/0ff cufl8 ;fg{ hf]8bf/ dfu u/]sf] 5 . ;+ljwfg;ef lgikIf xf];\ eGg] dfGotfsf nflu / To; ;dodf b'a} kIfsf] xltof/ / ;]gfsf] plrt Aoj:yfkgsf nflu ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] ;+nUgtf cfjZos /x]sf], jftf{sf] jftfj/0f agfpg ;/sf/n] dfcf]jfbLdflysf] cft+ssf/L laNnf, /]8sg{/ gf]l6; cljnDa lkmtf{ lng' cfjZos /x]sf] tyf /fHo dfcf]jfbL b'a} kIfn] tTsfn o'4lj/fd ug'{kg]{ s'/f 3f]if0ffkqdf pNn]v ul/Psf] 5 . 3f]if0ffkqdf /fHo / dfcf]jfbL kIfn] ug]{ u/]sf HofbtLx¿ /f]Sg'kg]{;d]t dfu ul/Psf] 5 .

;'b"/ klZrdf~rnsf ;a} lhNnfsf] k|ltlglwTj /x]sf] pQm ¥ofnLdf ljBfyL{, a'l4hLjL, ls;fg, lzIfs, ;dfh;]jL, Jofkf/L, ;fdflhs sfo{stf{ tyf /fhgLlts sfo{stf{x¿sf] Aofks ;xeflutf /x]sf] lyof] .

cfd;efdf gful/s zflGt cfof]usf cWoIf s[i0fh+u /fodfemL, zflGt / ljsf;sf nflu gful/s ;dfhsf cWoIf 8f= ;'Gb/dl0f bLlIft, g]kfnL sf+u|];sf s]Gb|Lo ;b:o g/xl/ cfrfo{, k|fWofks s[i0f vgfn / d"Nof+sg dfl;ssf k|wfg ;Dkfbs Zofd >]i7nufotsf jQmfn] dfcf]jfbL tyf ;/sf/n] u/]sf dfgjclwsf/ pNn+3gsf 36gfx¿nfO{ tTsfn /f]Sg'kg]{, zflGt cfd hgtfsf] rfxgf xf] / ;f]sf] nflu ;a} kIf Ps h'6 eP/ nfUg'kg]{ s'/fdf hf]8 lbg'ePsf] lyof] .

o;}aLr, g]kfnL sf+u|]; s}nfnL lhNnf ;ldltsf pk;efklt jL/axfb'/ xdfnnfO{ g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf] Ps ;d"xn] k'; # ut] af}lgof uf=lj=;= l:yt pxfFsf] cfkm\g} 3/af6 ckx/0f u/]sf 5g\ . zlgaf/ /flt cfkm\g} 3/df /x]sf] cj:yfdf xftxltof/n] ;'–;lHht eP/ cfPsf] dfcf]jfbLsf] Ps ;d"xn] pxfFnfO{ c1ft :yntkm{ nu]sf lyP .

s}nfnL lhNnfl:yt ;Dk"0f{ uf=lj=;= ;lrjx¿n] xfn} cfkm\gf] kbaf6 /fhLgfdf lbPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf s}nfnL ;]qm]6/L pT;jn] ut;ftf ;lrj kbaf6 ;a}n] /fhLgfdf ug'{kg]{ wDsL;lxtsf] pbL{ hf/L u/] kl5 pgLx¿n] /fhLgfdf lbPsf x'g . )%( ;fnb]lv hgk|ltlglwlaxLg ePkl5 uflj; cWoIf;d]tsf] sfo{ef/ ;DxfNb} cfPsf uflj; ;lrjx¿n] lbPsf] of] /fhLgfdf kl5 cfd hgtfdf cGof}n 5fPsf] 5 .

–clgn ;'j]bL


pRr:t/Lo 5fglagsf] dfu

sf7df8f}+ . g]skf -dfcf]jfbL_ sf7df8f}+ pkTosfsf k"j{ ;+of]hs k|zfGt -;fw'/fd b]jsf]6f_ sf] ;}lgs lx/f;tdf cfTdxTofsf sf/0f kf}if $ ut] d[To' ePsf] eGg] ;dfrf/k|lt dfgjclwsf/ tyf zflGt ;dfhn] cfkm\gf] Wofgfsif{0f ePsf] hgfPsf] 5 .

;dfhn] 9f]sfdf em'08]/ d/]sf] / lkmQf 6'6]sf] h:tf cljZj;gLo ts{n] b]jsf]6fs]f ;}lgs lx/f;tdf z+sf:kb kl/l:yltdf d[To' ePsf] 7f]s'jf u/]sf] 5 . ;f] 36gfsf] lgikIf 5fgljg u/L tYonfO{ hg;dIf Nofpg dfu ub}{ ;f] 36gfdf pRr:t/Lo 5fgljg u/L bf]ifLdfly sfg"gL sf/jfxL ug{ ;fy} u}/ sfg"gL ta/n] ;}lgs lx/f;tdf y'Gg] qmd tTsfn cGTo ug{ ;dfhn] ;DalGwt lgsfo ;dIf dfu klg u/]sf] 5 .


tdf]6nfO{ hg;+:s[lt k'/:sf/

sf7df8f}+ . al/i7 k|ultzLn uLtsf/ Pjd\ ;+uLtsf/ Zofd tdf]6nfO{ o; jif{sf] …hg;+:s[lt k'/:sf/Ú lbOg] lg0f{o ul/Psf] 5 . /fli6«o hg;f+:s[lts d~r, g]kfnåf/f x/]s jif{ k|bfg ul/g] ;f] k'/:sf/ kfpg] pxf" bf];|f] JolQm x'g'x'G5 . d~rsf] xfn} a;]sf] ;lrjfnosf] a}7sn] ;f] lg0f{o u/]]sf] xf] .

k'[/:s[t ;|i6f tdf]6 g]kfnL k|ultzLn / hgjfbL ;f+:s[lts If]qdf tL;sf] bzsb]lv g} ;lqmo x'g'x'G5 . g]kfnL hg;+:s[lt If]qdf ljlzi6 of]ubfg k'¥ofpg] tdf]6n] sl/j ;oeGbf a9L ;fy{s, hLjgjfbL / p2]Zod"ns uLtx¿ l;h{gf ug'{sf ;fy} sltko uLtx¿df ;+uLt klg lbg'ePsf] 5 . pxf"n] …ufp" ufp"af6 p7Ú, …clgsfn nfUof] eG5g\Ú, …;+3if{ xf] hLjgÚ h:tf sfnhoL uLtx¿ l;h{gf ug'{ePsf] 5 .

d~rn] ;f] k'/:sf/ ;+uLt, ;flxTo, lrqsnf, d"lt{snf, /+ud~rsf If]qdf ljlzi6 of]ubfg k'¥ofpg] ;|i6fx¿sf] ;Ddfg ug]{ p2]Zon] ljut jif{b]lv k|bfg ub}{ cfPsf] 5 .

tdf]6nfO{ pQm k'/:sf/ hg;f+:s[lts d~rsf] :yfkgf lbj; kf/]/ cfp"bf] k'; !( ut] sf7df8f}+df lbOg] ePsf] 5 . ;fy} cfp"bf] k'; !* ut] d~rsf] kf"rf} /fli6«o ;Dd]ng cfof]hs sld6Lsf] a}7s a:g] klg d~rn] hgfPsf] 5 . cfp"bf] kmfu'g @! / @@ ut] d~rsf] ;Dd]ng sf7df8f}+df x'g nflu/x]sf] 5 .


d]nDrLsf] nfut bf]Aa/

sf7df8f}+ . pkTosfleq vfg]kfgL pknAw u/fpg] d]nDrL vfg]kfgL cfof]hgf cnkq kg]{ ePsf] 5 . pQm of]hgfsf] 6]08/ /2 ul/Pkl5 cfof]hgfsf] ;8s v08 lgdf{0f ug]{ nfut bf]Aa/ x'g] b]lvPsf] 5 .

vfg]kfgL cfof]hgf ;DkGg ug{ lgdf{0f ul/g] ;8s v08sf] nfut (% s/f]8 *% nfv ¿k}of"df 7]Ssf lbOPsf] 5 . t/ sf]l/og 7]s]bf/ sDkgLn] eg] @^ lsnf]ld6/ ;'¿ª v08sf] k|j]zdfu{sf] nflu $^ s/f]8 5'6\ofPsf] lyof] . pQm 7]s]bf/ sDkgL l;/LO{ ;L;L / zdf{ P08 nfdf h]eLnfO{ lgdf{0fsf] nflu lgo'lQm ul/Psf] 5 . k'/fgf] 7]s]bf/n] sfd ug{ g;s]sf] eg]/ ;/sf/n] uPsf] kmfu'g dlxgfdf 6]08/ /2 u/]sf] lyof] . pQm cfof]hgfsf] k|d'v bft[;+:yf PlzofnL ljsf; a}+s -P8LaL_ ;dIf pQm k|:tfj nluPsf] 5 . pQm k|:tfj nufgLstf{ P8LjLn] :jLs[lt lbPkl5 dfq gof" 7]s]bf/ sDkgLn] sfd yfNg]5 . To;sf] nflu d]nDrL vfg]kfgL ljsf; ;ldltn] bftfx¿;"u 5nkmn u/]sf] a'lemPsf] 5 .


P8LaLåf/f C0f ;xof]u

sf7df8f}+ . d'n'ssf] ;fdflhs tyf cfly{s ljsf;sf nflu Pl;ofnL ljsf; a}+s -P8LaL_ n] ljleGg kf"rj6f cfof]hgfsf nflu C0f ;xof]u pknAw u/fpg] ePsf] 5 . pQM C0f ;xof]u ;g\ @))$ sf cjlwdf :jLs[lt ul/Psf tL cfof]hgfx¿sf] nflu & ca{ (@ s/f]8 /sd pknAw u/fpg] P8LaLn] hgfPs]f 5 .

P8LaLåf/f ;xof]u ul/Psf tL cfof]hgfx¿sf] lglDt cfjZos cg';Gwfg u/L C0f pknAw u/fOg] 5 . To:tf cfof]hgfx¿dWo] ljs]lGb|t u|fdL0f ;+/rgf / hLjg:t/;DaGwL cfof]hgfsf nflu @ ca{ ** s/f]8, oftfoft / kf/axg ;'ljwf lgdf{0f;DaGwL cfof]hgfsf nflu ! ca{ $$ s/f]8, ;d'bfoåf/f Joj:yfkg ul/g] ;fgf l;+rfO{ sfo{qmdsf nflu ! ca{ $$ s/f]8, /f]huf/L l;h{gf ug{ cfjZos ;Lk ljsf; sfo{qmdsf nflu ! ca{ $$ s/f]8 / n}lËs ;dtf sfod u/L dlxnf ;zlQms/0f sfo{qmd ;+rfngsf nflu &@ s/f]8 /sd ljlgof]hg ul/Psf] 5 .


sf7df8f}+–Nxf;f xjfO{ ;]jf

sf7df8f}+ . ;/sf/n] sf7df8f}+–Nxf;f xjfO{ p8fg eg{ lghL If]qnfO{ :jLs[lt lbPsf] 5 . pQm :jLs[lt kZrft\ lghL ljdfg sDkgLn] pQm If]qdf cfkm\gf] ;]jf ;+rfng ug]{ ePsf 5g\ .

xjfO{ p8fgsf] nflu Po/ rfOgfn] k|of; u/]sf] 5 . ltAat Nxf;f xjfO{ ;]jf ;+rfng ug{ lghL If]qnfO{ :jLs[lt lbPkl5 pQm If]qaf6 cfpg] ko{6sx¿sf] a[l4 x'g] b]lvPsf] 5 . t/ lghL If]qsf ljdfg sDkgLx¿n] pQm If]qdf ;]jf ;+rfng ubf{ s] s:tf dfkb08 k"/f ug]{ eGg]af/]df ;/sf/n] :ki6 gLlt agfPsf] 5}g . To;}n] lghL ljdfg sDkgLn] cfkm\gf] ;]jf ;+rfng u/]kl5 dfkb08h:tf ljifodf ljjfb x'g ;Sg] cg'dfg ug{ yflnPsf] 5 .


vr{ k|If]k0fsf] ;'emfj lbOg]

sf7df8f}+ . pRr:t/Lo ;/sf/L vr{ cfofun] bz jif{sf] nflu vr{ k|If]k0f u/L ;/sf/nfO{ vr{ Joj:yfkgsf] lglDt ;'emfj lbg] ePsf] 5 . jt{dfg cj:yfdf vr{ Joj:yfkg vr{ Pj+ u}/ ah]6sf] lgoGq0fh:tf ljifodf cfof]un] sfd yfn]sf] hgfPsf] 5 .

Ps dlxgfcufl8 ;/sf/n] cy{ljb\ 8f= l8NnL/fh vgfnsf] ;+of]hsTjdf cfof]u u7g u/]sf] 5 . ;+of]hs 8f= vgfnn] bL3{sfnLg vr{ of]hgfsf cfwf/df cfufdL bz jif{sf] vr{ k|If]k0fsf cfwf/df ;/sf/nfO{ ;'emfj lbg] atfpg'eof] . cfof]usf ;b:o 8f= ljZjDe/ Kofs'/]nn] ;fj{hlgs vr{ gLlt gePsf sf/0fn] u}/ah]6sf] ;+Vofdf a[l4 ePsf] atfp"b} eGg'eof]–o:tf vr{n] tNnf] txsf gful/sx¿nfO{ slt ;'ljwf k|bfg u¥of] eGg] d"Nof+sg ug'{kg]{ cfjZostf 5 . To;sf] nflu cfo]fun] cfkm\gf] sfo{ yfngL ul/;s]sf] 5 .


dlxnf ;xsf/L gfkmfdf

sf7df8f}+ . dlxnf ;xsf/L ;+:yf lnld6]8n] cfly{s jif{ @)^)÷)^! df #@ nfv $^ xhf/ ¿k}of" gfkmf cfh{g u/]sf] 5 . pQm ;+:yfn] uPsf] rfn' cfly{s jif{df ePsf] gfkmfn] efjL lbgdf yk gfkmf cfh{g ug{;Sg] atfOPsf] 5 .

dlxnf ;xsf/L ;+:yfsf] gjf}+ jflif{s ;fwf/0f;efdf pQm gfkmf cfh{g u/]sf] jflif{s cfoJoodf pNn]v ul/Psf] lyof] . sfo{qmddf ;+:yfsf cWoIf ;/:jtL >]i7n] jflif{s k|ltj]bg k|:t't ug'{ePsf] lyof] . ;+:yfsf] lgIf]k ;+sng ( s/f]8 &# nfv $& xhf/ ¿k}of" / s'n shf{ k|jfx ( s/f]8 @) nfv ^* xhf/ /x]sf] 5 . ;+:yfn] n3' C0f sfo{qmddf xfn;Dd !! s/f]8 @! nfv %^ xhf/ nufgL ePsf] dWo] * s/f]8 @# nfv #@ xhf/ ¿k}of" c;'n pk/ eO;s]sf] 5 .


kf]i6k]8sf] /sd 36\of]

sf7df8f}+ . g]kfn 6]lnsdn] kf]i6k]8 df]jfOn kmf]gsf] w/f}6L 36fpg] lg0f{o u/]sf] 5 . u|fxs;"u ln+b} cfPsf] w/f}6L /sddf $) k|ltzt s6f}tL ug]{ 6]lnsdn] hgfPsf] 5 .

6]lnsdn] w/f}6Lafkt u|fxs;"u % xhf/ ln+b} cfPsf] lyof] . pQm w/f}6L /sd # xhf/ sfod ul/Psf] 5 . tLg xhf/ u|fxs;"u w/f}6L lnP/ kf]i6k]8 df]jfOn kmf]gsf] Go"gtd /sd @ ;o %) ¿k}of" a/fa/sf] kmf]g ug{ 5'6 lbOg]5 . To;af6 u|fxssf] ;'ljwf k'Ug] b]lvPsf] 5 . kf]i6k]8sf] clxn] () xhf/ u|fxs /x]sf] atfOPsf] 5 .


.. ;Dkfblso .. ;+jfb .. ;/f]sf/ .. Ps}l5g .. cf}krfl/s .. dgf]/~hg÷;flxTo÷>i6f / ;[hgf .. cy{–ahf/ .. v]n–v]nf8L .. lgb]{z .. ;Dk"0f{ cfsfz .. k|ltWjlg .. ;ft lbgdf .. ljrf/ ..


Send your comments and letters to the editor at budhabar@mail.com.np
2004  Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1
4259429. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BUDHABAR  may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:CONTACT US   ABOUT US  HOME   ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES   BACK TO THE TOP