 |
| |
| Kathmandu,
Chaitra 03, 2061. |
|
kf“r bnåf/f gof“ ;+3if{sf] 3f]if0ff
;+s6sfn x6fpg tLj| bafa
sf7df8f}+ . df3 !( sf] zfxL 3f]if0ffk|lt c;xdlt / lj/f]w hgfp“b} k"0f{ k|hftGq :yfkgf ug]{ clek|fon] kf“r /fhgLlts bnx¿n] ;+3if{sf] gof“ sfo{qmd 3f]if0ff u/]sf 5g\ . klxnf]k6s uPsf] kmfu'g !% ut] 3f]lift sfo{qmdx¿sf] pT;fxhgs ;kmntfkZrft\ kf“r bnn] gof“ sfo{qmd ;fj{hlgs ub}{ ;+o'Qm ;+3if{k|lt k|lta4tf k'gM :ki6 u/]sf 5g\ . o;} qmddf d'n'sdf ;+s6sfn 3f]if0ff ug'{sf] s'g} cf}lrTo g/x]sf] egL ;+ljwfg lgdf{tf, a'l4hLjL, kqsf/, dfgjclwsf/sdL{x¿n] ;+s6sfn x6fpg bafa lbO/x]sf 5g\ .
g]skf -Pdfn]_sf sfo{jfxs dxf;lrj emngfy vgfn, g]kfnL sf+u]|;sf s]Gb|Lo ;b:o anaxfb'/ /fO{, g]sf -k|hftflGqs_sf ljho uR5bf/, hgdf]rf{ g]kfnsf sfjf cWoIf lrqaxfb'/ cfn] / g];kf -cfgGbLb]jL_sf pkfWoIf e/tljdn ofbjåf/f r}t ! sf] ldltdf hf/L / lxhf] ;fj{hlgs jQmJodfkm{t elgPsf] 5–ækqsf/ tyf l;+uf] ;~rf/ If]qlj?4 /fHoåf/f lg/Gt/ ¿kdf eO/x]sf lu/km\tf/L, wDsL, bafa / 3f]lift tyf c3f]lift ;]G;/l;ksf] xfdL tLj| lj/f]w ub{5f}+ .Æ
pQm jQmJodf :ki6 cf}+NofOPsf] 5– ælg/+s'ztflj?4 k"0f{ k|hftGq Pj+ lbuf] zflGt :yfkgf ug{, hgtfdf ;fj{ef}d;Qf ;'lglZrt ug{ / dfgjclwsf/sf] k|Tofe"lt tyf cu|udgsf] cfwf/ tof/ ug{ cfGbf]ngsf zflGtk"0f{ ;+o'Qm sfo{qmdx¿ ;~rfng ug]{nufot xfn;Dd ljleGg sfo{qmdx¿ ;kmntfk"j{s ;DkGg ePsf 5g\ . o;sf] cfdhg;d'bfonfO{ xflb{s wGojfb lb“b} cfGbf]ngsf] qmddf /fhgLlts bnsf g]tf, sfo{stf{ Pj+ hg;d'bfolj?4 /fHoåf/f lu/km\tf/L, w/ks8 Pj+ u}/sfg'gL lx/f;tsf ck|hftflGqs xys08fx¿ ckgfOPsf]df 3f]/ eT;{gf ub{5f}+ .Æ
kf“r bnaLr ;xdltsf] cfwf/df ;+o'Qm ;+3if{sf sfo{qmd 3f]if0ff x'g'sf ;fy} tL bnx¿n] 5'§f5'§} ¿kdf cf–cfkm\gftkm{af6 sfo{qmd lbg ;lsg];d]t atfOPsf] 5 . kf“r bndWo]sf] k|d'v bn Pdfn]n] ælg/+s'ztGq cGTo u/f}+, k"0f{ k|hftGq :yfkgfsf lglDt ;+o'Qm ;+3if{df cl3 a9f}+Æ eGg] k|d'v sfo{gLlts gf/f cl3 ;f/]sf] atfPsf] 5 . o;sf ;xof]uL jf kl/k"/s ¿kdf …zfxL 3f]if0ff lkmtf{ u/, ;+s6sfn cGTo u/, /fhaGbL l/xfO u/, df}lns clwsf/ axfn u/, k]|; :jtGqtf axfn u/, ;+o'Qm cfGbf]ng lhGbfjfb, g]kfnL hgtfsf] k|hftflGqs Pstf cd/ /xf];\Úh:tf gf/fx¿ 3Gsfpg'kg]{ ;d]t :ki6 kfl/Psf] 5 .
pQm kf6L{n] k|d'v sfo{gLlts gf/fsf] JofVof cl3 ;fb}{ eg]sf] 5–ælg/+s'ztGqnfO{ ;Dk"0f{ ¿kn] ;dfKt kfg]{, g]kfnL hgtfnfO{ ;fj{ef}d;Qf ;DkGg agfpg], hgtfnfO{ ;a} k|sf/sf k|hftflGqs xsclwsf/n] ;DkGg agfpg], dfgjclwsf/ k'g:yf{lkt u/fpg], /fi6«sf] ;+ljwfg cfkm\gf k|ltlgwlx¿dfkm{t cfkm}+ agfpg kfpg], ljBdfg /fHo ;+/rgfnfO{ k'gM;+/rgf ug]{, b]znfO{ ;f“rf] cy{df sfg'gL /fHosf] ¿kdf ¿kfGt/0f ug]{ / ;+ljwfgeGbf dfly s;}nfO{ klg hfg / /xg g;Sg] agfO{ b]znfO{ lbuf] k|hftGqsf] eljiolt/ pGd'v kfg]{ g} xf] . of] g} cfhsf] lg/+s'ztGqlj/f]wL ;+o'Qm k|hftflGqs cfGbf]ngsf] nIo cyf{t\ sfo{gLlts nIo xf] .Æ Pdfn]n] pkTosfdf cfGbf]ng kl/rfng sld6L u7g u/L Jofks ;xeflutfsf lglDt tdfd sfo{stf{ / cfdhg;d'bfodf xflb{s clkn u/]sf] 5 eg] kf6L{sf k|To]s sld6LnfO{ cfGbf]ngsf] o'lg6df kl/0ft u/L lg/+s'ztGqlj/f]wL ;+3if{nfO{ g} olta]nf s]Gb|laGb'df /fv]/ cl3 a9\g tdfd kf6L{ k+lQmnfO{ lgb]{lzt u/]sf] 5 . o;}qmddf r}t @^ ut] hgcfGbf]ng lbj;sf] tof/Ldf h'6\g;d]t ;a}sf] Wofgfsif{0f u/fPsf] 5 . g]kfnL sf+u]|;n] r}t & ut]af6 ;Tofu|x ;~rfng u/L lu/km\tf/L lbg] tyf nuftf/ lhNnf k|zf;g / l;+xb/af/ cl3lNt/sf] cg's"n 7fp“df wgf{ lbg] 5'§} sfo{qmd 3f]if0ff u/]sf] 5 . ;f] kf6L{n] lgjf{l;t x'g] jf e"ldut a:g] cfkm\gf] kf6L{sf] gLlt g/x]sf] :ki6 kfb}{ zflGtk"0f{ cfGbf]ngnfO{ ;zQm kfg{ ælu/km\tf/L lbg] cleofgÆ ;~rfng ug{ cfx\jfg u/]sf] 5 .
)$& sf] ;+ljwfgsf lgdf{tfx¿dWo]sf Ps tTsfnLg k|wfg GofofwLz ljZjgfy pkfWofonufotn] o;} ;ftf Ps lj1lKt hf/L u/L ;+s6sfn x6fpg dfu ug'{ePsf] 5 . o;}u/L xª\sªl:yt lkk'N; PnfoG;sf] cfof]hgfdf ePsf] Ps cGt/f{li6«o a}7sdf ;xefuL ! ;o !* hgf ljb]zL k|ltlglwx¿n] x:tfIf/ u/L æhgclwsf/sf] kIfdf n8\g / ;+s6sfn 3f]if0ffsf] ;dflKtsf lglDtÆ ljz]if hf]8 lbPsf 5g\ . cfd kqsf/x¿n] ;+s6sfnsf] cGTo u/L d'n'sdf lgjf{w k]|; :jtGqtfsf] jftfj/0f agfpg hf]8bf/ dfu u/]sf 5g\ .
dfcf]jfbLk|lt nlIft sf/afxLsf lglDt eGbf klg zflGtk"0f{ ;+3if{df ljZjf; /fVg] /fhgLlts bnx¿, gful/s ;dfh, a'l4hLjL / k]|; hut\nfO{ clxn]sf] ;+s6sfnn] ;aeGbf a9L c;/ kf/]sf] 5 . h;sf] /fli6«o cGt/f{li6«o ¿kdf Jofks cfnf]rgf / lj/f]w eO/x]sf] 5 . dfcf]jfbLk|lt nlIft sf/afxLsf lglDt ;+s6sfn cfjZos gePsf] s'/f ljutsf] cg'ejn] l;4 ul/;s]sf] 5 .
– lg/+s'ztfsf] lj?4 tn pNn]v ul/P cg';f/sf yk sfo{qmdx¿sf] 3f]if0ff ub{5f}+ .
– @)^! r}q * ut] /fhwfgL sf7df8f}+ nufot b]zJofkL¿kdf zflGtk"0f{ lj/f]w k|bz{g ug]{,
– o'jf, ljBfyL{ tyf cGo If]qdf ;d]t lj/f]wsf ;+o'Qm sfo{qmdx¿ to u/L cufl8 a9\g],
– pkTosf / lhNnf txdf ;dGjo u/L ;+o'Qm lj/f]wsf cGo sfo{qmdx¿ ;+rfng ug]{ /
– ;+o'Qm lj/f]wsf sfo{qmdx¿nfO{ ;xof]u k'Ug] u/L /fhgLlts bnx¿n] cfkm\gf 5'§} sfo{qmdx¿ ;+rfng ug]{ .
g]kfnL sf+u|];sf >L an axfb'/ /fO{
g]=s=kf= -Pdfn]_sf >L emngfy vgfn
g]=sf= -k|hftflGqs_sf >L laho s'df/ uR5bf/
hgdf]rf{ g]kfnsf >L lrq axfb'/ cfn]
g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbL b]jL_sf >L e/t ljdn ofbj @)^!÷!@÷!
k'gu{7gsf] Ph]G8fdf s]xL ;'emfj
–k|bLk g]kfn
lgjt{dfg k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pafn] ;~rf/ hut\k|lt kf]Vg'ePsf] cfqmf]znfO{ cIf/; ;dy{g ug{ g;lsP klg To;leqsf] kL8fnfO{ vf;u/]/ kqsfl/tfsf] If]qn] cfTd;ft ug'{k5{ . k|hftGqdf dfG5]n] af]Ng kfp“y], klqsfn] 5fKg kfp“y] . :jtGq ljrf/sf] cledt kf7ssf nflu ?lrs/ x'GYof] . cvaf/x¿ a9L laqmL x'Gy] . cfly{s ultlalw a9\Yof] .
t/, df3 !( ut]kl5 nfu]sf] ;+s6sfnsf] ah|n] kqsfl/tfdfly g} ;a}eGbf 7"nf] df/ xfGof] . d"bf{ 5f]Kg] sfqfh:tf eP 7"nf gfd rn]sf cvaf/x¿ . d'Ssf vfP/ 3fOt] eP/ alS;ª l/ªaf6 cf]ln{Psf x?jf v]nf8Lh:tf eP ;fKtflxs cvaf/x¿ . k|hftGq x'“bf s'g dg'jfn] sNkgf u/]sf] lyof] of] b'u{tLsf] †
clxn] cIf/x¿sf] d'v y'lgPsf] 5 / l;Ëf] g]kfn;“u} o;sf lxtlrGtsx¿ d'n'sdf k|hftflGqs k|lqmof, k|hftflGqs k|0ffnLsf] k'ga{xfnL xf];\ eg]/ ;a};“u lgj]bg ul//x]sf 5g\ . of] hl6n 38Ld} g]skf -Pdfn]_sf g]tfx¿ cfºgf] kf6L{sf] k'gu{7g / k'g;{+/rgfsf] s'/f ug{ yfn]sf 5g\ . leq slt sfd ePsf] 5, Tof] s;}nfO{ yfxf 5}g– xNnf eg] hd]/} rn]sf] 5 . xNnfn] k'gu{7g / k'g;{+/rgfsf] sfd ;DkGg ub}{g . Pdfn] kf6L{leqsf] k+lQmn] o;nfO{ xNnflt/ gnu]/ ;fy{s Pjd\ cu|udgsf] lbzf af]s]sf] kl/0ffd b]cf];\ eGg] ;a}sf] rfxgf 5 .
g]tfx¿n] kof{Kt u[xsfo{ ul//x]sf xf]nfg\, ca eljiodf Pp6f gf}nf] cfzfsf] ;~rf/ af]s]/ g]skf -Pdfn]_n] /fhgLlts cfGbf]ngsf] g]t[Tj u/f];\ eg]/ klg ;a}n] z'esfdgf lbO/x]sf 5g\ .
t/, of] k'gu{7gsf] s'/f ubf{ klxn] Pp6f uDeL/ s'/fk|lt ;a}sf] Wofg hfg'k5{ . k'gu{7gsf] cfjZostf lsg / s;/L af]w eof] < ;d:of l;4fGtdf xf] ls gLltdf xf] < ;d:of ljrf/ / Jojxf/sf] a]d]ndf kf] b]lvPsf] xf] ls † s] sf/0fn] jt{dfgsf] g]t[Tjsf af/]df k|Zgx¿ p7fOP < ljz]if u/]/ @)%# ;fnkl5 xfd|f] kf6L{n] of t cfºg} lgisif{x¿k|lt c;kmn x'g'k/]sf] 5 of xfdL cwktgsf] bnbndf hflsPsf 5f}+ eGg] c;Gt'i6 :j/n] 5/kl:6g] df}sf kfPsf] 5 . o:tf] lsg eof] < o;sf] ;dLIff gu/L xfdL k'gu{7g / k'gM;+of]hgsf] k|lqmoflt/ hfg} ;Sb}gf}“ . k6s–k6s ;/sf/df ;fd]n x'g] s'/fn] xfdLnfO{ slt lbof], To;n] xfd|f] :jTj slt vf];]/ lnof] < g]tfx¿ ;'ljwfef]uL eP eGg] ;:tf] l6Kk0fLnfO{ Wofg lbP/ d}n] of] k|;Ë p7fPsf] xf]Og . xfdLn] /fHo ;+/rgfleqsf] ;Qf / ;/sf/aLrsf] e]bnfO{ slt xb;Dd a'em\g ;Sof}“ eg]/} d}n] of] k|Zg p7fPsf] x'“ .
c¿n] slt ufnL u/] eg]/ xfdLn] ;dLIff, k'gu{7g / k'gM;+of]hg ug]{ xf]Og . ufnL ug]{df xfd|f sfo{stf{, ;dy{s / z'e]R5'sx¿ dfq 5}gg\ . oxL df}sfdf g]skf -Pdfn]_nfO{ ;vfk kfg{ ;lsG5 ls eGg] rqmAo"xsf /rs klg Tof] eL8df ldl;Psf 5g\ . To;}n] c¿sf] l6Kk0fLaf6 k|efljt eP/ xfdL k'gu{7gsf] Ph]G8fdf k|j]z ug{;Sb}gf}“ . Tof] t xfd|f] cfTd:jLsf/f]lQm x'g'k5{ . c¿n] ;Qf];/fk u/]sf] s'/fnfO{ lal;{P/ xfdLn] s]xL s'/fdf cfºgf] dfGotf 5n{Ë kfg}{k5{ . xfdLn] sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ k|hftflGqs agfpg] k|oTg u/]sf lyof}“ kfrf“} dxflwj]zgdfkm{t . Tof] ;kmn eof] ls ePg < of] clxn]sf] ;jf{lws uDeL/ d'2f xf] . Psflt/ xfdLn] hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ xfd|f] sfo{qmd agfof}“ . 5}6f}“ dxflwj]zgdf To;nfO{ xfdLn] kf6L{sf] dfu{bz{s l;4fGt klg agfof}“ . t/, of] b; jif{sf] cjlwdf xfdLn] n]lggjfbL ;+u7gfTds l;4fGtnfO{ cfºgf] kf6L{ hLjgdf lg/Gt/tf lbO/x\of}“ . hgtfsf] ax'bnLo hgjfbn] cl3 ;f/]sf] v's'nf], k|hftGqfTds ;+u7gfTds cjwf/0ff / n]lggjfbL s7f]/ ;+u7gfTds l;4fGtsf aLrdf s'g} tfnd]n lyof] < clxn] xfdLn] o;sf] pQ/ lbg] a]nf cfPsf] 5 .
xfd|f] kf6L{n] kf“rf“} dxflwj]zgb]lv g} ;fj{lqs k|hftflGqs hLjg k|lqmofdf hf]8 lb“b} cfPsf] 5 . ;dfhsf nflu k"0f{ k|hftGqsf] dfu ug]{ xfd|f] /fhgLlts c8fg / hgjfbL s]Gb|Lotfsf] hLjg k4ltsf] dfu ug]{ xfd|f] kf6L{sf] ;+u7gfTds l;4fGtsf aLrdf s'g} lj/f]wfef; 5 ls 5}g < clxn] pQ/ vf]lh/x]sf] Pp6f k|Zg of] klg xf] .
g]kfnsf ;a} slDg:6 kf6L{x¿sf] cfwf/e"t rl/q eg]sf] h8tf xf] . xfdLn] dfq} To;nfO{ lrg]{ k|oTg u/]sf 5f“} . 7f]; kl/l:yltsf] 7f]; ljZn]if0f / pQm ljZn]if0fsf] cfwf/df gLlt / l;4fGtsf] kl/dfh{g eGg] dfS;{jfbL b[li6laGb'nfO{ g]kfndf kmut g]skf -Pdfn]_sf] wf/n] dfq} cfºgf] Jojxf/df ptfg{ ;s]sf] 5 . dbg e08f/Lsf] æhLjg l;4fGtsf nflu xf]Og, l;4fGt hLjgsf nflu xf]Æ eGg] jf:tljs ;Tosf] dd{nfO{ xfdLn] slt;Dd a'em\g ;Sof}“ < clxn] k'gu{7gsf] rrf{ ul//x]sf] a]nf xfdLn] o;sf] pQ/ klg vf]Hg'k5{ . lsgeg] clxn] klg /fhgLlts h8tfnfO{ lr/]/ hgtfsf] cfGbf]ng / g]kfnL ;dfhnfO{ cu|ult lbg] lhDdf xfd|} sf“wdf cfOk/]sf] 5 .
s] xfdLn] cfk"mnfO{ o'ufg's"n ¿kfGtl/t u/]sf 5f“} < clxn]sf] PSsfO;f}“ ztfAbLsf] o'u eg]sf] ;"rgfk|ljlwsf] o'u xf] . of] o'udf PsbnLo jf PstGqLo zf;g ;+ej 5}g . o:tf] cj:yfdf k|hftGqsf] s:tf] ¿ksf] xfdLn] kl/sNkgf u/]sf 5f“}“ < k'gu{7g / k'gM;+of]hgsf] rrf{ rNg yfn]sf] xfd|f] kf6L{sf] uGtJo sxf“ xf] < clxn] ;a} sfo{stf{x¿sf] dgdf v]Ng yfn]sf] k|Zg oxL xf] . xfdLn] ;dfj]zL k|hftGq, ;d'bfodf k|hftGqh:tf ljljwtfx¿nfO{ Pp6f 8fnf]df xfn]/ s]nfpg'k5{ . k|hftGq s;}n] lbP/ lbOg] bfg xf]Og, k|hftGq gful/ssf] g};lu{s clwsf/ xf] eGg] clGtd ;TonfO{ xfd|f] k'gu{7gdf s;/L ;dfj]z ul/G5 <
g]skf -Pdfn]_sf g]tf, sfo{stf{, ;dy{s, z'e]R5's, z'elrGtssf nflu klg cfx\jfg ug{ rfx]sf] x'“ d}n] . Pp6f kf6L{sf] lgdf{0f / To;sf] kl/:sf/ Psfw bh{g g]tfx¿af6 dfq ;+ej x'“b}g . km/flsnf] w/ftndf pleP/ ul/Psf] ax;sf cfwf/df kf6L{sf] hLjg / Jojxf/nfO{ cufl8 a9fpg ;lsPg eg] kf6L{n] Tof] km/flsnf] w/ftnsf] ;dy{g klg kfpg ;Sb}g .
xfdL Pp6f o:tf] kf6L{sf] kl/sNkgf u/f}“– hxf“ sf]xL 7"nf], sf]xL ;fgf] x'“b}g, hxf“ s;}sf] d'v v'nf / s;}sf] d'v aGwgdf x'“b}g, hxf“ hf];'s}n] klg cfk"mnfO{ sfdaf6} pTs[i6 ;fljt ug]{ k|oTg ul//xf];\, h;sf] lgi7f cfk"mn] 6]ls/x]sf] e'O“lt/ alu/x]sf] xf];\ .
k'gu{7gsf] ;fy{s kl/0ffd lgsfNg cfpg'xf];\ xfdL ;a} cfºgf] of]ubfgnfO{ ;dfj]z u/f}“ .
krf; jif{kl5 k'gM xg'dfg9f]sfdf
–sdn sf]O/fnf
s]xL ;docl3 k|hftGqdf klg e"ldut x'g] l:ylt cfp“5 eGg] ;f]r dgdf lyPg . df3 !(, @)^! df d]/f Ps hgf z'elrGtsn] laxfg ;f9] cf7 ah]lt/ kmf]g ug'{eof] / eGg'eof]– ……b; ah] zfxL 3f]if0ff x'“b}5 . ;ts{ /xg'xf]nf x} afa' †ÚÚ d}n] eg]+– æs]xL To:tf] ;'Gg'ePsf] 5 <Æ pxf“n] eGg'eof]– æs;}n] s]xL vf; t eg]sf] 5}g . t/, zfxL 3f]if0ff elgPsf] 5 . ;fjwfg eP/ /xg' g} 7Ls xf]nf eGg] ;f]r]/ kmf]g u/]sf] .Æ
pxf“ k'/fgf] dfG5] nuftf/ rfnL; jif{ ;/sf/L gf]s/L u/L l/6fo8{ eO;s]kl5 klg a]nfa]nf ljleGg c:yfoL lgo'lQmx¿ kfPsf] JolQmsf] o:tf] egfO ;'g]kl5 d uDeL/ eP“ . d 3/af6 aflx/ lg:s]/ km]l/ cvaf/sf] bf]sfgdf cfP“ . Toxf“ cvaf/ kl9/x]sf b'O{, tLg dfG5]x¿;“u æzfxL 3f]if0ffdf s] xf]nf <Æ eg]/ ;f]w]+ .
ætkfO{+ x/]s ;ftf cvjf/x¿df n]Vg] dfG5], tkfO{+nfO{ g} xfdLeGbf a9L cGbfh x'g'kg]{ xf] .Æ– Pshgfn] eGg'eof] . ToltQs}df ;fd'Gg] s'v'/fsf] yf]s / v'b|f Jofkf/ ug]{ xfd|f] kf6L{sf] ;dy{s dnfO{ b]v]/ cfpg'eof] / eGg'eof]–æcfh zfxL 3f]if0ff x'“b}5 eGb}5g\ . tkfO{+x¿nfO{ kqmg] t xf]Og <Æ
d s]xL af]lng“ . cl3 ev{/ 6]lnkmf]gdf JolQmut z'elrGtssf] ;fjwfg /xg] ;'emfj / clxn] kf6L{ ;dy{ssf] o:tf] v'nf cfz+sfn] d]/f] dgdf s'/f v]Ng yfNof] . klxn] g} z]/axfb'/ b]pjfsf] ;/sf/ hfg] s'/f cvjf/x¿n] gn]v]sf] xf]Og .
g]skf -Pdfn]_sf dGqLx¿sf] ;d]t ;xdltdf z]/axfb'/ b]pjf ;/sf/sf] lg0f{odf Ps jif{;Dd sf/0f gatfO{ y'Gg kfpg] cWofb]z cfPkl5 Pp6f c+u]|hL ;fKtflxsdf ;L=s]= nfnn] Pdfn]sf g]tfx¿ cfkm}+n] ;dy{g u/]sf] o:tf] sfg'g cGtu{t kqmfp kg{ ;S5g\ lsgeg] of] ;/sf/ hf“b}5 / k|Zg æolbÆ xf]Og æslxn]Æ eGg] dfq 5 eg]/ n]v]sf] klg k9]sf] lyP“ . s]z/h+u /fodfemL, k/z'gf/fo0f rf}w/L , ;lRrt zdz]/ / ;a}eGbf a9L Tolta]nf dGqL /x]sf df]xDdb df]xl;gn] sflt{sb]lv k6s–k6s of] ;/sf/nfO{ r'gfjsf] Dof08]6 5 / of] ;/sf/ uof] eg] of]eGbf s8f ;/sf/ cfp“5 eg]sf] klg k9]s} lyP“ . oL s'/fx¿ ;Demb} kms]{+ / rf“8} vfgf t}of/ ug{ eg]+ . d vfgf vf“b} /]l8of] ;'Gb} lyP“ . /fhfsf] ;Daf]wgsf] cfwf efud} ha tLg jif{nfO{ zf;g
cfkm\gf] xftdf lnPsf] ;'g]+, d}n] vfgf vfO;s]+ . laxfg} d}n] O/fssf] r'gfjdf /fd|} dtbfg ePsf] t/ g]kfndf tTsfn r'gfj gx'g] t'ngf ub}{ n]Vg] ljrf/ u/L n]v n]Vg ;'¿ u/]sf] lyP“ . b'O{ k]h hlt n]lvPsf] Tof] n]v, 8«c/af6 To; ;do ePe/sf] ;f9] 5 xhf/ hlt ¿lkof“ / yk Pp6f kfOhfdf klg Jofudf xfn]+ . k|bLk g]kfnsf] 6]lnkmf]g gDa/ l6k]/ uf]hLdf /fv]+ . cfdfn] Pslbg cufl8 g} 3/fo;L sfuh u0f]z/fhhLsxf“ k'¥ofpg eGg'ePsf] lyof] . d cfdf;“u Tof] lnP/ u0f]z/fhhLsxf“ hfG5' eg]/ lx+8] . 6}S;Lsf] /]l8of]df klg zfxL 3f]if0ff g} nflu/x]sf] lyof] . 6}S;L cgfdgu/ k'Ubf zfxL 3f]if0ff ;lsof] . af6f]df k|z:t k|x/Lx¿ t}gfy lyP . d u0f]z/fhhLsxf“ k'Ubf pxf“ ;jf]{Rr cbfnt hfg tof/ x'g'x'GYof] . pxf“n] eGg'eof]–æd cbfnt uP/ t'¿Gt} vfgf vfg cfp“5' . d gcfpGh]n a;L /fVg';\ .Æ pxf“n] 6]a'ndf OlGb/f ufGwLsf] ;lrj /x]sf kL;L Pn]sh]08/sf] lstfa k9\b} ug'{;\ eGg'eof] / lx+8\g'eof] . d}n] xfnva/ a'em\g kmf]g ug]{ k|of; u/]+ . t/ 6]lnkmf]g 8]8 lyof] . lgd{nfn] of] 6]lnkmf]g lalu|of] xf]nf eg]/ csf]{ 6]lnkmf]g 6«fO{ ubf{ Tof] klg rn]g . cIfon] df]afOn nufp“bf Tof] klg rn]g . ca d]/f] lbdfudf æs6ckm k|md b jN8{Æ -;+;f/;“u ;~rf/ sfl6of]_ eGg] zAbx¿ v]Ng yfn] . cIfo kqsf/ klg x'“bf pgn] eg]+ –æd}n] lxh} ;f7Lj6f uf8Lx¿ /]8L /flvPsf] ;'g]sf] lyP“ .Æ
s]xL a]/df u0f]z/fhhL ;jf]{Rr cbfntaf6 cfpg'eof] . pxf“n] cd[t af]x/f k'ln; 3]/fdf k/]sf] s'/f cbfntdf s;}n] ;'gfPsf] atfpg'eof] .
Tolts}df Pp6f :jL; / pgsL g]kfnL kTgL u0f]z/fhhLsxf“ cfOk'u] . Tof] g]kfnL kTgL ePsf] :jL6\h/Nof08sf] gful/sn] /fd|/L g]kfnL af]Ng hfGg] x'“bf pgn] g]kfnLd} ;f]w] –æxfdLx¿sf] cfh kf]v/f hfg] l6s6 5 . s] xfdLx¿ hfg ;sf}+nf < u0f]z/fhhLn] eGg'eof]–ælsg ghfg] < ljb]zLx¿sf] lx+88'n t aGb gxf]nf .Æ
pgLx¿ uPkl5 d}n] eg]+ –æ;a} 6]lnkmf]gx¿;d]t sfl6Psf] 5 . d s'g} ;'/lIft 7fp“df k'Ug' g} 7Ls xf]nf .Æ
u0f]z/fhhLn] xf“:b} eGg'eof]–ækm]l/ ;'/lIft 7fp“ eg]/ Ol08of rflx+ ghfg'xf]nf .Æ
d}n] eg]+–æ@)!& ;fnkl5 5 ;ft jif{ Ol08of lgjf{;gdf a;]/ cfPsf] cg'ej 5 d;“u . d sf7df8f}+df g} ;'/lIft /xg ;S5' .Æ d}n] km]l/ eg]+–æca d lx+8\5' .Æ u0f]z/fhhLn] eGg'eof]–æxf]Og cfh d tkfO{+nfO{ d]/f] uf8Ld} k'¥ofp“5' .Æ
pxf“n] 8«fOe/nfO{ uf8L lgsfNg eGg'eof] . ;8sdf 7fp“7fp“ k|x/L 8km\kmfx¿ t}gfy lyP . d}n] dgdg} ;f]r]+ . u0f]z/fhhLn] cfkm} k'¥ofp“5' eg]sf] sf/0f sxL+ d PSn} kqmfp k/]+ eg] cfdf / c¿ s;}nfO{ yfxf klg gx'g ;S5 eg]/ xf]nf . d}n] Ps 7fp“ k'u]kl5 uf8L /f]Sg eg]+ / k/sf] Pp6f 3/ b]vfp“b} Tot} hfG5' eg]+ . pxf“n] uf8L gkmsf{O{ ;f]em} :joDe"lt/ nfg 8«fOe/nfO{ eGg'eof] . xfdLx¿ 5'l§Pkl5 8]9;o hlt sbd lx+8]/ ;'/lIft 3/df k|j]z u/]+ . Toxf“ d}n] uf]s0f{ lji6sf] 8]/fdf cnucnu ;do b'O{k6s 5fkf dfl/Psf] t/ pxf“ km]nf gkbf{ c¿nfO{ kqm]/ nluPsf] s'/f ;'g]+ . ToxL+ /x“bf 6«flGh:6/df dfwj g]kfnn] aLaL;Ldf o; 36gfnfO{ …s"Ú eg]/ eT;{gf u/]sf] klg ;'g]+ .
s}of}+ g]tfx¿ gh/aGb / y'gfdf k/]sf] ;dfrf/ lyof] . Pp6f ;fKtflxsdf km/f/ JolQmx¿sf] ln:6df cfkm\gf] gfd klg b]v]+ . t/ km]l/ e"ldut ¿kn] s]Gb|Lo sld6Lsf] a}7s a;]sf] / h]=Pg= vgfn ;+of]hs agfOg'ePsf] ;dfrf/ klg k9]+ . d lj:tf/}lj:tf/} aflx/ lx+88'n ug{ yfn]+ . kf6L{ clkm;df klg hfg yfn]+ . o;}aLr …a'wjf/Údf Pp6f n]v klg n]v]+ . sfzLgfy clwsf/Ln] kmfu'g !( ut] h]=Pg=;“u s]xL s]Gb|Lo sld6L ;b:ox¿sf] e]6 ldnfOPsf] 5 egL ;"lrt ug'{eof] .
o;/L df3 !( ut]sf] zfxL 3f]if0ff / kf6L{sf] cGt/kf6L{ lgb]{zg -ckflg_ kl9;s]kl5 dfq d kf6L{sf] s'g} a}7sdf ;fd]n x'“b} lyP“ . xfdLnfO{ Pp6f sd/]8sf] 7]ufgf lbOPsf] lyof] . t/ s;}n] klxn] Tof] 3/ b]v]sf] lyPg . d}n] bz–afx| jif{ cl3 pxf“sf] k'/fgf] 3/df Pp6f ;]G6«n sld6L a}7sdf efu lnPsf] ofb lyof] . Tof] 3/df k'Ubf yfxf eof] ls bfh'efOx¿ leGbf] eO{ pxf“ s]xL j/} gof“ 3/ agfO{ a:g'x'“bf] /x]5 . xfdLx¿ Tof] 3/df k'Uof}+ . t/ Tof] 3/ klg l;km{ Pp6f 6«flGh6 KjfOG6 /x]5 . Toxf“ xfdLx¿ cf7hgf ci6nIdL zfSo, sfzLgfy clwsf/L, s]bf/ Gof}kfg], jfr:klt b]jsf]6f, u'¿ a/fn / b]j/fh l3ld/] k'u]sf lyof}+ . Toxf“af6 Pshgf 3/ b]Vg] df]6/;fOsndf cufl8 / xfdLx¿ b'O{j6f 6}S;Ldf kl5 nfUb} h]=Pg= a;]sf] 3/5]p k'¥ofOof}+ . 6}S;Lx¿ uPkl5 xfdLnfO{ glhs}sf] csf]{ 3/df nluof] . ljleGg ljifox¿df h]=Pg=n] ;lj:tf/ atfpg'eof] . pxf“n] xfdLx¿nfO{ of] klg atfpg'eof] ls gh/aGbdf /xg'ePsf dxf;lrj dfwj g]kfnn] pxf“nfO{ ;+of]hseGbf klg sfo{jfxs dxf;lrj x'g] ;'emfj k7fpg'ePsf] /x]5 . cfhsn s'g} s'g} cvjf/n] h]=Pg= vgfn sfo{jfxs dxf;lrj agfOg'ePsf] s'/fnfO{ dxf;lrjsf] dg;fosf lj¿4 egL k|rf/ u/]sf] b]Vbf xf“;f] nflu/x]5 .
kmfu'g !( ut]sf] e]63f6df h]=Pg= -Tolta]nf s]Gb|Lo sld6Lsf ;+of]hs_ n] …@! ut] ;'vfgLsf ;lxbx¿sf] ;Demgf lbj; dgfpg] sfo{qmd kf6L{n] /fv]sf] 5 . tkfO{+nfO{ s'g} c;lhnf] 5}g eg] To;lbg tkfO{+n] g]t[Tj ubf{ /fd|f] xf]nf eGg] nfu]sf] 5Ú eGg'eof] . d}n] lagfs'g} b'ljwf Tof] ;'emfj ;xif{ :jLsf/ ub}{ eg]+ –ædnfO{ c;lhnf] xf]Og /fd|f] x'G5 . d Psbd tof/ 5' .Æ
h]=Pg=n] eGg'eof]–æTo;f] eP tkfO{+nfO{ Tof] sfo{qmdsf] ;DaGwdf sd/]8x¿n] ;Dks{ ug'{x'g]5 .Æ
csf]{ lbg cyf{t\ @) ut] dnfO{ z+s/ kf]v/]nn] kmf]g ug'{ x'“bf d 3/df lyOg“ . t/ cfPkl5 sn/cfO8Ldf gDa/ x]/L kmf]g u/]+ . pxf“n] @! ut] k'Ug] Pp6f 7]ufgf lbg'eof] . t/ km]l/ /ftL of]u]z e§/fO{sf] kmf]g cfof] / Pp6f vf; 7fp“df k'Ug] / Toxf“af6 km]l/ cGoq nlug] s'/f atfpg'eof] . d Tof] 7fp“df eg]sf] ;doeGbf klg b'O{ 306f cl3 g} k'u]+ . hLjg/fd >]i7 Toxf“ k'Ug' eP/ c;gs} k5fl8 Pp6f 3/df k'¥ofpg'eof] . ca dnfO{ PSn} eP klg sfo{qmd ynf] c;g k'Ugaf6 s;}u/L k|x/Ln] /f]Sg g;Sg] Uof/]06L eof] . of]u]z e§/fO{ klg Toxf“ cfOk'Ug'eof] . lxhf] /ftL cyf{t\ kmfu'g @) ut] pxf“ a:g] 7fp“ 5fkf dfl/P5 t/ pxf“ To;avt Toxf“ gx'“bf kg'{ ePg5 .
To; 3/df klg b'O{ 306feGbf a9L a;]kl5 7Ls rf/ ah] tf]lsPsf] ;dodf d c;grf]sdf lg:s]+ . Toxf“ d}n] d'lQm ;dfhsf dxf;lrj hLt' uf}tdnfO{ b]v]+ . d}n] kf6L{sf] em08f lems]+ / xfdLx¿n] gf/f nufpg yfNof}+ . t/ slt l56f] k|x/L Eofg cfOk'Uof] / d / hLt' uf}td b'j}nfO{ k|x/Lx¿n] Eofgdf sf]r] . Eofgleq x]5'{ t klxn]sf g'jfsf]6sf ;f+;b /fh]Gb| nf]xgL cufl8 g} kqmfp u/L /flvg'ePsf] /x]5 . xfdLnfO{ ljzfnahf/sf] k|x/L sfof{nodf k'¥ofOof] . Toxf“ klxn] g} kqmfp ul/g'ePsf cg]/f:jljo'sf dxf;lrj 7fs'/ u}/] / s]Gb|Lo ;b:o hgs/fh cj:yL x'g'x'GYof] . ;f“em k/]kl5 xfdLnfO{ /fhwfgL lhNnf sf7df8f}+sf ck/fwLx¿ kqm]/ /flvg] 7fp“ xg'dfg9f]sf k'¥ofOof] . /fhwfgLsf ks]6df/, rf]/, 8f“sf, nfu" cf}ifwsf sf/f]jf/L, 7u, sLt]{ hfn;fh, anfTsf/L, xTof ug]{ / cGo h3Go ck/fw ug]{x¿sf] eL8ef8 ePsf] c“Wof/f] kmf]xf]/ / s'6lk6 u/L s]/sf/ ug]{ 7fp“df xfdL /fhgLlts cfGbf]ng ug]{ / ljBfyL{x¿nfO{ klg k'¥ofp“bf lgs} l/; pl7/fv]sf] lyof] .
t/ xg'dfg 9f]sfsf] lx/f;tleq k'u]kl5 d ;Dem“b} uP“–lj=;+= @)!! ;fndf ;f]¥x jif{sf] pd]/df lqrGb| sn]hdf k9\bf Tolta]nfsf] sfg'gsf] wf/f * -s_ sf] k|ltaGw tf]8\b} h'n'; k|bz{g u/]sf]df oxL xg'dfg 9f]sfdf Ps/ft /fvL ef]lnkN6 gVv'h]n rnfg ul/Psf] lyof] .
d cfkm\gf] ;f]x| jif{sf] pd]/sf] ljBfyL{ 5“bfsf] klxnf] h]n ofqf ;Dem“b} uP“ . dnfO{ dgdg} ua{ nfUb} uof] ls @)!! ;fnsf] krf; jif{kl5 @)^! ;fndf dnfO{ km]l/ kqmfp u/]/ ToxL xg'dfg9f]sf g} k'¥ofOP5 . o;k6s xg'dfg9f]sfsf] bf];|f] y'gfn] cgfof; @)!! b]lv @)^! sf] cfwf ztfAbLsf] aLrdf Pp6f /]s8{ sfod u/]5 .
b]ze/ ;+o'Qm cfGbf]ngsf] Hjf/
sf7df8f}+ . zfxL 3f]if0ffsf lj?4 kf“r bnn] 3f]if0ff u/]sf] ;+o'Qm cfGbf]ng b]zJofkL lj:tfl/t ePsf] 5 . o; qmddf ;f]daf/ ;f+;b, k"j{dGqLnufot xhf/eGbf a9L /fhgLlts sfo{stf{x¿ kqmfp k/]sf] bnx¿n] hgfPsf 5g\ .
uPsf] kmfu'g !% ut] g]skf -Pdfn]_, g]kfnL sf+u|];, g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_, hgdf]rf{ g]kfn / g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_n] k"0f{ k|hftGqsf nflu ;+o'Qm cfGbf]ngsf] 3f]if0ff u/]sf lyP . To;otf uPsf] @% ut] b]zJofkL k|bz{g ePsf] lyof] . cl3Nnf] k6seGbf qmdzM cfGbf]ngdf hg;xeflutf a9]sf] b]lvPsf] 5 . r}t ! ut] cfGbf]ngdf pNn]vgLo hg;xeflutf /x]sf] lyof] .
sf7df8f}+ M r}t ! ut]sf] k|bz{gdf g]skf -Pdfn]_ / g]kfnL sf+u|];sf jof]a[4 g]tfx¿n] g]t[Tj ug'{ePsf] lyof] . /fli6«o;efsf axfnjfnf ;b:o;d]t /xg'ePsf g]tfx¿ kf6L{sf] em08f;lxt k"0f{ k|hftGqsf] dfu ub}{ ck/fx\g rf/ ah] c;gsf] ;8sdf lgl:sg'ePsf] lyof] . k|bz{gdf x:tIf]k u/L k|x/Ln] Pdfn] s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ ;ldltsf ;b:o Pj+ ;f+;båo dx]zdl0f bLlIft / jL/axfb'/ l;+x, ckb:y ;/sf/sf ;xfosdGqL tyf ;f+;b nfnaxfb'/ ljZjsdf{, k"j{;f+;b Pj+ Pdfn]sf s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ ;ldlt ;b:o jL/axfb'/ nfdfnufotnfO{ lu/km\tf/ u/]sf] 5 . o;}u/L g]kfnL sf+u|];sf jof]a[4 g]tf tyf ;f+;b anaxfb'/ /fO{ / k|hftflGqs sf+u|];sf ;f+;b cSsnaxfb'/ lji6nfO{ klg k|x/Ln] ;f]xL k|bz{gaf6 kqmfp u/]sf] 5 . k|bz{gaf6 k|x/Ln] Pdfn] sf7df8f}+ lhNnf sld6L ;b:o s]zj kf]v/]n, eQmk'/ lhNnf sld6L ;b:o u0f]zaxfb'/ vqL / arg b]phf, k|/fo';+3 nlntk'/ gu/ sld6L ;b:o cAb'n vfgnufotnfO{ klg lu/km\tf/ u/]sf] lyof] .
hgsk'/ M kf“r bnsf] cfGbf]ng ;'? ePb]lv ;a}eGbf a9L /fhgLlts sfo{stf{ hgsk'/df kqmfp k/]sf 5g\ . k|x/Ln] ;f]daf/ dfq} kf“r ;oeGbf a9L g]tf, sfo{stf{nfO{ lu/km\tf/ u/]sf] 5 . k|x/Ln] cg'dfg u/]eGbf a9L ;xeflutfsf sf/0f lgwf{l/t ;jf/L ;fwgn] gk'Ubf af6f]df u'l8/x]sf kmf]xf]/ p7fpg] 6\ofS6/df ;d]t k|bz{gsf/Lx¿nfO{ sf]lrPsf] lyof] .
lu/km\tf/ x'g]df g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo sld6Lsf j}slNks ;b:o /Tg]Zj/ uf]Ot, k"j{;f+;bx¿ of]ugf/fo0f ofbj, cfgGbk|;fb 9'+ufgf, :d[ltgf/fo0f rf}w/L, lzjwf/L ofbjnufotsf g]tfx¿
x'g'x'G5 . o;}u/L Pdfn] c~rn ;dGjo sld6L ;b:ox¿ dgf]h v8\sf / /fdrl/q ;fx, lhNnf sld6L ;b:ox¿ ef]nf ;fx, >Ls[i0f ofbj, xl/gf/fo0f dxtf], 6+s a/fn, /fd/tg ofbj, /fdrGb| kl08t, k]|dgf/fo0f >]i7, zf/bf emf, pld{nfb]jL ;fx, s[i0fs'df/ emf, nfnafa' d08n, /fdgf/fo0f ;xgL, cg]/f:jljo'sf s]Gb|Lo ;b:o ;'wL/s'df/ ;fx, k|/fo';+3sf lhNnf cWoIf nIdLgf/fo0f ofbj, ;b:o ;gt ;'j]bLnufot x'g'x'G5 . lu/km\tf/dWo] %! g]tf, sfo{stf{nfO{ y'g'jf k'hL{ lbOPsf] ;xsdL{ xl/k|;fb kf}8]nn] hgfPsf 5g\ . hgsk'/df uPsf] kmfu'g @% ut]sf] k|bz{gaf6 klg 8]9 ;oeGbf a9L /fhgLlts sfo{stf{x¿nfO{ lu/km\tf/ ul/Psf] lyof] .
lrtjg M zfxL sbdkl5 lrtjgdf k|bz{g / lu/km\tf/L tLj| ag]sf] 5 . r}t ! ut]sf] k|bz{gdf x:tIf]k u/L k|x/Ln] Jofks w/ks8 u/]sf] 5 . Pdfn] gf/fo0fL c~rn sld6L ;b:o Pj+ k"j{;f+;b hfu[tk|;fb e]6jfn, k"j{lhlj; ;efklt s[i0fnfn ;fksf]6f, Pdfn] lhNnf sld6L ;b:ox¿ t]h]Gb| v8\sf / s[i0f ;fksf]6f, sf+u|]; sfo{stf{ z'/jL/ kf]v/]n, /fdz/0f s'“j/nufot lu/km\tf/ x'g'ePsf] 5 . kmfu'g @% ut] lu/km\tf/ k|ef a/fn / ;fljqL af]u6LnfO{ k|x/Ln] cem} l/xf u/]sf] 5}g .
x]6f}+8f M k"0f{ k|hftGqsf nflu kf“r bnn] ;'? u/]sf] cfGbf]ngsf qmddf x]6f}+8fsf k"j{;f+;b lj/f]w vltj8f, x]6f}+8f gu/kflnsfsf k"j{d]o/ tyf g]kfn gu/kflnsf ;+3sf cWoIf 8f]/dl0f kf}8]n, g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_sf lhNnf ;efklt /fdrGb| cof{n …dfOsnÚnufot kGw| hgf g]tf, sfo{stf{nfO{ k|x/Ln] lu/km\tf/ u/]sf] 5 . lu/km\tf/ x'g]x¿df Pdfn]sf gu/;lrj O{Zj/L Gof}kfg], sfo{stf{x¿ xl/ kl08t, /fds[i0f >]i7, gj/fh ;'j]bL, s]zj kf7s, dfgaxfb'/ :ofª\tfª / b]j/fh l/dfn, sf+u|];sf ej;fu/ >]i7, cd[tnfn >]i7nufot x'g'x'G5 .
emfkfM emfkfdf k|bz{gsf/Ldfly x:tIf]k u/L k|x/Ln] cf7 hgfnfO{ lu/km\tf/ ug'{sf ;fy} kf“r hgfnfO{ uDeL/ 3fOt] agfPsf] 5 . Pdfn]sf k"j{;f+;b k'ik kf]v/]n, sf+u|];sf sfo{stf{x¿ b]jdfg y]j], zzLsnf 9sfn lu/km\tf/Ldf kg'{ePsf] 5 eg] clvn g]kfn ls;fg ;+3sf s]Gb|Lo pkfWoIf Pj+ Pdfn]sf s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ b]jL j/fn, Pdfn] sfo{stf{x¿ v8\u k|;fO{+, no l;jfsf]6L / e/t ;'Ajf uDeL/ 3fOt] x'g'ePsf] 5 .
8f]6L M k"0f{ k|hftGqsf] dfu ub}{ ;8sdf lgl:sPsf /fli6«o;efsf ;b:o df]xgaxfb'/ jd, Pdfn] lhNnf sld6L ;lrj xs{axfb'/ l;+x, lhNnf sld6L ;b:o b]jaxfb'/ v8\sf, uf}/L cf]nL, sf+u|];sf lhNnf ;efklt o1/fh kf7s, k"j{lhlj; ;efklt e/t v8\sf, /fd /f]sfof, /fdk|;fb pkfWofo, xl/zrGb| pkfWofo, 8d? pkfWofonufot lu/km\tf/ x'g'ePsf] 5 eg] nf7Lrfh{ u/]/ k|x/Ln] /d]z dNn, O{Gb| ef6 / g/]z cfn]nfO{ 3fOt] agfPsf] 5 .
bfª M k|bz{gdf plqPsf g]tf, sfo{stf{n] bfªdf sf]0f;ef;d]t ;DkGg u/]sf 5g\ . Pdfn] lhNnf sld6L ;b:o d]6dl0f rf}w/L / zDe' uf}tdn] ;b/d'sfd 3f]/fxLdf cfof]lht sf]0f;efnfO{ ;Daf]wg u/]kl5 pxf“x¿sf ;fy} w/daxfb'/ a}/fuL, bfdf]b/ clwsf/L, s]zj Gof}kfg], b]jL kf]v/]n, jf;'b]j ljs / z/b clwsf/L, sf+u|];sf dbg /l;s, lgd{n Gof}kfg]nufotnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 .
kfNkf M kfNkfdf k"0f{ k|hftGqsf] dfu ug]{ Ps bh{geGbf a9L sfo{stf{nfO{ k|x/Ln] lu/km\tf/ u/]sf] 5 . Pdfn] lhNnf sld6L ;b:ox¿ n]vgfy kf]v/]n, gf/fo0f hL;L / df]xg 9sfn, sf+u|];sf b]j/fh 9sfn, k|hftflGqs sf+u|];sf uf]ljGb kf]v/]n / hgdf]rf{sf /fdaxfb'/ a'9fnufotnfO{ lu/km\tf/ ul/Psf] 5 .
b}n]v M :yfgLo u0f]zrf]saf6 lgl:sPsf] k|bz{gdfly x:tIf]k u/L k|x/Ln] rf/ /fhgLlts sfo{stf{nfO{ lu/km\tf/ u/]sf] 5 . Pdfn] lhNnf sld6L ;b:o /fhaxfb'/ a'9f / gu]Gb|axfb'/ lji6, k|hftflGqs sf+u|];sf k|]dk|sfz zfxL / hgdf]rf{sf /+unfn tfdfªnfO{ k|x/Ln] lu/km\tf/ u/]sf] lyof] .
g]kfnuGh M k|bz{gk"j{ g} x:tIf]k u/L k|x/Ln] Pdfn] sfo{stf{x¿ rqmaxfb'/ s];L, g}gf /f]sf, ;GtjL/ ;'gf/nufot cf7 hgfnfO{ lu/km\tf/ u/]sf] 5 .
kf]v/f M df3 !( kl5 k|foM ;a} cfGbf]ngdf pNn]Vo of]ubfg lb“b} cfPsf] kf]v/fdf ;d"xdf af“l8Psf sfo{stf{x¿n] 8]9 bh{g 7fp“af6 58\s] h'n'; lgsfn]sf lyP . kf]v/f pkdxfgu/kflnsfsf !@ / n]vgfy gu/kflnsfsf 5 7fp“af6 Pp6} ;dodf h'n'; lgsflnPsf] lyof] . h'n';df x:tIf]k u/L Pdfn] sfo{stf{ wgaxfb'/ g]kfnL, s]bf/ clwsf/Lnufot cf7hgfnfO{ lu/km\tf/ ul/Psf] 5 . o;cl3 kqmfp k/]sf Pdfn]sf g]tfx¿ /jLGb| clwsf/L, >Lgfy a/fn, dfgaxfb'/ hL;L, /fhLj kxf/L cem;Dd y'gfd} x'g'x'G5 .
hn]Zj/ M hn]Zj/df r}t ! ut] cfof]lht k|bz{gdf x:tIf]k u/L k|x/Ln] Pdfn] c~rn sld6L ;b:o u0f]z g]kfnL, lhNnf sld6L ;b:ox¿ sflnrGb| ;fx / bLkgf/fo0f ;fxnufotnfO{ lu/km\tf/ u/]sf] 5 .
k|x/LnfO{ 5Sofp“b} k|foM ;a} lhNnfdf h'n';, sfnf] em08f k|bz{g / sf]0f;efx¿ ePsf] ;drf/ k|fKt ePsf 5g\ . k;f{sf] jL/uGh pkdxfgu/kflnsfsf tLg 7fp“af6 58\s] h'n'; lgl:sPsf] lyof] eg] jf/fsf] hLtk'/af6 lgl:sPsf] h'n';n] gu/ kl/qmdf u/]sf] lyof] . Ko"7fgsf] dR5Ldf ul/Psf] k|bz{gkl5 cfof]lht sf]0f;efnfO{ Pdfn] /fKtL c~rn sld6L ;b:o /d]z /fhe08f/Ln] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
sfe|]sf] ag]kfdf gu/ kl/qmdf kl5 ePsf] sf]0f;efnfO{ Pdfn] lhNnf sld6L ;b:o eLd Gof}kfg]n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . lj/f6gu/sf b'O{ 7fp“af6 58\s] h'n'; lgl:sPsf lyP . sf:sL, ;Nofg / s}nfnLdf klg h'n'; k|bz{g tyf sf]0f;efx¿ ePsf 5g\ . l;Gw'kfNrf]ssf ufp“x¿df zfxL 3f]if0ffsf lj?4 jfn k]lG6ª / d;fn h'n'; ul/Psf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . Toxf“ Pdfn]n] cfkm\gf :yfgLo sld6Lx¿sf] a}7s / e]nfx¿ ul//x]sf] atfPsf] 5 .
k|x/Ln] ¿kGb]xLsf Pdfn] lhNnf sld6L ;b:o lzj ;'j]bL / e}/xjf gu/ sld6L ;lrj lxt/fh kGyLnfO{ d+unaf/ laxfg lu/km\tf/ u/]sf] 5 .
h]g]efdf kf08]nfO{ ¥ofv¥ofVtL
sf7df8f}+ . h]g]efdf lxhf]b]lv ;'? ePsf] /fi6«;+3Lo dfgjclwsf/ cfof]usf] ^! cf}+ dxf;efdf g]kfnsf] lau“|bf] dfgjclwsf/sf] cj:Yffn] k|fyldstf kfpg] ePsf] 5 . k|]; / gful/s :jtGqtf ckx/0f ePsf] cj:yfdf cGt/f{li6«o ;d'bfon] g]kfnnfO{ s73/fdf pEofpg] ePsf] 5 .
dxf;efdf efu lng hfg'ePsf k//fi6«dGqL /d]zgfy kf08]n] g]kfnsf] dfgjclwsf/sf] l:yltsf af/]df cGt/f{li6«o ;d'bfosf] cf“vfdf 5f/f] xfNg] k|of; ul//xg'ePsf] 5 . t/, :jL6\h/NofG8sf] ;/sf/n] g]kfnsf] dfgjclwsf/sf af/]df cf}krfl/s ¿kd} cfkm\gf] s'/f /fVg] wf/0ff ;fj{hlgs u/]sf] 5 . /fhgLlts cj:yfdf ;'wf/ geP;Dd dfgjclwsf/sf] l:ylt g;'lw|g] wf/0ff bf]xf]¥ofp“b} :jL6\h/NofG8n] To;sf nflu bafa lbg] atfPsf] 5 .
dxf;ef ;'? x'g'cl3 s]xL g]tfx¿nfO{ 5f]8]/ cGt/f{li6«o ;d'bfonfO{ em'Sofpg] k|of; ;/sf/n] u/]sf] lyof] . t/, dfwjs'df/ g]kfn, lul/hfk|;fb sf]O/fnfh:tf d'Vo /fhgLlts bnsf zLif{:y g]tfx¿ gh/aGbdf /x]s} cj:yfdf cGt/f{li6«o ;d'bfon] gkTofPkl5 dGqL kf08] lanvaGbdf kg'{ePsf] 5 . ;/sf/L ;~rf/ dfWoddfkm{t d'n'sdf k|hftGq / dfgjclwsf/ /x]sf] e|d 5g{ l;kfn' kf08] h]g]ef k'u]/ eg] To; cleofgdf k"0f{tM c;kmn x'g] ;Defjgf b]lvPsf] 5 . /fhb"tfaf; / cGt/f{li6«o ;~rf/dfWoddfkm{t g]kfnsf] l:yltsf af/]df cBfjlws hfgsf/L eO/x]sfn] tL d'n'sx¿n] g]kfnsf] s'/f kTofpg] cj:yf g/x]sf] ;"qx¿n] atfPsf 5g\ . dfcf]jfbL åGåsf sf/0f sxfnLnfUbf] aGb} uPsf] dfgjclwsf/sf] l:ylt df3 !( sf] zfxL sbdkl5 emg} bogLo aGb} uPsf] 5 .
g]kfnsf] k|hftGqsf] kIfdf cfjfh p7fp“b} cfPsf ef/t, cd]l/sf, a]nfot, 8]gdfs{, :jL6\h/NofG8h:tf d'n'ssf] /fi6«;+3Lo dfgjclwsf/ cfof]usf] ;f] dxf;efdf pNn]vgLo e"ldsf x'g] u/]sf] 5 . To;n] klg dGqL kf08]nfO{ yk cK7\of/f]df kf/]sf] 5 . ef/tnfO{ …slGeG;Ú ug{ cl3Nnf] ;ftf ef/t k'Ug'ePsf dGqL kf08] g]kfndf l5§} k|hftGq k'ga{xfnL ul/g] atfp“b} k|hftGq gePsf] tYo :jLsf/]/ kmls{g'ePsf] lyof] . ;f] dxf;efdf u}/;/sf/L If]qaf6 8f= ch'{g sfsL{, 8f= ef]u]Gb| zdf{, 8f= /]0f' /fhe08f/Lnufotsf dfgjclwsf/jfbLsf] ;xeflutf /x]sf] a'lemPsf] 5 .
gh/aGb dxf;lrjsf] lbgrof{
sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] cfhLjg gh/aGbdf /xg'k/] klg k|hftGq / hgtfsf] ;fj{ef}d;Qf;“u s'g} ;Demf}tf gug{] b[9tf JoQm ug'{ePsf] 5 . pxf“sf] syg 5– …xfdL k|hftGqaf6 ljrlnt x'g]jfnf 5}gf}+ / hgtfsf] ;fj{ef}d;Qf;“u s'g} ;Demf}tf ub}{gf}+ .Ú
df3 !( sf] zfxL sbdkl5 sf]6]Zj/l:yt lgjf;d} gh/aGbdf /xg'ePsf dxf;lrj g]kfnn] dfgjclwsf/ sfo{stf{ ;'bLk kf7s / dNn s] ;'Gb/;“usf] e]6df ;f] s'/f atfpg'ePsf] xf] . kf7ssf cg';f/, d+unaf/ lbp“;f] ePsf] Ps 306f nfdf] e]6sf qmddf pxf“n] ljgf;t{ gh/aGb ul/Pkl5 dfq eljiodf s;/L hfg] eGg]af/]df ;f]Rg ;lsg] atfp“b} gh/aGb / lu/km\tf/ ;a} g]tf, sfo{stf{, kqsf/ / dfgjclwsf/–sdL{nfO{ cljnDj l/xf ug{ dfu ug'{ePsf] 5 .
s]xL lbgcl3 la/fdL kg'{ePsf dxf;lrj g]kfnsf] :jf:Yol:yltdf qmdzM ;'wf/ cfO/x]sf] 5 . Psrf]l6 8f= k|sfz/fh kf08]sf] 6f]nLn] 3/d} cfO{ :jf:Yo k/LIf0f u/]sf] / b'O{ rf]l6 lzIf0f c:ktfn uP/ :jf:Yo k/LIf0f u/fPsf] hfgsf/L dxf;lrj g]kfnn] pQm
6f]nLnfO{ lbg'ePsf] lyof] . 8f= c?0f ;fold laxLaf/ :jf:Yo k/LIf0fsf nflu 3/d} cfpg] atfOPsf] 5 . 5ftLsf] ;d:ofaf6 u|l;t g]kfnn] kf“r lbg PlG6afof]l6s cf}iflw vfg'k/]sf] lyof] . a'af, >LdtL / 5f]/fafx]s kl/jf/sf cGo ;b:ox¿nfO{ klg e]6\g glbOPsf] hfgsf/L kf7sn] lbg'eof] .
dxf;lrj g]kfnnfO{ /]l8of] ;'Gg] / 6]lnlehg x]g]{ ;'ljwf kl5Nnf lbgdf lbPtf klg kqklqsf / aflx/L k':ts k9\g] cg'dlt 5}g . 3/d} ePsf k':ts dfq} k9]/ pxf“n] ;do JotLt ul//xg'ePsf] 5 . df3 !( b]lv pxf“sf] 6]lnkmf]g nfOg sfl6Psf] 5 .
aGbLnfO{ lbg'kg]{ ;'ljwf lbg'sf] ;§f ;/sf/L ;'/IffsdL{n] ;d]t dxf;lrj g]kfnsf] 3/s} ;'ljwf pkef]u ul//x]sf 5g\ . lah'nL / kfgLsf ;fy} Pp6f efG5f / csf]{ ;'Tg] sf]7fsf] ¿kdf dxf;lrj g]kfnsf] 3/ pgLx¿n] k|of]u ul//x]sf 5g\ . 3/sf] tNnf] tnfdf cfpg klg pxf“nfO{ aGb]h nufOPsf] 5 . t/, 5t;Dd hfg eg] pxf“nfO{ lbOPsf] kf7sn] hfgsf/L lbg'eof] . pxf“x¿aLrsf] e]63f6df ;/sf/sf] k|ltlglwsf ¿kdf k|x/L pk/LIfs hLjg yfkf a:g'ePsf] lyof] . o;cl3 cd]l/sL / a]nfotL /fhb"t cfP/ kms]{sf] ;dfrf/ cfkm"n] ;'g]sf] dxf;lrj g]kfnn] atfpg'ePsf] lyof] . o;cl3 pxf“nfO{ /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]usf] 6f]nLn] b'O{ ;ftfcl3 e]6]sf] lyof] .
kqsf/dfly HofbtL
sf7df8f}+ . ;+s6sfnsf] cGTo / k|]; :jtGqtf axfnLsf] dfu ub}{ g]kfn kqsf/ dxf;+3n] cfh ;/sf/nfO{ 1fkgkq lbg] ePsf] 5 . s]Gb|df k|wfgdGqL tyf dlGqkl/ifb\sf] sfof{no / lhNnfdf k|zf;g sfof{nodfkm{t 1fkgkq a'emfpg] dxf;+3n] hgfPsf] 5 .
kqsf/x¿dflysf] y'g5]s / w/ks8 cem} tLj| ag]sf] 5 . g]kfn kqsf/ dxf;+3 kf“ry/sf ;efklt njb]j 9'+ufgfnfO{ lhNnf k|zf;gn] tLg dlxgfsf] k"hL{ lbP/ y'gfdf /fv]sf] 5 eg] k|]; rf}tf/Lsf s]Gb|Lo ;b:o z/b clwsf/LnfO{ klg kqmfp u/L bfª lhNnf k|zf;gn] tLg dlxgfsf] y'g'jf k"hL{ lbP/ y'gfdf /fv]sf] 5 . k|]; rf}tf/L dsjfgk'/ zfvfsf ;lrj b]j/fh l/dfnnfO{ klg ;f]djf/ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . 8f]6Ldf kqsf/ g/]z cfn]dfly k|x/Ln] xftkft u/]sf] 5 . o;cl3 88]Nw'/fdf kqsf/ 8Lcf/ kGtnfO{ k|zf;gn] tLg
dlxgfsf] k'hL{ lbP/ y'gfdf /fv]sf] 5 . ;dfrf/ ;+sngdf ;lqmo bfhL{lnªsf] ;'gr/L b}lgssf ;+jfbbftf ¿ksb]j clwsf/Ldfly klg k|x/Ln] xftkft u/sf] 5 . sf“s/le§f gfsfaf6
g]kfnsf] l:yltsf af/]df l/kf]l6{ª ug{ cfPsf ef/tLo !& kqsf/dfly ;d]t ;/sf/n] xftkft / b'Jo{jxf/ u/]sf] dxf;+3n] hgfPsf] 5 .
dxf;+3n] kqsf/dfly ePsf] HofbtLsf] lj/f]w u/]sf] 5 . lu/km\tf/ kqsf/sf] l/xfOsf] dfu ub}{ dxf;+3n] cfqmd0f / b'Jo{jxf/df ;+nUg k|x/Ldfly sf/afxLsf] dfu;d]t u/]sf] 5 .
w/fgaf6 k|sflzt x'g] w/fg 6'8]sf ;Dkfbs vu]Gb| >]i7nfO{ d+unaf/ c1ft aGb'swf/L ;d"xn] cfqmd0f u/]sf] 5 . w/fgl:yt jLkL sf]O/fnf d]l8sn OlG:6\Ro'6df pkrf/ u/fO/x]sf >]i7sf] 6fpsf]df b'O{ uf]nL nfu]sf 5g\ . dxf;+3n] ;f] 36gfsf] eT;{gf ub}{ 5fglagsf] dfu u/]sf] 5 .
o;}aLr laxLaf/ ;DkGg dxf;+3sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] cfkm\gf] PSsfO;f}+ dxflwj]zg cfp“bf] )^@ j}zfv @) / @! df x'g] lg0f{o u/]sf] 5 . :yfg to gePsf] ;f] dxflwj]zgsf] gf/f …k|]; :jtGqtfsf nflu zflGt / k|hftGqÚ /x]sf] 5 . cGt/f{li6«o k|]; :jtGqtf lbj; -d] #_ sf] cj;/ kf/]/ ;f] dxflwj]zgsf] pb\3f6g ul/g] sfo{qmd /x]sf] 5 .
ef]ln o'jf–ljBfyL{sf] ;+o'Qm k|bz{g
sf7df8f}+ . zfxL sbdkl5 cfGbf]ngsf] 3f]if0ff u/]sf o'jf–ljBfyL{x¿n] cfGbf]ngnfO{ b]zJofkL agfPsf 5g\ . o; qmddf ef]ln kf“r bnsf b; o'jf tyf ljBfyL{ ;+u7gsf] cfof]hgfdf b]zJofkL k|bz{g x'g] sfo{qmd /x]sf] 5 .
cg]/f:jljo'n] cfp“bf] r}t !$ ut] 5'§} cfGbf]ngsf] sfo{qmd;d]t 3f]if0ff u/]sf] 5 . ;+u7gsf] k|rf/ lbj;sf] cj;/ kf/]/ cfof]hgf ul/g] ;f] sfo{qmd b]zel/sf ;a} SofDk; / lhNnfx¿df x'g] ;f] ;+u7gn] hgfPsf] 5 . SofDk;df k|bz{g ug]{ sfo{qmdsf] tof/Lsf nflu clvnn] pkTosf:t/Lo sfo{stf{ e]nf ;f]daf/ /fhwfgLdf ;DkGg u/]sf] 5 . pkTosfsf] cfGbf]ngnfO{ s;/L k|efjsf/L agfpg] eGg] ljifodf s]lGb|t /x]sf] ;f] e]nfnfO{ cg]/f:jljo'sf k"j{cWoIf Pj+ g]skf
-Pdfn]_ sf s]Gb|Lo ;b:o z+s/ kf]v/]n / cg]/f:jljo'sf cWoIf lvdnfn e§/fO{n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
clvnn] sfe|] / l;Gw'kfNrf]sdf klg lhNnf:t/Lo e]nfx¿ ;DkGg u/]sf] 5 . k|rf/ ljefusf ;lrj afnuf]kfn pkfWofosf cg';f/, pkTosfleq klg tLj| ¿kdf cfGtl/s e]nf / tof/L a}7sx¿ eO/x]sf 5g\ .
o;cl3 kf“r ljBfyL{ ;+u7gn] cfof]hgf u/]sf sfo{qmdx¿af6 k|x/Ln] bh{gf}+ ljBfyL{nfO{ lu/km\tf/ u/]sf] lyof] . lqe'jg ljZjljBfnosf :jljo' ;b:o 5lj e';fnnfO{ ;f]daf/ laxfg k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . ;/:jtL SofDk;sf :jljo' ;efklt uf]ljGb uf}tdnufotsf ljBfyL{ g]tfx¿nfO{ k|x/Ln] cl3Nnf] ;ftf g} lu/km\tf/ u/]sf] lyof] . nlntk'/df cfp“bf] r}t !* ut] kf6g d'lQm lbj; lj/f]w k|bz{gsf] ¿kdf cfof]hgf ug]{ sfo{qmd klg to ePsf] 5 . rfjlxn SofDk;sf :jljo' ;efklt s'Gbg sfkm\n] / ;lrj /fhs'df/ 9'+ufgfnfO{ :jljo'n] aGbLk|ToIfLs/0fsf] l/6 xfn]sf] 5 .
cfO{;Lh] dxf;lrj a'waf/df
sf7df8f}+ . OG6/g];gn sld;g ckm h'l/i6sf] pRr:t/Lo k|ltlglwd08n g]kfnsf] kl5Nnf] cj:yfaf/] cWoog u/L cfh gof“lbNnLtkm{ nfUg] ePsf] 5 . pQm k|ltlglwd08nn] df3 !( ut]sf] zfxL 3f]if0ffkl5 pTkGg cj:yfsf] uDeL/ cWoog÷ljZn]if0f u/L tof/ kf/]sf] k|ltj]bg gof“lbNnLdf kqsf/ ;Dd]ng u/L ;fj{hlgs ug]{ a'lemPsf] 5 .
o;} qmddf g]kfndf k]|;n] ef]Ug'k/]sf] ;d:ofsf ;DaGwdf cfO{;Lh]sf dxf;lrj lgsf]n; x]j]g;lxtsf]
6f]nL lxhf] a'waf/ ;fKtflxssf] sfof{nodf cfPsf] lyof] . zfxL 3f]if0ff nuQ}b]lv a'waf/ ;fKtflxsn] ef]lu/x]sf] ;d:of, lhNnf k|zf;g sfof{non] lnPsf] k6s–k6ssf] aofg, ;]G;/l;k / ;'/Iff t}gfyLsf] cj:yfaf/] dxf;lrj lgsf]n;n] ;Dkfbs ;"o{ yfkf;“u s'/fsfgL ug'{ePsf] lyof] .
o;}aLr ;~rf/ dGqfnon] kqklqsfn] k|fKt ub}{ cfPsf] lj1fkgsf] /sd e'QmfgLdf kIfkft u/L ;fKtflxs klqsfx¿nfO{ yk ;tfpg] sfo{ ;'? ug{ yfn]sf] 5 . o;sf] k'li6 u/]/ lhDd]jf/ kbflwsf/Lx¿ s]xL af]Ng tof/ geP klg s]xL klqsfnfO{ lj1fkg 5fk]afkt /sd e'QmfgL ul/Psf] 5}g . o; k+lQmdf a'waf/ ;fKtflxsnfO{ ;d]t kfl/Psf] 5 .
;"rgf ljefun] kqklqsfnfO{ lj1fkgafktsf] /sd e'QmfgL lb“b} cfPsf] lyof] . o; lj3l6t dlGqkl/ifb\n] kqklqsfn] kfpg] lj1fkg ;x'lnot k]|; sfplG;nsf] juL{s/0fsf cfwf/df bf]Aa/ agfO{ Psd'i6 /sd lgsf;f;d]t ul/;s]sf] lyof] .
lhNnf k|zf;g sfof{non] a'waf/nufot s]xL ;fKtflxs klqsfsf ;DkfbsnfO{ af]nfP/ aofg lnPsf] axfgfdf ;~rf/ dGqfnon] /sd e'QmfgL glbg df}lvs cfb]z u/]sf] eGg] a'lemPsf] 5 . o;} sf/0f cGo klqsfn] h:t} a'waf/n] klg lj1fkg 5fk]afktsf] /sd kfpg ;s]sf] 5}g .
gof“ kf6L{ vf]Ng] xf]8
sf7df8f}+ . ax'bnLo k|hftflGqs k|lqmof cj?4 ePsf] a]nfdf k"j{k|wfgdGqL Pj+ /fk|kfsf ;+:yfks cWoIf ;"o{axfb'/ yfkfn] gof“ bn vf]Ng'nfO{ cy{k"0f{ ¿kdf lng yflnPsf] 5 .
k|hftflGqs xsclwsf/ s'l07t ePsf] cj:yfdf s]xL k"j{k~rx¿sf] ;fy lnP/ k"j{k|wfgdGqL yfkfn] gof“ bnsf] 3f]if0ff ug'{ePsf] 5 . )$^ ;fnsf] cfGbf]ngsf lj/f]wL zlQmx¿nfO{ Pstfa4 agfpg] k|of; eO/x]sf] a]nf yfkfn] /fk|kfnfO{ km'6fP/ gof“ zlQmsf] lgdf{0f ug'{ePsf] 5 .
/fk|kfdf cfkm" a;]/ b]z / hgtfsf] kIfdf sfd ug{ g;Sg] atfp“b} yfkfn] kf6L{df ;}4flGts ljrng cfPsf] x'“bf gof“ kf6L{ vf]Ng'k/]sf] pNn]v ug'{ePsf] 5 . gof“ kf6L{sf cWoIf yfkfn] )$& ;fnsf] k|hftflGqs pknlAwsf] /Iff u/L ;dfj]zL k|hftGqsf] ;}4flGts cfwf/df /fHo ;+/rgfdf kl/jt{g ug]{ s'/f cl3
;fg'{ePsf] 5 . cWoIf yfkfn] a[xt\ /fhgLlts ;Dd]ng ug]{ cg'dlt gkfPsf] atfP klg kf6L{ 3f]if0ff ug{rflx“ lgs} xtf/ ug'{ePsf] 7flgPsf] 5 .
yfkf cWoIf /x]sf] gof“ kf6L{df /fk|kfsf e"tk"j{ g]tf 8f= k|sfzrGb| nf]xgLnfO{ ;xcWoIf agfOPsf] 5 eg] a'l4dfg tfdfª, ;j]{Gb|gfy z'Sn, xl/axfb'/ a:g]t, /]0f's'df/L ofbj, gf/fo0fbQ e§, g}gaxfb'/ :jf“/, gj/fh ;'j]bL / cfªafa' z]kf{nfO{ s]Gb|Lo ;b:o agfOPsf] 5 . t/, cWoIf yfkfsf] gof“ /fhgLlts zlQmsf …l8hfOg/Ú elgg] sdn yfkf, e'jg kf7snufotsf JolQmx¿ gof“ kf6L{df ;lDdlnt ePsf 5}gg\ . gof“ kf6L{nfO{ /fhgLlts ljsNksf] ¿kdf pEofpg] bfaL;d]t u/]sf yfkfn] cfkm\gf] efjL of]hgf ;fj{hlgs ug'{ePsf] 5}g .
o;}u/L k"j{dGqL s]z/axfb'/ lji6sf] g]t[Tjdf ;d]t gof“ kf6L{ vf]Ng] tof/L eO/x]sf] a'lemPsf] 5 . lji6n] gof“ kf6L{ vf]Ng]af/]df cfkm\gf ldqx¿;“u 5nkmn eO/x]sf] a'waf/;“u atfpg'eof] .
pRr:t/Lo ;"qsf cg';f/ v'n]/ gplePsf] lgisif{;lxt /fk|kfnfO{ ljefhg u/L nfjtL, uf}rg / kf7sx¿sf] ;d"xnfO{ cl3 ;f/]/ gof“ kf6L{ agfpg b/af/sf] Ps lx:;f nfluk/]sf] atfOG5 . o;f] ePsf] v08df lgs6 eljiodf /fk|kf ljeflht x'g;Sg] vt/f;d]t /x]sf] cg'dfg ug{ yflnPsf] 5 .
k|x/Ldf a9'jf ljjfb
sf7df8f}+ . ;/sf/n] l/Qm k|x/L pk/LIfs kbdf 5QL; hgf k|x/L gfoj pk/LIfsnfO{ ;f]daf/ a9'jf u/]kl5 k|x/Ldf Jofks v}nfa}nf dlRrPsf] 5 .
k|x/Ldf jl/i7tf sfo{Ifdtf / b'u{d lhNnfdf sfo{ u/]sf] JolQmnfO{ a9'jf ug'{kg]{ lgoddf :ki6 Joj:yf 5 . t/, ;/sf/n] tL ;a} dfkb08nfO{ kG5fP/ k|foM cfkmGtx¿nfO{ a9'jf u/]sf] 5 . k|x/L pk/LIfsdf a9'jf ubf{ u[xdGqL bfgaxfb'/ zfxLn] nfe p7fPsf] eg]/ k|x/Lleq Jofks rrf{ x'g yfn]sf] 5 .
u[xdGqL zfxLn] k|x/Lleqaf6 a9'jfsf] l;kmfl/;df cfPsf JolQmx¿nfO{ kG5fP/ cfkm\gf] glhssf dfG5]sf] dfq a9'jf u/]sf] Ps ;|f]tn] atfPsf] 5 . zfxLsf] x:tIf]kn] Odfgbf/ / Ifdtfjfg k|x/L sd{rf/Lx¿ kl5 kg]{ b]lvPsf] 5 .
k|x/L pk/LIfsdf a9'jf ePsf jL/axfb'/ /fgf / /fhaxfb'/ lji6afx]ssf cGo k|x/L pk/LIfssf] a9'jf dgf]dfgL 9+un] ul/Psf] 5 . ;'uddf a:g] / sf7df8f}+ pkTosf g5f]8\g] JolQmx¿nfO{ jl/i7tfdf cufl8 /flvPsf] 5 . k|x/L dxflg/LIfssf] ;lrjfnodf sfo{/t gj/fh l;njfn / k|sfz cof{neGbf k'/fgf 6Lsf/fd l;hjfn / rGb|z]v/ a5f/ yf¿nfO{ jl/i7tfdf tn /flvPsf] 5 . vf]6fª lhNnfsf lzj nfld5fg], afh'/fsf ;'bLk cfrfo{, /;'jfsf nId0f Gof}kfg]nufot b'u{d 7fp“df sfd ug]{ JolQmnfO{ klg jl/i7tfdf tn kfl/Psf] 5 . k|x/L ;]jfdf nfdf] ;do sfo{/t k|x/L gfoj pk/LIfs 8]saxfb'/ lh;L, u0f]z s];Lnufot bh{gf}+ k'/fgf / of]Uo JolQmnfO{ o;kfln a9'jf ul/Psf] 5}g . of]Uo / k'/fgf JolQmx¿k|lt u[xdGqL zfxLn] pk]Iff u/]sf]df Jofks c;Gt'li6 b]lvPsf] 5 .
k|x/Ldf ePsf] pQm a9'jfn] of]Uo Pj+ Odfgbf/ JolQmx¿nfO{ lg/fz kf/]sf] 5 eg] a9'jfsf lglDt rsf]{ rnv]n ePsf] kLl8tx¿sf] bfaL 5 . ;?jf–a9'jfdf x'g] o:tf] rnv]n k|x/Lleq gf}nf] dflg“b}g .
k|x/L pk/LIfsdf a9'jf x'g]x¿df jL/axfb'/ /fgf, /fhaxfb'/ lji6, gj/fh l;njfn, /0faxfb'/ rGb, adaxfb'/ e08f/L, k|sfz cof{n, hutaxfb'/ lji6, rGb|z]v/ a5f/ yf¿, hoaxfb'/ rGb, /lj/fh >]i7, x]dGtaxfb'/ kfn, kz'klt pkfWofo, 6Lsf/fd l;hjfn, s]z/L/fh l3ld/], zzL xh'/ l;njfn, dfwjk|;fb g]kfn, ljhonfn sfo:y, b]j]Gb| ;'j]bL, uf]ljGbk|;fb lg/f}nf, /fd]Gb|l;+x b]pjf, k]|daxfb'/ clwsf/L, /d]zk|;fb km'of“n, k+sh >]i7, dfwjk|;fb k'8f;}gL, ;'bLk cfrfo{, ldªdf/ nfdf, lzj nfld5fg] / of]u]Gb|axfb'/ s6'jfn /x]sf 5g\ .
dGqLsf] ;DklQ aGb's
sf7df8f}+ . >d tyf oftfoft Joj:yfdGqL /fdgf/fo0f l;+xsf] ;DklQsf] ¿kdf 3/, hUuf / a}+s Jofn]G;dfq xf]Og, pxf“l;t Pp6f 6'e]Naaf]/ cw{:jrflnt aGb's / Pp6f k]:tf]n;d]t /x]sf] v'nfOPsf] 5 . k"j{k|d'v lhNnf clwsf/L;d]t /lx;s]sf dGqL l;+xn] cf7 lbgcl3 cfkm\gf] ;DklQ ;fj{hlgs ug]{ qmddf tL b'O{ xltof/ /x]sf] pNn]v ug'{ePsf] 5 .
;nf{xL 3/ ePsf dGqL l;+xl;t ;DklQsf ¿kdf xltof/sf ;fy} !! j6f ufO{, ;ftj6f e}+;L, #% j6f afv|f / Ps ;o j6f l;;f}+sf ¿vx¿ klg /x]sf 5g\ . To;afx]s pxf“sf] dnª\ujfdf 3/ / hUufsf ;fy} @ nfv %) xhf/ ¿k}of“ /x]sf] ljj/0fdf pNn]v 5 .
k//fi6«dGqL /d]zgfy kf08]sf] sf7df8f}+df kf“rj6f 3/ t 5g\, To;afx]s pxf“sf] gfddf gfd gv'nfOPsf] hjfx/ft Pj+ ax'd"No wft';d]t /x]sf] ;DklQ ljj/0fdf pNn]v 5 . sl/a %) nfv a}+s Jofn]G; /x]sf] kf08]sf] @ ;o @% tf]nf ;'g / $) ;o tf]nf rf“bL 5 . cfkm" dGqL kbdf axfnL ePsf] b; lbgleq ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs ug'{x'g] ;fdfGo k|zf;gdGqL s[i0fnfn ysfnLsf] d':tfª / nlntk'/df 3/sf ;fy} d':tfªd} $) /f]kgLsf] kfvf] af/L /x]sf 5g\ . $) tf]nf ;'g, ! xhf/ tf]nf rf“bLsf ef“8fs'“8f / @ j6f lx/fsf] cf}+7L klg dGqL ysfnLsf] ;DklQ /x]sf] ljj/0fdf pNn]v ul/Psf] 5 .
u[xdGqL bfgaxfb'/ zfxLsf] eg] 8f]6Ldf # ;o /f]kgL / t/fO{df
@$ la3f hUufsf ;fy} lxfdfnog a}+sdf $) nfv ¿k}of“ Aofn]G; /x]sf] 5 . pxf“l;t Pp6f lg;fg sf/, lau|]sf] hLk / k'/fgf] / gof“ df]8]nsf] b'O{ j6f df]6/;fOsn;d]t /x]sf] ;DklQ ljj/0fdf hgfOPsf] 5 . :yfgLo ljsf;dGqL v8\uaxfb'/ lh;Lsf] Ko"7fg, bfª, af“s] / sf7df8f}+df u/L rf/ 7fp“df hUuf /x]sf] ;DklQ ljj/0fdf pNn]v 5 . pxf“n] ^) tf]nf ;'g / ^) tf]nf rf“bL k}lqs ;DklQ / ;'g bfOhf]afkt k|fKt u/]sf] ;d]t pNn]v u/]sf] kfOG5 .
kbaxfnL u/]sf] kGw| lbgleq cfkm\gf] ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs ug'{kg]{ k|rng /x] klg clxn];Dd jt{dfg dlGqkl/ifb\sf kf“r hgf dGqLx¿n] dfq} ;DklQ ;fj{hlgs u/]sf] kfOPsf] 5 . dlGqkl/ifb\sf pkfWoIfåo 8f=t'n;L lu/L / sLlt{lglw lji6 / kf“r hgf dGqLx¿ /fwfs[i0f d}gfnL, a'l4/fh ah|frfo{, dw's/zdz]/ hj/f, 6+s 9sfn / b'uf{ >]i7n] clxn];Dd ;DklQ ;fj{hlgs u/]sf] yfxf 5}g . tL dGqLx¿sf] s] slt ;DklQ 5 < eGg]af/] lh1f;f /x]sf] kfOG5 . :jo+ >L % sf] cWoIftfdf lqmofzLn dlGqkl/ifb\sf ;b:ox¿n] kGw| lbgleq ;DklQ ljj/0f ;fj{hlgs gug'{nfO{ eg] cfZro{ dflgPsf] 5 .
hf]l;nf o'jf †
sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u]|;sf s]Gb|Lo ;b:o tyf kf“r bnsf] tkm{af6 ;+o'Qm cfGbf]ngsf lglDt cfx\jfgstf{dWo]sf Ps anaxfb'/ /fO{ o'jf hf];sf ;fy ;8sdf pq]/ kqmfp k/L ;'/Iff lx/f;tdf /xg'ePsf] 5 . *% jifL{o /fO{ r}t ! ut]sf] cfGbf]ngdf cfkm\gf] kf6L{sf] em08f af]sL h'n';sf] g]t[Tj u/]/ lj/f]w k|bz{gdf plqg'ePsf] lyof] .
/fli6«o;efsf axfnjfnf ;b:o;d]t /xg'ePsf /fO{n] kqmfp x'g] qmddf kqsf/x¿;dIf eGg'eof]– …clwgfosjfbsf] lj/f]wdf k"0f{ k|hftGqsf lglDt ;+3if{ u/f}+ .Ú pxf“nfO{ k|x/Ln] l3Rofp“b} kqmfp u/]/ lx/f;tdf lnPsf] lyof] .
kb / ;'ljwfsf nflu hft, wd{ / b]z 5f8]/ knfog eO;s]sf j[4 8f= t'n;L lu/L df3 !( ut]sf] zfxL sbdkZrft\ l;+xb/af/ k|j]z u/]sf] t/ cfkm"n] ;Dxfn]sf dGqfnox¿ hfg] gu/]sf] v/a;“u} k"0f{ k|hftGq axfnLsf vflt/ anaxfb'/ /fO{n] ;8sdf af]s]sf] em08fn] d'n'ssf] jf:tljs t:jL/ k|:t't u/]sf] 5 . lhDd]jf/L lnP/ ;dod} To;cg'¿k sfd gug]{dfly sf/afxL ug{ ul7t zfxL cfof]usf] Wofg 8f= t'n;L lu/Lsf] sfo{z}nL / hjfkmb]xLljxLg sfo{k|lt cfslif{t x'g] sNkgf ug'{ t cgf}7f] g} xf]nf <
t/, anaxfb'/sf] ;+3if{ ))& ;fnb]lv )!&, )$^ / )%( c;f]h !* b]lv xfn;Dd lg/Gt/ hf/L 5 . lgi7fsf] /fhgLltsf lglDt anaxfb'/k|lt w]/}sf] cf“vf hfG5, en} pxf“sf] /fhgLlt / l;4fGtk|lt w]/}sf] ;xdlt gx'g klg ;S5 . pxf“ )$* kl5 !( k6s d'n'ssf] sfo{jfxs k|wfgdGqL /lx;Sg'ePsf] 5 .
8f= t'n;L lu/L / sLlt{lglw lji6sf] pkl:yltsf sf/0f l;+xb/af/ j[4f>ddf kl/0ft ePsf] xf] ls eGg] rrf{ rln/x“bf anaxfb'/sf] o'jf hf];n] ;8s ttfPsf] 5 . /, tdfd o'jfx¿nfO{ Ps;fy k]|/0ff / r'gf}tL lbg] sfo{ klg u/]sf] 5 .
Pdfn] sfof{nodf /fhb"t
sf7df8f}+ . lxhf] g]skf -Pdfn]_sf] s]Gb|Lo sfof{nodf g]kfnsf nflu a]nfotL /fhb"t lsy hh{ An'dlkmN8 cfpg'eof] . pxf“n] g]skf -Pdfn]_ :yfoL sld6Lsf ;b:o s]kL zdf{ cf]nL;“u lj:t[t 5nkmn ug'{ePsf] Pdfn] ljb]z ljefun] hgfPsf] 5 . g]tf cf]nLsf cg';f/ /fhb"t An'dlkmN8;“u g]kfnsf] /fhgLlts ;+s6sf] lgsf;sf ;DaGwdf 5nkmn ePsf] lyof] . o;/L kf6L{ sfof{nodf /fhb"t cfP/ e]63f6 ePsf] of] zfxL 3f]if0ffsf] lqrfnL; lbgkl5 klxnf]k6s xf] . g]kfnsf nflu cd]l/sL /fhb"t h]D; Pkm df]l/of6L{;“u cl:t /fhb"ts} lgjf;df e]63f6 ePsf] klg cf]nLn] a'waf/nfO{ hfgsf/L u/fpg'eof] .
ef/tLo /fhb"t lzjz+s/ d'vhL{n] o;cl3 Pdfn] g]tf cf]nL;“u pxf“s} lgjf; afnsf]6 eQmk'/df e]6 u/L jt{dfg l:ylt / /fhgLlts ;+s6sf] lgsf;sf af/]df 5nkmn ug'{ePsf] lyof] . g]tf cf]nLsf] g]t[Tjdf Pdfn] s]Gb|Lo sld6Lsf] kl5Nnf] a}7sn] /fhgLlts ;+s6sf] lgsf;;DaGwL k|:tfj tof/ ug]{ sfo{bn u7g u/]sf] 5 . pxf“sf oL e]63f6 ;f]xL k|:tfj tof/ ug]{ ;DaGwdf ePsf] ;d]t cg'dfg ul/Psf] 5 .
k|hftGqsf lglDt cGt/f{li6«o P]Soa4tf
sf7df8f}+ . g]kfndf k|hftGqsf] axfnL ug{ /fhgLlts bnx¿n] cGt/f{li6«o nlaª\unfO{ lg/Gt/ dxŒjsf ;fy cl3 a9fO/x]sf 5g\ . o; qmddf g]kfnsf] k|hftGq, dfgjclwsf/, gful/sclwsf/ / k|]; :jtGqtfsf af/]df cfOtaf/ yfONofG8sf] /fhwfgL a}+ssdf Ps ;]ldgf/ ;DkGg ePsf] 5 .
g]kfnsf] kl5Nnf] l:yltsf af/]df ljbzLx¿nfO{ ;xL hfgsf/L lbg Toxf“ k'Ug'ePsf g]skf -Pdfn]_ ljb]z ljefusf ;lrj /fhg e§/fO{n] rfn" cfGbf]ngk|lt ;xof]u / P]Soa4tfsf lglDt cg'/f]w ug'{ePsf] lyof] . dfgjclwsf/ / k|]; :jtGqtfsf] If]qdf sfo{/t ;+3, ;+:yf / JolQmTjx¿sf] ;xeflutf /x]sf] pQm ;]ldgf/;dIf ;lrj e§/fO{n] zfxL sbdkl5sf] g]kfnsf] cj:yfaf/] lj:t[t hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] . sfo{qmddf g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfsL 5f]/L ;'hftfn] g]kfnL k|hftflGqs cfGbf]ngsf kIfdf cf–cfkm\gf] 7fp“af6 ;xof]u ug{ cfu|x ug'{ePsf] lyof] .
g]skf -Pdfn]_ sf] lgdGq0ffdf gj]{sf] ;f];ln:6 n]km\6 kf6L{sf b'O{ hgf o'jf g]tfx¿ d+unaf/ g]kfn cfOk'Ug'ePsf] 5 . 6f]g ;f]kmL PUnf]g / hd{G8 sf/nfO{ lxhf] Pdfn] ljb]z ljefusf ;b:o eQm u'?ªn] lqe'jg cGt/f{li6«o ljdfg:yndf :jfut ug'{ePsf] lyof] .
pxf“x¿n] g]kfndf /x“bf oxf“sf] kl5Nnf] 36gfqmdsf ;DaGwdf cWoog ug'{sf ;fy} g]kfnsf] sDo'lg:6 cfGbf]ng / Pdfn]sf af/]df hfgsf/L lng] atfOPsf] 5 . pxf“x¿ Ps ;ftfkl5 :jb]z kmls{g] Pdfn]n] hgfPsf] 5 .
|