 |
| |
| Kathmandu,
Baishakh 07, 2062. |
|
k|hftGqlagfsf] lgjf{rg c:jLsf/ ul/g]
sf7df8f}+ . /fhfsf] hsftf{ / rLg e|d0fsf] k"j{;GWofdf d+unaf/ zfxL cfof]un] ckb:y ;/sf/sf k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfnfO{ rf}aL;306] k'hL{ ydfPsf] 5 . t/ ! s/f]8 @) nfv a'em\g] x]n]g zfx / df3 !( kl5 cfzfrk' lng]lbg]x¿nfO{ rflx+ g aofgdf af]nfpg] cf“6 u/]sf] 5, g t To:tf] ug]{ /a}of g} b]lvG5 . rf/ kf6L{sf] ;/sf/n] !! dlxgfleq zflGt axfn u/L r'gfj u/fpg g;s]sf] eg]/ /fhfaf6 tLg jif{leq zflGt axfn u/L r'gfj u/fpg …df3 !(Ú sf] sbd cfPsf] lyof] . t/, gof“ jif{ @)^@ sf] >L % sf] ;Gb]zdf ;+;b\sf] xf]Og, Ps jif{leq gu/kflnsf, pkdxfgu/kflnsf / dxfgu/kflnsfsf] lgjf{rg ug]{ 3f]if0ff cfPsf]df To;sf] Jofks lj/f]w ePsf] 5 . olta]nf d'n'snfO{ ;+;b\sf] ;jf]{Rrtf;lxtsf] lgsf; rflxPsf] 5, gu/kflnsfx¿sf] r'gfj 6fpsf] b'Mv]sf] cf}iflw gfO6f]df nufPh:tf] xf] eGg] cfnf]rsx¿sf] syg 5 .
g]skf -Pdfn]_ n] gu/kflnsfx¿sf] r'gfj ug]{ ;/sf/L 3f]if0ffk|lt Wofgfsif{0f ePsf] hgfp“b} /fhaGbLx¿sf] l/xfO, lgjf{w k]|; :jtGqtf, ;+s6sfnsf] cGTo / /fhgLlts bnx¿n] :jtGq 9+un] sfd ug{ kfpg] ;'lglZrtflagf lgjf{rgsf] jftfj/0f aGg ;Sb}g / pko'Qm jftfj/0flagf lgjf{rg k|fyldstfsf] ljifo x'g ;Sb}g eGg] :ki6 u/]sf] 5 . Pdfn] :yfoL ;ldltsf] a}7sn] ljs]Gb|Ls/0f / k|hftGqsf] dd{ tyf ;+ljwfgsf] Joj:yfljk/Lt ;/sf/sf tkm{af6 ul/Psf] If]qLo tyf c~rn k|zf;sx¿sf] lgo'lQmk|lt lj/f]w / eT;{gf;d]t k|s6 u/]sf] 5 .
Pdfn] s]Gb|Lo ;lrjfnosf] d+unaf/ ;DkGg a}7sn] cfGbf]ng g} olta]nfsf] Ps dfq Ph]G8f ag]sf]df hf]8 lbPsf] 5 . sfo{jfxs dxf;lrj emngfy vgfn k|d'v /xg] s]Gb|Lo ;lrjfnosf] a}7sn] cfGbf]ngnfO{ Jojl:yt agfpg ljleGg dxŒjk"0f{ cfGtl/s lg0f{ox¿ u/]sf] 5 . :yfoL ;ldltsf] kl5Nnf] a}7sn] s]Gb|Lo ;lrjfnosf] ;lrjdf :yfoL ;ldltsf ;b:o Pj+ s]Gb|Lo k|rf/ tyf k|sfzg ljefu k|d'v k|bLk g]kfnnfO{ lhDd]jf/L ;'Dk]sf] 5 . sfo{jfxs dxf;lrj vgfnn] d+unaf/ kf6L{sf pknAw c~rn OGrfh{x¿nufot ljleGg lhDd]jf/ g]tfx¿nfO{ e]6]/ cf–cfkm\gf] kl/eflift sfo{If]q / lhDd]jf/L tTsfn ;DxfNg tyf ch'{gb[li6sf ;fy lg/+s'ztGqsf] cGTo / k"0f{ k|hftGq axfnLsf] cfGbf]ngdf >]i7 e"ldsf lgjf{x ug{ cfx\jfg ug'{ePsf] 5 .
…df3 !(Ú sf] sbdkl5 cGt/f{li6«o If]qdf g]kfnsf] /fli6«o 5lj w"ldn ag]sf] / To;df s'g} ;'wf/ gePsf] kl/k]|Iodf dlGqkl/ifb\sf cWoIf tyf >L % 1fg]Gb| cfhb]lv j}zfv ( ut];Dd OG8f]g]l;ofsf] hsftf{df x'g] Pk|mf]–Pl;ofnL lzv/ ;Dd]ngdf efu lng zfxL sbdkZrft\sf] klxnf] ljb]z e|d0fdf hfg] sfo{qmd 5 . hsftf{kl5 >L % j}zfv !! ut] rLgsf] xgfg k|fGtsf] af]cfcf]df k'Ug] / tL b'j} 7fp“df ef/tnufotsf ljleGg b]zsf ;/sf/ k|d'vx¿;“u e]63f6 ug]{ sfo{qmd /x]sf] 5 . t/ ef/tsf k|wfgdGqL dgdf]xg l;+xn] xfn;Dd klg >L % ;“u e]6\gsf lglDt OR5f gb]vfpg'ePsf] pRr;|f]tx¿n] bfjL u/]sf 5g\ . e|d0fsf] k"j{;GWofdf 6fOd Pl;ofsf] cgnfOg ;+:s/0fsf lglDt Pn]S; k]/LnfO{ lbPsf] cGtjf{tf{df >L % af6 cfkm"nfO{ /fhfeGbf g]tfsf] ?kdf k|:t't ul/aS;]sf] b]lvPsf] 5 .
b]zdf pTkGg hl6n cj:yfk|lt g]kfn af/ P;f]l;P;g cToGt} uDeL/ ag]sf] 5 . cfh ;f“em $ ah] af/n] cfkm\gf ;a} s]Gb|Lo ;Nnfxsf/x¿;dIf s]Gb|Lo af/ ejg /fdzfxkydf ljz]if 5nkmnsf] cfof]hgf u/]sf] cWoIf zDe' yfkfn] a'waf/nfO{ atfpg'ePsf] 5 .
…df3 !(Ú kl5 ePsf lg0f{ox¿k|lt :yfgLo lgsfo s]Gb|Lo ;dGjo ;ldltn] uDeL/ cfklQ k|s6 u/]sf] 5 . lxhf] ;DkGg ;dGjo ;ldltsf] a}7sn] ljs]Gb|Ls/0flj?4 rsf]{ s]Gb|Ls/0f eO/x]sf] 7x/ u/]sf] 5 . lhlj; dxf;+3sf cWoIf s[i0fk|;fb ;fksf]6f, g]kfn gu/kflnsf ;+3sf cWoIf 8f]/dl0f kf}8]n / uflj; /fli6«o dxf;+3sf cWoIf dlxg lnDa"åf/f d+unaf/ hf/L jQmJodf lhNnf cg'udg ;ldlt u7g ;DaGwdf :ki6 kfl/Psf] 5– æeO/x]sf ;+/rgf tyf ;ldltsf] sfo{ljj/0f tyf clVtof/L;“u af“lemg] u/L gof“ ;+/rgf u7g ub}{ hfg] o:tf] cEof;n] ljs]Gb|Ls/0f tyf :jfoQ zf;gsf] ;+:yfut ljsf;df afwf l;h{gf ug]{ b]lvPsfn] / ;du| :yfgLo :jfoQ zf;gsf] dd{ljk/Lt ePsfn] ;/sf/L ;]jf tyf ;'ljwf k|efjsf/L t'Nofpg] lgb]{lzsf– @)^! cGtu{t ul7t lhNnf cg'dug ;ldltdf ;xeflutf ghfpg] lg0f{o ul/Psf] 5 .Æ
o;}u/L, gu/kflnsfsf] lgjf{rgsf ;DaGwdf elgPsf] 5– ægu/kflnsfsf] lgjf{rg– )^@ ;fnleq} ug]{ 3f]if0ff ePsf] ;Gbe{df :yfgLo lgsfosf ;+3–dxf;+3sf] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] 5 . lgikIf lgjf{rg k|lqmof, k2lt / cfdljZjf;n] dfq lgjf{rgsf] kl/0ffd ;fy{s, ;d:ofsf] lgsf; lbg] tyf ljBdfg åGåsf] ;dfwfgsf nflu ;fy{s x'G5 . ;Dk"0f{ kIfsf] ;xeflutf /xg] ax'bnLo k|lt:kwf{sf cfwf/df x'g] lgikIf lgjf{rgn] dfq /fHok|ltsf] j}Btf / ljZjf;nfO{ arfO/fVb5 . o; cj:yfdf ;+j}wflgs k|lqmofsf] k"0f{ axfnL, ;+s6sfnsf] cGTo, k"0f{ k]|; :jtGqtfsf] k|Tofe"lt / gh/aGbdf /x]sf /fhgLlts aGbLx¿sf] zL3| l/xfO :yfgLo lgsfox¿sf] lgikIf lgjf{rgsf k"j{;t{ x'g\ eGg] xfd|f] wf/0ff /x]sf] 5 .Æ
ufp“–ufp“df /fHosf] bx|f] pkl:ylt u/fpgsf nflu ;dfj]zLs/0fo'Qm :yfgLo lgsfox¿sf] k'g;{+/rgf gu/L ul/g] gu/ lgjf{rgn] ck]lIft hgljZjf; cfh{g ug{ g;Sg] :ki6 kfb}{ pQm lj1lKtdf elgPsf] 5–ælgjf{rg geP;Ddsf nflu P]gsf] k|fjwfgcg';f/ lgjf{lrt hgk|ltlglw yk ug{ :yfgLo lgsfosf ;+3–dxf;+3n] lg/Gt/ cfjfh p7fp“b} cfPsf] s'/f k'gM :d/0f u/fp“b5f}+ .Æ
If]qLo tyf c~rn k|zf;ssf] Joj:yfsf ;DaGwdf pQm jQmJodf pNn]v 5– æ:yfgLo k|zf;g P]g–@)@* df cWofb]zdfkm{t ;+zf]wg u/L If]qLo tyf c~rn k|zf;ssf] Joj:yf ul/Psf] 5 . pQm cWofb]zaf6 :yfgLo :jfoQ zf;g P]gn] o;cl3 g} :yfgLo lgsfonfO{ k|bfg u/]sf ljsf; lgdf{0f Pj+ ;dGjonufotsf sfd–sf/afxL If]qLo tyf c~rn k|zf;saf6 ug]{÷u/fpg] k|fjwfg u/]sf]af6 :yfgLo lgsfox¿nfO{ o;cl3 g} k|fKt P]gåf/f lgIf]lkt clwsf/x¿ k'gM s]Gb|Ls/0fsf lbzftkm{ pGd'v ePsf] 7x/ ub}{ If]qLo tyf c~rn k|zf;s /fVg] Joj:yf ;+/rgfut lx;fan] cJofjxfl/s tyf ljs]Gb|Ls/0f / :jfoQ zf;gsf] efjgfsf] ;/f;/ ljk/Lt ePsf] 7x/ ub{5 .Æ
zfxL cfof]udf aofg lbg hfGg M b]pjf
sf7df8f}+ . ckb:y ;/sf/sf k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] zfxL cfof]udf aofg lbg ghfg] c8fg lng'ePsf] 5 . d+unaf/ ;f“em ^ ah] pkl:yltsf nflu cfof]un] a"9fgLns07l:yt pxf“sf] lgjf;df rf}aL;306] Dofb a'emfPkl5 ;f]sf] cj1f ub}{ b]pjfn] jQmJo hf/L ug'{ePsf] 5, h;sf] k"0f{ kf7 o;k|sf/ 5 M
@)^! df3 !( sf] zfxL 3f]if0ff k|hftGqlj/f]wL / g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg– @)$& sf] efjgf k|lts"n 5 . ;f]xL k|hftGqlj/f]wL tyf c;+j}wflgs zfxL sbdsf] /fhgLlts k[i7kf]if0f ug]{ clek|foaf6 c;+j}wflgs ta/af6 slyt zfxL cfof]u u7g ul/Psf] xf] . pQm zfxL sbd;“u c;xdt x'g] JolQm tyf /fhgLlts bnx¿nfO{ t]hf]aw ug]{, 7]ufg nufpg] / ;'lgof]lht ¿kdf, ;fj{hlgs ¿kdf rl/qxTof u/fpg] o; c;+j}wflgs zfxL cfof]usf] Ps dfq p2]Zo /x]sf] 5 . ;+s6sfnsf] 3f]if0ff;“u ;DalGwt ;+ljwfgsf] wf/f !!% -&_ sf] unt JofVof / k|of]u u/L of] cfof]u u7g ul/Paf6 klg ;f] s'/f :ki6 5 . cfkm}n] txlssft cg';Gwfg ug]{, cfkm+}n] cf/f]k nufpg] / cfkm+}n] km};nf ug]{ clwsf/ ;f] cfof]unfO{ k|bfg ul/Paf6 ;+ljwfg / sfg'gsf] dfq xf]Og, k|fs[lts Gofosf] ;j{dfGo l;4fGt / ljlwsf] zf;gsf] ;d]t 3f]/ pNn+3g ePsf] 5 . ;+ljwfgaflx/ uP/ of] g} cfof]usf] u7g ePsf] :ki6 5 .
d'n'sdf ;'zf;g x'g'k5{ / ;'zf;gsf nflu e|i6frf/ lgoGq0f x'g}kb{5 . e|i6frf/af6 s;}n] klg pGd'lQm kfpg'x'“b}g . o;} dfGotfaf6 k]|l/t eP/ @)%( ;fndf d]/f] g]t[Tjdf /x]sf] ;/sf/n] clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u P]gdf k|efjsf/L ;+zf]wg / e|i6frf/ lgjf/0f P]g, )%( ;+;b\af6 lgdf{0f ul/Psf] xf] . jf:tjdf e|i6frf/ lgd"{n x'g'k5{, t/ ljlwsf] zf;g Tofu]/, ;+j}wflgs ;+/rgfx¿ eTsfP/ jf cft+lst kf/]/, ;+ljwfgaflx/
uP/ e|i6frf/ lgd"{n x'g ;Sb}g . n's]sf] ablgotk"0f{ /fhgLlts clek|fo k|fKt ug]{ ceLi6 k|s6 gxf];\ eGgfsf vflt/ clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]u x'“bfx'“b} e|i6frf/ lgoGq0f ug]{ egL cfdgful/snfO{ e|ldt kfg{ slyt e|i6frf/ lgoGq0f zfxL cfof]usf] gf6s /lrPsf] xf] . oyfy{df, of] cfof]u e|i6frf/ lgoGq0f ug{ u7g ePs} xf]Og . of] cfof]u /fhgLlts k"jf{u|xn] k]|l/t 5 / ;f]xLadf]lhd cfkm\gf] xs{t ;'? u/]sf] 5 . d]nDrL vfg]kfgL kl/of]hgfsf] k|j]z dfu{;DaGwL 7]Ssf k|s/0fdf d]/f] ;/sf/sf ef}lts, of]hgf tyf lgdf{0fdGqL k|sfzdfg l;+x tyf dfcf]jfbLkLl8tnfO{ cfly{s ;xfotf k|bfg ug]{ dlGqkl/ifb\sf] lg0f{osf ;DaGwdf d]/f] dlGqkl/ifb\sf dGqLx¿dfly ;'? u/]sf] sf/afxL / clxn] cfP/ oL b'j} ljifodf a'em\g xflh/ x'g egL dnfO{ k7fOPsf] kq o;sf] HjnGt k|df0f xf] .
d]nDrL vfg]kfgL kl/of]hgfsf ;DaGwdf ca d s]xL s'/f /fVg rfxG5' . o; kl/of]hgfsf] k|j]zdfu{ lgdf{0f;DaGwL 7]Ssf lng] k'/fgf] 7]s]bf/n] ;'?d} cg'dflgt nfuteGbf cfwLdf 7]Ssf lnPsf] / 7]Ssf sfo{ k"/f ug'{kg]{ ldlteGbf Ps dlxgfcl3;Dddf P3f/ k|ltzt dfq sfo{ k"/f u/]sf] kl/k|]Iodf xfdLeGbfcl3 axfn /x]sf] ;/sf/n] ;f] 7]Ssf /2 u/]sf] xf] . To;kl5 cGt/f{li6«o -Unf]an_ 6]G8/sf] cfwf/df d]nDrL vfg]kfgL ljsf; ;ldltsf] l;kmfl/; tyf ;f] kl/of]hgfdf nufgL ug]{ bft[ lgsfo P8LaL dlgnfsf] :jLs[ltkl5 ;a}eGbf sd nfutdf sfd ug{ tof/ gof“ 7]s]bf/sf] 7]Ssf :jLs[lt ul/Psf] xf] . cGt/f{li6«o dfkb08cg'¿k ;a} sfg'gL k|lqmof k"/f u/L k|bfg ul/Psf] 7]Ssfdf s'g} clgoldttf x'g] k|Zg g} p7\b}g . k'/fgf] 7]Ssf /2 ePkl5 klg ;a}eGbf sd nfutdf sfd ug]{ 7]sbf/nfO{ 7]Ssf lbg] sfo{ /f]Sg' cg'lrt x'g] lyof] . d]nDrL vfg]kfgL kl/of]hgfdf cgfjZos l9nfO ug'{ eg]sf] sf7df8f}+ pkTosfsf] vfg]kfgLsf] ;d:of ;b}j ljs/fn ¿kdf /fvL/fVg vf]h]sf] s'lT;t p2]Zo k"/f ug'{ dfq x'g] lyof] . t;y{, ;f] sfo{ cl3 a9fpg cTofjZos lyof] .
ca d dlGqkl/ifb\sf] lg0f{oaf6 cfly{s ;xfotf af“l8Psf] ;DaGwdf klg s]xL s'/f /fVg rfxG5' .
d'n'sdf hf/L lx+;fTds åGåsf sf/0f hLjg u'dfPsf JolQmx¿sf] kl/jf/x¿ tyf 3/;DklQsf] Iflt eO{ jf dfcf]jfbL lx+;fTds sf/afxLsf] qf;af6 cfkm\gf] 3/df a:g g;Sg] cj:yf eO{ lj:yflkt JolQmx¿nfO{ tTsfn /fxt Pj+ k'gM:yfkgf ug]{ p2]Zon] u[x, :yfgLo ljsf;nufotsf dGqfnox¿cGtu{tsf sfo{qmdsf nflu xfd|f] ;/sf/n] ah]6dfkm{t k|f/lDes sf]ifsf] ¿kdf %) s/f]8 ?k}of“sf] Joj:yf u/]sf] xf] . lx+;fTds åGåkLl8tnfO{ /fxt Pj+ k'gM:yfkgfsf sfo{qmdnfO{ cem k|efjsf/L, lj:t[t Pj+ ;+:yfut ¿kdf ;~rfng ug]{ p2]Zo k"/f ug{ /fli6«o Pj+ cGt/f{li6«o ;xof]usf] oy]i6 ;+;fwg h'6fpg xfd|f] ;/sf/ klg nfluk/]sf] xf] .
dfcf]jfbL lx+;fsf] k|f/lDes r/0fb]lv g} /fhgLlts bnx¿sf g]tf tyf sfo{stf{x¿ d"n lgzfgf x'g k'u]sf x'g\ . lx+;fTds åGåaf6 kLl8t ljleGg lhNnfsf JolQmx¿nfO{ tTsfn /fxt Pj+ Ifltk"lt{ k|bfg ug]{ p2]Zon] dlGqkl/ifb\sf] lg0f{ocg';f/ s]xL /sd cfly{s ;xfotfsf nflu lgsf;f ePsf] xf] . dlGqkl/ifb\n] plrt 7x¥ofO{ lx+;fTds åGåaf6 kLl8t JolQmx¿nfO{ tTsfn /fxt k|bfg ug{ u/]sf] gLltut lg0f{onfO{ r'gf}tL lbg] clwsf/ c;+j}wflgs zfxL cfof]unfO{ 5}g . :d/0fLo 5, b}jL ljklQ, lx+;fTds åGånufotsf ljklQaf6 kLl8t gful/sx¿nfO{ /fxt Pj+ Ifltk"lt{ :j¿k cfly{s ;xfotf k|bfg ug]{ k/Dk/f xfdLsxf“ /xL cfPsf] 5 .
lx+;fkLl8t JolQmx¿nfO{ ;+/If0f k|bfg ug'{ /fHosf] st{Jo xf] . o:tf kLl8t JolQm Pj+ kl/jf/x¿nfO{ ;xof]u ug{ l;kmfl/; ug]{ dGqLx¿ / dlGqkl/ifb\sf] lg0f{olj?4 sf/afxL ug]{ cfof]usf] lg0f{o dfcf]jfbLkLl8tx¿sf] dgf]an lu/fpg] / ltgnfO{ xtf]T;flxt t'Nofpg] p2]Zoaf6 k]|l/t 5 .
o; kl/k]|Iodf, d}n] c;+j}wflgs zfxL cfof]u;dIf pkl:yt gx'g] lg0f{o u/]sf] 5' . d]/f] of] lg0f{o ;+ljwfg, sfg'g;Ddt / plrt 5 . d]/f] of] lg0f{ok|lt ;Dk"0f{ k|hftGqjfbLx¿, sfg'gL /fHosf] l;4fGtdf c6n cf:yf /fVg] ;Dk"0f{ g]kfnL lbbLalxgL, bfh'efOx¿sf] ;dy{g /xg] ljZjf; u/]sf] 5' .
gof“ jif{ M gof“ gf/fsf] 5gf]6
gof“ jif{ nfUof] kfqf]df . t/, hLjg plQs} pbf;, lg/fz / xtf; /x\of] . To;}n] gof“ jif{ nfu]g g]kfnLx¿sf] hLjgdf . z'esfdgf lbg]sf] cg'xf/df v';L lyPg . lj/lQmPsf] Pp6f :j/n] gof“ jif{sf] :jfut ub}{ o;f] klg eGof]– s] xfdL :jtGqtfsf] gfp“df ;Gqf; / s'07fd} af“lr/xG5f}+ < lsg s]xL ub}{gg\ kf6L{x¿ <
g]kfndf kf6L{x¿nfO{ tyfgfd ufnL ug]{ af}l4sx¿sf] Pp6f 7"n} hdft 5 . To;}sf] cg'xf/ x]/]/ d]/f] dgdf Pp6f k|Zg p7]sf] 5– lsg g]kfnL af}l4stfdf laqmLa§f rN5 < >i6fx¿ s;/L pN6f] kfOnf]sf] ;dy{g ug{ ;S5g\ < k|hftGq g} t xf] cleJolQmsf] :jtGqtfsf] cfwf/ . cleJolQm k|ltalGwt ePkl5 xfd|f cvaf/x¿ k9\gnfos /x]gg\, xfd|f] /]l8of] ;'Ggnfos /x]g, xfd|f] 6]lnlehg x]g{nfos /x]g . To;}n] dWod ju{ k]ml/ aLaL;L ;'Gg] 7fp“df uP/ plePsf] 5 .
a]n}df ;Demf}tf ePg eg] g]kfn oyfxfntdf /x“b}g . b]z /xg] eg]sf] hgtfsf] pmhf{, pT;fx, cfzfdf xf] . 7"N7"n} dfG5]n] g]kfnL x'g'k/]sf]df cfk"mnfO{ lwSsfg{ yfn]sf] o; 38Ldf lx+;fTds åGåsf] s]Gb| /x]sf] u|fdL0f If]qsf g]kfnLx¿ g]kfnL x'g'k/]sf]df s;/L uj{ ug{ ;Snfg\ < To;}n] ;Qf ;~rfnsx¿n] a'em\g'k5{– ;+;b\sf] ;jf]{Rrtfsf] clxn] ljsNk 5}g . dg gkg]{x¿n] gdfGbf klg x'G5 t/ ;+;b\eGbf dfly sf]xL x'g} ;Sb}g . s;}n] x'G5' eG5 eg] xfdL ;a}n] :jLsf/ u/] x'G5– To;sf] dgdf g]kfnk|lt /f}“a/fa/ klg dfof 5}g .
j}zfv # ut] d}n] tLgj6f ;flxlTos sfo{qmdx¿df efu lnP“ . laxfgsf] cf7 ah] d ;femf k|sfzgn] cfof]hgf u/]sf] sfo{qmddf lyP“ . lbp“;f] Ps ah] d}n] ;flxTo ;GWofsf sljtfx¿ ;'g]“ . ck/fGxkl5 d Pp6f ;f+:s[lts cGt/lqmofdf ;xefuL eP“ .
cgf}7f] e]b lyof] tLg}j6f sfo{qmddf . ;femfsf] sfo{qmdsf] k|d'v cltly x'g'x'GYof]– If]qk|tfk clwsf/L . pxf“ b/af/, dlGb/ / 6'“l8v]ndf dfq xf]Og, rf}tf/Ldf klg /fhf dfq} e]§fpg'x'G5 . hals cfhsf] g]kfndf rf}tf/Ldf ul/a a6'jf / el/ofx¿ dfq e]l6G5g\ . a? e]l6Pnfg\ dfcf]jfbLx¿ t/ /fhf rf}tf/Ldf e]l6“b}gg\ . olt eP klg d ;femf k|sfzgsf] d~rnfO{ ;a}vfn] ljrf/x¿sf] rf}tf/L dfG5', To;}n] Toxf“ If]qk|tfkhL / k|bLk g]kfn ;“u} lyof“} .
lbp“;f] Ps ah] cf/De ePsf] ;flxTo ;GWof cfheGbf aL; jif{cufl8sf] h:t} /ftfDo u'/f“; eP/ k'mn]sf] lyof] . xfdL a"9fx¿ >f]tf lyof}“, /fhgLltnfO{ u0ftGqdf a'em\g] efOalxgLx¿ sljtfjfrs lyP . aL; jif{cufl8sf] ;flxTo ;GWofdf sf]xL klg o;/L u0ftGqsf] k"mn k'mnfp“b}gYof] .
k':tfe]bsf] slt 8/nfUbf] cGt/ † a};6\7L jif{sf clwsf/L ;j{q /fhf b]Vg'x'G5, tL;] pd]/sf efOalxgLx¿ ;j{q u0ftGqsf] k"mn k'mNg} nfu]sf] b]V5g\ .
lbp“;f] tLg ah]sf] cGt/lqmofdf bdf{n]x¿ e]nf ePsf lyof}“ . Toxf“ sf+u|]; / slDg:6sf] e]b lyPg . ;a} ;f+:s[ltssdL{x¿n] of] ;femf efiff af]n]–
-s_ g]kfnL r]tgfdf ;fdGtjfb ;fj{lqs 5 . Tof] /fh;+:yfdf dfq xf]Og, /fhgLlts kf6L{ / cGo ;+:yfx¿df klg 5 . kf6L{x¿n] of] ;fdGtjfbnfO{ pv]n]/ km\of“Sg'kb{5 / cfGtl/s k|hftGqsf] Uof/]G6L ug'{k5{ .
-v_ ca ;f+:s[ltssdL{x¿n] lsQf af“8]/ a:g'x'“b}g– ;f+:s[lts d~rnfO{ hgtfsf clwsf/sf] k'ga{xfnL u/fpg] ;femf d~r agfpg'k5{ .
-u_ kf6L{sf g]tfx¿nfO{ w]/} ufnL ug'{ t x'“b}g t/ kf6L{ g]t[Tjn] cfTdfnf]rgf ug'{k5{ ljutsf q'l6x¿k|lt .
-3_ cfGbf]ng/t bnx¿n] cfk"mn] u/]sf sfdx¿sf] Zj]tkq hf/L ug'{k5{ . k|hftGqsf] lat]sf] !@ jif{df /fd|f sfd w]/} ePsf 5g\ .
-ª_ ca bnsf g]tfx¿nfO{ k"0f{ k|hftGqk|flKtsf] Pp6} d'2fdf Nofpg ;f+:s[ltssdL{x¿n] ljz]if k|oTg ug'{k5{ . cfjZos k/] Pp6} d~rdf pEofP/ Pp6} sfuhdf ;xL klg u/fpg'k5{ .
-r_ ;f+:s[ltssdL{x¿ :jod\ klg cfGbf]lnt x'g'k5{ . cleJolQmdflysf] aGb]h x6fpg], gful/ssf g};lu{s clwsf/sf] axfnL ug]{ cfGbf]ngdf ;xefuL x'g'k5{ .
-5_ lsg l;g]sdL{ / s]xL jl/i7 ;f+:s[ltssdL{x¿ k|ltudgsf afxs eP eg]/ xfdLn] klg xfd|f] sfddf /x]sf sdhf]/LnfO{ vf]Hg'k5{ .
dfly pNn]v ePsf ;femf dfGotfx¿ cu|ufdL ;f]rsf ljifox¿ x'g\ . /fhgLlts bnsf g]tfx¿ o:tf ;f]rx¿k|lt ;sf/fTds x'g'k5{ . ;8sdf cfGbf]ng x'g g;ls/x]sf] of] s7f]/ lg/+s'ztfdf klg tL ;f+:s[ltssdL{x¿n] ;8s gf6s, ;8s sljtf cfGbf]ng ug'{k5{ eGg] dfGotfdf ;Gtf]ifhgs 5nkmn u/] .
oyfy{df clxn] g]kfndf /fHo, sfg'g, ;+:yf, ;Eotf s]xL af“sL /x]sf] 5}g . lxhf]sf] ;/sf/n] ul/a b'lvofnfO{ clnslt cfly{s ;xfotf lbPsf]df w/f}6L / tfl/vsf] kL8f lbO/x]sf] sf]O/fnf cfof]u clxn] dlGqkl/ifb\sf] l;kmfl/;df cy{ dGqfnoaf6 af“l8O/lxPsf] nfvf}+ /sd b]Vg} rfx“b}g . olb sf]O/fnf cfof]udf e|i6frf/ lgjf/0fsf] lgi7f x'GYof] eg] To;n] clxn] /sd af“8\g] dGqL / /sd lng] cdGqLnfO{ klg zfxL cfof]udf af]nfpg'kYof]{ . of] gfËf] ;To gfs}cufl8 pleP/ ;';]nL dfl//x“bf klg >i6fx¿nfO{ df};'kmn] h] ul/alS;of], 7Ls ul/alS;of] eGg nfh nfu]sf] 5}g .
x'gt, ;a} s'/f] layf]lnPsf] 5 clxn]sf] g]kfndf . d'2} nfu] klg ;jf]{Rr cbfntsf k|wfgGofofwLzaf6 cbfntsf] dof{bf eË eof] eGg] k/]sf] 5 . cbfntn] /fhgLlt ub}{g eGg] clGtd ;TonfO{ pxf“n] lt/:sf/ ug'{eof] . ptf /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]usf] dof{bfnfO{ klg To;}sf cWoIfn] IftljIft kfl/lbg' eof] . dfgj clwsf/ cfof]unfO{ pxf“n] t cj}wflgs dlGqkl/ifb\sf] wf]tL g} agfOlbg'eof] . wGg a]n}df af]nfP5g\ g]tfx¿n] cGt/f{li6«o dfgj clwsf/ cfof]unfO{ † dGqLx¿n] hlt ;Qf];/fk u/] klg g]kfnL hgtfsf] cTolws 7"nf] ax'dt g]kfnleq}af6 lx+;fsf] ;d:of ;dfwfg x'g] s'/fk|lt ljZjf; /fVb}g . ;/sf/sf] of] tfnn] t d'n'sdf lx+;f / 8s}tLsf] s0ff{nLeGbf nfdf] z[ª\vnf lgdf{0f ug]{5 . juL{o e]bsf] cfwf/df hlGdPsf] lx+;fnfO{ bdgaf6 k"0f{ gfd]6 ug{ ;ls“b}g .
xf], clxn] dfcf]jfbLx¿ xf/ vfO/x]sf 5g\ / ltgLx¿leq /fhgLlts åGå klg a9]s} xf]nf . t/, of] g} cGt xf]Og . dfcf]jfbLnfO{ zflGtk"0f{ /fhgLltsf] d"nwf/df Nofpg ;lsPg eg] x]b}{ hfg'xf]nf ;of}“ ufp“x¿ slknj:t' / gjnk/f;Lsf] cltrf/–k|ltsf/–k|ltcltrf/df ¿kfGtl/t x'g]5g\ . clxn] ef/tdf lj:yflkt ePsfx¿ To:t} !@÷!% xhf/ xf]nfg\, clxn]s} xfnt /x\of] eg] of] ;+Vof x]bf{x]b}{ s/f]8 k'Ug]5 . Tolta]nf s;dfly zf;g u5{ of] ;/sf/n] < af9L, 9'ª\uf / klx/f]dfly <
/fhwfgLdf lbgx'“ gf/f h'n';
sf7df8f}+ . zfxL sbdsf lj?4 ljBfyL{, o'jf, dhb'/kl5 lxhf] ls;fgx¿n] 5'§} k|bz{g u/]sf 5g\ . ck/fGx rf/ ah] /fhwfgLsf] c;gaf6 lg:s]sf] k|bz{gdf x:tIf]k u/L k|x/Ln] gf} hgfnfO{ lu/km\tf/ u/]sf] 5 .
clvn g]kfn ls;fg ;+3n] cGt/f{li6«o ls;fg ;+3if{ lbj;sf] cj;/ kf/]/ lgsfn]sf] h'n';df lg/+s'ztfsf] lj/f]w ub}{ zflGt, k"0f{ k|hftGq / hgtfsf] ;fj{ef}d;Qfsf] kIfdf gf/f nufOPsf] lyof] . k|bz{gaf6 ;+3sf pkfWoIf wd{bQ b]jsf]6f, ;lrj an/fd af“:sf]6f, s]Gb|Lo ;b:o 6Lsf/fd dxh{g, zfGtk|sfz >]i7, sf7df8f}+ lhNnf sld6Lsf ;lrj k~rs[i0f >]i7, eQmk'/sf cWoIf s[i0f 3h", Rofp pTkfbs ls;fg ;+3sf s]Gb|Lo ;lrj z+s/ anfdL / vfBjfnL pTkfbs ls;fg ;+3sf s]Gb|Lo ;b:o cfzf/Tg 8+uf]n / g]dlskflgs6 g]kfn
qmflGtsf/L ls;fg ;+3sf g]tf k|]ds[i0f k|hfkltnfO{ lu/km\tf/ ul/Psf] 5 . tTsfn} pxf“x¿nfO{ hg;]jf k|x/L sfof{no k'¥ofPsf] a'lemPsf] 5 . cg]ls;+3sf dxf;lrj k|]d b+ufnn] zfxL 3f]if0ff;“u} lu/km\tf/ ul/g'ePsf cWoIf jfdb]j uf}tdnufot lu/km\tf/ ;a} g]tf, sfo{stf{sf] cljnDa l/xfOsf] dfu ug'{ePsf] 5 .
o;cl3 ;f]daf/ Pdfn]n] kf6gdf 58\s] h'n'; lgsfn]sf] lyof] . 6+ufnaf6 ;'? ePsf] h'n'; d+unahf/ k'u]/ ;dfkg ePsf] lyof] . …k|ltufdL zfxL 3f]if0ff lkmtf{ u/, k"0f{ k|hftGq lhGbfjfb, /fhaGbL l/xf u/Ú nufotsf gf/f;lxt ;'? ePsf] h'n';sf] ;dfkg ub}{ uPsf] ;ftf ;jf]{Rr cbfntsf] cfb]zaf6 lx/f;td'Qm x'g'ePsf Pdfn] nlntk'/sf ;lrj dw';"bg kf}8]nn] cfGbf]ngdf ;xof]u ug{ hg;d'bfonfO{ clkn ug'{ePsf] lyof] .
d+unaf/ ;DkGg Pdfn] eQmk'/sf] a}7sn] k|ltudgsf lj?4 eQmk'/df d;fn h'n';, k'Tnf h'n'; ug]{ / To;sf nflu kf6L{ k+lQmnfO{ kl/rflnt ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . a}7sdf pkTosf ;dGjo sld6Lsf ;lrj of]u]z e§/fO{n] clxn] kf6L{sf] d'Vo sfo{ef/ cfGbf]ng ePsfn] To;}df s]lGb|t x'g lgb]{zg lbg'ePsf] atfOPsf] 5 . a}7sn] lx/f;tdf /x]sf lhNnf sld6L ;b:o w|'j lji6 la/fdL ePsfn] pxf“sf] zL3| :jf:Yo pkrf/sf] dfu ug'{sf ;fy} kf6L{sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn, lhNnf sld6L ;b:ox¿ s[i0f;'Gb/ 3f]+, lji6 / jrg b]phfsf] tTsfn l/xfOsf] klg dfu u/]sf] 5 .
SofDk;df k|x/L x:tIf]k
lu/km\tf/ ljBfyL{ g]tfx¿sf] l/xfOsf] dfu ub}{ :jtGq ljBfyL{ o'lgogåf/f SofDk; k|d'vsf] sfof{nodf nufOPsf] tfnf k|x/Ln] kmf]8]sf] 5 . o;qmddf SofDk;leq k|j]z u/L k|x/Ln] :jljo' kbflwsf/Lnufotsf ljBfyL{ g]tfx¿nfO{ kqmfp u/]sf] hgfOPsf] 5 .
;f]daf/ ljZjljBfno SofDk; sLlt{k'/sf :jljo' ;lrj Pj+ cg]/f:jljo'sf s]Gb|Lo ;b:o ¿k]z vltj8f, afg]Zj/ SofDk;sf :jljo' ;lrj Pj+ clvnsf s]Gb|Lo ;b:o gjLgf nfdf, clvnsf k"j{sf7df8f}+ cWoIf x/]/fdrGb| /fjt / cf/cf/ SofDk;sf ;'bLk zdf{nfO{ lu/km\tf/ k|x/Ln] u/]sf] 5 / ;a} SofDk;df ljBfyL{n] nufPsf] tfnf klg sf6]sf] 5 . :jljo' ;+3if{ ;ldltn] lu/km\tf/ ljBfyL{ g]tfx¿sf] l/xfOlagf g} k|x/Lsf] andf s';L{df a:g] SofDk; k|d'vx¿;“u plrt lx;falstfa lng] r]tfjgL lbPsf] 5 . ljBfyL{ g]tfx¿sf] lu/km\tf/Lsf] lj/f]wdf cfh cf/cf/, dx]Gb|/Tg, afg]Zj/ / sLlt{k'/ SofDk;df x8tfnsf] cfx\jfg ul/Psf] 5 . cf/cf/ SofDk;sf :jljo' ;efklt tyf clvnsf s]Gb|Lo ;b:o afnuf]kfn pkfWofosf cg';f/, SofDk;af6 ;'/IffsdL{ cljnDa gx6fPdf cem} s8f sfo{qmd NofOg]5 .
;f]daf/ ;f“em clvnn] afg]Zj/df zfxL sbdsf lj?4 d;fn h'n'; lgsfn]sf] 5 eg] dx]Gb|/Tg SofDk;df ;fbf kf];fssf ;'/IffsdL{n] :jljo'sf] sfof{no tf]8kmf]8 u/]sf 5g\ . Toxf“sf ;efklt df]xg uf}td xfn k|x/L lx/f;tdf /xg'ePsf] 5 eg] gof“ jif{sf] cj;/ kf/]/ lrofkfg sfo{qmd cfof]hgf u/]sf sLlt{k'/sf :jljo' ;efklt ljho /fO{nfO{ r}t #! ut] 8]/faf6} k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 .
o;}aLr, uPsf] cfOtaf/ a;]sf] ;ft ljBfyL{ ;+u7gsf] a}7sn] cfp“bf] j}zfv !% ut] b]zJofkL k|bz{g ug]{, @% ut] b]zJofkL d;fn h'n'; ug]{ / @( ut] k'Tnf hnfpg] sfo{qmd to u/]sf] hfgsf/L cg]/f:jljo'sf cWoIf lvdnfn e§/fO{n] lbg'ePsf] 5 . ;f]xL a}7sn] ljutdf ePsf z}lIfs ;Demf}tfx¿sf] cg'udg ug{ cg]/f:jljo'sf /fds'df/ a:g]t, g]lj;+3sf sNof0fs'df/ u'?ª, g]lj;+3sf b]j]Gb| kf}8]n, cg]/f:jljo' -PsLs[t_ sf s[i0f zdf{, cg]/f:jljo"sf cf]d cof{n, g]k|ljo'sf xl/ j:tL / g]ljd~rsf /fd]Zj/ ofbj /x]sf] z}lIfs cg'udg sfo{bn u7g u/]sf] 5 .
‘d lg/fz ePsf] 5'’
sf7df8f}+ . dlGqkl/ifb\sf] cWoIftf u|x0f u/]kl5 ljb]zL ;xof]u /f]lsPsf]df >L % 1fg]Gb|af6 cfkm" lg/fz ePsf] x's'd ePsf] 5 . cd]l/sL klqsf …6fOdÚ sf Pn]S; k]/LnfO{ aS;]sf] cGtjf{tf{df df};'kmn] ;f] lg/fzf JoQm ul/aS;]sf] xf] .
æxf], tl/sfsf af/]df ax; ul//xg ;lsG5 t/ ;+j}wflgs k|fjwfgcGtu{t ul/Psf] sfdnfO{ ck|hftflGqs eg]/ kl/eflift ug{ ;lsGg . xf], olt k/;Dd k'Ug' cfjZos lyof] eGg] k|Zg ug{ ;lsG5 t/ Tof]eGbf sdn] s'g} kl/0ffd Nofpg ;ls“b}gYof],Æ zfxL sbdsf] cf}lrToaf/] df};'kmaf6 x's'd ePsf] 5 . o;}u/L ldq /fi6«x¿sf] k|ltlqmofsf af/]df cGtjf{tf{df pNn]v 5– æxfd|f s]xL ;fyLx¿n] xfdLnfO{ cTofjZos kg]{ ;xof]u lgoGq0f u/]sf]df d lg/fz 5' . w]/} g]kfnLx¿n] cfjZostfsf] ;dodf sf] cfkm\gf] c;nL ldq xf] eGg] klxrfg ul//x]sf 5g\ .Æ ljb]zL ;xof]u /f]lsg'sf] ;Defljt sf/0f vf]tNb} elgPsf] 5– æ;xfotf /f]Ssf x'g'df clwsf+z ;xof]u k|hftflGqs zlQmsf lj?4 k|of]u x'g;S5 eg]/ ePsf] d}n] ;'g]sf] 5' . dnfO{ nfU5, Tof] ;f]Rb} g;f]r]sf] Psf+uL wf/0ff xf] . of] k"0f{ a'emfO xf]Og, z+sf dfq} xf] / clxn] To;sf nflu s'g} 7fp“ 5}g .Æ
ædxf/fhflw/fhaf6 /fhgLlts kf6L{x¿nfO{ aGb ul/lbaS:of], ltgsf g]tfx¿nfO{ y'lgaS:of] . s] ;/sf/ ;f]lraS;Gg ls h;nfO{ ;'b[9 ug]{ elgaS;b}5, ltg}nfO{ Iflt k'¥ofOlbaS:of] / c;fGble{s klg kfl/lbaS:of] <Æ eGg] k|Zgdf df};'kmaf6 x's'd ePsf] 5– æ===kf6L{x¿ s;/L rNg'k5{ eg]/ d}n] eGg] / lg0f{o ug]{ xf]Og . t/, pgLx¿ hgtfsf k|ltlglwsf ¿kdf ;~rflnt x'“b}gg\ eg] rflx“ Toxf“ cfwf/e"t sdhf]/L 5g\ eg]/ d}n] eGg] xf] .Æ o;} k|;+udf cufl8 elgPsf] 5– æx]gf]{;\, oxf“ k|hftGq /xG5 . sf]xL klg o;af6 d'Qm x'g ;Sb}g . /, /fh;+:yfn] of] x]g]{5 . t/, kf6L{x¿ Tof] k|ultsf ;fwg x'g\ / tkfO{+ ;w}+ ;fwg kl/jt{g ug{ ;Sg'x'G5 . s'g ;fwg rfxG5g\, Tof] hgtfn] lg0f{o ug'{k5{ .Æ ;]gf k|of]u u/]/ cfkm"n] ;Qf glnPsf] bfaL ub}{ k|ltk|Zg ul/Psf] 5– æs] d}n] ;Qf lng ;}lgs k|of]u u/]+ <Æ
cGtjf{tf{df df};'kmaf6 …df3 !(Ú sf] sbdnfO{ …s"Ú gePsf] bfaL ul/Psf] 5 . …6fOdÚ sf] k|Zgdf df};'kmn] k|ltk|Zg ul/aS;]sf] 5– æs] tkfO{+ dnfO{ …s"Ú u/]sf] cf/f]k nufp“b} x'g'x'G5 < of] k6Ss} …s"Ú xf]Og .Æ ;Da}wflgs /fhfn] g]tfsf] e"ldsf v]Ng'x'b}g eGg] cfjfh pl7/x]sf] a]nf df};'kmn] eg] g]tfsf] e"ldsfd} a9L hf]8 lbOaS;]sf] 5 . æd}+n] of] d]/f] uGtAo xf] eGg] 7fg]+ . Tof] x'g' g} lyof] / eof] klg . d lhDd]jf/Laf6 klG5g rfxGg,Æ–df};'kmaf6 g]tfsf] ¿kdf x's'd ePsf] 5–æs'g g]tfn] bjfjsf] ;fdgf ug'{kb}{g / < o; cy{df s'g} klg g]tf 8/nfUbf] / vt/fsf] cj:yfdf x'G5 t/ o;sf] tfTko{ s] xf]Og eg] To;af6 efUg'k5{ .Æ
dfcf]jfbLnfO{ ;xof]u k'U5 M cd]l/sL ;f+;b
sf7df8f}+ . cd]l/sL tNnf] ;bg s+u|];sf P3f/ ;b:on] …df3 !(Ú sf] zfxL sbdn] g]kfnnfO{ cGt/f{li6«o If]qdf PSnf] agfO/x]sf] / Pl;ofd} klg ca g]kfn PlSng] vt/f cf}+NofPsf 5g\ . g]kfnsf ;/sf/ k|d'v >L % 1fg]Gb|nfO{ n]v]sf] kqdf pgLx¿n] cljnDj /fhgLlts tyf gful/s clwsf/ axfnLsf] dfu u/]sf 5g\ .
…g]kfnsf zfxL ;/sf/sf k|d'v >L % 1fg]Gb|Ú sf gfddf n]lvPsf] ;f] kq cd]l/sL ;f+;b h]D; 6L jfN;n] uPsf] r}t #) ut] cd]l/sfsf nflu zfxL g]kfnL /fhb"t d'/f/L/fh zdf{nfO{ e]6L x:tfGt/0f ug'{ePsf] lyof] . ;f] kqdf …df3 !(Ú sf] zfxL sbd lkmtf{ lng / gful/ssf cfwf/e"t clwsf/x¿ axfnL ug{ dfu ul/Psf] 5 . g]kfnL gful/sn] o;cl3 g} k|fKt ul/;s]sf clwsf/x¿ vf]l;Psf]df lrGtf JoQm ub}{ pgLx¿n] n]v]sf 5g\– æ;+o'Qm /fHo cd]l/sfsf] s+u|]; ;b:osf gftfn] g]kfndf xfn} ePsf 36gfk|lt ljZj g]tfx¿sf] efjgf xfdL d'vl/t ub{5f}+ . oBlk, xfdL tkfO{+sf] g]kfndf zflGt / :yfloTj Nofpg] rfxgfsf] k|z+;f ub{5f}+ t/ cfwf/e"t / dfgjLo :jtGqtfsf] d"Nodf To;f] ug'{ sbflk :jLsfo{ dfu{ x'g ;Sb}g .Æ
zfxL sbdn] dfcf]jfbL lx+;fnfO{ a9fpg] cfz+sf cd]l/sL ;f+;bx¿n] u/]sf 5g\ . æo:tf sbdn] tkfO+{sf] ;/sf/nfO{ Pl;ofdf PSnf] agfpg]5, hals g]kfnsf] zflGt / ;d[l4sf nflu jfx\o ;xof]u cToGt} dxŒjk"0f{ 5,Æ kqdf elgPsf] 5– æo:tf sbdn] yk dfcf]jfbL lx+;fnfO{ :jfut ug]{5g\ / dfcf]jfbLsf] ljrf/ g} plrt ljsNk xf] ls eGg] efg kfg]{5g\ .Æ zfxL sbdn] g]kfndf cem} tgfj a9\g] pNn]v ub}{ kqdf /fhgLlts bndfly bdg ug]{ / g]tfx¿nfO{ y'gfdf /fVg] sbdsf] s8f lj/f]w ul/Psf] 5 . …df3 !(Ú sf] sbd lkmtf{ lng pgLx¿n] /fhfnfO{ ;'emfj lbPsf 5g\ .
kq n]Vg] ;f+;bx¿df jfN;sf ;fy} 6d Pn]g, O8f]Nkm; 6f]jg, dfs{ p8n, aj lkmNg/, k|m\ofª\s pNkm, dfs{ :6]e]g lss{, lqm:6f]km/ l:dy, 6d p8n, Sof/f]lng lsNkfl6«s / afg{/L k|m\ofª\s x'g'x'G5 .
k[YjLgf/fo0f zfx e|i6 lyP <
sf7df8f}+ . ;"rgf tyf ;~rf/dGqL 6+s 9sfnn] ax'bnsf !@ jif{df dfq} e|i6frf/ ePsf] lbgx'“ efif0f ul//x]sf a]nf pxf“s} dftxtsf] ;/sf/L d'vkq uf]/vfkqn] eg] k[YjLgf/fo0f zfxsf] kfnfb]lv g]kfndf e|i6frf/ /xL cfPsf] ;dfrf/ 5fk]sf] 5 . uf]/vfkqsf] ;f] ;dfrf/n] g} d08n] k[i7e"ldsf ;~rf/dGqL slt em"7 af]Ng'x'G5 eGg] Jo+u u/]sf] b]lvPsf] 5 .
j}zfv $ ut]sf] c+ssf] d'Vo ;dfrf/df clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf k|d'v cfo'Qm ;"o{gfy pkfWofosf] egfO p4[t ub}{ uf]/vfkqn] pQm ;dfrf/ 5fk]sf] xf] . kf]v/fsf] 8]6nfOgdf uf]/vfkqn] n]v]sf] 5– æclVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]usf k|d'v cfo'Qm ;"o{gfy pkfWofon] >L % a8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfxsf] kfnfb]lv d'n'sdf JofKt /x]sf] / cfhsf] ;d:ofnfO{ g/fd|/L uf“h]sf] e|i6frf/ d'n'ssf] 7"nf] r'gf}tL /x]sf] pNn]v ub}{ To;nfO{ lgoGq0f ug{ ;~rf/ If]qsf] 7"nf] e"ldsf x'g] atfpg'eof] .Æ /fhwfgLdf lbgx'“ x'g] k|bz{gsf] ;dfrf/ g5fKg] uf]/vfkqn] ;f] ;dfrf/nfO{ dxŒj lbP/ d'Vo ;dfrf/sf] ¿kdf 5fk]sf] 5 . …df3 !(Ú sf] 3f]if0ffkl5 …/fhd's'6jfbLÚ kqsfl/tfsf]
v/f] cEof;df plqPsf] uf]/vfkqn] g} k[YjLgf/fo0f zfxsf] kfnfb]lv e|i6frf/ ePsf] ;dfrf/ 5fk]sf] 5 . …c;f]h !*Ú sf] k|ltudgkl5 ;Dkfbs ePsf o'j/fh uf}tdh:tf …/fheQm / /fhd's'6jfbL kqsf/Ú sf] ;Dkfbgdf lgl:sg] klqsfn] g} To:tf] ;dfrf/ 5fk]kl5 hg;fwf/0fn] s;/L ljZjf; gug]{ <
!@ jif{df dfq} e|i6frf/ eof] eg]/ 3f]qmf] ;'Sg]u/L s/fpg] d08n]x¿nfO{ uf]/vfkqsf] ;f]xL ;dfrf/n] hjfkm lbPsf] 5 . cfkm\gf] ;xdlt gePsf ljifodf ;dfrf/ g} g5fKg] uf]/vfkqsf] gLlt /x]sf] 5 . o;sf] cy{ ;xdlt eP/} uf]/vfkqn] ;f] ;dfrf/ 5fk]sf] xf] . c? e|i6frf/ lgoGq0f ug{ egL ljBdfg ;+ljwfgn] Joj:yf u/]sf] ;+j}wflgs lgsfosf k|d'vsf] cleJolQm x'gfn] uf]/vfkq emg\ ;xdt ePsf] b]lvG5 . e|i6frf/sf] dfldnfdf cWoIf pkfWofon] /fh:jsf e|i6 sd{rf/Lx¿nfO{ kqmfp u/L d'2f rnfP/ yfNg'ePsf] cleofgn] lgs} rrf{ kfPsf] lyof] . ;+j}wflgs lx;fan] pxf“sf] af]nLnfO{ e|i6frf/sf] dfldnfdf cflwsfl/s g} dfGg'kg]{ la1x¿ atfp“5g\ . ;~rf/dGqL 9sfnn] ca o'j/fh uf}tdnfO{ af]nfP/ :ki6Ls/0f lng'x'G5 ls x'“b}g < b'O{ b/afl/ofdWo] s;sf] zlQm slt /x]5 eGg] n]vfhf]vf x'g] eof] eg]/ uf]/vfkqdf rrf{ rn]sf] 5 .
uf]/vfkq df yk ljjfb
uf]/vfkq n] 5fk]sf] gof“ jif{sf] kfqf]df e]l6Psf q'l6sf sf/0f Toxf“ v}nfa}nf dlRrPsf] 5 . o'j/fhflw/fhsf] 7fp“df …o'jf/fhflw/fhÚ eGg] g]kfnd} gePsf] kbjL 5flkPsf] 5 eg] /fhkl/jf/sf kmf]6fx¿ klg sld;gsf sf/0f 5kfOsf] u'0f:t/ Go"g ePsfn] km'+u p8]sf 5g\ . ;f] kfqf]df j}zfv #! ut] g} 5}g eg] h]7 / df3df Ps} dlxgfdf b'O{ 7fp“df cf7cf7 ut] n]lvPsf] 5 . kl5 cs}{ d;Ln] !* ut] agfOPsf] 5 . #) xhf/ k|lt 5flkPsf] ;f] q"l6k"0f{ Sofn]G8/ uf]/vfkqs} rfs8Ljfh ;d"xn] b/af/sf] ;+jfb ;lrjfnodf / dGqLx¿sf xftxftdf k'¥ofPsf] lyof] .
dxflwj]zgsf] /f}gs
sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] cfp“bf] j}zfv @) / @! ut] x'g] PSsfO;f}+ dxflwj]zgsf] rxnkxn a9\g yfn]sf] 5 .
dxflwj]zgsf] tof/L;“u} ;~rf/ If]q;fd' t]:of{OPsf cj/f]wx¿ tf]8\b} cl3 a9\g cfdk|hftGqk]|dL kqsf/x¿ cu|;/ ePsf 5g\ . dxf;+3df …d~h'/Tg k|j[lQÚ jf To;sf] 5b\d cjz]ifnfO{ k/f:t ug'{kg]{ wf/0ffdf ljutb]lv d~h'/Tg k|j[lQaf6 dxf;+3nfO{ xfnsf] l:ylt;Dd NofOk'¥ofpg ;+3if{ ug]{ kfsf / gof“ k':tfsf kqsf/x¿sf] ;femf dfGotf ag]sf] b]lvG5 . o;qmddf …df3 !(Ú sf] sbdk|lt k|s6 u/]sf] k|ltlqmof / Jojxf/sf cfwf/df dxf;+3sf] gof“ 6Ld lgjf{lrt ug'{kg]{ k|foM kqsf/x¿sf] hf]8 /x]sf] 5 .
o;qmddf y'k|} kqsf/x¿n] ljleGg kbdf pDd]bjf/L lbg] atfO/x]sf 5g\ . of] ;+Vof lgs} 7"nf] 5 . o;}qmddf ;efklt kbsf nflu xfn dxf;+3sf dWodf~rn pk;efklt uf]kfn a'9fyf]sL, lxdfn va/klqsfsf ;Dkfbs /fh]Gb| bfxfn, dxf;+3sf dxf;lrj lji0f' lgi7'/L / uf]/vfkqsf s'nrGb| jfUn] cflb pDd]bjf/ x'g] rrf{ 5 . dWodf~rnsf]
pk;efkltdf dx]Gb| lji6, dxf;lrjdf lzj ufp“n], ;lrjdf uf]s'n af“:sf]6f / an/fd aflgof“ Pj+ sf]iffWoIfdf lgd{nf zdf{ cflb p7\g] atfOPsf] 5 . cfGbf]ngsf/L kf“r bnaLr lg/+s'ztfsf] cGt / k"0f{ k|hftGqsf lglDt s7f]/ ;+3if{ ug{ tTk/ x'g] ;~rf/sdL{x¿sf] ;+o'Qm Kofgn v8f u/]/ cl3 a9\g'kg]{ ;Gbe{df klg 5nkmn eO/x]sf] atfOG5 . t/, s'g} ;xdlt sfod eO;s]sf] 5}g . clxn]sf] kl/l:yltnfO{ Vofn u/L xfns} ;efklt tf/fgfy bfxfn–g]t[Tjsf] s]Gb|Lo ;ldltsf] Dofb yKg'kg]{ cfjfh klg p7]]sf] 5 . o;kflnsf] PSsfO;f}+ dxflwj]zg …zflGt / k|hftGqsf nflu k"0f{ k]|; :jtGqtfÚ eGg] d"n gf/fsf ;fy ;DkGg x'g] 3f]if0ff o;cl3 eO;s]sf] 5 .
o;}aLr, g]kfn kqsf/ dxf;+3n] ;/sf/åf/f uPsf] df3 @) ut] PkmPd /]l8of] :6];gx¿af6 dgf]/~hgfTds sfo{qmdafx]s ;dfrf/, ;"rgf, n]v, ljrf/ cleJolQmnufotsf sfo{qmd k|;f/0f ug{ /f]s nufpg] u/L g]kfn /fhkqdf k|sflzt ;"rgf ab/ u/fpg ;jf]{Rr cbfntdf l/6 lbg] ePsf] 5 . >dhLjL kqsf/ /fdk|;fb bfxfnnfO{ /fhwfgL b}lgsaf6 …df3 !(Ú kl5 k|hftGq, k|]; :jtGqtf / dfgjclwsf/sf kIfdf kqsfl/tf u/]afkt lgsflnPsf]df dxf;+3åf/f >dhLjL kqsf/ P]gcg';f/ lxhf] ;jf]{Rr cbfntdf d'2f bfo/ ul/Psf] 5 .
kf“r} IF]qdf pRr:t/Lo ld;g
sf7df8f}+ . blIf0f Pl;ofnL :jtGq kqsf/ ;+u7g -;fkm\df_ / g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf kqsf/x¿sf] 6f]nLn] kf“r} ljsf; If]qsf] :ynut e|d0f u/L ;+s6sfnkl5 ;~rf/ If]qdf k/]sf] k|efjaf/] ;TotYo aflx/ Nofpg] ePsf] 5 .
dxf;+3sf cg';f/ ;+s6sfnn] 5fkf tyf ljB'tLo ;~rf/ dfWoddfkm{t k|;f/0f x'g] ;dfrf/df kf/]sf] c;/, /fHon] ;~rf/sdL{nfO{ lbPsf] lgb]{zg, cfb]z lu/km\tf/ / l/xf ePsf kqsf/sf] l:ylt, dfgjclwsf/ / k]|; :jtGqtfsf nflu ;~rf/dfWodn] v]n]sf] e"ldsfsf af/]df 6f]nLn] cWoog ug]{ ePsf] 5 .
To:t} ;+s6sfnotf :yfgLo k|zf;gsf] egfO, :yfgLo kqsf/, a'l4hLjLsf]] k|ltlqmof, kqsf/x¿n] ef]u]sf] r'gf}tL / cj/f]w, cfdgful/sn] ;~rf/dfWodaf6 u/]sf] ck]Iff, ;~rf/sdL{sf] a]/f]huf/Lsf] cj:yf, Psf]xf]/f] / unt ;"rgfsf] c;/, ;xL ;"rgfsf] cefjdf gful/s ;dfhn] cg'e"t u/]sf] cj:yfnufot ;~rf/;“u ;DalGwt ljifox¿df 6f]nLn] lj:t[t cWoog ug]{ atfOPsf] 5 .
;f] cWoog 6f]nLdf dxf;+3sf ;efklt tf/fgfy bfxfnsf] g]t[Tjdf dWoklZrdf~rnsf lhNnfx¿df hfg] ;b:ox¿df ;fkm\df g]kfn RofK6/sf cWoIf uf]kfn yklnof, k'?iff]Qd bfxfn, an/fd aflgof“ / ;"o{ yfkf x'g'x'G5 . pQm 6f]nLn] af“s], alb{of, ;'v]{t, b}n]v / bfªsf] e|d0f ug]{ hgfOPsf] 5 .
k"jf{~rnsf nflu dxf;+3sf pk;efklt uf]kfn a'9fyf]sLsf] g]t[Tjdf lji0f' lgi7'/L, b]j]Gb| uf}td, lszf]/ >]i7, uf]s'n af“:sf]6f / ch'{g e§/fO{ x'g'x'G5 . pQm 6f]nLn] kf“ry/, Onfd, emfkf, df]/ª, ;'g;/L, wgs'6f, l;/xf / ;Kt/Lsf] e|d0f ug]{5 .
To:t}, dWodf~rnsf nflu ;f]dgfy l3ld/]sf] g]t[Tjdf b]jk|sfz lqkf7L, lgd{nf zdf{, s]zj vgfn / uug lji6 /xg'ePsf] 6f]nL tf]lsPsf] 5 . pQm 6f]nLn] dsjfgk'/, k;f{, /f}tx6, l;Gw'nL, af/f, lrtjg / hgsk'/sf] e|d0f ug]{5 .
klZrdf~rndf hfg] 6f]nLdf jl/i7 kqsf/ xl/x/ lj/xLsf] g]t[Tjdf dx]Gb| lji6, alatf a:g]t, x]dGt sfkm\n] / gj/fh rfln;] /xg'ePsf] 5 . 6f]nLn] u'NdL, kfNkf, ¿kGb]xL, gjnk/f;L, kf]v/f, afun'ª, kj{t / tgx'“sf] cWoog e|d0f ug]{5 .
jl/i7 kqsf/ lszf]/ g]kfnsf] ;+of]hsTjdf ljgf]b 9'+u]n, u0f]z a:g]t / /fh]Gb| cof{n /xg'ePsf] 6f]nL ;'b"/klZrdf~rn hf“b}5 . 6f]nLn] 88]Nw'/f, wgu9L, a}t8L, 8f]6L / s~rgk'/ lhNnfsf] cWoog ug]{ hgfOPsf] 5 .
afx| ut] o'jf k|bz{g
sf7df8f}+ . k|hftflGqs /fli6«o o'jf ;+3 g]kfnsf cWoIf uf]s0f{/fh lji6n] ;+j}wflgs /fhtGq / ax'bnLo k|hftGqsf] /6 nufP/ /fhfn] x's'dL / lg/+s'z zf;g rnfpg vf]h]sf] cf/f]k nufpg'ePsf] 5 . d+unaf/ cfof]lht o'jfx¿sf] eQmk'/ e]nfnfO{ ;Daf]wg ub}{ pxf“n] eGg'eof]– æPSsfO;f}+ ztfAbLsf o'jfx¿ alnbfg lbg tof/ 5g\ t/ lg/+s'ztf ;xg tof/ 5}gg\ .Æ
rfn" cfGbf]ngnfO{ s;/L k|efjsf/L agfpg ;lsG5 eGg] ljifodf s]lGb|t ;f] e]nfnfO{ g]skf -Pdfn]_ eQmk'/sf ;lrj /fh]Gb| /fhynf, o'jf ;+3sf pkfWoIf z]/axfb'/ tfdfªnufotsf jQmfn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
;+3n] cfp“bf] j}zfv !@ ut] pkTosfdf lj/f]w h'n'; k|bz{g ug]{ ePsf] 5 . pQm lbg pkTosfsf ljleGg !@ :yfgaf6 h'n'; lgsfNg] ;+3n] hgfPsf] 5 . hgcfGbf]ngnfO{ k|efjsf/L / ;kmn
agfpg ;+3sf] xfn} ;DkGg s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7sn] cfGbf]ngsf sfo{qmdx¿ to u/]sf] hgfOPsf] 5 . ;+3sf cWoIf lji6sf] cWoIftfdf a;]sf] pQm a}7sn] j}zfv @) ut] pkTosfleqsf ;a} uflj;df lj/f]w h'n'; ug]{ sfo{qmd to u/]sf] 5 . o;sf cltl/Qm ;+3n] ljleGg :yfgdf 58\s] h'n';, krf{ ljt/0f / jfnk]lG6ª;d]t ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .
a}7sn] lu/km\tf/ ul/Psf ;+3sf s]Gb|Lo dlxnf ljefu k|d'v ddtf lu/L, sfof{no ;lrj Ohg a/fn, s]Gb|Lo ;b:o k|sfz a/fn, s]Gb|Lo n]vf k/LIf0f sld6Lsf ;b:o w'|j ofbjnufot ;Dk"0f{ /fhaGbLnfO{ lagf;t{ cljnDa l/xf ug{ dfu u/]sf] 5 .
gh/aGb dxf;lrj la/fdL
sf7df8f}+ . gh/aGbdf /xg'ePsf g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnsf] :jf:Yo km]l/ lalu|Psf] 5 . pRr /Qmrfk a9]kl5 klg pxf“sf] pkrf/df ;/sf/n] Wofg glbPsf] kfl/jfl/s ;|f]tn] hgfPsf] 5 .
pkrf/df ;+nUg 8f= j+zLw/ ld>sf cg';f/, uPsf] z'qmaf/ ;/sf/L 8fS6/x¿ cfpg] elgP klg lagf;"rgf pgLx¿ cg'kl:yt /x] . g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo sfof{no ;lrj sfzLgfy clwsf/Ln] ;/sf/L /j}ofsf] lgGbf ug'{ePsf] 5 . dxf;lrj g]kfnsf] pkrf/df Wofg glbPsf]df lj/f]w ub}{ pxf“n] tTsfn pkrf/sf] Joj:yf ldnfpg dfu ug'{ePsf] 5 .
zfxL 3f]if0ffsf] lj/f]wdf k|bz{g ug]{ g]tf–sfo{stf{x¿nfO{ kqmfp u/L dx]Gb| o'jfnodf /flvPsf /fhaGbLx¿sf] :jf:Yo klg lau|b} uPsf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . pxf“x¿nfO{ sd;n vfgf / cz'4 kfgL lbPsf sf/0f ;d:of pTkGg ePsf] a'lemPsf] 5 . /fhaGbLx¿n] ;/sf/L /j}ofsf] lj/f]w ub}{ uPsf] j}zfv @ ut]b]lv vfgf alxisf/ u/]sf] yfxf ePsf] 5 .
/fli6«o;efsf ;b:o nfnaxfb'/ ljZjsdf{ / aL/axfb'/ l;+x, g]skf -dfS;{jfbL_ sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o nf]sgf/fo0f ;'j]bL, hgdf]rf{sL s]Gb|Lo ;b:o ;"of{ yfkf, g]dlskfsf uf]ljGb b'jfn / g]skf -Pdfn]_ sf7df8f}+sf ;b:o s]zj kf]v/]n la/fdL eP/ klg pkrf/ kfpg'ePsf] 5}g . c:ktfn hf“bf cfkm}+ 6\ofS;L ef8f a]xf]g'{k/]sf] u'gf;f] klg aGbLx¿n] u/]sf 5g\ . lj/f]wdf plqPsf /fhaGbLx¿n] :jf:Yo pkrf/sf] Joj:yf x'g'kg]{, vfgfsf] u'0f:t/ ;'wf/ ug'{kg]{, zf}rfno Jojl:yt ug'{kg]{ / kqklqsf k9\g kfpg'kg]{ dfu
/fv]sf 5g\ . …df3 !(Ú sf] sbdsf] lj/f]w u/]afkt Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o ljBfb]jL e08f/L;lxt $& hgf /fhaGbLnfO{ kqmfp u/L dx]Gb| o'jfnodf /flvPsf] 5 .
eQmk'/sf] vl/kf6L aGbLu[xdf /x]sf /fhaGbLx¿n] klg ;/sf/n] cfkm\gf] :jf:Yok|lt k"/} j]jf:tf u/]sf] pNn]v ub}{ cfGbf]ngsf] r]tfjgL lbPsf 5g\ . vfgfsf] u'0f:t/ a9fpg'kg]{, lrofsf] Joj:yf ldnfpg'kg]{, :jf:Yo k/LIf0f / cf}iflw pkrf/sf] Joj:yf x'g'kg]{, e]6\g hfg];“u lgjf{w e]63f6sf] Joj:yf ul/g'kg]{, k':ts, klqsf, /]l8of], 6]lnlehg / v]n;fdu|L k|bfg ul/g'kg]{, lgoldt ;/;kmfO / zf}rfno dd{t ul/g'kg]{ / aGbL ljBfyL{sf nflu kf7\ok':tssf] Joj:yf ul/g'kg]{ dfu aGbLx¿n] /fv]sf 5g\ . aGbL Joj:yfkg ;ldltsf tkm{af6 7fs'/ u}/], ljdn >]i7 / ;'gLn dfgGw/n] sf7df8f}+sf k|d'v lhNnf clwsf/L jfdgk|;fb Gof}kfg]nfO{ lbPsf] 1fkgkqdf elgPsf] 5– æg]kfnL hgtfsf] k|hftGq, dfgjclwsf/ tyf df}lns xslj/f]wL tkfO{+sf] c;+j}wflgs cfb]zaf6 aGbL agfOPsf aGbLx¿n] k6sk6s cfu|x / cg'/f]w ubf{ klg xfdLn] kfpg}kg]{ Go"gtd ;'ljwfx¿af6 ;d]t al~rt 5f}+ .Æ
o;}u/L kf]v/f sf/fuf/df /x]sf /fhaGbLx¿n] klg cfGbf]ng ;'? u/]sf 5g\ . /fhgLlts / cGo aGbLx¿nfO{ nufpg] / cf]9\g] sk8fsf] Joj:yf ug'{kg]{, aGbLx¿sf] cf}iflw pkrf/sf] Joj:yf ul/g'kg]{, h]ndf ;/;kmfOsf] Joj:yf ul/g'kg]{ / 6]lnlehg / v]ns'bsf ;fdu|Lsf] Joj:yf ul/g'kg]{ dfu /fv]sf 5g\ . /fhaGbLx¿ vu/fh clwsf/L, k'0ok|;fb kf}8]n, k'ikHof]lt 9'+ufgf, k|sfz l;Ub]n / lszf]/ljqmd dNnn] tL dfux¿ /fVg'ePsf] 5 .
eQmk'/s} af]8]df /flvPsf /fhaGbLx¿sf] :jf:Yo lau|b} uPsf] 5 . df]bgfy k|l>t, zfGtf dfgjL / ljho /fO{ lj/fdL k/] klg pkrf/sf] s'g} Joj:yf ul/Psf] 5}g . ! ;o @% hgf /fhaGbL /x]sf] ;f] lx/fztdf af]l/ªsf] kfgL v'jfOPsf] / lrDgLsf] w"jf“n] ubf{ tLg bh{geGbf a9L /fhaGbLx¿ lj/fdL ePsf] yfxf ePsf] 5 .
g/;+xf/ M u[xo'4sf] ;+s]t
gjnk/f;L . gjnk/f;Ldf uPsf] zlgaf/ /flt ePsf] jLeT; xTofsf08n] d'n's u[xo'4df g/fd|/L km:b} uPsf] ;+s]t ldn]sf] 5 . dfcf]jfbLn] abnf lng u/]sf] gfafns;lxt b; ;j{;fwf/0fsf] xTofsf] ;j{q lj/f]w / eT;{gf ePsf] 5 .
k|ltsf/ ;ldltnfO{ ;xof]u u/]sf] / lqmofzLn ePsf] cf/f]kdf dfcf]jfbLn] tL ;j{;fwf/0fsf] xTof u/]sf] atfOPsf] 5 . kl/jf/sf ;b:ox¿sf] xTof ug'{sf ;fy} dfcf]jfbLn] pgLx¿sf rf}kfof klg dfl/lbPsf 5g\ eg] 3/df cfuf] nufOlbPsf 5g\ . clxn] kl/jf/sf ;b:ox¿sf] ljrNnL ePsf] / ufp“df dfcf]jfbLsf] qf;sf sf/0f Ps hgf klg nf]Ug]dfG5] g/x]sf] :yfgLo afl;Gbfn] atfPsf 5g\ . zlgaf/ ;]gf;“u} 36gf:yn k'u]sf ;~rf/sdL{ / dfgjclwsf/sdL{;dIf kLl8tx¿n] ;xof]usf] ofrgf u/]sf lyP . gjnk/f;Lsf] jb{3f6af6 !@ lsnf]ld6/ blIf0fdf kg]{ ;f]dgL–& df ePsf] ;f] g/;+xf/kl5 l;+uf] ufp“ zf]sdUg ePsf] 5 .
dfgjclwsf/jfbL ;+3;+:yf / gful/s ;dfhn] ;f]dgL 36gfsf] lj/f]w / eT;{gf u/]sf 5g\ . /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]un] 36gfsf] eT;{gf ub}{ dfcf]jfbLn] cGt/f{li6«o dfgjLo sfg'gsf] uDeL/ pNn+3g u/]sf] hgfPsf] 5 . lxd/fO6\;sf dxf;lrj 8f= uf]kfns[i0f l;jfsf]6Ln] dfcf]jfbLsf o:tf h3Go / aa{/ lqmofsnfkn] eljiodf cem} 7"nf] vt/f lgDTofpg] vt/f cf}+Nofpg'ePsf] 5 . dfgjclwsf/ tyf zflGt ;dfhsf pk;efklt ;'/]zrGb| kf]v/]nn]
dfcf]jfbLsf] ;f] sfo{ dfgtflj/f]wL ck/fw ePsf] l6Kk0fL ug'{ePsf] 5 . …o;cl3 slknj:t'df dfcf]jfbLlj?4 k|ltsf/sf gfddf ePsf] o:t} vfnsf] cfuhgL / xTofsf] z[+vnfsf] s8L gjnk/f;Lsf] of] 36gfh:t} bf]xf]l/P/ uof] eg] eofgs k|ltzf]w / lx+;fsf] 89]nf]n] cfdljgfz ug{ ;Sg]tkm{Ú pxf“n] ;r]t u/fpg'ePsf] 5 . l;ljgsf k|jQmf tf/s lwtfnn] ;f] sfo{nfO{ cdfgjLo / dfgjclwsf/lj/f]wL atfp“b} lx+;f–k|ltlx+;fsf gfddf ;j{;fwf/0f gful/snfO{ ge8\sfpg cfu|x ug'{ePsf] 5 .
ut dlxgf slknj:t' / gjnk/f;Ldf dfcf]jfbLsf] k|ltsf/sf gfddf b'O{ bh{geGbf a9L dfcf]jfbL sfo{stf{sf] xTof ePkl5 ;f] If]q clxn];Dd klg tgfju|:t x'“b} cfPsf] 5 . ef/tLo 8f“sfsf] laulauL x'g] ;LdfjtL{ If]qdf k|ltsf/ ;ldltsf gfddf ;j{;fwf/0fdfly ;d]t HofbtL x'“b} cfPsf] 5 . lbp“;f] k|ltsf/ ;ldlt / /flt dfcf]jfbLn] ;j{;fwf/0fnfO{ b'Mv lbg] / wDSofpg] sfo{ dlxgf}+b]lv hf/L /x]sf] 5 . cl3Nnf] dlxgf ;/sf/sf tLg dGqL /fwfs[i0f d}gfnL, /fdgf/fo0f l;+x / bfgaxfb'/ zfxLn] slknj:t' k'u]/ u/]sf] efif0fsf sf/0f lx+;f yk e8\lsPsf] /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]un] cf}+NofPsf] lyof] .
s]Gb|Lo ;b:o >]i7 lu/km\tf/
sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ sf s]Gb|Lo ;b:o /fh]Gb| >]i7nfO{ k|x/Ln] lu/km\tf/ u/]sf] 5 . uPsf] z'qmaf/ lx“8\b} u/]sf] cj:yfdf pxf“nfO{ 3/af6 lg:s]b]lv k5\ofp“b} cfPsf ;fbf kf];fssf ;'/IffsdL{n] /fhwfgLsf] ef]6flx6Laf6 3]/f xfn]/ kqmfp u/]sf lyP .
g]skf -Pdfn]_ sf s]Gb|Lo sfof{no ;lrj sfzLgfy clwsf/Ln] pQm u}/sfg'gL lu/km\tf/Lsf] lgGbf ub}{ l/xfOsf] dfu ug'{ePsf] 5 . /fhwfgLsf] g]jf/ ;d'bfosf nf]slk|o g]tf >]i7nfO{ d+unaf/ vl/kf6L k'¥ofOPsf] a'lemPsf] 5 .
o;}aLr, a'waf/ ;fKtflxssf] utf+sdf k|sflzt /fhaGbLx¿sf] gfdfjnLdf nlntk'/sf Pdfn] g]tf xl/s[i0f Jo~hgsf/, sf7df8f}+sL cdjGtL l;Ub]n, pbok'/sf /fddl0f kf]v/]n, O{Zj/dl0f /fjt / /fd cf]emf klg ;/sf/L lx/f;td} /xg'ePsf]df 5'6]sf]df v]bk"j{s ;RofOPsf] 5 .
;+of]hs aGg df/fdf/
sf7df8f}+ . …df3 !(Ú sf] sbdkl5 ;~rf/dfWod / kqsf/x¿nfO{ tx nufpg ;~rf/dGqL 6+s 9sfnn] cg'dug 6f]nLsf gfddf s]xL kqsf/ / cGo u/L kf“r hgfnfO{ v6fPsf]df pgLx¿aLr g} df/fdf/ ljjfb rn]sf] lgs6 ;|f]tx¿n] hgfPsf 5g\ .
ltg} cg'udg 6f]nLsf JolQmx¿ ;lDdlnt cfd;~rf/ sfo{bnn] Ps dlxgfsf] cjlwdf ;+of]hs;Dd g5fgL cfh k|ltj]bg a'emfpg nfu]sf] Ps pRr;"qn] atfPsf] 5 . xl/ nD;fn, tf/fgfy ;'j]bL, n]vgfy sf]O/fnf, l8NnL/fd lgeL{s / hLj/fd e08f/L ;lDdlnt pQm sfo{bndf ;+of]hs sf] aGg] 7"n} ljjfbsf] ljifo aGof] . tf/fgfy ;'j]bL / xl/ nD;fnn] cf–cfkm"n] ;+of]hg ug]{ u/]sf] bfaL u/]tf klg cf}krfl/s ¿kdf s;}nfO{ ;+of]hs tf]Sg ;Dej gePsf] a'lemPsf] 5 .
pQm …sfo{bnÚ sf ;b:ox¿nfO{ ;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnosf] uf8Ln] 3/–3/;Dd k'¥ofpg] u/]sf] tyf ;"rgf ljefusf] bf];|f] tnfdf pQ/kl§sf] 5]pdf /x]sf] sf]7fdf kf“rj6f s';L{ /fvL sfof{no /fv]/ …cg'udgÚ ug{ nufOPsf] / …sfnf] lrofÚ ;"rgf ljefusf] ;f}hGodf lbg] ul/Psf] Ps sd{rf/Ln] a'waf/nfO{ atfP . æpxf“x¿ 7"nf] sfddf cfpg'ePsf] xf], w]/} dflyaf6 vl6P/, t;y{ s] ;'ljwf lng'x'G5, xfdLnfO{ yfxf x'“b}g,Æ tL sd{rf/Ln] cgle1tf k|s6 ub}{ eg]– æ;'ljwf / eQf uf]Ko 5 .Æ
pQm sfo{bnnfO{ æ;/sf/L / u}/;/sf/L cfd;~rf/ If]qsf] lj1fkgnfO{ Ps åf/ k|0ffnLdfkm{t Jojl:yt ug]{, cfd;~rf/ If]qsf] ;d:of klxrfg u/L ;'b[9Ls/0fsf] ;'emfj lbg], kqsf/ cfrf/;+lxtfsf] d:of}bf ug]{, ljBdfg P]g, sfg'gsf] If]qdf /x]sf ;d:of cWoog u/L ;'emfj d:of}bf k]; ug]{, df]km;nsf kqsf/ / klqsfn] ef]u]sf ;d:ofsf] cWoog u/L ;dfwfgsf pkfo l;kmfl/; ug]{Æ nufotsf lgs} /fd|f / s0f{lk|o sfd ug{] lhDdf lbPsf] elgPsf] 5 . t/, Jojxf/df ;f]xL …cg'udg sfo{bnÚ sf] l;kmfl/;sf cfwf/df klqsf / kqsf/nfO{ ;tfpg], aofgdf af]nfpg], s8f sf/afxL ug{ …!$ jif]{ agaf;Ú af6 k|ltzf]wsf ;fy 6Lsf/fd dGqL aGg cfOk'u]sf 6+s 9sfnnfO{ pS;fpg], k|hftflGqs ;/sf/n] k~rfotsfnLg x'08Lsf] ;§f ;fKtflxs klqsfnfO{ k]|; sfplG;nsf] juL{s/0fsf cfwf/df lbg] Joj:yf u/]sf] nf]ssNof0fsf/L lj1fkg …/fhd's'6jfbLÚnfO{ lbg] / cfnf]rssf] u}/sfg'gL Pj+ l5b|fg'e]ifL z}nLdf /f]Sg nufpg] / ;du| kqsfl/tfnfO{ ;+s6u|:t t'Nofpg] e"ldsf v]Ng]h:tf sfdx¿ x'“b} cfPsf 5g\ .
sfo{bnsf Ps ;b:o hLj/fd e08f/LnfO{ g]kfn 6]lnlehgdf …;do–;dLIffÚ gfdsf] gof“ sfo{qmd ;~rfng ug{ lhDdf nufO{ kf]:g yflnPsf] 5 eg] cGon] …kmf]s6Ú df …/fi6«, /fli6«otf / /fhd's'6sf] ;]jfÚ u/]sf] atfpg] u/]tf klg b'lgof“n] kTofpg ;s]sf 5}gg\ . kqsfl/tfdf of] sfo{bn …d~h'/Tg k|j[lQsf] afxsÚ sf ¿kdf abgfd x'g yfn]sf] 5 . o;n] lbg] ;'emfj, d:of}bf ug]{ cfrf/;+lxtf / sfof{Gjogsf] s] xljut x'g] xf]nf < tdfd kqsf/x¿n] lgs} cfz+sfn] x]g]{ l:ylt pTkGg ePsf] 5 .
a]nfotdf x:tfIf/ cleofg
sf7df8f}+ . a]nfotdf /x]sf g]kfnLx¿n] …df3 !(Ú sf] zfxL sbdsf lj?4 x:tfIf/ cleofg ;+rfng ul//x]sf 5g\ . uPsf] j}Zffv # ut] ;'? ePsf] cleofgdf a]nfotdf /x]sf k|foM ;a} g]kfnLsf] ;xeflutf /x]sf] cfof]hs ;f]ln8fl/6L g]kfn o's]n] hgfPsf] 5 .
…g]kfndf k|hftGq k'gM:yfkgfsf nflu x:tfIf/ cleofgÚ gfds ;f] cleofg a]nfotsf] l/l8ª 6fpg xnsf] cufl8 as{;fo/df cfof]hgf ul/Psf] 5 . cfof]hs ;+:yfsf ;lrj cfª sfNhª nfdfsf cg';f/, zfxL sbdsf lj?4 ;f] ;+:yfn] cfp“bf lbgdf yk sfo{qmd ;~rfng ug{ nfu]sf] 5 . c;+j}wflgs / ck|hftflGqs sbdsf lj?4 tyf g]kfndf ;~rflnt k|hftflGqs cfGbf]ngdf P]Soa4tf hgfpg ;f] cleofg rnfPsf] atfOPsf] 5 .
gof“ jif{df lrofkfg
sf7df8f}+ . gof“ jif{sf] cj;/ kf/]/ g]skf -Pdfn]_n] s]Gb|Lo sfof{no, aNv'df lrofkfg cfof]hgf u¥of] . pkTosf ;dGjo sld6Låf/f cfof]lht ;f] lrofkfgdf pkTosfdf /x]sf sfo{stf{sf] 7"nf] ;+Vofdf pkl:ylt lyof] .
sfo{qmdnfO{ kf6L{sf sfo{jfxs dxf;lrj emngfy vgfnn] z'esfdgf jQmJo k7fpg'ePsf] lyof] . jQmJodf vgfnn] gof“ jif{nfO{ …k|hftGqsf] ljhosf] jif{df, k"0f{ k|hftGq :yfkgfsf] jif{df, lbuf] zflGt :yfkgfsf] jif{df / /fli6«o ;xdlt ljsf; / ;d[l4tkm{ cl3 a9\g] k"jf{wf/ lgdf{0fsf] jif{sf ?kdf dgfpg]Ú sfdgf ug'{ePsf] 5 . ca g]kfnL hgtf lg/+s'ztGq;“u clGtd km};nf ug{ rfxG5g\ eGb} sfo{jfxs dxf;lrj vgfnn] To;sf nflu gof“ jif{df cfGbf]ngsf] d}bfgdf plqg hg;d'bfonfO{ cfu|x ug'{ePsf] 5 .
sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ub}{ :yfoL ;ldlt ;b:o s]kL cf]nLn] k|hftGqsf] cefjdf b]z rNg g;Sg] atfp“b} d'n'ssf ;a} k|d'v bnx¿ k|hftGqsf] kIfdf /x]sfn] o;sf] ljsNk g/x]sf] atfpg'eof] . pkTosf OGrfh{ ;'/]Gb| kf08]sf] ;efkltTjdf ;DkGg ;f] sfo{qmddf :yfoL ;ldlt ;b:ox¿ k|bLk g]kfn, d's'Gb Gof}kfg], lji0f' kf}8]n, czf]s /fO{sf ;fy} s]Gb|Lo sld6L ;b:ox¿sf] klg ;xeflutf lyof] .
/fhgLlts ultljlwdf lzlyntf cfO/x]sf a]nf ul/Psf] ;f] sfo{qmdn] sfo{stf{sf] dgf]jn p7fpg ;xof]u k¥ofPsf] pkTosf ;dGjo sld6Lsf ;lrj of]u]z e§/fO{n] atfpg'eof] . ;xefuLx¿nfO{ :jfut pkTosf ;dGjo sld6Lsf ;b:o s[i0fnfn dxh{gn] ug'{ePsf] lyof] .
dnfO{ g;f]w sxf“ b'V5 3fp <
slyt hgo'4sf] gfddf lgxTyf JolQmdfly cToGt qm"/, lgb{oL tyf kz'jt\ Jojxf/sf] k/sfi7f:j¿k uPsf] r}t @( ut] alb{ofsf] ;b/d'sfd u'nl/ofl:yt cfkm\gf] lgjf;df lgldQ k|d'v lhNnf clwsf/L -k|zf;sLo clws[t_ afnfgGb sfkm\n]sf] xTofaf6 d Ps gf/L tyf cfl>t afnaflnsfdfly k/]sf] ;+j]bgzLn rf]6sf] cleJolQm ;a};dIf /fVg rfxG5' .
cfkm\gf] >d, Ifdtf, pRr nugzLntfaf6 /fi6«;]js lghfdtL sd{rf/Lsf] lgoldt lhDd]jf/L axg ub}{ hLjg lgjf{xsf] k];fut bfloTjdf /x]sf] Ps lgxTyf, lg/Lx sd{rf/Ldfly lagfs'g} ck/fw, lagfs'g} s;"/ / lagfs'g} r]tfjgL cfkm\gf] lgjf;df hf“b} ubf{ cToGt kf;ljs, cdfgjLo 9+un] ;'lgof]lht ¿kdf uf]nL k|xf/ u/L cfttfoL lsl;dn] ul/Psf] h3Go xTofaf6 xfdL :tAw 5f}+ . hLjg lgjf{xsf] dfWoddf ;+nUg Ps lgxTyf JolQmdfly cft+ssf/L ;z:q hTyfaf6 ePsf] h3Go xTofnfO{ lgs[i6 kf;ljs sfo{sf] ¿kdf ln+b} o;sf] 3f]/ eT;{gf ub{5' . cGt/f{li6«o dfgjLo sfg'gsf] /6gf nufpg] cft+ssf/Lx¿åf/f pQm sfg'gsf] 7f8f] pNn+3g ub}{ ePsf] qm"/, jLeT;, cdfgjLo JolQmxTofsf] lgikIf 5fglag u/L oyfy{ k|:6\ofO{ bf]ifLnfO{ ;hfosf] s73/fdf pEofpg] sfo{df cfjZos kxn ul/lbg'x'g ;/sf/, dfgjclwsf/sdL{, u}/;/sf/L ;+3;+:yf, kqsf/ ;d'bfo / ;Dk"0f{ gful/s ;dfhnfO{ xflb{s cg'/f]w ub{5' .
;fy}, cft+ssf/LnfO{ Ps Odfgbf/, st{Jolgi7 /fi6«;]jsdfly ul/Psf] xTofsf] k'li6 ug{ Pj+ gfafns / cfl>tx¿sf] efjL eljiodfly v]njf8 gug{ r'gf}tL lbg rfxG5' .
xfdL Ps c;xfo cToGt} lgDg kl/jf/sf] cfkm\g} ldlxg]tsf] e/df dfq hLjg lgjf{xsf nflu o; cj:yfdf cfOk'Ug ljleGg sl7gfO a]xf]g{'k/]sf a];xf/f kl/jf/df Ps ;xf/fsf] e/df k"/} kl/jf/ af“Rg afWo ePsf lyof}+ . t}klg cToGt} lgb{oL, qm"/ / kf;ljs ltdLx¿n] Ps Odfgbf/, d]/f] kl/jf/ / g]kfnL hgtfk|lt jkmfbf/, st{Jolgi7 /fi6«;]jsdfly ;f+3flts k|xf/ u/L h'g sfo/tf b]vfPsf 5f}, To;nfO{ d ltdLx¿sf] ljho g;DemL k|no eGg rfxG5' .
d]/f] c;xfo, caf]w, hLjge/sf] b'Mvsf] ;fu/df 8'aL cfkm\g} ldlxg]t / ana'tfn] dnfO{ ;xf/f lbO/x]sf c;n nf]Ug]sf] xTof u/L h'g ck/fw u¥of}, To;k|lt d lagfs'g} 8/ ltdLx¿nfO{ r'gf}tL lbG5', olb ltdLx¿;“u clnslt dfq g}ltstf / dfgjtf 5 eg] ltdLx¿n] of] h3Go ck/fwsf] lrQa'em\bf] k'li6 u/ of pQm ck/fwsf] Ifdfofrgf u/ . cGoyf d c;xfo gf/L ltdLx¿sf] lj?4df ;+3if{df plq/xg]5' / o; ;+3if{n] ltdLx¿nfO{ hLjge/ kf]ln/xg]5 . o:t} lgbf]{if JolQmnfO{ df/]/ ltdLx¿sf] ljho x'G5 eg] d]/f] of] hLljt z/L/nfO{ ;d]t To;}u/L sfo/tfsf ;fy df/, d ltdLx¿n] af]nfPsf] 7fp“df cfO{ 5ftL yfKg]5', sbflk 8/fpg] 5}g . ;fy}, cfkm\gf] sf]vdf hGd lbO{ b;wf/f b"w v'jfO{ laxfg–a]n'sf gvfO{, aRrfnfO{ b'Vbf cfkm}+nfO{ b'v]h:tf] ;Demg], hlta]nf klg /ft–laxfg gegL b'Mv;fy x'sf{Psf] Ps g]kfnL c;n ;k"tnfO{ h'g tl/sfn] lgd{d xTof u¥of}, To;af6 cfdfsf] cfTdfn] klg ltdLx¿nfO{ lhp“b} 89fP/ v/fgL agfpg] 5 . @)^@ ;fnsf] cf/De;“u} ltdLx¿sf] cGTo x'g]5 .
of] ltdLx¿sf] ljho ge} sfo/tf xf] . o:tf] sfo/tfn] Ps sd{7, lgz:q sd{rf/Ldfly ltdLx¿n] ljho gdgfO{ cfTdaf]w u/L kZrfQfk / Unflg dfGg'kb{5 / ltdLx¿sf cfTdf hn]/ dg'{kb{5 . d Ps c;xfo t8\lkPsL gf/L, d]/f caf]w afnaflnsfsf] cfTdfn] eG5– ltdLx¿sf] b'isd{ sbflk ;kmn x'“b}g . d r'gf}tL lbG5' .
– >LdtL sdnf sfkm\n]
k'/Gw/f bfª, xfnM g]kfnu~h
/fhwfgLdf lj;' dgfOof]
sf7df8f}+ . gj jif{sf lbg ;'b"/klZrddf dgfOg] lj;' kj{ /fhwfgLdf ;'b"/klZrd]nLsf aLrdf b]p8f v]n]/ dgfOPsf] 5 . b]p8f ;dfhåf/f v'nfd~rdf cfof]lht ;f] sfo{qmddf k"j{k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] klg b]p8f v]Ng'ePsf] lyof] .
gj jif{sf] lbg kf/]/ ;'b"/klZrddf ;fnL–e]gf / b]j/–efph"aLr l;:g'kfgL nufP/ lj;' kj{ dgfpg] ul/G5 . l;:g'kfgL nufpgfn] ePsf] /f]u klg ;~rf] x'g] / gof“ /f]u gnfUg] hgljZjf; /x]sf] 5 . 3/ 5f]8]/ /fhwfgL cfP/ a;]sf ;'b"/klZrd]nLx¿ 3/ hfg gkfP klg /fhwfgLdf b]p8f v]n]/ lj;'sf] emNsf] d]6fp“5g\ .
sfo{qmddf xf:osnfsf/ dbgs[i0f >]i7 / xl/j+z cfrfo{, k|fWofksåo 36/fh e§/fO{ / ho/fh kGtnfO{ clegGbg ul/Psf] lyof] .
– bdg rGb÷k|lzIffyL{
b'O{ k|ltef k'/:s[t
sf7df8f}+ . g]kfnL xf:oJoª\Uo ;flxTodf of]ubfg k'¥ofp“b} cfO/x]sf k|ltefx¿nfO{ lbOg] b'O{ k'/:sf/af6 xfn} b'O{ k|ltef k'/:s[t x'g'eof] . lbj+ut e}/j cof{nsf] :d[ltdf :yflkt e}/j k'/:sf/af6 o;k6s ljZj zfSo / e}/j k|ltef k'/:sf/af6 nId0f ufDgfu] k'/:s[t x'g'ePsf] 5 .
k'/:s[t k|ltefåonfO{ ;+:s[ltljb\ ;Todf]xg hf]zLn] k'/:sf/ ljt/0f ug'{eof] . ;f] sfo{qmddf ;dfnf]rs 36/fh e§/fO{n] cof{nsf] ;flxlTos s[ltx¿dfly rrf{ ug'{ePsf] lyof] .
g]dlskfsf ;f]x| sfo{stf{ lx/f;tdf
eQmk'/ . …df3 !(Ú kl5 l9nf] u/L d'v vf]n]sf] g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{n] k|ltudglj/f]wL cfGbf]ngsf qmddf cfkm\gf !^ g]tf tyf sfo{stf{nfO{ gAa] lbgsf] k'hL{ lbP/ ;/sf/n] y'gfdf /fv]sf] hgfPsf] 5 . t/, klg cfGbf]ngaf6 kl5 gx6\g] atfp“b} ;f] kf6L{n] cfp“bf] j}zfv gf} ut] sf7df8f}+sf] OGb|rf]saf6 k|bz{g ug]{ hgfPsf] 5 .
;f]daf/ s]GbLo hgcfGbf]ng ;+of]hg ;ldltsf] gfd gv'nfOPsf ;+of]hsn] x:tfIf/ u/]sf] lj1lKtsf cg';f/, nlntk'/sf] hfpnfv]nl:yt dx]Gb| o'jfnodf s]GbLo ;b:o a'l4s'df/ uf];fO{+, qmflGtsf/L ls;fg ;+3sf eQmk'/ cWoIf uf]ljGb b'jfn, o'jf;+3sf s]Gb|Lo ;b:o /fd]Zj/ af]x/f / yk Ps hgf, sfe|]df qmflGtsf/L ls;fg ;+3sf s]Gb|Lo ;b:o 1fgaxfb'/ GofORofO{+, /fdk|;fb dfgGw/, nIdLk|;fb x\of}ldvf, s[i0faxfb'/ tfdfª, rdf/l;+x tfdfª, ch'{g sf]08f, /fh' ;'jfn, s[i0f k|hfklt, ab|L /;fOnL, af“s]df g/]Gb|gfy of]uL / /d]z cfrfo{ /x]sf 5g\ . g]dlskfsf] u9 dflgg] eQmk'/df eg] Ps hgf sfo{stf{ dfq kqmfp k/]sf 5g\ . ;f] kf6L{n] ax'bnLo k|hftGq k'gM:yfkgf gx'Gh]n ;+3if{/t /xg] hgfPsf] 5 .
|