http://www.nepalnews.com


Kathmandu, Wednesday, September 15, 2004,  Bhadra 30, 2061. 

d'Vo ;dfrf/


aGb pBf]uwGbf v'nfpg kxn

sf7df8f}+ . dfcf]jfbLlgs6 clvn g]kfn 6]«8 o'lgog dxf;+3 -qmflGtsf/L_n] aGb u/]sf $& k|d'v pBf]u cfhb]lv v'Ng] ePsf 5g\ . pQm ;+u7g;"u ;/sf/ / g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3aLr ePsf] ;dembf/Lcg';f/ aGb pBf]ux¿ v'Ng] ePsf] dWo:ystf{x¿n] atfPsf 5g\ .

aGb pBf]u v'nfpg dWo:ytf ul//x]sf dfgjclwsf/jfbL dNn s]= ;'Gb/sf cg';f/ o;af/]df tLg} kIf ;xdt eP klg s]xL k|fljlws sf/0fa; lxhf] 3f]if0ff x'grflx" ;s]g . kqsf/ ;Dd]ng ug]{ eg]/ sflGtkyl:yt xf]6n dfpG6]gdf af]nfOPsf kqsf/x¿ /flt ca]/ vfnL xft kms]{sf lyP . ToxL" pkl:yt pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf cWoIf ljgf]baxfb'/ >]i7n] eGg'eof]–…xfdL a'wjf/b]lv pBf]u Joj;fo ;'rf¿ x'g]df ljZj:t 5f}+ . o;;DaGwL ;a} s'/f clGtd 6'+uf]df k'lu;s]sf] 5 .Ú aGb pBf]u v'nfpg]af/] 5nkmn ug{ lxhf] /flt dNn s]= ;'Gb/, ;'bLk kf7s / kß/Tg t'nfw/ k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/ k'Ug'ePsf] lyof] .

dfcf]jfbL dhb'/ ;+u7gdfly nufOPsf] cft+ssf/L ;+1f lkmtf{ lng ;/sf/ ;xdt ePsf] 5 . t/ To;sf nflu k|lqmof k'¥ofpg'kg]{ ePsf]n] lxhf] pBf]u aGb lkmtf{ gePsf] a'lemPsf] 5 . o;afx]s qmflGtsf/Lsf b'O{ dhb'/ g]tf lji0f' yfkfdu/ / /]zd nfdfnfO{ ;fj{hlgs ug{ klg ;/sf/ ;xdt ePsf] 5 . o;}u/L /f]huf/bftfx¿n] ;a} dhb'/nfO{ lgo'lQmkq lbg] ;xdlt pBf]u jfl0fHo dxf;+3n] u/]sf] 5 .

aGb pBf]u v'nfpg kxn eO/x]sf] atfp"b} pBf]udGqL O{Zj/ kf]v/]nn] klg cfh} ;f] ;d:of ;'lNemg] ;+s]t ug'{eof] . …o:tf] aGbsf] s'g} cf}lrTo 5}g . o;n] b]zsf] t s'/} 5f8f}+, pgLx¿sf] g} enf] ub}{g . To;}n] of] lkmtf{ x'G5Ú– pxf"n] eGg'eof]–…6]«8 o'lgog dxf;+3x¿, gful/s ;dfh / Joj;foLsf] Pp6} :j/ 5, lhDd]jf/ 7fGg] ;+u7gn] o;sf] dx;'; u/]sf] x'g'k5{ .Ú

sfd ul/vfg] dhb'/x¿sf] uf"; vf]:g] u/L qmflGtsf/Ln] cfx\jfg u/]sf] clglZrtsfnLg aGbsf] ;j{q cfnf]rgf eO/x]sf] lyof] . d'n'ssf] cy{tGq Wj:t x'g] u/L cfx\jfg ul/Psf] pBf]uwGbf aGbdf dhb'/sf s'g} pNn]Vo dfu ;dflji6 5}gg\ .

qmflGtsf/Lsf] cfx\jfgdf xfn d'n'ssf k|d'v $& pBf]u aGb cj:yfdf 5g\ . ;f] ;+u7gn] ebf} ! b]lv !@ / @% ut]b]lv yk #% pBf]unfO{ clglZrtsfnsf nflu aGb u/fPsf] 5 . bz}+sf] d'vdf pBf]u aGb ul/+bf xhf/f}+ dhb'/ ljrNnLdf k/]sf] hgfp"b} g]kfn 6]«8 o'lgog dxf;+3 -lhkmG6_, g]kfn 6]«8 o'lgog sf+u]|; / k|hftflGqs 6]«8 o'lgog -l8sf]G6_n] dhb'/x¿s} kxndf eP klg aGb pBf]u v'nfpg] lg0f{o u/]sf lyP . …;/sf/ / ljb|f]xL b'j}sf sf/0f dhb'/ df/df k/]sf 5g\ . xfdLnfO{ c¿ s;};"u eGbf klg sfd;"u dtnj 5 . To;}n] sfd ug{ kfpg'k5{ eGg] lg0f{odf k'u]sf xf}+Ú–lhkmG6sf pkfWoIf lji0f' l/dfnn] eGg'eof] . dhb'/x¿ cfkm}+ sf/vfgfdf sfd ug{ cfpg] ePkl5 cf–cfkm\gf] pBf]u–k|lti7fg vf]Ng pBf]u jfl0fHo dxf;+3n] ;DalGwt pBf]ukltx¿nfO{ lgb]{zg lbPsf] lyof] . dxf;+3n] ;fj{hlgs cfx\jfg hf/L ub}{ eg]sf] 5–…c;f]h ! ut]af6 pBf]u Joj;fodf sfo{/t dhb'/–sd{rf/Lx¿ cf–cfkm\gf] sfddf cfPdf pBf]u Joj;fo ;+rfngdf Nofpg ;DalGwt ;a} pBf]uL Joj;foL;dIf dxf;+3 cfx\jfg ub{5 .Ú dxf;+3sf cWoIf ljgf]baxfb'/ >]i7n] ;+jfbsf] k|lqmof sfd gnfu]kl5 pBf]ux¿ o;/L vf]Ng'afx]s csf]{ ljsNk g/x]sf] atfpg'eof] . pxf"n] a'wjf/;"u eGg'eof]–…af"sL ;dfwfg ToxL lyof] . clGtd cj:yfdf cfPkl5 xfdL of] lg0f{odf k'u]sf xf}+ .Ú sfdbf/ sfo{ynf]df cfPdf sfd ug{ lbg'kg]{ cGt/f{li6«o k|rng;d]t /x]sf] pxf"n] :d/0f u/fpg'eof] .

sfd u/]/ hLjg lgjf{x ug]{ dhb'/x¿ cfkm\gf] sfdsf] clwsf/ xgg ePsf]df cfqmf]lzt 5g\ . d'7e]8 x'g;Sg] lg0f{odf lsg k'Ug'eof] eGg] k|Zgdf 6]«8 o'lgog sf+u]|;sf dxf;lrj cRo't/fh kf08]n] k|ltk|Zg ug'{eof]–…sfd u/]/ vfg] xfd|f] clwsf/ xgg x'G5 eg] af"sL s] g} /x\of] / <Ú o;}u/L lhkmG6sf dxf;lrj ljgf]b >]i7n] eGg'eof]–…of t xfdLnfO{ sfd} gu/L tnj lbg'k¥of] of sfo{ynf]df sfd ug{ lbg'k¥of] .Ú pxf"n] k|Zg ug'{eof]–…gq dhb'/x¿ s;/L af"Rg] < pgLx¿n] cfkm\gf] kl/jf/ s;/L kfNg] <Ú $& pBf]u aGb x'"bf @% xhf/ dhb'/ tyf sd{rf/L k|ToIf¿kdf a]/f]huf/ ePsf 5g\ .

dfcf]jfbLsf dfu pBf]u / k]zf;"u ;DalGwt gePsf] l6Kk0fL cGo ;+u7gn] u/]sf 5g\ . …k]zf;"u ;DalGwt dfu ;fdflhs ;+jfbaf6 ;dfwfg x'G5Ú–k|hftflGqs 6]«8 o'lgog dxf;+3sf dxf;lrj lvnfgfy bfxfnn] eGg'eof]–…/fhgLlts dfu t]:of{P/ /f]huf/L aGb u/fpg' dhb'/sf] juL{o lxtlj/f]wL s'/f xf] .Ú cf}Bf]lus / Joj;flos k|lti7fg;"u ;DalGwt dfu k"/f ug{ tLg} ;+u7gn] /f]huf/bftf;"u cfu|x u/]sf 5g\ . o;}u/L jftf{df cfpg] dhb'/ k|ltlglwsf] ;'/Iffsf] Uof/]G6L ug{ klg pgLx¿n] ;/sf/nfO{ cg'/f]w u/]sf 5g\ .

;/sf/ o;cl3 g} qmflGtsf/Ldfly nufOPsf] …cft+ssf/LÚsf] ;+1f lkmtf{ lng ;xdt eP klg ;f] ;+u7gn] aGb lkmtf{ glnPsf] ;|f]tn] bfaL u/]sf] 5 . …pgLx¿sf lu/km\tf/ b'O{hgf g]tf l/xf ug{ / cft+ssf/Lsf] ;+1f lkmtf{ lng ;/sf/ o;cl3 g} tof/ lyof] . pgLx¿ klg /fhL lyP . t/ kf6L{n] bafa lbP/ lkmtf{ u¥of] .Ú ;|f]tn] eGof] . olt;Dd ls kqsf/ ;Dd]ngdfkm{t\ pBf]u aGbsf] 3f]if0ff lkmtf{ ug{ ;f]djf/ cGgk"0f{ xf]6nsf] xn;d]t a's ul/Psf] lyof] . dfcf]jfbLsf] pRr g]t[Tjn] bafa lbP/ ;f] ;+u7gnfO{ lkmtf{ af]nfPkl5 ;'bLk kf7snufotsf dWo:ystf{x¿ lanvaGbdf k/]sf lyP .

aGb pBf]ux¿ vf]Ng cg'/f]w ub}{ ef]ln laxLjf/ tLgj6} dxf;+3sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf b]zel/ ¥ofnL k|bz{g ul/g]

sfo{qmd lyof] . ;f]sf] tof/Lsf nflu d+unjf/ a;]sf] tLgj6} ;+u7gsf] dxf;lrj:t/Lo ;+oGqn] cf–cfkm\gf ;+u7gx¿ kl/rflnt ug]{ lg0f{o u/]sf] lyof] . …xfdL s;}sf lj¿4 nfu]sf xf]Ogf}+, cfkm\gf] /f]hL/f]6Lsf] dfu ug]{ clwsf/ ;a}sf] xf]Ú–l8sf]G6sf dxf;lrj bfxfnn] eGg'eof] .


dfcf]jfbLnfO{ ljsNk /f]Hg] cj;/

Ú ;"o{ yfkf, gof"lbNnLaf6 kms]{/

sf7df8f}+ . k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfsf] t'ngfTds¿kdf ljjfb/lxt ef/t e|d0fkZrft\ dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfgsf] nflu zflGtjftf{sf] k|of; / rf/ kf6L{sf] k"j{3f]lift …clwstd nrstfÚsf] xljut s] x'g] xf]nf < k|Zg v8f ePsf] 5 .

k|wfgdGqL b]pjfn] e|d0fsf] qmddf gof"lbNnLdf eGg'ePsf] lyof]–…;/sf/sf] k|fyldstf zflGtjftf{ g} xf] . jftf{sf] dfWodaf6 ;d:of ;dfwfg ug]{ xfd|f] k|oTgdf ef/t ;/sf/n] ;xof]u ug]{ arg lbPsf] 5 . olb dfcf]jfbLx¿ zflGtjftf{df cfPgg\ / jftf{ eP klg c;kmntfdf 6'+luof] eg] zflGt;'/Iffsf] st{Jo lgjf{x ug{af6 ;/sf/ kl5 x6\g ;Sb}g .Ú t/ pxf"n] :jb]z kms{g] qmddf lqe'jg cGt/f{li6«o ljdfg:yndf kqsf/x¿;"u eGg'eof]–…jftf{ ug]{ xf], jftf{ c;kmn eP n8\g] tof/L klg ug]{ xf] .Ú

pxf"sf] o; cleJolQmk|lt ltvf] cfnf]rgf eO/x]sf] 5 . o;/L k|wfgdGqLn] dfcf]jfbLlj¿4 an k|of]u ug]{ s'/f u/]/ zflGtjftf{sf] ;Defjgf cem} 6f9f ws]lnPsf] ljZn]ifsx¿sf] /fo 5 .

k|wfgdGqLsf] ef/t e|d0fsf] d'Vo t/ c3f]lift Ph]G8f lyof]–dfcf]jfbL ;d:of . laxLjf/ ef/tLo ;dsIfL 8f= dgdf]xg l;+x;"usf] sl/a rfnL; ldg]6 nfdf] uf]Kojftf{ klg d'VotM dfcf]jfbL ;d:ofd} s]lGb|t /x]sf] cg'dfg ul/Psf] 5 . pQm lbg k|wfgdGqLn] xf]6]n tfhdxndf cfkm\gf] 8]lnu]zgdf ;xefuL g]kfnL kqsf/x¿nfO{ atfpg'eof]–…dfcf]jfbL ;d:ofsf] ;dfwfg ug{ g]kfnn] h] u5{, To;df ef/t ;/sf/sf] ;xof]u x'G5 . d}n] g]kfnsf ;d:ofk|lt oxf" ;a}sf] ;xfg'e"lt / ;xof]u ug]{ OR5f /x]sf] kfP" .Ú

…dfcf]jfbL;"u zflGtjftf{ xfdLn] ug]{ xf] . zflGtjftf{ xfdf] k|fyldstf xf] .Ú pxf"sf] syg lyof] . t/ zflGtjftf{df t];|f] kIfsf] ;+nUgtfaf/] ef/tsf] cledt s] /x\of] eGg] lh1f;fdf k|wfgdGqLn] atfpg'eof]–…;dfwfg xfdLn] g} ug]{ xf] . d o;df s] u/f}+ eg]/ ;f]Wg cfPsf] klg xf]Og .Ú

ef]lnkN6 ef/tLo ljb]z dGqfnosf ;lrj Zofd z/0fn] kqsf/x¿;"u …dfcf]jfbL ljb|f]x b'j} b]zsf lglDt ;femf r'gf}tL ag]sf]Ú atfpg'eof] . pxf"n] /fhgLlts p2]Zo xfl;n ug{ ckgfOPsf] lx+;fTds tl/sfnfO{ :jLsf/ ug{ g;lsg] atfp"b} ;+j}wflgs /fhtGq / ax'bnLo k|hftGqsf] bfo/fleq

;d:ofsf] ;dfwfg x'g'k5{ eGg] ef/t ;/sf/sf] b[li6sf]0f 5 .Ú pxf"n] dfcf]jfbL ;d:ofsf] ljz'4 ;}lgs ;dfwfg ;Dej gx'g] klg atfpg'eof] .

e|d0fsf] cGtdf hf/L ;+o'Qm lj1lKtdf …b'j} d'n'ssf k|wfgdGqLn] cft+sjfb lgd"{n ug{ pks/0f, tflnd tyf ;"rgf cfbfg k|bfg ug]{, g]kfnsf ;'/Iff lgsfosf] ;'b[9Ls/0f ul/g]Ú pNn]v 5 . ef/tn] zfxL g]kfnL ;]gfnfO{ yk ;}Go pks/0f pknAw u/fpg] / g]kfn k|x/LnfO{ k|ltcft+sjfblj/f]wL tflnd lbP/ kfOn6 k|f]h]S6 cGtu{t cfw'lgsLs/0f ug]{ ;xof]u ul/g] atfOPsf] 5 .

e|d0fsf] k"j{;Gowfdf dfcf]jfbLn] cfkm\gf] hgd'lQm ;]gfsf] lgoldt ;}Go zlQm ca # l8lehg, ( lau]|8 / @( a6flnogdf ;+ul7t x'g k'u]sf], Ps nfv a/fa/sf] hgldlnl;ofnfO{ klg lhNnf / If]qLo x]8Sjf6{/ cGtu{t sDkgL:t/;Ddsf] ;+/rgfdf ljsf; ug]{ lg0f{o ul/Psf] / j}b]lzs x:tIf]ksf lj¿4 n8\g cfd hgtfnfO{ ;'¿ªo'4nufotsf /Iff / cfqmd0f;DaGwL cfwf/e"t ;}lgs k|lzIf0f lbg] cfkm\gf] lg0f{o ;fj{hlgs ub}{ casf] jftf{ k'/fgf] ;Qfsf gf]s/x¿;"u xf]Og, To;sf dflnsx¿;"u e/kbf]{ cGt/f{li6«o dWo:ytf;lxt g]kfnL hgtfnfO{ k"0f{¿kdf ;fj{ef}d t'Nofpg] p2]Zodf s]lGb|t /x]/ dfq x'g] atfPsf] lyof] .

dfcf]jfbLlj¿4 n8\g ljutdf ;'/Iff lgsfonfO{ alnof] agfpg cd]l/sf, a]lNhod / ef/taf6 ;aeGbf w]/} xftxltof/ / ;}Go ;xof]u h'6fpg] sfd b]pjfs} sfo{sfndf ePsf] lyof] . o;kfln ef/tn] ;d]t dfcf]jfbL ;d:of g]kfn–ef/t b'j}sf] ;femf vt/f x'gk'u]sf] :jLsf/ u/]sf] 5 .

ef/tLo /fi6«klt PkLh] cAb'n snfd, k|wfgdGqL 8f= dgdf]xg l;+x, ljb]zdGqL s]= g6j/l;+x, /IffdGqL k|0fj d'vhL{, u[xdGqL lzj/fh kfl6n, /]nj] dGqL nfn'k|;fb ofbj, hn;|f]t dGqL lkcf/ b;d'G;L, ljkIfL bnsf g]tf nfns[i0f cf8jf0fL, sf+u]|; cfO{sf cWoIf ;f]lgof ufGwL, k"j{ k|wfgdGqLx¿ rGb|z]v/, Pr=8L= b]j]uf}8f, c6nlaxf/L afhk]oL;"u k|wfgdGqL b]pjfsf] e]63f6 / 5nkmn ePsf] lyof] .

k|wfgdGqLsf] e|d0fdf ;g\ !(%) sf] zflGt tyf d}qL ;lGwsf] k'g/fjnf]sg ug]{ ;DaGwL 5nkmnnfO{ lg/Gt/tf lbg], k+r]Zj/ / dflyNnf] s0ff{nLsf] 8LkLcf/ lgdf{0fnfO{ tLa|tf lbg], a'9Lu08sLsf] 8LkLcf/ tyf ;Ktsf]zL / ;'gsf]zL cfof]hgf ;+o'Qm kl/of]hgf sfof{no :yfkgf ug]{ ;xdlt ePsf] 5 . ax'rlr{t ;'k'b{uL ;lGw / k/:k/ sfg'gL ;xfotf ;Demf}tfsf] nflu cfp"bf] dlxgf u[x;lrjx¿sf] a}7s lbNnLdf a:g] klg ;+o'Qm lj1lKtdf pNn]v 5 .

o;kflnsf] e|d0fdf ljutdf ePsf ;xdltsf] sfof{Gjogdf hf]8 lbg] sfd ePsf] 5 . e|d0fsf] qmddf df};d k"jf{g'dfg, eG;f/sf] u'0f:t/ a[l4, ;f+:s[lts cfbfg–k|bfg, eG;f/sf] u'0f:t/ a[l4, ;f+:s[lts cfbfg k|bfg / /S;f}nb]lv cdn]vu~h;Dd k]6«f]lnod j:t'sf] kfOknfOg lgdf{0f ug{ ;DefJotf cWoog ug]{ ;Demf}tfdf x:tfIf/ ;DkGg ePsf] 5 . k|wfgdGqLsf] cf}krfl/s e|d0fsf] dxTjsf lx;fan] ePsf ;Demf}tfnfO{ vf;} dxTjk"0f{ dfGg ;ls+b}g . o:tf ;Demf}tfsf] nflu dfq} k|wfgdGqLsf] txdf e|d0f cfjZos lyPg . o;afx]s ef/tLo /]nj] dGqL nfn'k|;fb ofbjn] k|wfgdGqL b]pjf;"usf] e]6df g]kfnu~h /f]8b]lv g]kfnu~h, gf}tgjfb]lv e}/xjf, lahnk'/fb]lv hgsk'/, hf]uagLb]lv la/f6gu/ / gof" hfnkfO{u'8Lb]lv sf"s8le§f;Dd /]nj] ;]jf lj:tf/ ul/g] atfpg'ePsf] lyof] .

k//fi6« /fHodGqL 8f= k|sfzz/0f dxtn] k|wfgdGqL b]pjfsf] of] ;b\efjgf e|d0f cToGt ;kmn ePsf] / o;qmddf ;a} dxTjk"0f{ ljifodf 5nkmn / ljrf/ cfbfg–k|bfg x'g' pknlAwd"ns /x]sf] atfpg'eof] . pxf"n] zflGtjftf{ / ;'/Iff lgsfonfO{ alnof] kfg]{ s'/f lj/f]wfefifk"0f{ gePsf] klg bfaL ug'{eof] . pxf"sf] hf]8 lyof]–…g]kfndf ;+j}wflgs k|hftGq alnof] xf];\ eGg] ef/tLo g]tfx¿sf] rfxgf /x]sf] 5 .Ú

k|wfgdGqL b]pjfsf] e|d0f;"u} cd]l/sf / ef/tsf] dfcf]jfbLlj¿4 ;femf df]rf{aGbL pb\3fl6t ePsf] 5 eg] zflGtjftf{df t];|f] kIfsf] ;+nUgtfk|lt tL b'j} b]z tof/ g/x]sf] k|i6 ePsf] 5 . oxL s'/f k|wfgdGqLsf] e|d0fn] k|i6 ePsf] 5 . oxL s'/f k|wfgdGqLsf] e|d0fn] k|i6tM ;fj{hlgs ug]{ sfd u/]sf] 5 .

dfcf]jfbLsf lglDt b]pjfsf] ef/t e|d0f Pp6f hjfkm / cj;/ klg eOlbPsf] 5 . ;/sf/;"u xf]Og, /fhf;"u jftf{ ug]{ dfcf]jfbLsf] kl5Nnf] lg0f{on] …/fhfsf] bz{ge]6Úsf] lgs6t k'¥ofpnf, t/ ;d:ofsf] zflGtk"0f{ ;dfwfg ;Dej x'g] 5}g . o;n] d'n'sdf ;}lgsLs/0f / afx\o x:tIf]k lgDTofpg] lglZrt 5 . olb dfcf]jfbL zflGtjftf{sf] lglDt tof/ eP eg] rflx" ;}lgsLs/0fsf] k|lqmof /f]lsg]5 . s'grflx" ljsNk 5gf]6 ug]{ < /f]hfO{ dfcf]jfbLs} cfufdL e"ldsfn] b]vfpg] 5 .

t/ dfcf]jfbL ;d:ofsf] ;}Go ;dfwfg ;Dej x'g]5}g . o;sf] nflu ;/sf/ / dfcf]jfbL b'j}n] …ank|of]uÚ / …;'¿ªdfu{Úsf] pGdfb Tofu]/ zflGt k|lqmofdf cl3 a9\g' cTofjZos 5 .


æ;}Go pGdfb xfjL x'"b}5Æ

sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] zflGtsf] nflu jftf{sf] k|lqmof hlt l9nf] x'G5 Tolt g} d'n'sdf ;}lgsLs/0f / afx\o x:tIf]ksf] vt/f /x]sf] atfpg'ePsf] 5 .

g]kfn 6]«8 o'lgog dxf;+3 -lhkmG6_ / of]Ë n]km\6 ckm :jL8]gåf/f lxhf] cfof]lht …zflGt / k|hftGqÚ ljifos uf]i7Ldf dxf;lrj g]kfnn] zflGtk"0f{ lgsf;sf] nflu /fhgLlts ;dfwfg vf]Hg] cfjZostf cf}+Nofpg'eof] . jt{dfg åGåsf] ;dfwfgsf] nflu ;a} bnsf] ;femf b[li6sf]0f aGg g;Sbf ;}Gojfb xfjL x'"b} uPsf] 5 . ;}Gojfbn] d'n'sdf] k|ultdf cj/f]w pTkGg u/]sf] x'"bf ;/sf/–dfcf]jfbLn] tTsfn} zflGtjftf{ ;'¿ ug'{k5{Ú–dxf;lrj g]kfnsf] hf]8 lyof] .

…of] ;/sf/ zlQm ;DkGg / clwsf/ ;DkGg 5 . Ifdtf / cf"6 ePsf] of] ;/sf/n] zflGt axfnLsf] nflu jftf{ ug{;S5 . t/ ;/sf/n] k6s–k6s dfcf]jfbLnfO{ zflGtjftf{sf] nflu cfx\jfg ubf{ ;d]t dfcf]jfbLn] jftf{nfO{ uDeL/tfk"j{s lnPsf 5}gg\ . o;af6 ax'bnLo k|hftGqk|lt dfcf]jfbL uDeL/ 5}g eGg] cfz+sf v8f ePsf] 5 .Ú dxf;lrj g]kfnn] k|hftflGqs dfGotfdf ;xdt eP/ ;xdltdf k'Ug dfcf]jfbLnfO{ cfx\jfg ub}{ eGg'eof]–…clxn] dfG5]sf] zflGtk"0f{ af"Rg] clwsf/sf] xgg ePsf] 5 . b]zsf pBf]uwGbf aGb ePsf 5g\ . o;n] bL3{sfnLg¿kdf 7"nf] gf]S;fgL x'g]5 .Ú

sfo{qmddf lhkmG6sf cWoIf d's'Gb Gof}kfg], 6]«8 o'lgog sf+u]|;sf cWoIf nId0f a:g]t, k|hftflGqs 6]«8 o'lgog dxf;+3sf dxf;lrj lvnfgfy bfxfn, of]ª n]km\6 ckm :jL8]gsf dxf;lrj 8f]/f a|]Oyf]Ahn] pBf]uwGbf ;+rfngdf pTkGg ePsf] cj/f]wn] uDeL/ ;+s6 lgDTofPsf] atfp"b} dhb'/x¿sf] hLljsf]kfh{gsf] nflu pBf]uwGbf ;+rfng ug{ cfx\jfg ug'{ePsf] lyof] .

b]z bf]xf]/f] åGåaf6 u'lh|/x]sf] cj:yfdf k]|; tyf cleJolQm :jtGqtfsf] Uof/]G6L x'g ;Sb}g, :jtGq k]|;sf] lglDt k"0f{ k|hftflGqs jftfj/0f x'g'kg]{ cfjZostf cf}+NofOPsf] 5 .

k]|; rf}tf/L g]kfn / blIf0f PlzofnL :jtGq kqsf/ ;+u7g -;fkm\df_åf/f ;+o'Qm¿kdf cfof]lht cGtlqm{of sfo{qmddf af]Nb} g]skf -Pdfn]_ :yfoL ;ldltsf ;b:o s]=kL= cf]nLn] :jtGq k]|; uDeL/ ;+s6df k/]sf] atfpg'eof] . g]tf cf]nLn] eGg'eof]–…hxf" cf:yfsf] :jtGqtf x'"b}g, ljrf/ / cleJolQmsf] k"0f{¿kdf :jtGqtf x'"b}g, Toxf" :jtGq k]|;sf] sNkgf;d]t ug{ ;ls+b}g . dfcf]jfbL / /fHokIf b'j}n] k]|;sf] ;Ddfg ug{ ;s]sf 5}gg\ . :jtGq k]|;sf lglDt zflGtsf] af6f] cjnDag ug'{k5{ .Ú

dfcf]jfbLn] Pdfn]sf @& hgf g]tf sfo{stf{nfO{ d[To'b08sf] 3f]if0ff u/]sf] pNn]v ub}{ g]tf cf]nLn] eGg'eof]–…dfcf]jfbLsf] o:tf] lqmofsnfk cft+ssf/L 5 . leGg cf:yfsf] ;Ddfg ug{ g;Sg] dfcf]jfbLn] cf:yfsf] cfwf/df HofbtL ul//x]sf] 5 . dfcf]jfbLsf] of] /j}ofn] ;Ldf gf£of] eg] kLl8t Pj+ lj:yflkt ePsf JolQmx¿ hfOnfUg] l:ylt cfpg ;S5 .Ú dfcf]jfbLn] hgtfsf] lglDt hg/fHo / hg;Qf elg/x]sf] 5 . t/ cf:yfsf] cfwf/df hgtfnfO{ b'Mv lbg] / aGb'ssf] andf t;f{pg] of] s:tf] tl/sf xf] < hgtfsf] gfddf cft+s km}nfP/ gof" /fHo;Qfsf] sNkgf ug'{ dfcf]jfbLsf] kfv08afx]s s]xL xf]Og–pxf"n] hf]8 lbg'eof] .

sfo{qmddf g]kfnL sf+u]|;sf s]Gb|Lo ;b:o rqmk|;fb af:tf]nfn] b]z ;z:q / ;+j}wflgs åGbaf6 u'lh|/x]sf] atfp"b} eGg'eof]–k|hftGqsf] k"0f{tM Uof/]G6L ePg eg] :jtGq k]|;sf] cl:tTj /x"b}g . :jtGq k]|;sf] ;Ddfg ug{ k|hftGqsf] k"0f{¿kdf k|Tofe"lt x'g'k5{ .Ú /fhgLlts l;4fGt / ljrf/ kl/jt{g ujg{ hgtfsf] dg lhTg g;Sg] eP/ g} dfcf]jfbLn] aGb's b]vfP/ ;j{;fwf/0fnfO{ cfkm\gf] ;dy{s agfpg vf]h]sf] 5 . To;/L ;dy{s agfOPsf JolQm dfcf]jfbLsf] jf:tljs ;dy{s x'"b}gg\–af:tf]nfn] eGg'eof]–aGb's t];f{P/ cft+s km}nfpg] dfcf]jfbLn] g t :jtGq k]|;sf] ;Ddfg u5{ g k|hftflGqs k4ltsf] cEof; ug{ ;S5 .Ú

pQm cGtlqm{of sfo{qmddf al/i7 kqsf/ ;f]dgfy l3ld/]n] k]|; :jtGqtf / k|hftGq gfds sfo{kq k|:t't ug'{ePsf] lyof] eg] csf{ al/i7 kqsf/ ljho rfln;]n] sfo{kqdfly l6Kk0fL ug'{ePsf] lyof] .


hf]lvd df]Ng] ;fx; 5 xfdL;"u <

– cd/ lu/L –

;/sf/nfO{ c;kmn agfpg] v]n ;'¿ ePsf] 5 . o:tf] cg'dfg ;/sf/ aGg] a]n} ul/Psf] lyof] . cg'dfg, lagf cfwf/ ul/Psf] lyPg . kl/l:ylt yf]/} ab\lnP klg kl5lNt/ kms{g rfxg]x¿sf] /0fgLlt ablnPsf] lyPg . oyfjt /0fgLlt cg'dfg / ljZn]if0fsf] d"n cfwf/ lyof] . otf cfP/ kZrufdL /0fgLlt cem :ki6 ePsf] 5 . ;/sf/nfO{ c;kmn ;fljt u/]/ l56f]eGbf l56f] ;Qfaf6 unxTofpg] tof/L eO/x]5 . leqleq} ;'¿ ePsf] o; cEof;sf] k6fIf]k x'g ;DejtM w]/} ;do nfUg] 5}g . l56f]l56f] 3'ld/x]sf 36gfqmdsf l/nx¿n] oxL b]vfp"5g\ .

;/sf/ x/]s s'/fdf sdhf]/ b]lvPsf] 5 . ;/sf/ slt sdhf]/ 5 eGg] s'/fsf] b'Mvb\ / eofjx pbfx/0f xf] ebf} !^ sf] 36gf . O/fsdf dfl/Psf cfkm\gf aGw'x¿sf] kL8fn] /Gylg+b} cfqmf]lzt d'b|fdf ;8sdf lgl:sPsf] hg;fu/sf] efjgfnfO{ if8\oGqsf/Lx¿n] unt lbzf lb+bf / /fhwfgL k|frLg /f]dem}+ bgbGtL aNbf ;/sf/ sxL" b]lvPg . 5f8f ;f"9]em}+ pQ]hs eL8 xg'dfgn] nÍfdf cfuf] emf];]em}+ emf]:b} lx+l8/x\of] . g]kfnL Oltxf;sf] of] b'bf{Gt 36gf ;/sf/sf] lg/Lxtfsf] ;fIfLsf ¿kdf ;+jetM g]kfnL Oltxf;df ;a}eGbf nfdf] ;do;Dd hLljt /xg]5 . of] 36gf sdhf]/Lx¿sf] k/fsfi6fsf] ;fIfL xf], t/ ;/sf/df uPkl5 sdhf]/Lx¿ kof{Kt ePsf 5g\ / sdhf]/Ldf v]Ng kfO/x]sf 5g\ ;donfO{ kl5lNt/ ws]Ng rfxg]x¿ .

;/sf/ sl7g 38Ldf ag]Yof] / cfpg] lbgx¿ klg sl7g g} x'g]5g\ eGg] yfxf lyof] . ca t sl7gdfq xf]Og lbgx¿ emg\ emg\ sl7g x'"b} uPsf 5g\ . sl7g kl/l:ylt;"u h'em\b} ;+s6 ;dfwfgsf lglDt ;fy{s x:tIf]k ug]{ gLlt g} To;a]nf ;/sf/ u7g ug]{ s'/fsf] cfwf/ lyof] . ;/sf/df xf];\ jf aflx/ of t ;xdlt of t x:tIf]k g} gLlt / b[li6sf]0fnfO{ sfof{Gjog ug]{ cfwf/ x'g\ . ;xdlt / x:tIf]k b'j}df zlQm ;Gt'ng / e"ldsfn] dxTjk"0f{ :yfg cf]u6\5g\ . ;/sf/df hfg'sf] p2]Zo / ul/Psf k|lta4tfx¿sf] sfof{Gjogdf slt b[9tfk"j{s pleOG5 / ;+3if{ ug]{ cf"6 ul/G5, ;a} s'/f o;}n] lgwf{/0f ub{5 . ljutsf] d"Nof+sg ug]{ xf] eg] log} s'/fx¿sf] cefj b]lvG5 ;/sf/df . ;f"Rr} eGg] xf] eg] ;/sf/sf] g]t[Tj ug]{ k|wfgdGqLsf] tfnn] ca w]/}nfO{ em:sfpg ;'¿ u/]sf] 5 . d'n'snfO{ ;+s6af6 d'Qm ug{ ;/sf/df ;+nUg ePsf] Pdfn]sf sfo{stf{, nfvf}+ ;dy{s / z'e]R5'sx¿

st} ;/sf/ x/]s s'/fsf] lg/Lx ;fIfLdfq x'g] t xf]Og eg]/ lrlGtt x'g yfn]sf 5g\ .

;/sf/sf] k|f;+lustfsf] d"n s8L dfcf]jfbL ljb|f]xsf] zflGtk"0f{ ;dfwfg xf] . t/ cfh oxL s'/fdf klx/f] v:b} 5 . d"n s'/fdf klx/f] v;fNg nfluk/]sf 5g\ w]/} zlQmx¿ t/ o;nfO{ lrg]{ cf"6 xfdLn] ug{ ;ls/x]sf 5}gf}+ . xfd|f] cf"6df lsg wld/f nfUb} uO/x]5, slxn]sfxL" tfh'a nfU5 . if8\oGqsf k/tx¿nfO{ p3fg{ / b]z b'lgof"nfO{ atfpg xfdLnfO{ lsg 8/ nfU5, cfZro{ cg'ej x'G5 . sdhf]/Lx¿df v]Ng vlKk; ctLtsf pkf;sx¿nfO{ xfdL lsg cfkm+} pa{/ hldg k|bfg ub{}5f}+ < if8\oGqsf v'gL k~hfx¿af6 clezKt of] ;dodf vf"rf] 5 x/]s sbd hf]lvd df]Ng] ;fx;n] rfNg . sf]xL hf]lvd df]Ng] cf"6n] lx+l8/x]5, sf]xL hf]lvd df]Ng 8/fO/x]5 . hf]lvd df]Ng g;Sg]x¿ Oltxf;df k/flht x'G5g\ . s] xfdLnfO{ k/fho ;xif{ :jLsf/ 5 <

of] ;/sf/sf] c;kmntf / cGTo k|ToIf lg/+s'ztfsf] ;'¿jft x'g ;S5 eG5g\ w]/} . dnfO{ klg To:t} nfU5, t/ sltko o;nfO{ h;/L ;+efljt gof" 36gfsf ¿kdf cl3 ;f5{g\ dnfO{ eg] To:tf] nfUb}g . dxf/fhsf] of] v]n rGbaf6} ;'¿ ePsf] lyof] / rfxgf lul/hfdf uP/ la6 dfg]{ /x]sf] 5 . x/]s ;/sf/x¿nfO{ c;kmn l;4 ul/;s]kl5 cflv/ s] aR5 < nf]s]Gb| / yfkf PSnf lyP t/ cfh Pdfn]h:tf] /fhg}lts kf6L{ klg ;/sf/df ;+nUg 5 / ;j{bnLo ;/sf/ 5 . of] ;/sf/sf] c;kmntf gful/s zf;g cGTosf] cfwf/ aGg] 5 . To;kl5 ;'¿ x'g]5 dxf/fhsf] k|ToIf zf;g . dxf/fhflw/fhsf] rfxgf o:t} 5 eGg] s'/fnfO{ w]/} 36gfqmdx¿n] :ki6 u/]sf 5g\ . lglZrt 5, dxf/fhflw/fhsf] k|ToIf zf;g nf]stGqs} gfddf x'g]5 . zflGt, lgjf{rg / nf]stflGqs ;/sf/sf] …:yfkgfÚ To;sf] Ph]08f aGg]5 .

Oltxf;df /fhgLlts bnx¿ slxn]sfxL" o:tf] ce"tk"j{ df]8af6 u'h|g'k5{, of t To; df]8sf ofjt 36gfqmdx¿sf] lg/Lx ;fIfL aGg] l:yltdf k'Ug'kb{5 of t To;nfO{ abNg hf]lvd df]Ng] ;lqmo stf{ aGg'kb{5 . Pp6f lg/fkb ;To s] xf] eg] ;/sf/ hf]lvd df]n] klg hfg]5, gdf]n] klg hfg]5 . x/ s'/fx¿sf] ;fIfL / ;xof]uL ag]/ klg nfdf] ;do;Dd ;/sf/ l6Sg lbOg] 5}g . rGb / yfkf ljZjf;kfq} lyP dxf/fhsf . pgLx¿sf] alxu{dgsf] sf/0f cfGbf]ng / To;af6 pTkGg kl/0ffddfq lyPg, ;"qa4 if8\oGqsf] kl/0ffd klg lyof] . aGb's lg0ff{os x'"b} uPsf] a]nf, hgtfsf] k|ltlglwTj ug]{ /fhgLlts zlQmx¿ hgtfs} andf l6Sg] xf] . d'n'snfO{ cl3lNt/ 8f]¥ofpg] gLlt, ljrf/ / sfo{qmd tyf ltgnfO{ k|fKt ug{ ul/g] ;+3if{d} l6Sg] xf] . ;/sf/df xf];\ jf ;8sdf oxL s'/f ;To xf] .

Ps b'Mvb\ ;To s] xf] eg] ;Dk"0f{ 36gf, kl/36gfx¿ k"0f{ lg/+s'ztfsf] lbzflt/ 8f]l/Psf 5g\ . o;;"u;"u} g]kfnsf nf]stflGqs zlQmx¿nfO{ oL ;a} k|oTgx¿sf] lg/Lx ;fIfL agfpg] k|of;x¿ klg lg/Gt/ eO/x]5g\ . cflv/ o; oyfy{af6 l;Sg] kf7 s] xf] t < oxL k|Zgsf] pQ/;"u uf"l;Psf] 5 ;/sf/sf] e"ldsf . Oltxf;sf] o; If0fdf ;a} cf–cfkm\gf cfsf+Iff;lxt /fhgLlts d}bfgdf cf]ln{Psf 5g\ . ;/sf/ / ;/sf/df ;+nUg nf]stflGqs zlQmx¿n] cfkm\gf] k|lta4tfnfO{ nfu" ug{ ug]{ ;+3if{n] g} pgLx¿sf] e"ldsfnfO{ c¿sf] eGbf hAa/ agfpg]5 . Tof] hAa/ dfq x'g]5}g, lg0ff{os klg x'g]5 . c¿ lj:tf/} lsgf/f nfUg]5g\ .

of] sfnv08df ;/sf/df hfg'sf] cf}lrTonfO{ xfdLn] Jojxf/tM l;4 ug{ ;s]gf}+ eg] ;dosf] ;a}eGbf a9L sf]kefhg xfdL g} x'g'kg]{5 . xfdL;"u cg]sf}+ k|Zgx¿ ;f]lwg] 5g\, h;sf] s'g} ;fy{s / lrQa'em\bf] pQ/ xfdL;"u x'g]5}g . k|ltufdLx¿n] xfdLnfO{ cufl8 a9\g} lbPgg\, xfd|f] o:tf] pQ/n] sf]xL ;Gt'i6 x'g] 5}gg\ . o:tf] x'G5 eGg] t klxn] g} :ki6 lyof] lg eGg] egfOn] xfd|f] 6fpsf] vfg]5 . To;sf] s'g} cf}iflw x'g]5}g xfdL;"u . To;}n] cfhsf] cfjZostf ;/sf/ hgtfn] cg'ej ug]{u/L Jojxf/df pqg' xf] . ;+s6 ;dfwfgsf afwsx¿, cu|udgsf a}/Lx¿ / if8\oGqsf gfosx¿sf lj¿4sf] ;+3if{n] g} xfd|f] ;fvnfO{ arfpg]5 . s]xL ug{ g;Sg] ;/sf/ eg]/ unxTofOg'k"j{ g} u/]/ b]vfpg'k5{ ;/sf/n] . To;n] ;/sf/ / ;/sf/df ;+nUg nf]stflGqs zlQmx¿k|lt hgljZjf; a9\g]5 . ;+s6 ;dfwfgsf afwsx¿ cem gflËg]5g\ . Ps gof" kl/l:yltsf] lgdf{0f x'g]5, h;n] d'n'snfO{ cl3lNt/ a9fpg alnof] cfwf/ lgdf{0f ug]{5 .

;do cToGt l56f] l56f] alu/x]5 . ;do cfPsf] 5, s]xL ug]{ . l9nf] ug'{ k5'tfpg' dfq x'g]5 . s]xL u5'{ eGbfeGb} ug}{ ;lsPg eg] †


lgbfPsf] ;hfo ;f7L xhf/ †

sf7df8f}+ . dfcf]jfbL ;Qfdf /fd|/L af"b/ g¿"u]sf sf/0f ;f7L xhf/ ¿k}of" hl/jfgf ltg'{k/]sf] s;}n] kTofpg ;S5 < t/ ¿s'dsf] ¿s'dsf]6 pRr df=lj=sf k|frfo{ k~raxfb'/ s]=;L=n] af"b/ ¿"Ug g;s]sf sf/0f ^) xhf/ hl/jfgf ltg'{kg]{ ePsf] 5 . dfcf]jfbL hgcbfntn] sf/afxL:j¿k s]=;L=nfO{ af"b/ ¿"Ug nufPsf] lyof] . t/ pxf" lgbfPsf] df}sfdf af"b/n] ds} vfPsf] lgx'" kf/]/ ^) xhf/ ¿k}of" hl/jfgf ltg'{kg]{ km};nf xfn;fn} ;'gfOPsf] 5 . kf]nkf]6 z}nLnfO{ la;f{pg] of] 36gf;"u} dfcf]jfbLn] ¿s'dl:yt kf]v/f df=lj=sf k|wfgfWofks ;+ud s]=;L=nfO{ klg hg/sfafxL:j¿k af"b/ ¿"Ug nufPsf] a'lemPsf] 5 . dfcf]jfbLn] cfkm\gf] sAhfdf lnPsf lzIfsåonfO{ ckdfghgs¿kdf ;tfO/x]sf] yfxf ePsf] 5 .

¿s'd, cdnfrf}/ k|f=lj=sf lzIfs lx/fnfn s]=;L=, hgdf]rf{, g]kfnsf sfo{stf{ zq'3g >]i7 / kf]v/f df=lj= sf 5fqfåo ddtf v8\sf / ;'lgtf v8\sfnfO{ dfcf]jfbLn] ckx/0f u/L a]kQf kf/]sf 5g\ . dfcf]jfbLn] ¿s'd ;f"vsL () jifL{of kfj{tL kf08]sf] ;j{Zjx/0f u/L 3/df tfnf nufOlbPsf 5g\ . pgsf @^ hgf kl/jf/sf] clxn] larNnL ePsf] 5 . dfcf]jfbLåf/f d¿sf uugl;+x k'g, k"0f{axfb'/ v8\sf, zf]efsf gGbnfn zdf{, g'jfsf]6sf 6]sf /fgf, k]p3fsf ynaxfb'/ v8\sf, ljhoZj/Lsf h;axfb'/ lu/L, ljhok|tfk zfx, g'jfsf]6sf

anaxfb'/ rGb, bLk]Gb| /f]sfo, vf]nfufp"sf /f]zg /fgf / d'¿sf dfgaxfb'/ k'gsf kl/jf/ nv]l6Psf 5g\ .

g]skf -Pdfn]_ aemfª lhNnf sld6Lsf ;b:o ch'{gaxfb'/ yfkfnfO{ uPsf] ebf} @% ut] dfcf]jfbLn] ckx/0f u/]sf 5g\ . sl/a %) hgfsf] ;d"xdf cfPsf dfcf]jfbLx¿n] yfkfnfO{ nfdftf]nfl:yt cfkm\g} lgjf;af6 ckx/0f u/]sf lyP . uPsf] cfdlgjf{rgdf pxf" aemfª If]q g+= ! sf k|Tof;L;d]t x'g'x'GYof] . yfkfsf] oyfzL3| l/xfO{sf nflu Pdfn] s]Gb|Lo sfof{no ;lrj sfzLgfy clwsf/L / aemfª lhNnf sld6Lsf ;lrj s0f{axfb'/ v8\sfn] clkn ug'{ePsf] 5 .

dfcf]jfbLn] Pdfn] 8f]6Lsf ;Nnfxsf/ k]|d/fh hf]zLnfO{ uPsf] ebf} ^ ut], Pdfn] l;Gw'kfNrf]ssf Onfsf sld6L ;b:o hLt/fh yfkfnfO{ uPsf] ebf} @@ ut] / /fd]5fk ljh'nLsf]6 uflj;sf k"j{cWoIf sdnaxfb'/ v8\sfnfO{ uPsf] ebf} @^ ut] ckx/0f u/L a]kQf agfPsf] 5 . sfof{no ;lrj clwsf/Ln] ckxl/t sfo{stf{x¿sf] ;s'zn l/xfO{sf nflu dfcf]jfbL;"u dfu ug'{ePsf] 5 .


n'l6Psf] Sofd/f lkmtf{

sf7df8f}+ . kqsf/x¿nfO{ ;kmfof jf gfsfaGbL ug]{ lg0f{onfO{ dfcf]jfbLn] ;Rofpg] 3f]if0ff u/]sf] 5 . o:tf] lg0f{o gul/Psf] eGb} ljutsf uNtL ;Rofpg] / gbf]xf]¥ofpg] v'nf;f u/L dfcf]jfbLn] l;+uf] k]|;nfO{ cfZj:t kfg{ vf]h]sf] 5 .

b}n]v lhNnfdf sfo{/t kqsf/ xl/x/l;+x /f7f}/ / cd/ ;'gf/nufotsf kqsf/x¿nfO{ ef}lts sf/afxL ug]{ wDsL lbPsf] nfdf] ;dokl5 dfcf]jfbLsf] :yfgLo g]t[Tjn] To;vfnsf] lg0f{o gePsf] lhNnf ;b:o pQd xdfnn] :ynut e|d0fdf uPsf kqsf/ tyf dfgjclwsf/jfbLx¿;"u atfPsf 5g\ . b}n]vaf6 kmls{g'ePsf OG;]ssf s[i0f uf}tdsf cg';f/ kqsf/x¿nfO{ lj:yflkt ug]{ jf d[To'b08 lbg] cflwsfl/s lg0f{o gePsf] pgLx¿n] atfP . kqsf/x¿nfO{ cfkm\gf] k]zf ug{ dfcf]jfbLn] s'g} k|ltaGw nufp"b}g, ;b:o xdfnn] atfPsf lyP .

b}n]vdf kqsf/

ef]h/fh ef6sf] s]xL ;docufl8 vf]l;Psf] Sofd/f;d]t dfcf]jfbLn] lkmtf{ u/]sf] 5 . dfcf]jfbL k|jQmf s[i0faxfb'/ dx/fn] ;fj{hlgs¿kdf kqsf/dflysf] uNtL :jLsf/ u/]kl5 pQm lg0f{o ;RofOPsf] a'lemPsf] 5 . dfcf]jfbLn] kqsf/ ef6sf] pQm Sofd/f ;f]daf/ g]kfn kqsf/ dxf;+3 b}n]vnfO{ a'emfPsf] 5 . kqsf/ ef6n] a'wjf/;"u eg]– k|];k|lt u/]sf] …k]|;k|lt u/]sf] uNtL dfcf]jfbLn] ;RofP .Ú


dfcf]jfbLsf] b]zJofkL e08fkmf]/

sf7df8f}+ . gf} lbgcl3 ljb|f]xL g]skf -dfcf]jfbL_n] cfkm\gf g]tf Pjd\ sfo{stf{x¿dfly ;f+3flts cfqmd0f u/]kl5 ¿i6 ag]sf] hgdf]rf{, g]kfnn] cfh b]zJofkL¿kdf dfcf]jfbLsf] lj/f]w ug]{ ePsf] 5 . b]zsf k|d'v ;x/x¿sf ;fy} k|jf;df ;d]t dfcf]jfbL HofbtLsf] e08fkmf]/ ug]{ s'/f ;f] kf6L{n] hgfPsf] 5 .

uPsf] ebf} @@ ut] dfcf]jfbL HofbtLsf] e08fkmf]/ ug{ b}n]vsf] b'Nn'df cfof]lht Ps ;efdf dfcf]jfbL kIfn] xftxltof/;lxt cfqmd0f ubf{ dxf;lrj gj/fh ;'j]bL, pkfWoIf dgf]h e§, s]Gb|Lo ;b:o xl/ cfrfo{;lxt bh{gf}+ s]Gb|Lo g]tf Pjd\ sfo{stf{x¿ 3fOt] x'g k'u]sf lyP . b}n]vl:yt hgdf]rf{, g]kfnsf s]Gb|Lo ;b:o hgs/fh zdf{nfO{ dfcf]jfbLn] ;kmfof ug]{ 3f]if0ff u/]kl5 To;sf] e08fkmf]/ ug{ b'Nn' k'u]sf df]rf{sf g]tf Pjd\

sfo{stf{dfly cfqmd0f ePsf] lyof] . pQm cfqmd0fdf k/L s]Gb|Lo pkfWoIf dgf]h e§ / ;b:o od'gf e';fn uDeL/ 3fOt] x'g k'u]sf lyP .

dfcf]jfbLlj¿4 x'g] lj/f]w / e08fkmf]/ sfo{qmddf dfcf]jfbL HofbtLsf] rsf]{ lj/f]w ul/g] hgfOPsf] 5 . cfh lbp";f] $ ah] sf7df8f}+ pkTosfsf tLg} ;x/df dfcf]jfbL HofbtLsf] e08fkmf]/ ul/g] sfo{qmd 5 . cfh ef]6flx6L, OGb|rf]s / /Tgkfs{df sf]0f;ef /flvPsf] 5 . pQm sf]0f;efnfO{ s]Gb|Lo ;b:o uf]ljGbl;+x yfkfn] ;+af]wg ug'{x'g]5 . cfh} x'g] nlntk'/, nugv]nsf] sf]0f;efnfO{ df]rf{sf s]Gb|Lo ;lrj 3gZofd zdf{ kf}8]nn] / eQmk'/sf] bQfqodf x'g] sf]0f;efnfO{ csf{ s]Gb|Lo ;lrj lxdnfn k'/Ln] ;+af]wg ug'{x'g]5 . df]rf{n] sfe]|, a'6jn, afUn'ª, Ko"7fg, lrtjg, kf]v/fnufot b]zsf k|d'v ;x/ / lhNnf ;b/d'sfdx¿ / k|jf;df ;d]t dfcf]jfbLsf] e08fkmf]/ ug]{ ePsf] 5 .

dfcf]jfbLlj¿4 cfufdL lbgdf s;/L hfg] eGg]af/] lxhf] a'6jndf df]rf{sf] If]qLo e]nf ;DkGg eof] . e]nfn] dfcf]jfbLlj¿4 ;zQm / Jofks¿kn] ;+3if{ ug'{afx]s c¿ s'g} ljsNk af"sL g/x]sf] lgisif{ lgsfn]sf] df]rf{n] cfufdL lbgdf dfcf]jfbLlj¿4 ;zQm sfo{qmd cl3 ;fg]{ hgfOPsf] 5 . s]Gb|Lo ;b:o yfkfsf cg';f/, a'6jnsf] e]nfnfO{ cWoIf clds z]/rg, lrqaxfb'/ s]=;L=, l8nf/fd cfrfo{nufotn] ;+af]wg ug'{ePsf] lyof] .


k"0ff{lu/Lsf] ;§f ¿kflnu9df af"w

gof"lbNnL . ef/tn] 88]Nw'/fsf] /+u'g pkTosf 8'afgdf kg]{u/L lgdf{0f ug{ vf]h]sf] …k"0ff{lu/L af"wÚ ca gaGg] ePsf] 5 . k"0ff{lu/Lsf] ;§f pQm af"w ¿kflnu9df lgdf{0f ug{ ef/tLo kIfn] ;xdlt JoQm u/]sf] hgfOPsf] 5 .

k+r]Zj/ ax'p2]ZoLo kl/of]hgfsf] la:t[t kl/of]hgf k|ltj]bg -8LkLcf/_ tof/ ug]{ ;DaGwdf ePsf] 5nkmndf o:tf] ;xdlt ePsf] lyof] . cf}krfl/s ef/t e|d0fsf] qmddf uPsf] ebf} @% ut] oxf"l:yt tfhdxn xf]6ndf /xg'ePsf k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf;"usf] e]63f6sf] qmddf ef/tLo hn;|f]tdGqL kLcf/ b;d'G;Ln] pQm ;}4flGts ;xdlt hfx]/ ug'{ePsf] lyof] . pQm s'/f k|wfgdGqL b]pjfn] e|d0f bndf ;xefuL g]kfnL kqsf/x¿nfO{ ;f]xL ;f"em atfpg'eof] .

k+r]Zj/ kl/of]hgfsf] /]u'n]l6ª af"w k"0ff{lu/Ldf lgdf{0f sfo{ ef/tn] PstkmL{¿kdf cl3 a9fpg vf]h]sf] lyof] . To;sf lj¿4 @)%& k'; !@ b]lv !& ut];Dd o'jf;+3n] :ynut cWoog cleofg ;DkGg u/]sf] lyof] . ;+3sf cWoIf uf]s0f{ lji6sf] g]t[Tjdf ;f+;bx¿

/ kqsf/ ;lDdlnt *& ;b:oLo 6f]nLn] :yfgLo hf]ua'9f, zLif{ / cflntfn uflj;df lj/f]w / hfu/0f sfo{qmd ;DkGg u/]sf] lyof] . To;qmddf ;+3sf] 6f]nLn] k'; !^ ut] pQm :ynsf y'k|} lgdf{0f ;fdu|L;d]t dxfsfnL gbLdf aufOlbPsf] lyof] .

k+r]Zj/sf] la:t[t kl/of]hgf k|ltj]bgnfO{ tLa|tf lbg] qmddf ca /]u'n]l6ª af"w k+r]Zj/af6 !* ls=ld= blIf0f / k"0ff{lu/Laf6 sl/a ^) lsdL dfly ¿kflnu9df lgdf{0f ul/g]5 . h;n] /+u"g pkTosf 8'afgsf] ;d:of ;d]t 6g]{ lglZrt ePsf] 5 .

k|/fo';+3sf cWoIf uf]s0f{ lji6n] a'wjf/;"u eGg'eof]–…of] hgtfsf] ;r]tgtf, Pstf, hfu¿stf / bafasf] kl/0ffd xf] . :yfgLo hgtfsf] lj/f]w gePsf] eP l;+uf] /+u"g EofnL 8'afpg] u/L ef/tn] k"0ff{lu/Ldf g} af"w agfpg] u/L sfd cl3 a9fPs} xf] . xfdLn] Toxf"sf] :ynut cWoog cleofg ;DkGg u/]/ of] ;d:ofnfO{ /fli6«o:t/d} phfu/ u/]sf lyof}+ . To;n] clxn]sf] ;xdltdf k'¥ofpg dxTjk"0f{ e"ldsf v]n]sf] 5 .Æ

pxf"sf] syg 5–æg]kfnsf] lxt k|lts"n x'g]u/L PstkmL{ ¿kdf ef/tn] lgdf{0f u/]sf af"w / tdfd c;dfg ;lGwsf lj¿4 o;}u/L hgtfn] Pstf / bafa lbg' h¿/L 5 .Æ Pdfn] 88]Nw'/fsf ;lrj Pj+ :yfgLo afl;Gbf k7fgl;+x af]x/fn] eGg'eof]–æk"0ff{lu/Ldf af"w lgdf{0f x'g'x'"b}g eGg] hgtfsf] cfjfhnfO{ k|wfgdGqLn] ef/tLo kIf;"u /fv]/ ¿kflnu9df af"w lgdf{0f ug{ ;xdlt x'g' v'zLsf] s'/f xf] .Ú

t/ dxfsfnL ;lGw cg'df]bg ubf{ g]kfnsf] ;+;bn] kfl/t u/]sf] ;+sNk k|:tfjk|lt eg] ef/tn] c;Gt'i6L JoQm u/]sf] ;|f]tn] hgfPsf] 5 . k|To'Q/df k|wfgdGqL b]pjfn] pQm ;+sNk k|:tfj P]g–sfg'g;/xsf] x}l;oteGbf klg /fhgLlts ;xdltsf] b:tfj]h /x]sf] atfpg'ePsf] atfOPsf] 5 .

o;af6 ;+;båf/f kfl/t ;+sNk k|:tfjnfO{ ;lGwsf] c+usf] ¿kdf lnP/ 8LkLcf/ aGg] xf] ls xf]Og eGg] k|Zg v8f ePsf] 5 .


:jf:Yo s]Gb|df k|wfgdGqL kTgLsf] ;+:yf †

88]Nw'/f . k|wfgdGqL–kTgL 8f= cf/h' b]pjf cWoIf /xg'ePsf] Ps u}/;/sf/L ;+:yfn] hf]ua'9fl:yt k|fylds :jf:Yo s]Gb|sf] hUuf / ejg x8Kg vf]h]sf] 5 .

cgfyfno ;~rfng ug]{ axfgfdf 8f= b]pjf cWoIf /xg'ePsf] u|fdL0f dlxnf ljsf; tyf Pstf s]Gb| -¿8's_ n] :jf:Yos]Gb| /x]sf] Pp6f ejg / To; jl/kl/sf] hUuf x8Kg nflu/x]sf] 5 . pQm ;+:yfn] ejg / To;sf] sDkfp08 /x]sf] hUuf ;+:yfsf] gfddf btf{ u/fpg lgs} bafa lbO/x]sf] 5 . :yfgLo k|zf;gn] lhNnfaf6 gfkL zfvf, dfnkf]t / lhNnf c:ktfnsf] sd{rf/L k7fO{ pQm hUufsf] gfkgS;f;d]t ul/;s]sf] 5 .

:jf:Yo s]Gb|sf x]Ny cl;:6]G6 ef]h/fh vgfnnfO{ lhNnf c:ktfn ;¿jf ul/Psf] 5 eg] Pshgf cx]asf] e/df :jf:Yo s]Gb| rln/x]sf] 5 . ;f] ;+:yfsf lhNnf k|d'v gjhLt sdf{rfo{ eGg] lhNnf ;b/d'sfddf a;L ;/sf/L ;DklQ ¿8'ssf] gfddf agfpg nfu]sf 5g\ .

k|x/L OG:k]S6/ ;"o{ v8\sfsf] g]t[Tjdf uPsf] 6f]nLn] ebf} ( ut] tL ejgaf6 s]Gb|sf ;fdfgx¿ x6fpg nufPsf] 5 . To;sf] kl;{kN6 ebf} !! ut] a;]sf] :yfgLo ;dfh;]jL, a'l4hLjL, Jofkf/L, lzIfs, sd{rf/L / ;j{;fwf/0fsf] e]nfn] :jf:Yo s]Gb|sf] xftfleq /x]sf] ejg ¿8snfO{ lbg g;lsg] / ;b/d'sfd ;¿jf ul/Psf x]Ny cl;:6]G6 vgfnnfO{ ToxL"+ lkmtf{ u/fpg'kg]{ dfu u/]sf] 5 . pQm e]nfsf] lg0f{o :jf:YodGqL czf]ss'df/ /fO{nfO{ ;d]t af]wfy{ k7fOPsf] 5 . :jf:Yo s]Gb| sAhf ug]{ o; k|k~raf/] k|wfgdGqL kTgL 8f= cf/h' b]pjf cgle1 x'g'xf]nf / <


b}n]vdf dfcf]jfbL HofbtL tLa|

sf7df8f}+ . dfcf]jfbL HofbtL tLj| aGb} uPkl5 b}n]vsf] ;j{bnLo k|ltlglwd08nn] pRr /fhgLlts g]t[Tjsf] Wofgfsif{0f u/fPsf] 5 . o;qmddf ;f] k|ltlglwd08nn] ;f]djf/ g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn;"u kf6L{ s]Gb|Lo sfof{nodf e]6 u/L lhNnfsf ;d:of cjut u/fof] .

dfcf]jfbLn] lhNnfdf Pdfn], sf+u|];nufotsf b'O{ bh{geGbf a9L sfo{stf{sf] xTof ug]{ ;"rL ;fj{hlgs u/]kl5 ;f] k|ltlglwd08nn] dxf;lrj g]kfnnfO{ e]6]sf] xf] . kLl8tx¿sf] /fxtsf nflu dfu ub}{ k|ltlglwd08nn] ;d:of ;dfwfgsf nflu l56f] kxn ug{ cfu|x u/]sf] lyof] .

;f] cj;/df dxf;lrj g]kfnn] ;d:of ;dfwfgsf nflu cfkm\gf] kf6L{ k|oTgzLn /x]sf] atfp"b} cfjZostf k/] ;+ljwfg;efdf hfg ;lsg] lgisif{df k'Ubf klg dfcf]jfbL ;+j]bgzLn gePsf] s'/f a'lemg;Sg'/x]sf] atfpg'eof] . /fxtsf nflu ;/sf/nfO{ eGg] arg lbb} dxf;lrj g]kfnn] /fhgLlts ;d:ofsf] /fhgLlts ;dfwfg vf]lhg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . k|ltlglwd08ndf g]skf -Pdfn]_ sf ;lrj ;"o{axfb'/ zfxL, k|hftflGqs sf+u|];sf ;efklt lxdaxfb'/ zfxL, /fk|kfsf pkfWoIf v8\uaxfb'/ rGbnufot ;xefuL x'g'x'GYof] .

dfcf]jfbLn] b}n]vdf /fhgLlt sfo{stf{nfO{ ufp lgsfnf, ckx/0f / xTof ug]{ qmd tLa| kf/]sf 5g\ . o;qmddf k|hftflGqs sf+u|];sf lhNnf ;b:o eb|axfb'/ zfxLsf] xTof u/]sf 5g\ eg] Pdfn] lhNNff sld6L ;b:o cf]dh+u zfxLnfO{ ckx/0f u/]sf 5g\ . o;}u/L Pdfn]sf sfo{stf{x¿ xl/k|;fb zdf{, ts{axfb'/ v8\sf, lx/0o bfxfnnufot #^ hgfsf] ;Dklt n'6\g'sf ;fy} 3/hUuf sAhf u/]sf] 3ff]if0ff u/]sf 5g\ .


ef]hk'/sf ;d:of cjut

sf7df8f}+ . ef]hk'/ lhNnfsf] ;d;fdlos ljifonfO{ lnP/ cfPsf] Ps ;j{bnLo / ;j{kIfLo k|ltlglwd08nn] pkk|wfgdGqL Pj+ cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/LnfO{ e]6L lhNnfsf] j:t'ut l:yltsf] af/]df z]/wg /fO{sf] g]t[Tjdf cfPsf] pQm k|ltlglwd08nn] u[x, :jf:Yo / hn;|f]tdGqLnfO{ ;d]t e]6]sf] lyof] .

k|ltlglwd08nn] lhNnfdf tTsfn 6]lnkmf]gsf] Joj:yf, s]Gb|Lo k|;f/0fdf ljB't ljt/0f, xjfO{ 6fj/sf] k'gM lgdf{0f, :yfoL ;'/Iff Joj:yf, lhNnf c:ktfndf b/aGbL cg';f/sf] 8fS6/ sd{rf/Lnufot pks/0fsf] pknAw u/fpg] dfu u/]sf] lyof] . pQm k|ltlglwd08ndf g]kfnL sf+u]|;sf ;efklt k'ik tfdfª, /fk|kfsf ;efklt cfª kf;fª z]kf{, hgdf]rf{sf pk;efklt /f]lxt sfsL{ / g]skf -
Pdfn]_ ef]hk'/–sf7df8f}+ ;Dks{ d~rsf ;Nnfxsf/ cWoIf s[kf ;'/ z]kf{ /xg'ePsf] lyof] .


.. ;Dkfblso .. ;+jfb .. ;/f]sf/ .. Ps}l5g .. cf}krfl/s .. dgf]/~hg÷;flxTo÷>i6f / ;[hgf .. cy{–ahf/ .. v]n–v]nf8L .. lgb]{z .. ;Dk"0f{ cfsfz .. k|ltWjlg .. ;ft lbgdf .. ljrf/ ..


Send your comments and letters to the editor at budhabar@mail.com.np
2004  Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1 4257671. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BUDHABAR  may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US   ABOUT US  HOME   ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES   BACK TO THE TOP