http://www.nepalnews.com


Kathmandu, Wednesday, January 19, 2005,  Magh 06,  2061. 

d'Vo ;dfrf/


u[xo'4 /f]Sg k|ltlglw;ef k'gM:yfkgf

sf7df8f}+ . ;/sf/n] k'; d;fGt;Ddsf] ;do–;Ldf tf]s]/ jftf{df af]nfPsf] ePklg dfcf]jfbLn] s'g} jf:tf u/]g . o;n] zflGtjftf{ / /fhgLlts lgsf;sf] ljkIfdf /x]sf if8oGqsf/L tTjx¿n] r'gfjsf] xfjfbf/L ukm ug]{ cj;/ k|fKt u/]sf 5g\ . k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] ;d]t rf/ kf6L{aLr ;xdlt sfod ePsf] lqrfnL; a'"b] ;femf ;xdltsf] sfo{qmdljk/Lt r'gfjdf hf]8 lbg yfNg'ePsf] 5 . d+unjf/ hf/L dfcf]jfbL cWoIf k|r08sf] jQmJodf r'gfjsf] ;Defjgf g/x]sf]df hf]8 lb+b} elgPsf] 5–æe/kbf]{ cGt/f{li6«o dWo:ytf / ;+ljwfg;efh:tf] k|hftflGqs lgsf;sf] kIfdf jftfj/0f agfO{ u[xo'4sf] zflGtk"0f{ ;dfwfg 5f8]/ slyt lgjf{rgsf] l8ª xf"Sg] b]pjfsf] k|nfk pgLx¿s} nflu w]/} dx+uf] kg]{5 . === of] l:yltdf lgjf{rgsf] s'/f ug'{ cfkm\g} ;j{gfz lgDTofpg'afx]s s] x'g;S5 <Æ

pQm jQmJodf cf}+NofOPsf] 5–…Oltxf;df yf"tL /x]sf] k|hftGqsf] k"0f{tfsf lglDt k'/fgf] ;fdGtL k|ltufdL ;Qfsf lj¿4 ;+3if{sf] cf"wLa]x/L ;[li6 ug{ xfd|f] kf6L{ b]zsf ;Dk"0f{ /fhgLlts bn, gful/s ;dfh / cfd hg;d'bfo;"u xflb{s clkn ub{5 . ;fdGtL tTjx¿sf] k/fho / hgtfsf] ljho ca glhs cfO;s]sf] 5 . Oltxf;sf] of] ckl/xfo{ km};nf s;}n] /f]Sg ;Sg] 5}g .Ú

;b/d'sfddf al;/x]sf ;L8Lcf] / Pn8Lcf]sf] t ;'/Iff Uof/]G6L ug{ g;sL dfcf]jfbLn] ckx/0f ul//x]sf] tfhf 36gfqmdn] r'gfjsf] s'/f a]df};dsf] /fudfq} xf] eGg] k|i6 u/]sf] 5 . oltdfq xf]Og, pkTosfleq ;fdfGo cj:yfdf ;d]t ;'/Iff Joj:yf ldnfpg ;]gfsf] ;+Vof yKg'kg]{ eGg] ;lRrtzdz]/x¿sf] ;fj{hlgs cleJolQm ;Dem"bf r'gfj ;Dej 5}g eGg] g} b]lvG5 .

clxn] r'gfjsf] Ph]G8f cfd hg;d'bfosf] xs–lxt / hgk|ltlglwd"ns zf;g axfnLsf] lglDt xf]Og, b]zdf u[xo'4 rsf{pg / /Qmkft dRrfP/ wldnf] kfgLdf df5f dfg]{ b/jfl/of rfxgf k"/f ug{sf] nflu g} cl3 ;fl/Psf] kfOG5 . k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf / pxf"sf k|jQmf 8f= df]xDdb df]xl;gafx]s ;Qf;Lg k|d'v bn g]skf -Pdfn]_ / /fk|kf;d]tn] r'gfj x'g;Sg] ;Defjgf b]lv/x]sf 5}gg\ . k|wfgdGqL b]pjf ;'/Iff lgsfox¿;"u r'gfjsf] ;DefJotf ;DaGwL 5nkmn ug]{ cf}krfl/stfdf h'6]sf] b]lvG5 . o;qmddf ;]gfn] ^ r/0fdf r'gfj x'g;Sg] s'/f cf}+NofPsf] pRr ;|f]tx¿n] bfaL u/]sf 5g\ .

k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfsf] lgo'lQm x'"bf r}t d;fGtleq ;se/ zflGt axfnL u/L lgjf{rgsf] k|lqmof yfngL ug]{ s'/f b/af/sf] lj1lKtdf pNn]v 5 . k|wfgdGqLn] oxL s'/fnfO{ …u'¿dGqÚ agfO/xg'ePsf] 5 . hals k|d'v lgjf{rg cfo'Qm s]zj/fh /fhe08f/Ln] cfp"bf] sflt{scl3 r'gfj u/fpg ;Dej g/x]sf] tYo ;fj{hlgs ul/;Sg'ePsf] 5 .

o;k|sf/ r'gfjsf] ldlt 3f]if0ffn] d'n'sdf aNntNn sfod ePsf] Go"gtd ;xdlt layf]Ng] / bnx¿aLr åGå rsf{pg] lglZrt 5 . b/jfl/of tTjx¿ @)!$ ;fndf h:t} r'gfjsf] ldlt 3f]if0ff u/fP/ d'n'sdf /Qmkft lgDTofpg rfxG5g\ eGg] lgot ;fj{hlgs eO;s]sf] 5 . pgLx¿sf] hf]8 r'gfjsf] ldlt 3f]if0ff u/fpg], To;kl5 h];'s} xf];\ eGg] /x]sf] b]lvG5 . k|wfgdGqL b]pjfn] if8oGqsf] of] kIfk|lt Wofg k'¥ofpg ;s]sf] kfO"b}g .

r'gfjsf] ljsNkdf k|ltlglw;efsf] d'2f pl7/x]sf] 5 . g]skf -Pdfn]_, g]kfnL sf+u]|;, hgdf]rf{ g]kfn, g]kfn ;b\efjgf kf6L{ / g]dlskfh:tf lj3l6t ;+;bdf /x]sf kf6L{x¿n] k|ltlglw;efsf] k'gM:yfkgf pQd ljsNk x'g] atfO/x]sf 5g\ . /fk|kf clgl0f{t /x] klg bnx¿sf] ;xdltdf /fhgLlts lg0f{o u/L cl3 a9\g ;lsg] dgl:yltdf /x]sf] 5 . k|hftflGqs sf+u]|;leq ;d]t ;+;bsf] k'gM:yfkgf t'ngfTds¿kdf sd hf]lvdk"0f{ /x]sf] cfjfh k|an alg/x]sf] 5 . o;n] ubf{ k'gM:yfkgfsf] kIfdf /fli6«o dfxf}n ag]sf] cg'e"lt ug{ ;lsG5 .

@)%( h]7 * ut] tTsfnLg k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfsf] l;kmfl/;df k|ltlglw;ef lj36g ul/Psf] lyof] . t/ tLg jif{ x'g nfUbf klg gof" lgjf{rgsf] ;Defjgf lbgk|ltlbg 6f9f eO/x]sf] 5 . d'n's k|ltlglw;efljxLg cj:yfdf /xg ;Sb}g . t/ tfhf hgfb]zsf] jftfj/0f / ;Defjgf klg ljBdfg 5}g . o:tf] cj:yfdf /fhf, ;8s / ;/sf/df /x]sf /fhgLlts bnx¿ / dfcf]jfbLx¿;d]t ;femf ;xdltdf c6fpg ;Sg] lx;fan] k|ltlglw;efsf] k'gM:yfkgf ckl/xfo{ aGg k'u]sf] b]lvG5 . vf;u/L dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg ug]{ lglZrt p2]Zosf] nflu ;+ljwfg;ef;Dd hfg] ;xdltsf ;fy lj3l6t k|ltlglw;ef k'gM:yfkgf u/L d'n'ssf tdfd ;+s6sf] lgsf; vf]Hg] s'/fdf s;}n] c3]{NofO{+ ug'{ plrt x'"b}g . oyfl:yltdf zflGtjftf{ gx'g], rf/ bn ;8s / rf/ bn ;/sf/df /x]sf] ljeflht l:ylt sfod /xg], bnx¿aLr ljjfb rln/xg] / xTof–lx+;f eO/xg] x'gfn] bnx¿n] pQd ljsNksf] vf]hL ug'{ cTofjZos ePsf] 5 .

lj3l6t ;+;bdf /x]sf bnx¿ k|ltlglw;ef k'gM:yfkgf ug]{ :ki6 / ;j{;Ddt lg0f{osf ;fy cl3 a9\g] xf] eg] /fhf bnx¿sf] ;xdltcg'¿k cl3 a9\g tof/ x'g'kg]{ x'G5 . /fhf / bnx¿ ;xdt x'"bf cGt/f{li6«o If]q of] ljsNkk|lt ;sf/fTds aGg] lglZrt 5 . ;a}sf] ;xdltdf dfcf]jfbLdfly ;+;bsf] dfWodaf6 zflGtk|lqmof cl3 a9fP/ lgsf; vf]Hg Jofks bafa kg]{ l:ylt l;h{gf x'g;S5 . h;n] oyfl:yltsf] ult/f]w tf]8]/ d'n'sdf lgsf;sf] gof" 9f]sf vf]Ng ;Sg] ;Defjgf b]lvG5 .


zxLb kxf8sf] gof" gfd

k|lbk g]kfn

dfG5]sf] Hofgsf] s'g} d"No /x]g ca . a'4sf] zflGtn] r/f] dfg{ klg y/y/ sfDg'kYof]{ dfG5]sf] xft . t/ oxf" cgfxsdf uO/x]5 dfG5]sf] Hofg . To:tf dflg;x¿ olta]nf a9L dfl/Psf 5g\, hf] o'4df dfl/g} x'"b}gYof] . b]zsf] hLjg d¿e"ld x'"b} uO/x]sf] 5 .

/fhf, ;/sf/ / dfcf]jfbL s;}nfO{ hgtfsf] jf:tf 5}g . ltgsf nflu gful/s eg]sf ;'/fsL, zxLb, cftÍsf/Lsf pkgfdx¿ x'g\ . ;Qf /Qmlkkf;' x'G5 xf]nf– t/ g]kfnsf zf;s / ljb|f]xLx¿nfO{ t /utsf] ;kgf gb]Vg] cj:yfdf lgb}| nfUb}g h:tf] ePsf] 5 .

lsg hfU5 dflg;df zf;gsf] df]x < hlGdbf vfnL xft cfPsf] dfG5] dbf{ klg vfnL xft g} hfg] xf] . t/ lsg x'ls{G5 To;df ;Qfsf] nf]e < hgtfn] lt/]sf] s/af6 tna eQf vfg] afx]s z]/axfb'/ b]pjfhLsf] ;/sf/sf] s'g} ;fy{stf 5}g . zflGt / k|hftGqsf 7"nf s'/f ca of] ;/sf/af6 kf/ nfUnf eg]/ s;}n] g;f]r] x'G5 . of] ;/sf/;"u k|hftGq hgtfsf] xftdf dfq ;'/lIft x'g;S5 eGg] ;fdfGo 1fg klg 5}g . olb Tof] 1fg x'GYof] eg] O/fs / ckmuflg:tfg h:tf cd]l/sL ;]gfsf] k|ToIf ;+nUgtf ePsf] lgjf{rgsf] pbfx/0f lbP/ o;n] r'gfjsf] /Qm/l~ht v]n v]Ng] wDsL lsg lbGYof] †

klxn] /fhfn] c;Ifd eg]/ 3f]qm]7\ofs nufp"bf z]/axfb'/ b]pjfk|lt ;a}sf] ;xfg'e"lt hfu]sf] lyof] . t/ clxn] pxf"sf sfdsf/afxLn] pxf"nfO{ jf:tjd} c;Ifd x'g'x'"bf]/x]5 eGg] k|df0fkq lbO/x]sf 5g\ . pxf" / pxf"n] g]t[Tj u/]sf] dlGqkl/ifb\ hgtf dfg]{ clg /fhf / ;]gf l/emfpg] sfddfq ul//x]sf] 5 . lg0f{oxLgtfsf] t of] dlGqkl/ifb\ eujfg g} x'g]eof] . cfof]usf cWoIfx¿ vfnL 5g\, zfob dlGqkl/ifb\nfO{ kQ} 5}g . cfwf bh{g d'n'sx¿df /fhb"t vfnL 5g\, sltko :yfgdf nfdf] ;dob]lv zfvf clws[tn] sfo{afxs /fhb"tsf] sfo{ef/ ;Dxfln/x]sf

5g\ . tL d'n'ssf zf;sx¿n] g]kfnl;tsf] cfºgf] d'n'ssf] ;DaGwnfO{ s;/L kl/eflift ul//x]sf xf]nfg\ † Psl5g ;f]Rg';\– tL b]zn] klg g]kfndf zfvf clws[t:t/sf] JolQmnfO{ tLg tLg jif{;Dd sfo{afxs /fhb"t agfof] eg] xfdLn] tL d'n'snfO{ x]kfxf eG5f}" ls c;n ldq eG5f}" < ls g]kfndf s"6gLlts dof{bf hfGg] dfG5] g} 5}gg\ < nf} 5}gg\ eg]/} dfgf}" . t/ g]kfnsf] k//fi6« dGqfnodf cfwf bh{g ;x;lrjx¿ TolQs} 9flqmP/ a;]sf] ;TonfO{ t lal;{g ;ls"b}g lg † To:tf ;x;lrjx¿ clxn] dGqfnodf 5g\ h;sf] hLjg g} k//fi6« ;]jfdf lat]sf] 5 / hf] ca hflu/sf clGtd lbgx¿ uGtL ug{ yfln;s]sf 5g\ . tL ;a} ;x;lrjnfO{ /fhb"t lgo'Qm ub}{ TolQs} vfnL al;/x]sf d'n'sdf k7fp"bf b]zsf] OHht} a9\g] lyof] .

;g\ @))& df g]kfnn] /fi6«;+3sf] ;'/Iff kl/ifb\ ;b:odf pDd]b\jf/L lb"b}5 . Tof] r'gfj lhTg Go"of]s{sf] ld;gdf ax'cfoflds JolQmTjsf] /fhb"t 5flgg'k5{ . k|wfdGqL k|d'v /xg'ePsf] k//fi6« dGqfnosf ;lrjnfO{ tTsfn Toxf" k7fOlbP g]kfnn] ;'/Iff kl/ifb\df lhTg] ;+efjgf a9\g] lyof] . t/ jt{dfg zf;sx¿sf] csd{0otf, cof]Uotfn] g]kfnn] Pp6f /fd|f] ;Defjgf u'dfpg] l:ylt l;h{gf x'"b} uPsf] 5 .

clxn]sf] dlGqkl/ifb\nfO{ ef"8 dlGqkl/ifb\ elGbP s'g} dfgxfgL nfUb}g . Pp6f dGqLsf] s'/f] csf{n] sf6\g]dfq xf]Og, Pp6f ;fdfGo k|zf;g dGqLsf sf/0f ;/sf/, dGqL, sd{rf/L / /fHo ;+oGqn] oftgf ef]Ug' kl//x]5 . cx", g ;fdfGo k|zf;g dGqL sd{rf/LtGqk|ltsf] cfºgf] bfloTjaf]w ug{ ;ls/x]sf 5g\ g t k|wfgdGqL ;fdfGo k|zf;g dGqLlt/ kmls{P/, cgfxsdf dfG5]nfO{ b'Mv glbg';\ ;d]t eGg ;ls/xg' ePsf] 5 . o:tf] dlGqkl/ifb\n] sfo{kflnsfnfO{ s;/L :jtGq, cfTdlge{/ agfpg ;S5 / <

Psl5g dlGqkl/ifb\af6 aflx/ lg:sf}" .

g]kfnsf ;a} /fhdfu{x¿ ;/sf/sf] lgoGq0fdf 5}gg\ eGg] ;To s]xL lbg klxn] ;fj{hlgs eO;s]sf] 5 . tL /fhdfu{dflysf] dfcf]jfbLsf] k|e'TjnfO{ sf7df8f+} gfsfaGbLsf] ;ft lbgn] k|dfl0ft ul/;s]sf] 5 . gfsfaGbLsf sf/0f dfcf]jfbLn] g} ;a}eGbf a9L 3f6f vfg'k¥of] . t/ ;/sf/n] cfºgf] ann] dfcf]jfbLsf] xftaf6 /fhdfu{ vf]:g ;s]g . dfcf]jfbLn] xNn}sf] e/df /fhwfgLnfO{ em08} sfsfs"n agfOlbPsf lyP . a]nfdf}sfdf dfcf]jfbLn] sf7df8f+}df dfG5] df/]h:t} ;'/Iff kmf}hn] klg ufp"df uP/ dfG5] dfg]{ u/]sf] 5 . slxn]sfxL" dfcf]jfbLn] /fhwfgLdf k|x/L of ;]gf df5{, t/ w]/}h;f] To;n] lgbf]{if hgtfs} xTof u/]sf] x'G5 . ;'/Iffkmf}h klg of] rl/qaf6 k[ys 5}g . To;n] klg slxn]sfxL" dfcf]jfbL df5{, t/ w]/}h;f] To;n] klg hgt} dfl//x]sf] e]l6Psf] 5 . cfOtaf/ /fte/ a;ofqf ul//x]sf lgbf]{if ofqLx¿nfO{ rGb|lgufxk'/ eGg] ahf/df dfcf]jfbLsf] si6af6 hf]ufpg g;Sg] ;]gfn] hgtfn] dtbfg ug]{ lgjf{rgnfO{ ;Dk"0f{ ;'/Iff lbG5' eGg] lalQs} s;n] kTofp"5 / <

;TonfO{ h:tfsf] t:t} eGg] xf] eg] ufp"df >L % sf] ;/sf/sf] cl:tTj st} 5}g .

r'gfjsf] 3f]if0ffnfO{ k|f]T;flxt ug]{ lg0f{o u/fpg tlD;g'ePsf k|wfgdGqL;"u olt ;fdfGo hfgsf/L klg 5}g eg]/ s;/L eGg ;lsG5 < t/ klg pxf" xfjf h:tf] eP/ lgjf{rgsf] ;Gb]z lb"b} pl8/xg' ePsf] 5 . of] ;Gb]z sd{rf/LnfO{ d[To'kqdf x:tfIf/ ug{ cfx\jfg ul/g] ;Gb]z dfq xf] .

))& ;fn nfu]kl5sf] g]kfnL /fhgLlts Oltxf;df ;af{lws b'gf{d JolQm e]l6Psf lyP– t'n;L lu/L . lar/f ltgn] g]kfnnfO{ g} la;{g'kg]{ cj:yf cfOlbof] . t/ o;f] ;a}lt/sf tYonfO{ gfª\nfdf xfn]/ lgkmGbf nfU5– t'n;L lu/Lsf klg xh'/af lg:sg' eof] z]/axfb'/ b]pjf . c;Ifd, c;dy{, k|ltudgsf xnL / k|hftGqsf b'Zdg †

>Lkz'kltgfyn] z]/axfb'/ b]pjfsf] /R5] u¿g\ †


km]l/ jftf{sf] nflu cfx\jfg u5f}{+ M pkk|wfgdGqL

sf7df8f}+ . pkk|wfgdGqL tyf cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/Ln] dfcf]jfbLnfO{ k'gM jftf{df af]nfpg' g} pQd x'g] atfpg'ePsf] 5 . …olta]nf r'gfjsf] s'/feGbf cem cfsif{s k|:tfj;lxt dfcf]jfbLnfO{ jftf{df af]nfpg'k5{ eGg] xfd|f] hf]8 xf]Ú lxhf] pxf"n] a'wjf/;"usf] ;+lIfKt s'/fsfgLsf qmddf eGg'ePsf] 5M–

dfcf]jfbL jftf{df cfPgg\ eg]/ cGoyf 9+un] ;f]Rg'x'"b}g . clxn] r'gfjsf] 3f]if0ff u/]klg sflt{s d+l;/ geO{ gof" kfln{ofd]G6 cfp"b}g . of] k|d'v lgjf{rg cfo'Qmn] ;d]t elg;s]sf] s'/f xf] . r}t dlxgfdf r'gfjsf] k|lqmof yfNg]dfq elgPsf] 5 .

) clxn] rf/ kf6L{aLr ljjfb xf]Og, 5nkmn / ;xdltsf] h¿/t 5 eGg] s'/fdf Wofg k'¥ofpg'k5{ . clxn]sf] ljsNk s] x'g;S5 t <

– Pp6f r'gfj, bf];|f] k|ltlglw;ef k'gM:yfkgf, t];|f] k'gM jftf{sf] cfx\jfg . clxn] tLgj6f ljsNkdf rrf{ eO/x]sf] 5 . tLgj6} ljsNkdf 5nkmn u/L ;xdlt h'6fpg k|oTg ug'{k5{ . k'gM:yfkgfsf] ljsNkk|lt gs/fTds x'g' h¿/L 5}g . of] hg:t/df pl7/x]sf] Pp6f ljsNk xf] . hlt an u/] klg r'gfjsf] kl/0ffd clxn] cfp"b}g .

) dfcf]jfbL jftf{df cfp"5g\ eGg] nfU5 <

– dfcf]jfbLnfO{ km]l/ jftf{df cfpg cfx\jfg u/f}+ eGg] xfd|f] hf]8 xf] . /]8sg{/, cft+ssf/Lsf] laNnf x6fpg], xltof/ grnfpg] / dfcf]jfbLsf Ph]08f uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/, ;+ljwfg;efdf 5nkmn ug]{ cfsif{s k|:tfj;lxt jftf{sf] cfx\jfg ug'{k5{ eGg] xfd|f] k|of; /x]sf] 5 . olb dfcf]jfbL jftf{df cfP of]eGbf a9L k|of; ug]{ 7fp" lyPg eGg] s'/f hgtfdf hfG5 . o:tf] k|of; lsg gug]{ < /fi6« cK7]/f]df 5, o:tf] l:yltdf /fli6«o ;xdltsf] k|of; ug'{k5{ . /fli6«o

;xdltsf] cfwf/df l;+uf] /fi6«, /fhf, dfcf]jfbL, cGt/f{li6«o ;d'bfosf] Wofgfsif{0f u/]/ lgsf; vf]Hg ;lsG5 .

) pBf]uklt–Jofkf/Lx¿ ;/sf/;"u qm'4 b]lvG5g\, ;dfwfg s;/L vf]Hg'x'G5 <

– o;af/]df d}n] r]Da/ ckm sd;{sf kbflwsf/Lx¿;"u s'/fsfgL u/]+ . ;/sf/n] pBdL–Joj;foLnfO{ dsf{ kfg]{ sfd u/]sf] 5}g . sxL" s]xL ;d:of 5 eg] 5nkmn u/]/ ;dfwfg vf]Hg xfdL ;b}j tof/ 5f}+ . b]z cK7]/f]df k/]sf avt d"No clea[l4 s/df s]xL a[l4 ul/Psf] 5 . of] ;/sf/sf] afWotf xf] . t/ pBf]u Joj;fo km:6fpg] jftfj/0f agfpg xfdL tTk/ 5f}+ .Ú d ;d:t pBdL–Joj;foLx¿nfO{ ;+jfbsf] dfWodaf6 ;xof]u k'uf];\ eGg] rfxG5' . o; lx;fan] ;dembf/L agfpg]tkm{ nfUg d pxf"x¿;"u s'/fsfgL ug{ tof/ 5' .


zflGtjftf{d} hf]8 lbg'k5{

cd/ lu/L

dfcf]jfbLnfO{ jftf{sf lgldQ lbOPsf] ;do;Ldf ;dfKt ePkl5 k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf, ;/sf/ lgjf{rgsf] tof/Ldf h'l6/x]sf] / df3sf] bf];|f] ;ftf;Dd lgjf{rgsf] 3f]if0ff eO;Sg] atfpg yfNg'ePsf] 5 . b]pjfsf] egfOnfO{ dfGg] xf] eg] ca l;+uf] d'n's / ;+;bLo /fhg}lts zlQmx¿ s]xL ;dokl5 lgjf{rgdo aGg]5g\ . lgjf{rgsf kf]:6/x¿ 5flkg yfNg]5g\, ;efx¿ x'g ;'¿ ug]{5g\, pDd]bjf/ 5gf}6sf k|lqmofx¿ cufl8 a9\g]5g\, lgjf{rg ;';DkGg x'g]5 / dfl/+b} u/]sf] nf]stGq :j:y tGg]/L eP/ pleg]5 . o'4sf] ljeLlifsf / qf;bLaLr b]pjfsf] lgjf{rg /fu ;f"lRrs} pb]snfUbf] 5 . b]pjf ar]v'r]sf] nf]stGqnfO{ arfpg] jf l;Wofpg], s'g cleofgdf ;+nUg x'g'x'G5, pxf"s} cleJolQmx¿n] o; k|ZgnfO{ hGd lbO/x]5g\ .

s'g} klg gful/s jt{dfg kl/l:yltdf lgjf{rg x'g ;S5 eg]/ kTofpg tof/ 5}g . ;a}nfO{ yfxf 5, g]kfn, ef/t jf >Ln+sf xf]Og . g]kfnL åGåsf cfkm\g} ljlzi6tfx¿ 5g\ / åGånfO{ lsgf/f gnufO{ ;f"rf] nf]stflGqs lgjf{rg ;Dej

5}g . nf]stflGqs dd{nfO{ cfTd;ft gug]{ lgjf{rgn] nf]stGqsf] ;+/If0f ug]{5}g . lgjf{rgsf] kIfdf pleg]x¿sf] ts{ 5, o;n] wf/f !@& af6 d'n'snfO{ d'Qm ug]{5, plN6Psf s'/fx¿ qmdzM ;'lN6+b} hfg]5g\ t/ ;To o;sf] 7Ls pN6f] 5 . lgjf{rgn] wf/f !@& sf] kL8faf6 d'n's / nf]stGqnfO{ d'Qm ug]{ 5}g, plN6Psf s'/fx¿ klg ;'lN6+b} hfg] 5}gg\ a¿ nf]stGqsf lglDt emg s7Lg lbgx¿sf] ;'¿jft x'g]5 . /a/ :6\ofDk ;+;bn] x/]s ctLtufdL lg0f{ox¿df ;xL5fk 7f]Sb} hfg]5 . xhf/f}+ dflg;x¿nfO{ lrxfg agfP/ ;DkGg x'g] lgjf{rgsf] kl/0flt of]eGbf csf]{ x'g ;Dej 5}g . crDd nfU5, b]pjf lgjf{rgaf6 nf]stGqsf] ;'b[9Ls/0f / ;+s6df]rgsf] s'g ;kgf b]Vb} x'g'x'G5 <

;/sf/ u7g x'"bf ;/sf/n] cfkm\gf] klxnf] sfd dfcf]jfbL;"u jftf{ / zflGtsf] :yfkgf atfPsf] lyof] . zflGtjftf{kl5sf] sfo{;"rL lyof]– lgjf{rg . t/ cfh b]pjf klxnf] sfo{;"rLsf] sfof{Gjogsf] OdfGbf/ k|oTglagf g} bf];|f] sfo{;"rLsf] sfof{Gjogdf cf]n{g'ePsf] 5 . k|wfgdGqLo k|0ffnLdf b]pjfn] zflGtjftf{sf lglDt w]/} ug{ ;Sg'x'GYof] t/ pxf"af6 slxNo} uDeL/ k|oTg ePg . zflGtjftf{sf lglDt s'/f klg ub}{ ug]{ t/ To;k|lt pbfl;g aGb} /fHosf] ;}lgsLs/0fsf] lbzflt/ klg nlDs/xg], pxf"sf] rl/q b]lvof] . pRr:t/Lo zflGt ;ldltlelq pxf" slxNo} uDeL/ b]lvg'ePg . PstkmL{ eP klg o'4lj/fdsf] 3f]if0ff u/]/ jftf{sf lglDt jftfj/0f tof/ ug]{lt/ nfuf}+ eGg] k|:tfjnfO{ klg pxf"n] slxNo} :jLsf/ ug'{ePg . ;do;Ldf tf]Sg] cJojxfl/s lg0f{o / To;sf] ;dflKtkl5 pxf" lgjf{rg 3f]if0ffsf] s'/f ub}{ x'g'x'G5 . klxnf] sfo{;"rLdf Odfgbf/ / uDeL/ k|oTg gu/Lsg} bf];|f] sfo{;"rLdf k|j]z ug]{ pxf"sf] ;f]r cToGt cfTd3ftL 5 .

jt{dfg kl/l:yltdf zflGt :yfkgf / lgjf{rgnfO{ Ps–csf{af6 5'6\ofpg} ldNb}g . zflGt :yfkgf x'"bf lgjf{rg ;Dej 5, zflGt :yfkgf gx'"bf lgjf{rg c;Dej 5 . czflGtsf aLrsf] lgjf{rg nf]stGqjfbLx¿sf] xf]Og lg/+s'ztfjfbLx¿sf] ¿lr xf] . To;}n] lg/+s'ztfjfbLx¿sf] sfo{;"rLdf lgjf{rg ;a}eGbf dfly 5 . lgjf{rg ug{ g;Sbf ;/sf/sf] cf}lrTodfly k|Zg p7fP/ ;Qfaf6 unxTofpg] / lgjf{rg x'"bf To;nfO{ cfkm\gf] cg's"nsf] kl/0ffddf abNg] /0fgLlt cg';f/ rln/x]5g\ lg/+s'ztfjfbLx¿ . lgjf{rgsf] 3f]if0ff u/]/ b]pjfn] tTsfnnfO{ cfkm\gf] ;Qf hf]ufpg t ;Sg'xf]nf t/ lgjf{rgsf a]nfdf x'g] eLif0f åGå klg pxf"nfO{ lsgf/f nufpg] xltof/ aGg ;S5–lg/+s'ztfjfbLx¿sf lglDt . To;}n] lgjf{rg xf]Og zflGtsf] :yfkgf g} ;a}eGbf alnof] Ph]08f xf], b]pjf / b]pjfsf] ;/sf/df lglDt .

hgtf zflGt rfxG5g\ . zflGtsf lglDt dfcf]jfbL ljb|f]xsf] /fhg}lts ;dfwfg cfjZos 5 . ;a}nfO{ åGåsf] ;dfwfg / zflGtsf] :yfkgf rflxPsf] 5 . km]l/ klg zflGtsf lglDt ;/sf/n] cfkm\gf] ;Dk"0f{ zlQm / ;fdYo{ s]lGb|t ug{ cfjZos 5 . cf"6k"j{s OdfGbf/ / uDeL/ k|oTg ug]{ xf] eg] zflGtjftf{sf lglDt jftfj/0f lgdf{0f x'g ;S5 . aflx/ h] eg] klg leqaf6 zflGtjftf{k|lt c¿lr /fVg] /fHodf 9nLdnL u/]/ a;]sf] cnf]stflGqs zlQm g} jftf{sf] k|d'v afws ag]sf] 5 . b]pjf To; zlQmsf ;fd' lg/Lx b]lvg'ePsf] 5 . Oltxf;sf] ;+uLg 38Ldf b]lvPsf] le¿tf / c:ki6tf g} jftf{sf lglDt jftfj/0f lgdf{0f x'g g;Sg'sf] ;a}eGbf 7"nf] sf/0f xf] . To;}n] clxn]sf] cfjZostf le¿tfsf] cGTo / P]ltxfl;s ;fx;sf] k|bz{g xf] . ;/sf/n] jftf{sf lglDt ljZj;gLo jftfj/0fsf] lgdf{0f ub}{ dfcf]jfbLnfO{ jftf{sf lglDt k'gM cfx\jfg ug'{kb{5 . åGåsf] 8/nfUbf] ;+s6sf] 38Ldf jftf{sf] s'g} ;do;Ldf x'"b}g, lgjf{rg olt g} a]nf ug'{k5{ eGg] ;do;f/0fL klg x'"b}g . hgtf cfwfl/t eP/ ;f]Rg]x¿sf] 6]Sg] wtL{ / ;dfpg] xf"uf] h] eg] klg hgtf x'g\ . hgtfsf] rfxgfsf lglDt ;+3if{ ug'{ pgLx¿sf] bflToj xf] . /utsf] vf]nf] aufP/ lgjf{rg ;DkGg u/fpg] / To;dfkm{t\ cfkm\gf cnf]stflGqs cfsf+Iffx¿ k"/f ug]{ rfxgfdfly cª\s'z nufpg] / ;+s6df]rgsf] jf:tljs af6f]tkm{ cu|;/ x'g] hgzlQms} cf8df xf] . ;Dk"0f{ hgtf zflGtsf kIfdf 5g\ / pgLx¿ ljb|f]xsf] pko'Qm /fhg}lts lgsf; vf]h egl/x]sf 5g\ . oxL g} b]pjf / b]pjf ;/sf/sf] zflGtjftf{sf lglDt b[9tfk"j{s cl3 a9\g] dxTjk"0f{ hldg xf] .

t/ b]pjf h;/L lgjf{rgsf] s'/f ug{ yfNg'ePsf] 5, o;n] uDeL/ cfz+sfnfO{ hGd lbPsf] 5 . df]xl;g / pxf"sf] efiff ldNg' o; cy{df ;fob ;+of]udfq gx'g ;Sb5 . xf]Og eg] nf6fn] klg a'em\5, olta]nf lgjf{rg ;DkGg ug{;Sg] kl/l:ylt g} ljBdfg 5}g . lgZro g} lgjf{rg nf]stGqjfbLx¿sf] dxTjk"0f{ Ph]08f xf] t/ k|lts"n kl/l:yltdf ul/g] lgjf{rg nf]stGq ;'b[9Ls/0fsf] c:q aGb}g, of] klg plQs} ;To xf] . lgjf{rg gf6sdf kl/0ft ePsf / tL nf]stGqnfO{ ;dfKt ug]{ dxTjk"0f{ s8L ag]sf kof{Kt pbfx/0f 5g\ b'lgof"df . g]kfnsf] jt{dfg kl/l:yltdf nf]stGqjfbLx¿ o; oyfy{b]lv a]va/ x'g aGb}g . t/ nfU5 b]pjf o; oyfy{b]lv a]va/ x'g rflx/xg'ePsf] 5 . pxf" lgjf{rgsf lglDt h'g¿kdf pQfplng' ePsf] 5, o;n] oxL s'/fnfO{ k'li6 ub{5 .

b]pjf elg/xg'sf] ePsf] 5, dfcf]jfbLnfO{ klv{P/ slt lbg a:g], jftf{ xfd|f]dfq xf]Og pgLx¿sf] klg rf;f]sf] ljifo aGg'k5{ . ;/;tL{ x]bf{ b]pjfsf egfO 7Ls b]lvPnfg\ t/ b]pjfn] a'em\g] s'/f s] xf] eg] /fHo o:tf ljifodf ;a}eGbf a9L uDeL/ / pQ/bfloTjk"0f{ x'g'kb{5 . /fHo xNsfkm'Nsf s'/f u/]/ klG5g ldNb}g . jftf{sf] ;jfndf /fHo Odfgbf/ gb]lvPsf] cg'ej eO/x]sf] a]nfdf o:tf s'/fx¿sf] emg cy{ x'"b}g . /fHo klxnf OdfGbf/¿kdf jftf{sf lglDt tof/ x'g'k¥of] / /fhg}lts ¿kdf ljb|f]xnfO{ lsgf/f nufpg] u/L 7f]; wf/0ffx¿nfO{ cufl8 ;fg'{k¥of] . To;kl5 klg dfcf]jfbL jftf{df cfp"b}gg\ eg] Tof] pgLx¿s} lglDt k|To'Tkfbs x'G5 . Tof] c¿n] w]/} 6fpsf] b'vfO/xg] ljifo g} x'"b}g . pgLx¿sf] x7, bDe / Psf+uLtfn] cGttM pgLx¿nfO{ g} cj;fgsf] af6f]lt/ lnP/ hfG5 t/ /fHon] cfkm\gf] ljZj;gLotfnfO{ cfd hgtfsf aLr k|:t't ug{ ;Sg'kb{5 . b]pjfn] clxn];Dd To:tf] ljZj;gLotf k|:t't ug{ ;ls/x]sf] b]lv+b}g . To;}n] lgjf{rg xf]Og zflGtjftf{ km]l/ klg k|d'v Ph]08f aGg'k5{ / To;sf lglDt nflukg'{kb{5 . lgjf{rgsf] af6f] /f]Hg' d'n's / nf]stGqsf] lxtdf x'g]5}g .


Ps bh{g gof" /fhdfu{

sf7df8f}" . a9\bf] åGåsf afah"b b]zsf s]xL dxTjk"0f{ /fhdfu{ / ;8s ca lgdf{0f x'g] ePsf 5g\ . ev{/} ;/sf/n] b]zsf yk !# j6f dxTjk"0f{ /fhdfu{ / ;8s lgdf{0fsf lglDt ah]6 ljlgof]hg u/]sf] 5 .

pkk|wfgdGqL tyf cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/Ln] cfly{s jif{ @)^!÷^@ sf] yk Joj:yf;lxtsf] cfoJoo k|:t't ub}{ gof" /fhdfu{ / ;8ssf lglDt ah]6 ljlgof]hg ug'{ePsf] 5 . b]zsf ljleGg e"efux¿ hf]8\g'sf ;fy} hgtfnfO{ ;8s ;'ljwf lbnfpgsf lglDt ;/sf/n] /fhdfu{ tyf ;8s lgdf{0fsf nflu yk ah]6 5'6\ofPsf] hgfOPsf] 5 .

;/sf/n] /f}tx6 rqmkysf lglDt $) nfv ¿k}of" 5'6\ofOPsf] 5 eg] /fKtL /fhdfu{sf lglDt klg $) nfv ¿k}of" g} ah]6 ljlgof]hg ul/Psf] 5 . o;}u/L ;Ktu08sL /fhdfu{sf nflu $) nfv, ;u/dfyf /fhdfu{sf nflu $) nfv, df]/ª–ky/L ;8s lgdf{0fsf nflu #) nfv, dgfª–a];L;x/ ;8s v08sf nflu $) nfv ah]6 5'6\ofOPsf] 5 .

;/sf/n] ah]6 ljlgof]hg u/]sf cGo ;8sx¿df hgsk'/ kl/qmdfsf nflu !% nfv, km]jftfn rqmkysf nflu #% nfv ¿k}of", n'lDagL kmfo/nfOg /f]8sf lglDt #% nfv ¿k}of", lji0f'dtL sf]l/8f]/sf nflu $) nfv ¿k}of", n]vgfy

gu/kflnsf ;8s v08sf nflu !) nfv ¿k}of", sf];L–lsdfyfª\sf /fhdfu{sf nflu #) nfv ¿k}of" / sflGt /fhdfu{ jfudtL k'nsf lglDt @% nfv ¿k}of" ah]6 ljlgof]hg u/]sf] 5 .

sf];L–Nxf;f /fhdfu{ gful/s ;/f]sf/ ;ldltsf cWoIf xl/ j}/fuL bfxfnn] lxhf] Ps lj1lKt hf/L u/L ;/sf/n] o;k6ssf] ah]6df pQm /fhdfu{sf] nflu #) nfv ¿k}of" ljlgof]hg u/L pDd]bjf/ of]hgfsf] ¿kdf cl3 a9fPsf]df pkk|wfgdGqL tyf cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/L / /fli6«o of]hgf cfof]usf pkfWoIf 8f=z+s/ zdf{k|lt xflb{s s[t1tf 1fkg ug'{ePsf] 5 . ljut nfdf] ;dootf ldq/fi6« rLg / g]kfnsf] bf}To ;DaGwnfO{ cem k|uf9 agfpg ;Sg] dxTjsf] pQm /fhdfu{ lgdf{0fsf] nflu ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fp"b} cfPsf] hgfp"b} lj1lKtdf pQm sfo{df cu|;/ ePsf ;/sf/sf ;DalGwt lgsfox¿k|lt cfef/ klg JoQm ul/Psf] 5 .

cWofb]z ah]6sf] gjLs/0fdf /fi6«;]js sd{rf/L, k|x/L, ;]gf, k|fWofksx¿nfO{ tnasf] @) k|ltztn] ljz]if eQfsf] Joj:yf ul/Psf] 5 . o;af6 dxËLsf] cfxtdf k/]sf sd{rf/LnfO{ /fxt k'¥ofpg vf]h]sf] b]lvG5 . ah]6df slj o'4k|;fb ld> k|lti7fg / l;/xfdf k"j{ ;f+;b x]dgf/fo0f ofbjsf] zflns lgdf{0fsf] nflu ;d]t /sd ljlgof]hg ul/Psf] 5 .

o;}u/L k|To]s ;'Ts]/L dlxnfnfO{ % ;ob]lv !% ;o;Dd ;xof]u /sd pknAw u/fO{ ;'/lIft k|hggnfO{ k|f]T;fxg ug]{ sfo{qmd ah]6dfkm{t\ cl3 ;fl/Psf] 5 eg] ;'/Iffkmf}hnfO{ kl/rfng k|f]T;fxgjfkt k|ltdlxgf Ps;o ¿k}of" eQf lbg] Joj:yf ldnfOPsf] 5 .

;/sf/n] kqklqsfdf n]v–/rgf k|sflzt u/]afkt k|bfg ul/g] kfl/>ldsdf nfUg] u/]sf] clu|d s/ s§Lsf] Joj:yf x6fPsf] 5 eg] cfjZos k"jf{wf/sf] Joj:yf gePsf #) j6f gu/kflnsfdf ;+rflnt art tyf C0f ;xsf/L ;+:yfsf] cfodf s/ gnfUg] / cGo art tyf C0f ;xsf/L ;+3–;+:yfnfO{ nfUg] cfos/df %) k|ltzt 5'6 lbP/ æufp" ufp"df ;xsf/L, 3/–3/df /f]huf/LÆ eGg] gf/fnfO{ 6]jf lbg] 3f]if0ff u/]sf] 5 .


ueg{/sf] ljjfb cfh} ;lsg]

sf7df8f}+ . g]kfn /fi6« a}+ssf] ueg{/ lgo'lQmsf] ljjfb cfh lsgf/f nfUg] ePsf] 5 . l;kmfl/; ;ldltsf ;b:o u0f]zaxfb'/ yfkfsf] of]Uotfdfly k|Zg p7fp"b} bfo/ ul/Psf] l/6dflysf] ;'g'jfO{kl5 ;jf]{Rr cbfntn] ;DejtM cfh} km};nf ug]{5 .

/fi6« a}+ssf] dftxtdf /x]sf] PlNks kmfOgfG;sf] cWoIf /x]sfn] yfkf l;kmfl/; ;ldltdf /xg' sfg'gljk/Lt ePsf] lhls/ ub}{ clwjQmf c¿0f 1jfnLn] ;jf]{Rr cbfntdf l/6 bfo/ ug'{ePsf] lyof] . lxhf] ePsf] ax;df jfbLsf tkm{af6 clwjQmfx¿ afns[i0f Gof}kfg], ;'/]Gb| e08f/L, pQd kGt, k|sfz /fjt, hfgsLk|;fb lu/L / lbg]z lqkf7Ln] ax; ug'{ePsf] lyof] eg] ;/sf/sf tkm{af6 gfoj dxfGofoflwaQmf g/]Gb| kf7sn] ax; ug'{ePsf] lyof] . cfh ljkIfL pkk|wfgdGqL tyf cy{dGqL e/tdf]xg clwsf/Lsf tkm{af6 clwjQmfåo ;'jf; g]Djfª / clUg v/]n tyf k"j{ueg{/ yfkfsf tkm{af6 jl/i7 clwjQmf s';'d >]i7 / jf/ Pzf]l;P;gsf cWoIf

zDe' yfkfn] cfh ax; ug'{x'g]5 .

;Dk"0f{ k|lqmof k"/f u/]/ dlGqkl/ifb\sf] lg0f{oåf/f ul7t ;ldltnfO{ ljjfbdf kfg'{ cbfntsf] ;do aaf{bLdfq ePsf] jlsnx¿n] l6Kk0fL u/]sf 5g\ . /fi6« a}+s P]gdf cy{dGqLsf] cWoIftfdf u7g x'g] ;ldltdf k"j{ ueg{/ / nAwk|ltli7t cy{ljb\dWo]af6 ;b:o rog ug'{kg]{ Aoj:yf /x]sf] 5 . ;f]xL cg';f/ ul7t ;ldltdf /x]sf k"j{ ueg{/ yfkf PlNks kmfOgfG;sf] cWoIf /x]sf] sf/0f b]vfp"b} a}saf6 ;f] sDkgLnfO{ sf/afxL x'g nfu]sf] sfNklgs ts{ k|:t't ul/Psf] 5 . t/ /fi6« a}+s P]gdf s'g} ;+:yfsf] cWoIf ePdf ;ldltdf /fVg g;lsg] k|fjwfg 5}g . l/6 lgj]bsn] s'g P]gsf] pNn+3g eof] eGg] ls6fgL ug{ ;s]sf 5}gg\ . a¿ of]Uotf gtf]lsPsf]n] cbfntn] g} of]Uotf lgwf{/0f ul/lbg'kg]{ xf:of:kb bfaL pgn] u/]sf 5g\ . s'g} bd gePsf] xf";f]p7\bf] 7§fsf ¿kdf lnOPsf] pQm d'2fsf] ;'g'jfO{ GofofwLzåo cg'k/fh zdf{ / zf/bf kl08tn] ul//xg'ePsf] 5 . sltkon] d'Vo ;lrj 8f= ljdn sf]O/fnfsf ;;'/fnL kg]{ clwjQmf c¿0f 1jfnLsf] l/6nfO{ ueg{/ 8f= ltns /fjn / d'Vo ;lrj sf]O/fnfsf] s/fdt klg eg]sf] kfOG5 .


aGbL ;f6f;f6 ug{ ckx/0f †

sf7df8f}" . ljb|f]xL g]skf -dfcf]jfbL_ n] ;t{sf] /fhgLlt ;'¿ u/]sf] 5 . rf/ lbgcl3 ckx/0f u/L cfkm\gf] sAhfdf /x]sf c3f{vf"rLsf b'O{ ;/sf/L clwsf/Lx¿ cfkm\gf sfo{stf{sf] l/xfO u/]dfq 5f8\g] dfcf]jfbLn] hgfPsf] 5 .

ckxl/t k|lhc jL/]Gb|gfy zdf{ / :yfgLo ljsf; clwsf/L ;'bz{gk|;fb 9sfnsf] l/xfOsf nflu dfcf]jfbLn] cfkm\gf tLg sfo{stf{sf] l/xfO x'g'kg]{ / tLg sfo{stf{sf] l:ylt ;fj{hlgs ul/g'kg]{ ;t{ /fv]sf] 5 . wgu9L h]ndf /x]sf ltns zdf{ tyf u'NdL h]ndf /x]sf nLnf yfkf / ;'dgnfO{ l/xfO ug'{kg]{ pgLx¿sf] ;t{ 5 . o;}u/L ;/sf/åf/f a]kQf kfl/Psf] elgPsf clvn -qmflGtsf/L_sf dxf;lrj k"0f{ kf}8]n, s[i0f s];L / lxdfn zdf{sf] l:ylt ;fj{hlgs ul/g'kg]{ s'/f klg dfcf]jfbL kIfn] ;fj{hlgs u/]sf] 5 .

dfcf]jfbLsf klZrd ljz]if If]qLo Ao'/f] OGrfh{ ljKnj / dfcf]jfbL g]t[ kDkmf e';fnåf/f cfkm\gf sfo{stf{x¿sf] l/xfO / l:ylt ;fj{hlgs u/]dfq ckxl/tx¿nfO{ 5fl8g] zt{ ;fj{hlgs ul/Psf] 5 .

uPsf] cfOtjf/ ;f"em k|lhc zdf{ / 9sfnnfO{ ;b/d'sfd ;lGwvs{af6 dfcf]jfbLn] ckx/0f u/]sf lyP . zdf{nfO{ ;b/d'sfdl:yt Ps xf]6ndf vfgf vfO{ d'v w'g aflx/ lg:s+bf / 9sfnnfO{ pxf"s} lgjf;af6 ckx/0f ul/Psf] lyof] . ckxl/tx¿nfO{ Ko"7fg–c3f{vf"rLsf] ;Ldf If]qdf k'¥ofOPsf] atfOG5 .

ckxl/t ;/sf/L clwsf/Lx¿sf] l:ylt ;fj{hlgs ug{ / lagf;t{ l/xfO ug{ ljleGg ;+3;+:yfx¿n] cfu|x u/]sf 5g\ . dfgjclwsf/ tyf zflGt ;dfhn] o'4df k|ToIf¿kdf efu glnPsf JolQmnfO{ ckx/0f ul/g' h]g]ef dxf;lGwsf] cjx]ngf ePsf] atfp"b} pxf"x¿sf] l/xfOsf] dfu u/]sf] 5 .

uPsf] jif{ DofUbL cfqmd0fkl5 ckxl/t k|d'v lhNnf clwsf/L ;fu/d0fL k/fh'nL, 8LP;kL / ;'/IffsdL{x¿nfO{ dfcf]jfbLn] lagf;t{ 5fl8lbPsf lyP . Toltv]/ ckxl/tx¿nfO{ cGt/f{li6«o /]8qm; ;f];fO6Lsf] k|ltlglwsf] lhDdfdf 5fl8Psf] lyof] .

o;cl3 Ko"7fgdf ckxl/t g]kfnL sf+u]|;sf ;efklt d'lQmk|;fb zdf{ / ¿s'd h]ndf /x]sf dfcf]jfbL g]tf nf]s]Gb| lji6nfO{ 5'6fpg ;/sf/–dfcf]jfbLn] aGbL cfbfg–k|bfg u/]sf lyP .


dfcf]jfbL k|xf/ g]tflt/

sf7df8f}+ . d"nwf/sf /fhgLlts sfo{stf{ / lhNnf:t/sf g]tfdfly HofbtL ub}{ cfPsf dfcf]jfbLx¿ ca s]Gb|Lo g]tflt/ ;f]lemPsf 5g\ . o;qmddf pgLx¿n] g]skf -Pdfn]_ / g]kfnL sf+u|];sf b'O{hgf g]tfx¿sf] 3/ sAhf u/]sf] 3f]if0ff u/]sf 5g\ .

dfcf]jfbLn] g]skf -Pdfn]_ :yfoL ;ldlt ;b:o, dWoklZrdf~rn ;+of]hs Pj+ :yfgLo ljsf;dGqL o'j/fh 1jfnLsf] 3/ sAhf u/]sf] 3f]if0ff u/]sf 5g\ . bfªsf] dfgk'/–& ags§Ldf /x]sf] pxf"sf] 3/df cfOtjf/ /flt dfcf]jfbLsf] Ps ;d"xn] tfnf nufPsf] lyof] . Pdfn]n] dfcf]jfbLsf] pQm HofbtLsf] lgGbf ub}{ 3/df a:b} cfPsf JolQmx¿nfO{ ToxL" a:g lbg cfx\jfg u/]sf] 5 .

o;}u/L uPsf] k'; @( ut] g]kfnL sf+u|];sf s]Gb|Lo ;b:o Pj+ k"jf{~rn ljsf; If]q ;+of]hs

s]jL u'¿ªsf] 3/df n'6kf6 u/L dfcf]jfbLn] pxf"sf] ;DklQ sAhf u/]sf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . Onfdsf] bfgfjf/Ldf /x]sf] u'¿ªsf] 3/af6 nfvf}+sf] ;fdu|L n'6]kl5 kfyLe/f lrof aufg / wfgv]t sAhf u/]sf] eGb} dfcf]jfbLn] em08f klg uf8]sf lyP . g]kfnL sf+u|];sf dxfdGqL ;'zLn sf]O/fnfn] Ps lj1lKt k|sflzt u/L dfcf]jfbL /fhgLlts ;d"x geO{ clt lgs[i6 / lgGbgLo sfo{ ug]{ ;d"x xf] eGg] k'li6 ePsf] atfpg'ePsf] 5 .


b"tfjf;df uf]nL xfgfxfg

sf7df8f}+ . n}grf}/l:yt ef/tLo /fhb"tfjf;df d+unjf/ uf]nL xfgfxfg x'"bf b'O{ ;'/IffsdL{sf] d[To' ePsf] 5 eg] Pshgf uDeL/ 3fOt] ePsf 5g\ . b"tfjf;n] cfGtl/s sf/0f hgfp"b} ;f] 36gfsf] lj:t[t ljj/0f lbg c:jLsf/ u/]sf] 5 .

;f]djf/ b"tfjf;sf ;'/IffsdL{aLr dgd'6fj ePsf] / ToxL sf/0f cfk;df d+unjf/ ljxfg kf"r ah] uf]nL xfgfxfg ePsf] lyof] . sG;6]jn /jLGb| /f0ffn] rnfPsf] uf]nLaf6 6L= z+s/ / s]= s/0fsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] 5 eg] ljb]z bQsf] cj:yf lrGtfhgs /x]sf] 5 . 36gfsf] yk hf"ra'emsf nflu ef/tLo ;'/IffsdL{ d+unjf/} sf7df8f}+ cfOk'u]sf 5g\ . uf]nL rnfpg] /f0ffnfO{ pgLx¿n] lbNnL nu]kl5 cf}krfl/s cleof]u nufpg] a'lemPsf] 5 . pgL clxn] b"tfjf;sf] lgoGq0fdf 5g\ . tL;hgf ;'/IffsdL{ sfo{/t /x]sf] ef/tLo

;L=cfO{=P;=Pkm=sf] ;f] ;d"x b"tfjf;sf] ;'/Iffsf nflu sfo{/t 5 . 36gfdf s'g} aflx/L tTjsf] ;+nUgtf g/x]sf] atfp"b} b"tfjf;n] g]kfnL k|x/LnfO{ 36gf:yn k|j]zdf /f]s nufPsf] 5 . b"tfjf;sf k|yd ;lrj ;~ho adf{n] 36gf cfGtl/s sf/0fn] ePsf] k|ltlqmof lbPsf 5g\ .


Pdfn]åf/f ;+;b k'g:yf{kgfsf] kxn

sf7df8f}+ . k|d'v ;Qf ;fem]bf/ g]skf -Pdfn]_n] clxn]s} cj:yfdf r'gfj x'g g;Sg] 7x/ u/]sf] 5 . zflGt :yfkgfsf] d'Vo nIo;lxt u7g ePsf] ;j{bnLo ;/sf/sf k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] r'gfjsf nflu tof/ /xg sfo{stf{nfO{ lgb]{zg lbP klg tTsfn r'gfj x'g g;Sg] c8fgdf Pdfn] /x]sf] a'lemPsf] 5 .

;|f]tsf cg';f/ /Qmkftk"0f{ r'gfjsf] ;§f lj3l6t k|ltlglw;ef k'g:yf{kgfsf nflu kxn ug'{kg]{ k|:tfj Pdfn]n] cufl8 ;f/]sf] 5 . lj3l6t k|ltlglw;efdf k|ltlglwTj ug]{ bnx¿sf] ;xdltdf To:tf] /fhgLlts lg0f{o lng ;lsg]af/] Pdfn]leq dt}Sotf b]lvPsf] 5 . o; ljifodf kl5Nnf] :yfoL ;ldltsf] a}7sdf uDeL/tfk"j{s ax; ePsf] a'lemPsf] 5 . r'gfjsf nflu k|ltlglw;efsf] lj36g ePsf]

df c9fO{ aif{ lalt;Sbf klg r'gfj x'g ;s]sf] 5}g . o:tf] cj:yfdf ;+;bsf] cfjZostf emg} vl8\s"b} uPsf] ;j{q dx;'; eO/x]sf] 5 . tTsfn r'gfj eP/ hgtfsf] cledt k|fKt k|ltlglw;ef u7g x'g;Sg] l:ylt gePsf] cj:yfdf lj3l6t k|ltlglw;efnfO{ Ao""tfpg' pko'Qm x'g] ;+ljwfgljb\x¿sf] wf/0ff 5 . k|ltlglw;ef lj36gsf] d'2f k'g/fjnf]]sgsf nflu ;jf]{Rr cbfntdf k/]sf] l/6 ljrf/fwLg /x]sf] 5 .

dfcf]jfbL;"u jftf{ u/L d'n'sdf zflGt :yfkgf ug]{ d"n lhDd]jf/Ldf ;/sf/nfO{ ck]lIft

;kmntf ldn]sf] 5}g . o:tf] cj:yfdf r'gfjdf hf"bf clxn]sf] eGbf a9L /Qmkft x'g] / d'n's eofjx u[xo'4df km:g]tkm{ Pdfn] lrlGtt b]lvPsf] 5 . k|ltlglw;ef k'g:Yff{kgf ePdf cfkm\gf] kb u'Dg] 8/n] u|l;t k|wfgdGqL b]pjfnfO{ cfZj:t kfg{ Pdfn]n] c¿ bnx¿;"u a¿ pxf"sf] lg/Gt/tfsf] k|:tfj /fVg] klg a'lemPsf] 5 . g]kfnL sf+u|];, /fk|kf, ;b\efjgf -cfgGbLb]jL_, hgdf]rf{h:tf bnx¿;"u 5nkmn u/L ;xdlt lgdf{0f ug{ Pdfn]n] g]tfx¿nfO{ lhDdf lbPsf] a'lemPsf] 5 . /fhf / /fhgLlts bnaLr ;xdlt ePdf /fhgLlts cGof}n / ult/f]w ;dfKt ug{ k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf ug{ ;lsg] 7x/ Pdfn]sf] /x]sf] 5 .


k|r08 r'gf}tL

sf7df8f}" . ljb|f]xL g]skf -dfcf]jfbL_ sf cWoIf k|r08n] ;/sf/åf/f xfn} a[l4 ul/Psf] d"Noa[l4sf] s8f lj/f]w hgfPsf 5g\ . ;/sf/n] a[l4 u/]sf] d"Noa[l4 / s/ …;fdGtL k|e'x¿sf] :jfy{sf nfluÚ ePsf] lxhf] hf/L lj1lKtdf pNn]v ul/Psf] 5 .

dfcf]jfbLn] b]z / hgtfnfO{ w/fkdf kfg]{ ;a} k|sf/sf s/ / d"Noa[l4 cljnDa lkmtf{ lng ;/sf/;"u cfu|x u/]sf] 5 . pQm lj1lKtdf elgPsf] 5–…olb Tof] lbzfdf 7f]; kxn gul/P xfdL b]zJofkL ;zQm k|lt/f]wdf pqg afWo x'g]5f}", h;af6 lg:sg] kl/0ffdsf] lhDd]jf/ k'/fgf] ;Qf g} x'g]5 .Ú

lj1lKtdf d"Noa[l4h:tf lqmofsnfksf] lj/f]wdf cfjfh p7fpg] tyf ;8sdf k|lt/f]w ug]{ ljleGg /fhg}lts bn, hgjuL{o ;+u7g tyf gful/s ;dfhk|lt cfkm\gf] kf6L{n] b[9 P]Soa4tf hgfPsf] klg pNn]v 5 .


pNkmf;"u ldn]/ pNsf

sf7df8f}+ . dfcf]jfbLnfO{ cfkm\gf] d'n'sdf k|a]z ug{ glbg ef/tn] ;Ldf If]qdf ;'/IffsdL{sf] ;+Vof bf]Aa/ agfpg] ePsf] 5 . ef/tLo pu|jfbL ;+u7g pNkmf;"u dfcf]jfbLsf] a9\bf] ;Dks{ lg:t]h kfg{ To;f] ug{ nfluPsf] ef/tsf s]Gb|Lo u[x/fHodGqL >Lk|sfz h};jfnn] atfPsf 5g\ .

ef/tLo ;dfrf/kq lxGb':tfg 6fOD;df d+unjf/ k|sflzt ;dfrf/sf cg';f/, g]kfnsf dfcf]jfbLx¿n] ef/tsf pu|jfbL ;+u7g;"u ldn]/ cft+s l;h{gf ug]{ sf]l;; ul//x]sf] u'Ktr/ ;"rgfsf cfwf/df ;}lgs t}gfyL a9fpg yflnPsf] xf] . …xfdLn] g]kfnsf] l;dfgfdf xfd|f ;}lgsnfO{ k"0f{ tof/Ldf /fv]sf 5f}+ / g]kfnaf6 dfcf]jfbL u'l/Nnfsf] 3';k}7nfO{ /f]Sg r]skf]i6sf] ;+Vof

a9fpg] / ;Ldf /Ifsx¿sf] ;+Vof bf]Aa/ agfpg] lg0f{o u/]sf 5f}+ .Ú–u[x/fHodGqL h};jfnsf] syg 5 .

ef/tLo k[ystfjfbL ;+u7gx¿;"u dfcf]jfbLsf] ;Dks{af/] a]nfa]nfdf rrf{ p7\g] u/]sf] 5 . ef/tLo ;/sf/sf dGqLn] dfcf]jfbLsf] 3';k}7 :jLsf/]/ ;fj{hlgs cleAolQm lbPkl5 dfcf]jfbLnfO{ emg} cK7]/f] k/]sf] 5 .


xjNbf/åf/f l8P;kLsf] xTof

bfª . ;z:q k|x/L an HjfnfdfO{ u0f efn'jfªsf lgldQ k|d'v ;z:q k|x/L gfoj pk/LIfs udaxfb'/ u'¿ªsf] ;f]xL u0fdf sfo{/t k|x/L xjNbf/ s'naxfb'/ a'9fyf]sLn] uf]nL xfgL xTof u/]sf 5g\ .

zlgjf/ a]n'sf kf}g} ;ft ah] s]xLa]/ Psxf]/f] uf]nL rn]sf] cfjfh cfPsf] / cfOtjf/ ljxfgdfq k|gfp u'¿ªsf] d[To' ePsf] yfxf kfPsf] :yfgLoaf;Lx¿n] atfPsf 5g\ . ;z:q k|x/L xjNbf/ a'9fyf]sLn] k|gfp u'¿ªdfly uf]nL k|xf/ u/]/ tTsfn} xltof/ / 8«];;lxt u0faf6 aflx/ lg:s]sf] Ps ;|f]tn] atfof] . t/ 36gfsf] ef]lnkN6 sf7df8f}+l:yt ;z:q k|x/L k|wfg sfof{non] Ps lj1lKt k|sflzt u/L pgL cfkm\gf] lgoGq0fdf /x]sf] atfPsf] 5 . k|x/L xjNbf/ a'9fyf]sL 6/LufpF bfª lgjf;L x'g\ .

bfªl:yt ;'/Iff lgsfon] eg] k|gfp u'¿ª dfl/Psf] :jLsf/] klg 36gfsf] lj:t[t ljj/0f atfpg rfx]g . ptf ;z:q k|x/L an k|wfg sfof{non] cfOtjf/ lbpF;f] Ps lj1lKt hf/L u/L zlgjf/ a]n'sf u0f cf;kf;df bf]xf]/f] le8Gt ePsf] / ;f]xL qmddf k|gfp u'¿ª dfl/Psf] bfjL u/]sf] 5 . t/ :yfgLoaf;Lx¿ eg] bf]xf]/f] le8Gt gePsf] atfpF5g\ .

l;;'jf sf:sL lgjf;L d[ts u'¿ªsf] zj cfOtjf/ g} x]lnsf]K6/af6 To;tkm{ nluPsf] 5 . ;z:q k|x/L an HjfnfO{ u0f efn'jfªsf k|x/L pk/LIfs lbnLk a:Goft ljbfdf uPkl5 k|gfp u'¿ªn] lgldQ sfof{no k|d'vsf] lhDdf kfpg'ePsf] lyof] .

ptf :yfgLo afl;Gbfx¿ zlgjf/ /fte/ ;z+lst /x] . z'¿df nuftf/ uf]nL rn]kl5 dfcf]jfbLn] k'gM cfqmd0f u/] ls eg]/ cfz+sf ul/P klg uf]nL Psf]xf]/f] rn]sf] / s]xLa]/kl5 uf]nL rNg /f]lsPkl5 /fltsf] hghLjg ;fdfGo ag]sf] :yfgLoaf;Lx¿n] atfPsf 5g\ . cfOtjf/ ljxfg k|gfp u'¿ªsf] d[To' ePsf] va/ kfP klg lbge/ oyfy{ hfgsf/L kfpg g;]sf] :yfgLoaf;Ln] atfP . …tNnf:t/sf k|x/Lx¿n] cgle1tf k|s6 u5{g, dflyNnf:t/sf clwsf/Lx¿ ;Dks{df g} cfpFb}ggÚ– 36gfsf] af/]df ;f]Wbf :yfgLo afl;Gbfsf] k|ltlqmof 5 .


.. ;Dkfblso .. ;+jfb .. ;/f]sf/ .. Ps}l5g .. cf}krfl/s .. dgf]/~hg÷;flxTo÷>i6f / ;[hgf ..  .. lgb]{z .. ;Dk"0f{ cfsfz .. k|ltWjlg .. ;ft lbgdf .. ljrf/ ..


Send your comments and letters to the editor at budhabar@mail.com.np
2005  Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1
4259429. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BUDHABAR  may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:CONTACT US   ABOUT US  HOME   ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES   BACK TO THE TOP