About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication


Fortnightly
 
 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
 

Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch

 
 
 
d'Vo ;dfrf/
 

ljZjs} zLif{g]tfx¿ g]kfnaf/] lrlGtt

b]zfGt/ ljz]if ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . /fhfsf] k|hftGq df:g] sbd ca ;+;f/sf] zlQm lzv/df jftf{sf] ljifo aGg yfn]sf] 5 . l5d]sL ldq/fi6« ef/t / zlQm;DkGg /fi6« cd]l/sfaLr xfn} ;DkGg lzv/ jftf{df g]kfndf vf]l;Psf] k|hftGqsf af/] jftf{ / ;xdlt ePsf], Tof] jftf{df k|hftGq vf]l;Psf] lgisif{ / oyfzL3| gful/s clwsf/ :yfkgf x'g'kg]{df ;xdlt hgfOPsf] egL jQmJo g} ;fj{hlgs eof] . ef/tsf k|wfgdGqL dgdf]xg l;+x / cd]l/sfsf /fi6«klt hh{ 8An' a'zaLr ePsf] g]kfn k|;Ësf] jftf{ ljj/0f xf] of] . of] jftf{df dfcf]jfbL cft+sn] 5'§} 7fp“ kfPg . t/, /fhfn] gful/s clwsf/ vf];]sf 5g\ egL To;sf lj?4 lzv/ jftf{sf] Pp6f Ph]G8f g} aGof] . gful/ssf ;Dk"0f{ clwsf/ b/af/leq l5/fP/, ;+j}wflgs ;+oGqx¿nfO{ nyflnË kf/]/ /fhfn] cft+sjfbsf gfp“df lg/+s'ztGqnfO{ h;/L k}mnfO/x]sf 5g\, Tof] ljZjJofkL txdf cdfGo g} 5 eGg] l;+x–a'z lzv/ jftf{n] k]ml/ Psk6s k'li6 u/]sf] 5 .

/fhfsf] k|hftGq vf]:g] df3 !( sf] sbdkl5 :ynut ¿kd} g]kfnsf] l:ylt a'‰g] ;Gbe{df cd]l/sf klxnf] sfl6df k5{ . oxf“sf b"t af]nfP/ / jfl;Ë6gaf6} k|ToIf b"t k7fP/ cd]l/sfn] /fhfsf] zf;gsf sl/a ^ dlxgfdf k'ugk'u Ps bh{gk6s To:tf] k|ToIf lgu/fgL /flv;s]sf] 5 . ef/t g]kfndf k|hftGqsf kIfdf ;a}eGbf a9L lrGtf k|s6 ug]{df kb{5 . ef/tn] cfÎgf b"tx¿rflx“ k7fPg t/ ljleGg g]tfx¿nfO{ ljleGgk6s cfÎg} b]zdf af]nfP/ oxf“sf] l:ylt a'lem/xg] sfd clxn] klg hf/L /fv]sf] 5 . a]nfot;lxtsf ;Dk"0f{ o'/f]k t /fhfsf] df3 !( sf] sbdlj?4 Jojxf/d} plq;s]sf 5g\ . df3 !( nfO{ g} k|d'v / Psdfq sf/0f b]vfP/ ltgLx¿n] yfn]sf] cfly{s gfsfaGbL of] xKtf;Dd g} hf/L 5 . gj]{ To;sf] kl5Nnf] pbfx/0f xf] .

/fhfn] dfcf]jfbL cft+ssf gfp“df gful/s clwsf/ vf];]sf lyP . t/, /fhfsf] lgx'“nfO{ ljZj;d'bfon] dfg]g . ;+o'Qm /fi6«;+3n] kl5Nnf] xKtf k7fPsf] ;a}eGbf pko'Qm / pRr b"tsf cWoogdf klg oltv]/ g]kfn /fhfn] ;[hgf u/]sf] ;+s6af6 kLl8t /x]sf] lgisif{ cfof] . ;+o'Qm /fi6«;+3sf] clen]vdf btf{ x'g] of] cWoog / To:tf] lgisif{n] b]znfO{ ;+;f/el/ emg\ s;/L lrgfpnf < b/af/leq}af6 x]bf{ klg To;sf] cfsf/ b]lvg]5 . ;+o'Qm /fi6«;+3sf b"t t uP t/ To;sf] pRr sfof{no ce}m oxL“ cg'udg/t g} 5 . /fhfn] u7g u/]sf lgsfox¿nfO{ To;n] clxn];Dd dfGotf lbPsf] 5}g . o;} xKtfdfq} kqsf/x¿sf] pRr:t/Lo ld;gn] g]kfn e|d0f u/L kmls{Psf] 5 .

xfn lzv/ jftf{df g]kfnsf] k|hftGq Ph]G8f ag]sf] b]z cd]l/sfsf k"j{ l;g]6/ oltv]/ g]kfndf 5g\ . cd]l/sfdf g]kfnsf] vf]l;Psf] k|hftGq lkmtf{ x'g'k5{ egL lg/Gt/ dfu ug]{ l;g]6/x¿sf] ;+Vof @@ k'u]sf] 5 . pgLx¿ ;f+u7lgs ¿kn] g} Tof] sfo{ ul//x]sf 5g\ . cfÎgf Kof/f b]zjf;LnfO{ hlt;'s} 9f“6] klg /fhf ljZj;d'bfo;fd' s;/L lrlg“b}5g\ eGg] oL ljj/0fx¿ ;;{tL{ x]bf{ klg k'U5 . oqf] 7"nf] cGt/f{li6«o rxnkxn x'“bf /fhfsf] sbdsf] :jfut ug]{, hfoh dfGg] Pp6f klg ;+:yf b]lvPg . b]zdf k|hftGq 5 eGg] s;}n] dfg]gg\ . /fhfsf sfdx¿ ;+ljwfg;Ddt 5g\ eGg] Pp6f klg pbfx/0f b]vfpg ;lsPg . dfgjclwsf/sf] /Iff ug]{tkm{ lgsfo v8f ePsf eGg] s;}n] kTofPgg\ . k|];–:jtGqtfsf] xljut cfÎg} cf“vfn] x]/], gful/ssf] df}lns xssf] lrq klg cfÎg} cf“vfn] b]v] . o;cl3 /fhg}lts bn / Joj;foLx¿dfq} cfGbf]lnt lyP eg] ca /fHooGqleqsf cËx¿ klg cfGbf]ngdf plqPsf 5g\ . ;/sf/n] g} u}/;+j}wflgs sfo{ u/]/ ltgnfO{ cfGbf]ngdf ptf/]sf] xf] . o;kl5 oL;“u ;Da4 ljZjsf cflwsfl/s / :jtGq lgsfon] lbg] k|ltlqmofn] /fhfsf] lg/+s'ztfnfO{ ljZj;fd' emg\ s;/L gËofpg] xf] eGg] nueu k|:6 eO;s]sf] 5 . ;/sf/sf] kl5Nnf] sfdn] /fi6«;]jsaf/] sltko cGt/f{li6«o dxf;lGwx¿df g]kfnn] u/]sf] x:tfIf/sf] ;d]t pNn+3g ePsf] 5 . To;sf] /Iffsf nflu v8f ePsf cGt/f{li6«o dxf;lGwx¿df g]kfnn] u/]sf x:tfIf/sf] ;d]t pNn+3g ePsf] 5 . To;sf] /Iffsf nflu v8f ePsf cGt/f{li6«o ;d'bfon] o;nfO{ To;} 5f8\g] 5}gg\ eGg] k|:6} 5 .

;+;f/ gful/s clwsf/sf] kIfdf vDafe}+m ple/x]s} 5 . cfÎgf gful/s ToxL clwsf/sf nflu hLpHofg lbP/ cfGbf]ng/t 5g\ . oltv]/ b]zdf s'g} klg Pp6f JolQm, Joj;foL, k]zfsdL{ To:tf] 5}g hf] lg/+s'ztfsf] gª\u|f gufl8Psf] xf];\ . /fhfsf dfG5]x¿nfO{ s'ga]nf s] ;gs r9\5, To;sf] lgb{otfk"j{s kl/0flt ef]Ug Pp6f gful/s rf}aL;} 306f tTk/ eP/ a:g'kl/x]5 . gful/sn] cfjfh p7fpg] 7fp“ st} af“sL /flvPsf] 5}g . hgtf e]nf x'g] / cfÎgf s'/f ;'gfpg]÷;'Gg] 7fp“ 6'“l8v]n dfq} k|ltalGwt 5}g, 6“'l8v]n hfg] af6f];d]t k|ltalGwt 5 . /fli6«o ;efu[x eg]sf] To;sf] gfp“n] g} gful/sx¿n] ;fj{hlgs sfo{qmd ug]{ :yn xf] eGg] a'lemG5 . Tof] ;+:yf ToxL k|of]hgsf nflu lgld{t xf] . clxn] Tof] 7fp“ klg gful/ss} nflu k|ltalGwt ul/Psf] 5 . Ps]8]dL k|fl1sx¿sf] :yn xf] . To;sf] ;efxn p;s} kmfObfsf nflu ef8f lbP/ gful/sx¿n] pkof]u ub{y] . t/, of]k6s Tof] ;+:yf;d]t k|ltaGwsf] ;"rLdf k¥of] . k|ltlglw;efsf ;b:ox¿sf] a}7s a:g vf]Hbf a}7ssf] Ps306f cl3 kfPgg\ . pgLx¿n] To;sf] ef8f eg] a'emfO;s]sf / Tof] ;+:yfn] a'lem;s]sf] cj:yf lyof] . /fhwfgLleq o:tf] l:ylt 5 eg] aflx/ s:tf] xf]nf eGg] /fhwfgL;“u} hf]l8Psf] wflbªsf] cf?3f6 pbfx/0f dfg] x'G5 . :jtGq dfgjclwsf/jfbL ;+:yfx¿ Toxf“ k'Ubfsf] lrq xfn} ;fj{hlgs ePsf] 5 . pQm ahf/ ;'/IffsdL{n] lat]sf] Ps dlxgfb]lv aGb /fv]sf /x]5g\– sÎo'{ 3f]if0ff u/]/ . t/, of] sÎo'{ lhNnf k|zf;g sfof{noaf6 nfu]sf]rflx“ xf]Og . sfg'gn] sÎo{' nufpg] sfd lhNnf k|zf;g sfof{nonfO{ dfq lbPsf] 5 . lhNnf k|zf;g k|d'v cfk}+m of] sÎo'{af6 5Ss kl//x]sf] ljj/0f Tof] k|ltj]bgdf 5 . laxfg * ah]b]lv a]n'sf $ ah];Dd dfq ahf/ v'Ng] sfd ePsf] Ps dlxgfeGbf a9L eO;Sof] . Tof] k|ltj]bg eG5, of] ahf/ b'O{ xKtf;Dd lbg/ftel/ g} ‰ofn–9f]sf;Dd v'n]gg\ . gful/s hLjgn] s:tf] si6 Joxf]l//xg'k/]sf] 5 eGg] of] Pp6f ;fgf] lrqdfq xf] . dfcf]jfbLn] ;'/IffsdL{nfO{ dfl/lbP, ;'/IffsdL{ gful/sdfly vlgof], em08} b'O{bh{g gful/s cem} uDeL/ cj:yfdf g} 5g\– k|ltj]bg o;f] eG5 . /fhkq clÍt sd{rf/LnfO{ zf}rfnodf y'Gg] /fhfsf k|zf;sx¿n] cem} s]xL hjfkm lbg'k/]sf] 5}g . otf, ;'/IffsdL{x¿ kqsf/nfO{ wDSofO/x]sf 5g\ . xfn} dfq df]km;nsf] Pp6f lhNnfdf ;]gfsf clws[tn] kqsf/nfO{ To:tf] wDsL lbPsf] ;fj{hlgs eO;s]sf] 5 . l:ylt o:tf] 5 eg] /fhfrflx“ emg\ zf;gnfO{ s]Gb|Ls[t ub}{ hxf“–hxf“ hgclwsf/sf] ;Gbe{ p7\5, To;nfO{ ckfË kfg]{ ls uf]hLaf6 sfuh lems]/ To;nfO{ sfg'g eGb} b/af/ leœofpg] sfd ul//x]sf 5g\ .

oltv]/ b]zsf] ;du| k|zf;g cfGbf]lnt 5 . To;sf sf/0f k|zf;gnfO{ cWofb]zn] uf]hLdf xfNg' g} xf] . eO/x]sf sd{rf/LnfO{ hu]8fdf k7fP/ Tof] 7fp“ vfnL ePsf] dfgL Toxf“ gof“ lgo'lQm ug]{h:tf ck|hftflGqs / ;du| k|zf;gnfO{ /fhfsf] rfs/L ug]{ ynf] agfpg vf]Hbf of] If]q cfGbf]lnt ePsf] xf] . l jZjljBfno hgtfsf lgsfo x'g\ . ltgsf ;jf]{Rr 7fp“df /fhf cfkm}+ a:g vf]h]kl5 ;du| k|fWofks ju{ cfGbf]ngdf plqg afWo eof] . csf]{ :jtGq k]zf dflgg] lzIfsx¿nfO{ ;+ul7t x'g glbg lzIffdGqLn] Nofpg vf]h]sf] sfg'glj?4 ;du| lzIfs ju{ cfGbf]lnt 5 . b]zJofkL ¿kdf /fhfn] cfÎgf] :t'lt ufpg nufp“bf clxn] ;du| z}lIfs If]qdf Pp6f gof“ ;+s6 hlGdPsf] 5 . ljBfyL{sf kf7\ok':tsdf /fhf/fgLsf] kmf]6f] Tof] ;+s6sf] ;|f]t xf] . Tof] kmf]6f] b]Vbf dfcf]jfbLn] :s'n] ljBfyL{b]lv lzIfs;d]tnfO{ Hofg} hfg]u/L cfqmd0f ug]{ / Tof] kmf]6f] gb]Vbf ;'/IffsdL{n] To;/L g} 3fts k|xf/ x/]s ufp“sf x/]s :s'nsf x/]s ljBfyL{ / lzIfs /fhfsf gfp“df o;/L k|tfl8t x'g yfn]sf 5g\ . of] ;+s6 jf:tjd} /fhfaf6} ;[hgf ePsf] xf] . otf, ToxL /fi6«jfbLsf gfp“ /fhfsf k':tf}gL ufyf ufpg nufP/ csf]{ ;+s6 pTkfbg ePsf] 5– ljBfyL{ cfGbf]ngsf] ;+s6 . Tof] /fi6«jfbL lzIffsf] lj/f]wdf zx/L If]qdf lbgx'“ ljBfyL{ cfGbf]ng rln/x]sf] 5 . ljBfyL{x¿ h]n uO/x]sf 5g\ . æ8fS6/x¿nfO{ 3f]q]m7\ofs nufOlbG5'Æ /fhfn] lgo'Qm u/]sf :jf:Yo ;xfos dGqLsf] dGqfno k|j]z oxL zAbaf6 eof] . lrlsT;sx¿ ;/sf/k|lt cfl>t 5}gg\ eGg] s'/f :ki6 5 . ltgsf] dfgdb{g o:tf JolQmaf6 o;/L u/fpg yfn]kl5 ltgLx¿ klg To;} a:nfg\ eGg] dfGg ;lsGg . jlsnx¿nfO{ t …af]Nb} gaf]n egL o;cl3 g} ;8sdf ptfl/;lsPsf] lyof] eg] cfkm"nfO{ pb\3f6gdf gaf]nfPsf] egL ;~rf/dGqLn] csf]{ :t'ltjfbL kqsf/ ;+3 vf]n]/ k|];dfly gfsfaGbL nufP/ kqsf/x¿nfO{ klxn] g} ;8sdf cf]/fln;s]sf lyP . kl5Nnf]k6s sd{rf/L ;8sdf cfO;s]sf 5g\ eg] gful/s ;dfhn] ;8sdf plqg] lbg tf]ls;s]sf] 5 . ;s8df plqg] of] qmd slt tn;Dd k'u]sf] 5 eGg] l;/fxfsf l/S;f rfnsn] æ;/sf/L JolQmnfO{ l/S;f r9\g glbg]Æ egL ;fj{hlgs cleofg yfn]/ b]vfOlbPsf 5g\ . /fhfsf] ;/sf/ s'g xb;Dd alxis[t x'“b}5 eGg] of] Pp6f gd'gf xf] .

cd]l/sfdf ;DkGg ePsf] b'O{ zlQmzfnL k|hftflGqs /fi6«sf] lzv/ ;Dd]ngdf g]kfndf k|hftGqsf af/] jftf{sf] ljifo aGg' / k|hftGq l5§} lkmtf{ x'g] cfzf ug'{ /fhfsf lg/+s'ztftkm{sf oL n]Vo–cn]Vo sfdx¿s} kl/0ffd x'g\ . t}klg /fhf k|hftGq lbg] kIfdf 5}gg\ . /fhgLlts bnx¿n] k6s–k6s o:tf ;Gb]z kfO;s]sf] x'g'k5{ . To;sf] kl5Nnf] pbfx/0f hgtfdfly cGwfw'Gw uf]nL a;f{{pg] / kqsf/sf] Hofg dfg]{ wGbf u/]afkt h]n k/]sfnfO{ dGqL agfP/ tyf zflGtk"0f{ ¿ksf] hgk|ltlglwx¿sf] a}7s a:g 7fp“;d]t glbP/ Ps]8]dLaf6 nv]l6Psf]nfO{ lnP k'U5 .


ca ;jf]{Rr klg !@& af6 ††

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . b]zsf] ;+ljwfg, lgod, sfg'g / ;/sf/ tyf s'g} If]qn] u/]sf] c;+j}wflgs sfdsf] JofVof / lg¿k0f ug]{ Pp6} dfq lgsfo ;jf]{Rr cbfnt klg ca !@& af6 rNg] ePsf] 5 . /fhfaf6 zf;gsf] Pp6} dfq ;|f]tsf ¿kdf k|of]u ul/Psf] !@& of] 7fp“df nufOPg eg] klg ;jf]{Rr cbfntsf] x}l;ot sfd rnfpdf kl/0ft x'g] ePsf] 5 . ;jf]{Rr cbfnt o:tf] xljutdf k'Ug] lbg cfO{ g} ;Sof] . Tof] lbg xf] oxL ;fpg !$ .

;fpg !$ ut] ;jf]{Rr cbfntsf k|wfgGofowLzsf] Dofb ;ls“b}5 . of] lbg cfpg ca % lbgdfq af“sL 5 . c¿a]nf k|wfgGofofwLzn] cjsfz kfpg'eGbf dlxgf lbgcl3sf] k|wfgGofofwLz aGg] eGg] lgSof}{n eO;SYof] . t/, /fhf sfo{sf/L k|d'v ePsf] of] cj:yfdf % lbg af“sL /x“bf;Dd of] If]qn] cfÎgf k|d'v JolQmsf] ;'O“sf];d]t kfPsf] 5}g .

;+ljwfgdf k|wfgGofofwLzsf] lgo'Qm k|wfgdGqLsf] cWoIftfdf a;]sf] ;+j}wflgs kl/ifb\n] l;kmfl/; u/]sf] JolQmnfO{ /fhfn] lgo'Qm ug]{ Joj:yf 5 . ;+ljwfgn] ;+j}wflgs kl/ifb\sf] cWoIf k|wfgdGqL x'g] :ki6 kf/]sf] 5 . To:tf] a]nf ;+ljwfg ;+zf]wg x'g'k¥of] ls !@& k|of]u ug'{k¥of] ls sfd rnfp lgo'Qm ug'{k¥of] . ;"qx¿ eG5g\, ;a} sfd !@& af6 x'g] u/]sf] x'“bf /fhf oxL wf/f k|of]u u/]/ k|wfgGofofwLz lgo'Qm ug]{ kIfdf 5g\ . wf/f !@& sf] k|of]u h;/L eO/x]sf] 5, To;sf lj?4 ;jf]{Rrdf d'2f kl//x]sf] cj:yf 5 . casf k|wfgGofofwLz Tof] wf/faf6 lgo'Qm eP eg] pgn] u/]sf] JofVofnfO{ slt ;+j}wflgs dfGg] Pp6f uDeL/ k|Zg v8f x'g] cj:yf 5 . k|wfgGofowLz a]~r tf]lsg] / To:tf] a]~raf6 ePsf] km};nfnfO{ dfq /fHon] Goflos lg0f{o dfGg'kg]{ x'G5 . c;+j}wflgs tl/sfaf6 lgo'Qm ePsf JolQmaf6 ePsf] ;+ljwfgsf] JofVof s:tf] xf]nf / slt dfGo xf]nf < cg'dfg u/f}+ . sfdrnfp lgo'Qm ul/of] eg] of] zAbn] g} To;sf] klg x}l;ot k|s6 ub{5 . /fhfn] ;+ljwfg ;+zf]wg u5{g\ ls c;+j}wflgs x'g] wf/f !@& df hfG5 ls sfd rnfp /f]H5g\ eGg]rflx“ x]g{ af“sL 5 .


6]lnsd 8'afpg] csf]{ lg0f{o

sf7df8f}+ . /fhfsf] k|ToIf zf;gdf cfkmGtnfO{ kf]:g slt;Dd lu/]/ sfd ul/“bf]/x]5 eGg] csf]{ pbfx/0f b]zfGt/nfO{ k|fKt ePsf] 5 . g]kfn 6]lnsdnfO{ 8'afO{ HjfO“ /fhaxfb'/ l;+xsf] :kfO; 6]lnsdnfO{ psf:g /fhfsf] ;/sf/n] o;};ftf HjfO“ /fhaxfb'/ l;+xsf] cf/=aL=u|'k -/fhaxfb'/ u'|k_ df sfd ug]{ sfl/Gbf gjLg nfld5fg]nfO{ g]kfn b"/;~rf/ k|flws/0fsf] ;~rfns ;b:o kbdf dgf]gog u/]sf] 5 . b"/;~rf/ k|flws/0f, g]kfn 6]lnsdnufot ;Dk"0f{ b"/;~rf/;DaGwL sfd ug]{ ;+:yfx¿nfO{ Ohfht lbg], cg'udg ug]{ / Ohfht gjLs/0f jf vf/]h;d]t ug{];Sg] ;/sf/L lgsfo xf] . ;]jfsf] Ifdtf j[l4 ug]{ jf gof“ ;]jf lj:tf/ ug{;d]t k|flws/0faf6 g} cg'dlt lng'kg]{ x'G5 . o:tf] gLltut lg0f{o ug]{ ;+j]bgzLn lgsfodf g]kfn 6]lnsd;“u k|lt:kwf{ ug{ hGdfOPsf] /fhfsf] HjfO“sf] :kfO; 6]lnsdsf sfl/GbfnfO{ dgf]gog u/]kl5 ;/sf/sf] lgot :ki6 ePsf] 5 . gjLg nfld5fg]nfO{ xfn;fn} HjfO“ /fhaxfb'/s} bafadf g]kfn cf}Bf]lus ljsf; lgudsf] ;~rfns ;ldltdf ;d]t dgf]gog ul/Psf] lyof] . k]zfn] lj1fkg Joj;foL nfld5fg] …a':6k P8e6f{OlhªÚ rnfP/ l6Sg g;s]kl5 /fhaxfb'/ l;+xsf sfl/Gbf aGg uPsf x'g\ . /fhaxfb'/ vf; dfG5] ePs} sf/0f pgnfO{ o;/L dxŒjk"0f{ 7fp“df lgo'lQm lbnfOPsf] a'lemPsf] 5 .


/fhfsf] sfg'g sd{rf/LnfO{ ‘sfnf] Ú

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . cl:t z'qmaf/ sd{rf/Lx¿n] P]ltxfl;s hgcfGbf]ng @)$^ sf] ;Demgf u/fP . /fhfn] cfk}+m agfP/ cfk}+mn] nfndf]x/ nufO{ cfÎg} sd{rf/Lsf nflu ;fj{hlgs u/]sf] …sfg'gÚnfO{ …sfnf]Ú eGb} ;f] lbg ;of}+ sd{rf/Ln] h'n'; / ;ef u/]sf] ;f] lbgsf tL b[Zox¿ jf:tjd} @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngs} h:tf lyP, h'ga]nf To;a]nfsf] lg/+s'z zf;glj?4 b]zsf ;du| JolQm Joj;foL;“u} lghfdtL sd{rf/Lx¿ klg plqPsf lyP . of] xKtfb]lv ca ToxL qmd bf]xf]l/Psf] 5 . cl:t sd{rf/Lx¿n] b]zJofkL ¿kdf / nueu lg/Gt/ g} x'g] u/L of] …sfnf] sfg'gÚsf lj?4 ;]jf vf]l;g];Ddsf] zt{nfO{ :jLsf/ u/]/ cfGbf]ngdf plqPsf 5g\ . lghfdtL sd{rf/Lx¿ b]zJofkL cfGbf]ngdf plqP/ ;8s k|bz{g ug{ yfn]sf cl3Nnf] lbgdfq ;/sf/n] cfGbf]ngdf plqP sd{rf/LnfO{ s8f sf/afxL ug]{ wDsL lbPsf] lyof] . ævf/]hdf k/]sf sd{rf/Lsf gfddf /x]sf ;+3–;+u7gx¿n] sfd–sf/afxL cl3 a9fPdf sfg'gadf]lhd s8f sf/afxL ul/g]Æ egL r]tfjgL lbOPsf] lyof] . sd{rf/Lx¿n] cfGbf]ngsf] sfo{qmd ;fj{hlgs u/]kl5 ;/sf/n] o:tf] wDsL lbPsf] xf] . t/, sd{rf/Lx¿n] ;/sf/sf] of] wDsLnfO{ ;fdfGo ;"rgfsf] tx;Dd klg dfg]gg\ . pgLx¿ k"j{3f]lift sfo{qmdcg';f/ sfnf] sfg'glj?4 gf/fafhL / Kn]sf8{ af]s]/ h'n'';df plqP . ;/sf/n] gf/f ;'Gof] t/ Kn]sf8{rflx“ vf]:of] . ;/sf/n] xfn} lghfdtL ;]jfnfO{ cl:y/ / uf]hLsf] j:t' agfpg] u/L cWofb]z hf/L u/]sf] lyof] . /fhfaf6 nfndf]x/ nfu]/ /fhfsf] cWoIftfsf] ;/sf/n] ;fj{hlgs u/]sf] c;f/ #) nfO{ sd{rf/Lx¿n] k|To]s jif{ æsfnf] lbgÆ egL dgfpg] ePsf 5g\ . laxLaf/ kqsf/ ;Dd]ng u/L sd{rf/Lx¿n] o:tf] hgfPsf x'g\ . ;+ul7t x'g] clwsf/ vf]l;Psf], eO/x]sf JolQmnfO{ cltl/Qmdf ;f/]/ Tof] 7fp“ vfnL ePsf] dfgL To;df gof“ lgo'lQm ul/g] Joj:yf ul/Psf] lyof] . To:t} sd{rf/L a9'jf d"NofÍg cÍdf of] …sfnf] sfg'gÚaf6 h]i7tfsf] cÍ z"Godf kl/0ft ul/Psf] 5 . :d/0fLo 5, ;+o'Qm /fi6«;+3sf] a8fkq h;df g]kfnn] klg x:tfIf/ u/]sf] 5, df æsd{rf/Lsf] jl/i7tfnfO{ s'g} klg sfg'gn] cGoyf u/fOg] 5}gÆ eÌ] :ki6 pNn]v 5 . t/, Tof] k|fjwfg of]k6s sfl6Psf] 5 . sd{rf/Lx¿sf] Joj:yfkg ug]{ :jtGq lgsfo nf]s;]jf cfof]unfO{ ;d]t ;/sf/n] wf]tL nufOlbPkl5 sd{rf/Lx¿ emg\ cfqmf]lzt aÌ k'u]sf lyP .

…xb xf]nf– ;]jf vf]l;Pnf t/ ca xfdL 5f8\b}gf}“, pynk'yn NofOlbG5f}+ .Æ z'qmaf/ j;Gtk'/df sd{rf/Ln] o:t} x'Íf/ JoQm u/] . clxn] htftt} h] klg x'g ;Sg] cj:yfdf sd{rf/Ln] z'? u/]sf] ;8s k|bz{g / cfGbf]ngsf ljleÌ sfo{qmdn] cfGbf]ngsf/Lx¿nfO{ pT;flxt t'NofPsf] 5 . of] cfGbf]ngdf sd{rf/L;DaGwL #* j6f ;+:yf ;+nUg 5g\ . clxn] tL ;a} ;+:yf ;fd"lxs / 5'§f5'§} ¿kdf cfGbf]ngdf plq;s]sf 5g\ .

k~rfotsfndf /fhgLlts bnx¿sf nflu k'; ! ut] sfnf] lbg lyof] eg] clxn] sd{rf/Lx¿sf nflu c;f/ #) ut] sfnf] lbg ePsf] 5 . lg/+s'ztfn] s;/L sfnf lbg hGdfp“bf /x]5g\ eÌ] of] kl5Nnf] pbfx/0f xf] .


HjfO“sf sf/0f 6]lnsd 8'Ag] †

sf7df8f}+ . /fhfsf HjfO“ s'df/ /fhaxfb'/ l;+xsf] nufgL /x]sf] :kfO:f df]afOnnfO{ ;fy lbg] ;/sf/L /j}ofsf sf/0f g]kfn 6]lnsdsf lk|k]8 / tf//lxt ;L8LPdP ;]jf clglZrt aGg k'u]sf 5g\ . df3 !( sf] zfxL sbdkl5 klxnf] lzsf/ aGg k'u]sf] 6]lnsdsf ljleGg ;]jfx¿df b]vfOPsf] u}/lhDd]jf/L / l9nf;':tLn] ebf} dlxgfel/ v'Ng] elgPsf] :kfO; df]afOnnfO{ k|ToIf ?kdf kmfObf k'¥ofpg] b]lvG5 . aGb ;]jfx¿ v'nfpg] ;DaGwdf b]lvPsf] ;/sf/L /j}of / cleJolQmaf6 :kfO; df]afOn gv'n'Gh]n 6]lnsdnfO{ TolQs} cNemfO/xg] ;/sf/L lgot pbflËPsf] 5 . otf, df3 !( kl5 ;/sf/L tj/af6 lgotjz ul/Psf] nfkaf{xLaf6 6]lnsdn] ! ca{ ( s/f]8eGbf a9L 3f6f vfPsf] 5 eg] ;L8LPdP / lk|k]8 :yugn] t 6]lnsd b}lgs nfvf} ?k}of“ a/fa/sf] kmfObfaf6 jl~rt ePsf]] 5 . :kfO; df]afOnsf sf/0f eljiodf klg 6]lnsdn] lje]bk"0f{ Jojxf/ kfpg] xf] eg] o;nfO{ b/afl/ofx¿n] w/fzoL t agfpg nflu/x]sf 5}gg\ eGg] cfz+sf plAhPsf] 5 . lg/+s'z ;/sf/sf] ;+/If0fk|fKt :kfO; df]afOn ahf/df cfpg'cl3 g} Psflwsf/ k|j[lQ b]lvPsf] sf/0f o;sf] 5lj cfdpkef]Qmdfem klg ck|hftflGqs g} b]lvPsf] 5 .

ljt/0fsf nflu wdfwd kmf/fd el/;s]sf tf//lxt ;L8LPdP kmf]gsf u|fxsx¿ of] kmf]g ;~rfng gug{ ;jf{]Rrn] u/]sf cGtl/d cfb]zkl5 lg/fz ag]sf 5g\ . 6]lnsdn] ;]jf ;~rfngcl3 cg'dlt glnPsf] / b"/;~rf/ k|flws/0fn] lk|mSj]G:fLsf nflu l;kmfl/; ug'{cl3 ;fj{hlgs ;"rgf glbPsf] l/6sf] bfaL lyof] . t/, 6]lnsdkIfLo sfg'g–Joj;foLx¿ eg] 6]lnsdn] cfwf/e"t 6]lnkmf]g ;~rfng ug]{ Ohfht klxNo} kfPsfn] tf//lxt k|ljlwsf] ;]jf ;~rfngsf nflu :jLs[lt grflxg] lhls/ ub{5g\ .

df3 !( b]lv ;'/Iffsf] sf/0f b]vfO{ aGb ul/Psf lk|k]8 tyf kf]i6k]8 df]afOndWo] s]xL ;docl3 ;Lldt kf]i6k]8 df]afOndfq v'nfOPsf] lyof] . sd{rf/L tyf df]afOnsf pkef]Qmfsf] rsf]{ lj/f]w / cfqmf]zsf afah'b klg lk|k]8 ;]jf ce}m v'nfOPsf] 5}g . t/, ;DalGwt ;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnosf ;lrj nf]sdfgl;+x sfsL{ eg] lnlvt ?kd} …df]afOn 6]lnkmf]g ;]jf aGb ug]{ ljifodf s'g} k|sf/sf] cfb]z lgb]{z tyf lg0f{o ul/Psf] 5}gÚ eg]/ ;jf]{RrnfO{ hjfkm k7fp“5g\ . uh]Gb| af]u6L, e'jgk|;fb jfUn]nufot rf/ clwjQmfn] b'j} df]jfOn ;]jf v'nfpg] dfu ub}{ ;jf]{Rrdf l/6 bfo/ u/]sf lyP / ;jf]{Rrn] dGqfno;“u lnlvt hjfkm dfu u/]sf] lyof] .

g]kfn 6]lnsdsf s]xL ;]jf ;/sf/L x:tIf]ksf sf/0f aGb /xg' / ;/sf/sf ;lrjn] aGb ug]{ lgb]{zg glbPsf] cleJolQmn] ;/sf/sf] ckl/kSjtf tyf afnfkg :ki6?kdf b]lvPsf] 5 . o; k|s/0fdf s'g} csf]{ t];|f] zlQm …b/af/Úsf] xft /x]sf] klg ;j{;fwf/0fn] ;lhn} a'em]sf 5g\ . tf//lxt ;L8LPdP kmf]g ;]jf ;Lldt If]qdf df]afOn h:t} u/L k|of]u ug{ ldNg] ePsfn] ahf/ lj:tf/sf qmddf cfk"mn] u|fxs gkfpg] 8/n] :kfO;n] 6]lnsdsf] pQm ;]jf cj?4 agfpg k|]l/t u/]sf] ljZj:t ;"q atfp“5 . ;L8LPdPaf6 # ca{ ?k}of“sf] cfDbfgL ug]{ 6]lnsdsf] of]hgfaLrd} t'lxPsf] 5 .

:kfO; klg ca}wflgs †

k|lt:kwf{nfO{ ;xh :jLsf/ ug{ grfxg] ?kdf ue{d} s'Voflt kfPsf] :kfO; df]afOnsf] w/ftn klg cj}wflgs /x]sf] a'lemPsf] 5 . o;n] nfO;]G; ln“bf df]afOnsf] ljt/0f j}zfvdf g} ug'{kg]{ lyof] . k|fjwfgcg';f/ tf]lsPsf] cjlwleq ;]jf ;~rfngdf gNofP b"/;~rf/ k|flws/0faf6 lnOPsf] nfO;]G; vf/]h ul/g'kYof]{ . t/, lgj]bsn] kl/jt{g ug{ kfpg] s]xL k|fjwfgsf cfwf/df :kfO; df]afOnsf] ;~rfng cjlw cu:6;Dd nDAofOPsf] xf] . ;|f]t eG5– …Unf]an 6]G8/ u/]/ k'gM ;~rfng ug'{kg]{df k|flws/0fn] dgf]dfgL u/]sf] 5 .Ú

df]bL :kfO; k|ljlwsf] cfwf/df btf{ ul/Psf] :kfO; df]afOnsf nufgLstf{x¿n] ef/tLo z]o/jfnfx¿nfO{ ;d]t wf]sf lbO{ lgsfn]sf] atfOG5 . sDtLdf bz nfv 6]lnkmf]g rnfPsf] sDkgL x'g'kg]{ dfkb08sf] cfwf/df nfO;]G; lbOPsf]df pQm k|ljlwjfnfx¿nfO{ a]jf:tf ul/Psf] a'lemPsf] 5 . :kfO; df]afOndf /fhaxfb'/ l;+xsf] $) k|ltzt z]o/, af“sL 7"nf] lx:;f /l;ofdf t]nJofkf/ ug]{ wgf9\o pBf]uklt pk]Gb| dxtf]sf] /x]sf] / yf]/} c+z s]xL k|ltli7t g]kfnL pBf]ukltsf] /x]sf] atfOG5 . z]o/sf] ljifodf lsrnf] kbf{ /fhaxfb'/ l;+x;Da4 ;d"xn] ef/tLox¿nfO{ s'6lk6 u/L s]xL lbg vf]/df /fv]sf] 36gfn] &–* dlxgfcl3 …uf]Ko rrf{Ú kfPsf] lyof] .

sd{rf/L cfGbf]ngdf

lk|k]8 df]afOnsf cfqmf]lzt pkef]Qmfn] u7g u/]sf] lk|k]8 df]afOn kLl8t ;+3if{ ;ldltn] 6]lnsdsf k|aGw–lgb]{zs ;'ut/Tg s+;fsf/nfO{ e]6L 1fkgkq a'emfPsf lyP . pgLx¿n] @ ;ftfleq lk|k]8sf] btf{ vf]lng] cfZjf;g s+;fsf/af6 kfP klg sd{rf/Lx¿n] of] s'/fnfO{ kTofPsf 5}gg\ . aGb ;]jf v'nfpg ;+3if{/t sd{rf/Lx¿n] w]/}k6s k|aGw–lgb]{zs s+;fsf/af6 cfGbf]ngsf] qmddf cfZjf;g kfPsf lyP . o:t} cfZjf;g kfpg] Ps sd{rf/L eG5g\– …cfZjf;g lbPcg';f/ aGb ;]jf v'nfpg] eP df]afOn @ dlxgfcl3 g} v'Ng] lyP .Ú otf, ;"rgf tyf ;~rf/dGqL 6Í 9sfn / k|aGw–lgb]{zs s+;fsf/ lxh} rLg e|d0fdf uPsf 5g\ .

lk|k]8, aGb s]xL kf]i6k]8 / ;L8LPdP tTsfn vf]Ng] / 3f6fsf] Ifltk"lt{ ;/sf/n] Joxf]g'{kg]{ dfu /fVb} 6]lnsdsf sd{rf/Lx¿ cfGbf]ndf plqPsf 5g\ . pgLx¿ clxn] x:tfIf/ ;+sng cleofgdf 5g\ . bafj ;[hgf ug{ sd{rf/L tyf u|fxs;lxt sDtLdf ! nfvsf] ;+Vofdf x:tfIf/ ;+sng ul/g] ;+o'Qm ;+3if{ ;ldltdf ;+nUg Ps ;b:on] b]zfGt/nfO{ atfP .


d]nDrL d[t 3f]lift x'g dfq af“sL

sf7df8f}+ . /fhfsf] lg/+s'ztfn] b]znfO{ ef}lts ¿kd} 3f6f kfl/;s]sf] pbfx/0f d]nDrL x'g] ePsf] 5 . …/fhfn] d]nDrL vfPÚ lat]sf] xKtfel/ /fhwfgLdf x/]s e]63f6 / hd36df o:t} k|ltlqmof JoQm eO/x] . $) ca{ ¿kf}of“sf] nfut x'g]dWo] sl/a #$ ca{ ¿k}of“ j}b]lzs cg'bfg ;xof]u C0f cToGt ;:tf] Aofhb/sf] C0f, aÌ nfu]sf] / /fhwfgLnfO{ casf # bzs;Dd kfgLsf] s'g} cefj x'g glbg] d]nDrL vfg]kfgL cfof]hgf /fhfsf] lg/+s'ztfsf sf/0f lkmtf{ x'g] qmdsf] nueu clGtd txdf k'u]sf] 5 . of] cfof]hgfdf 7"nf] nufgL ug]{ b]z gj]{n] o;} xKtf /fhsf] df3 !( sf] sbdnfO{ k|d'v / Pp6} dfq sf/0f b]vfP/ cfk"mn] lbg] ;xof]u aGb u/]sf] cf}krfl/s 3f]if0ff u/]/ ;/sf/nfO{ kq a'emfPsf] 5 . gj]{–;/sf/n] o:tf] 3f]if0ff ubf{ s'g} 3'dfp/f], s"6gLlts efiff af]n]g . gj]{–;/sf/sf] g]kfnl:yt b"tfjf;n] ut a'waf/ ;fj{hlgs u/]sf] jQmJon] cGt/f{li6«o / vf;u/L bftf b]zx¿sf nflu /fhfsf] of] sbd c5"t ePsf] ;+s]t :ki6;“u k|s6 u/]sf] 5 . jQmJodf elgPsf] 5, ædf3 !( sf] sbdnfO{ gj]{n] ax'bnLo k|hftGq, ;+j}wflgs /fhtGq, dfgjclwsf/ / hf/L åGåsf] zflGtk"0f{ ;dfwfgsf nflu uDeL/ ¿kdf ws]Ng] sfd 7fg]sf] 5 . To;}n] gj]{n] ;g\ @))^ nfO{ lbg] eg]sf] ;xof]uaf6 ! ;o %&=## k|ltzt ;xof]u 36fpg] lg0f{o u/]sf] 5 .Æ gj]{–;/sf/n] d]nDrLsf af/] ls6]/} eg]sf] 5– d]nDrL cfof]hgfsf nflu ePsf ;Dk"0f{ ;Demf}tf tTsfn nfu" x'g] u/L vf/]h ePsf 5g\ . of] cfof]hgfsf nflu ePsf] ;Demf}tf tTsfn vf/]h ubf{sf] sf/0f df3 !( sf] sbd eÌ] pNn]v 5 . of] kl/of]hgfdf gj]{n] sl/a @ ca{ ¿k}of“ nufgL ug]{ ;Demf}tf ePsf] lyof] . of] nufgL cg'bfg cyf{t\ g]kfnn] ltg'{ gkg]{ /sd xf] . of] kl5Nnf] lj1lKtcg';f/ ltg'{ gkg]{ of] /sd b]zn] u'dfPsf] 5 . o;sf bf]ifL sf] 5g\ eÌ] gj]{ b"tfjf;sf] jQmJon] g} k|:6 kf/]sf] 5 .

;xof]u aGbsf] of] /sd gj]{sf] PSnf] xf] . pm;d]t ;+nUg ePsf] gl8{s 8]enkd]G6 km08n] of] kl/of]hgfdf csf]{ sl/a Ps ca{ ¿k}of“ cg'bfg nufgL ug]{ ;Demf}tf ePsf] lyof] . :ki6 5, cfÎgf] PSnf] nufgLaf6 xft lems]sf] gj]{n] Tof] km08af6 nufgL ug{rflx“ dGh'/ unf{ eÌ] dfÌ ;lsÌ . p;n] Tof] km08af6 xft lems]sf] cj:yfdf To;df ;+nUg cGo b]z :jL8]g, cfO;NofG8, 8]gdfs{ / lkmgNofG8n] cg'bfg ;xof]unfO{ sfod /fVnfg\ eÌ] klg ;f]Rg ;lsÌ . kl5Nnf] xKtf 8]gdfs{n] klg d]nDrLdf cfk"mn] nufgL ug]{ elgPsf] /sd lkmtf{ lnO;s]sf] 5 . 8]gdfs{n] To:tf] ;xof]u /f]Sbf eg]sf] lyof]– æhglgjf{lrt ;+:yf gePsf] cj:yfdf ;xof]u hf/L /fVg' s'g} klg k|sf/n] ;fGble{s /x]g .Æ 8]gdfs{sf] ;xof]u /f]Ssf ;/sf/sf gfp“df cfpg] ;a} If]q kb{5g\ . To;df d]nDrL dfq} ckjfb x'g] dfÌ ;lsÌ . /fhfsf] lg/+s'z sbdn] cfly{s ;+oGq w/fzoL kf/]sf] eGb} zfxL sbdsf] ;o lbg k'Ubf gk'Ub} ljZja}+s d]nDrLaf6 x6]sf] lyof] . p;n] nufgL ug]{ egL ;Demf}tf ePsf] /sdsf] cÍ ^ s/f]8 8n/ / sl/a ;f9] $ ca{ ¿k}of“ d]nDrLAFf6 rf]Ol6;s]sf] lyof] .

P8LaLn] s] unf{ <

d]nDrL kl/of]hgfsf] j}b]lzs ;|f]t tyf cGo kIfx¿sf] g]t[Tjstf{ ;+:yf Pl;ofnL ljsf; a}+s -P8LaL_ xf] . o;n] cfk}+mn] sl/a * ca{ ¿k}of“ nufgL ug]{ lyof] . /fhfn] zfxL 3f]if0ffdfk{mt k|hftflGqs lgsfo / ;+:yfdf k|ltzf]w lng yfn]kl5 of] ;+:yf cfk}+m uDeL/ ePsf] lyof] . /fhfn] d]nDrLdf e|i6frf/ eof] egL zfxL cfof]u u7g u/]/ d~rg u/]sf] gf6ssf] ck|ToIf k|xf/ P8LaLdfly ePsf] klxn] g} k|:6 eO;s]sf] lyof] eg] kl5Nnf]k6s cfof]un] s'g} lg0f{o ug{ g;s]/ t/ To;sf ;~rfnsx¿nfO{ y'gfdf /fv]/ df}g al;/x]s} a]nf P8LaLn] d]nDrLdf s'g} e|i6frf/ gePsf] egL hgfPsf] cj:yfn] P8LaLn] s] unf{ eÌ] k|Zg hlGdPsf] xf] . h'g k|s/0fdf /fhfn] cfÎgf] cfof]udfk{mt d]nDrLdf e|i6frf/ ePsf] egL ;DalGwt /fhgLlts / sd{rf/L clwsf/Lx¿dfly sf/afxL rnfP, Tof] sfd s'g} klg k|sf/n] u}/sfg'gL geP/ :jfefljs k|lqmofcGtu{t ePsf] xf] egL P8LaLn] k6s–k6s eGb} cfPsf] 5 . kl5Nnf]k6s t cfk"mn] klg cfof]u g} u7g u/]/ 5fglag u/fO{ To;sf] k|ltj]bg /fhfsf] ;/sf/nfO{ ;d]t lbO;s]sf] 5, h;df elgPsf] 5– d]nDrLdf s'g} e|i6frf/ ePsf] 5}g . oL tGq–dGq, ;"q / ;"rgfx¿nfO{ Ps 7fp“ /fv]/ x]l//x]sf ko{j]Ifsx¿ cGttM /fhfn] d]nDrL vfg nfu]sf] lgisif{df k'u]sf 5g\ . oBlk d]nDrL d[t ePsf] cf}krfl/s 3f]if0ff eg] eO;s]sf] 5}g .


d'n's cfGbf]ngdo

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . oltv]/ b]z cfGbf]ngdo ePsf] 5 . s] /fhwfgL, s] df]km;n, s] kxf8 s] t/fO{, oltv]/ ;Dk"0f{ b]z cfGbf]ngsf] nKsf]df nk]l6Psf] 5 . cfGbf]ng ljleGg k|s[ltsf 5g\ . Psflt/ k"0f{ k|hftGqsf] cfGbf]ng rls{+b}5 eg] csf{lt/ dfgjclwsf/, k|];–:jtGqtf, z}lIfs clwsf/, sd{rf/L xs / oxf“;Dd ls df]afOnsf nflu klg cfGbf]ng rln/x]sf] 5 / oL ;a}eGbf km/s bz jif{b]lv rln/x]sf] ;z:q dfcf]jfbL ljb|f]x klg rln/x]sf] 5 . oL ;a} lsl;dsf cfGbf]ng, x8\tfn / ljb|f]xsf] s]Gb|df /fhf / pgsf] df3 !( sf] lg/+s'z zfxL sbd /x]sf] 5 .

/fhgLlts bnx?n] cfGbf]ng ul//x]sf 5g\– nf]stflGqs cu|ufdL kl/jt{gåf/f /fHosf] k'g;{+/rgf u/L hgtfnfO{ jf:tljs cy{df ;fj{ef}d agfpgsf nflu . ;ft bnsf] cfGbf]ngn] /fhf / pgsf] lg/+s'ztfnfO{ k|hftGqsf] k|d'v afws dfgL To;sf lj?4 cfGbf]ng ul//x]sf 5g\ . ljBfyL{x? /fhfsf] lg/+s'ztf / JolQmk"hf Pj+ elQmufg ug{ nufpg] u/L l8hfOg ul/Psf] /fi6«jfbL elgPsf] /fi6«3ftL kf7\oqmd / /fhkl/jf/sf] kmf]6f] 6f“l;Psf kf7Øk':ts nfu" ug]{ lg0f{olj?4 kqsf/ dxf;+3 cfGbf]ngdf ckXt k]|;– :jtGqtf / k“m0ff p7fP/ a;]sf] sfnf] sfg'gsf lj?4 af/ Pzf]l;P;g sfg'gL /fHo / sfg'gsf] ;jf]{Rrtfsf] dfu ub}{ cfGbf]ngdf 5g\ . g]kfn 6]lnsdsf sd{rf/Lx? df3 !( df sfl6Psf] df]afOn kmf]g k'gM ;~rfng ul/g'kg]{ dfu lnP/ cfGbf]ngdf 5g\ . k|fWofksx? z}lIfs jftfj/0f / :jtGqtfsf nflu cfGbf]ngdf 5g\ . dfgjclwsf/jfbLx? dfgjclwsf/s} nflu cfGbf]ngdf 5g\ . gful/s ;dfh klg :jtGqtfsf nflu cfGbf]ngdf plqPsf] 5 . cfGbf]ngs} qmddf #* j6f k]zfsdL{ ;+u7g / lghfdtL sd{rf/Lx? klg cfGbf]ngdf plqPsf 5g\ . cfÎgf] Jofj;flos xs / clwsf/sf] dfu ub}{ ;/sf/L sd{rf/L;d]t cfGbf]ngdf plqPkl5 b]zdf ca /fhf / pgsf c/f}6]–e/f}6] dfq df3 !( sf] kIfdf b]lvPsf 5g\ . oL ;Dk"0f{ cfGbf]ngsf] ljZn]if0f ug]{ xf] eg] s'g} klg cfGbf]ng gof“ dfudf ePsf 5}gg\, vf]l;Psf clwsf/sf] k'ga{xfnLsf nflu ePsf 5g\ . oL ;a}sf clwsf/ /fhfsf] df3 !( sf] c;+j}wflgs / :j]R5frf/L 3f]if0ffn] Ps em6\sfdf ckx/0f u/]sf lyP . clxn] b]zsf nueu ;a} tx / tKsfsf gful/s cfGbf]ngdf plqg' / /fhgLlts bn / dfcf]jfbLsf aLr cu|ufdL kl/jt{gsf] ;jfndf ;xsfo{sf] ;Defjgf a9\b} hfg'n] ca nf]stGqsf] :yfkgf w]/} 6f9f gePsf] :ki6 b]lvPsf] 5 .

cfGbf]ngsf qmddf ut dËnaf/ g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fgdf cfof]lht t];|f] k|ltlglw;efsf ;f+;bx?sf] ljz]if a}7s k|x/L x:tIf]ksf sf/0f a:g ;s]g . cfGbf]ngsf sdf08/ g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf, Pdfn] dxf;lrj dfwj g]kfn, sf+u|]; k|hftflGqssf sfo{afxs ;efklt uf]kndfg >]i7, hgdf]rf{sf cWoIf clds z]/rg, ;+o'Qm jfddf]rf{sf cWoIf ;L=kL= d}gfnL, pk;efd'v lrqn]vf ofbjnufotsf g]tfx?nfO{ k|lti7fgsf] d"n u]6d} /f]lsPkl5 a}7s a:g g;s]sf] xf] . ptf, ;+ul7t x'g] clwsf/nufotsf clwsf/dfly aGb]h nufOPsf] lj/f]wdf df3 !( kl5 klxnf]k6s lghfdtL sd{rf/Lx?n] z'qmaf/ /fhwfgLdf k|bz{g u/] . b]zsf] :yfoL ;/sf/ dflgg] sd{rf/Lx? g} cfGbf]ngdf plqPkl5 /fhfsf] c:yfoL ;/sf/ emg\ w/fkdf k/]sf] 5 . otf, o;} ;ftf lg/+s'ztf / slyt /fi6«jfbL lzIffsf] lj/f]wdf cf7 ljBfyL{ ;+u7gn] u/]sf] lj/f]w k|bz{gdf k|x/Ln] x:tIf]k ubf{ cg]/f:jljo'sL /fds'df/L emf“qmLnufot !) ljBfyL{ 3fOt] eP eg] k|x/Ln] g]lj;+3 pkfWoIf k|bLk kf}8]n / cg]/f:jljo' dxf;lrj 7fs'/ u}/], :jljo' lq–rGb|sf ;efklt ;/f]h yfkfnufotnfO{ lu/Îtf/ u¥of] .

d+unaf/ ;+;b\ a}7s

;fpg $ ut] g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fgdf a:g glbPsf] t];|f] k|ltlglw;efsf] a}7s kl;{ d·naf/ gof“ afg]Zj/l:yt jL/]Gb| cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|df a:g] ePsf] 5 . a}7ssf nflu d·naf/ lbp“;f] ! ah]kl5sf] ;do a's ul/Psf] 5 . olb ;/sf/n] lgif]lwt If]qeGbf aflx/ kg]{ afg]Zj/df klg a}7s ug{ glbP ;8sd} a}7s a:g] ePsf] 5 . æolb ;/sf/n] x:tIf]k u5{ eg] xfdL ;8sd} a}7s ug]{5f}+Æ Pdfn] g]tf ;'efif g]Dafªn] b]zfGt/nfO{ atfpg'eof] . o;}aLr, cfGbf]ng / ;+;b\ a}7ssf] ljifodf 5nkmn ug{sf nflu ;ft} bnsf zLif{ g]tfx?sf] a}7s cfh lbp“;f] @ ah] g]kfnL sf+u|]; s]Gb|Lo sfof{no ;fg]kfdf a:g] ePsf] 5 .


sf+u|]; dxflwj]zgdf ‘u0ftG† Ú sf] s'/f p7\g] †

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . k"0f{ k|hftGqk|flKtsf] cfGbf]ngdf xf]ldPsf] b]zsf] ;a}eGbf 7"nf] k|hftflGqs kf6L{ g]kfnL sf+u|];sf] cf;Gg !!cf}+ dxflwj]zgn] ;+j}wflgs /fhtGqsf] k|lts"n lg0f{o ug]{ ;+s]t b]lvPsf] 5 . :yfkgfsfnb]lv g} ;+j}wflgs /fhtGqsf] jsfnt ub}{ cfO/x]sf] sf+u|]; /fh;+:yfaf6 af/Daf/ wf]sf kfPsf] / k|hftGqlj/f]wL sbd rfNb} uPkl5 /fh;+:yfk|lt pbf;Lg x'“b} uPsf] 5 . ^) jif{kl5 clxn] sf+u|];df /fhtGqsf] e"ldsfsf ljifodf ;fy{s ax; z'? ePsf] 5 . sf+u|];sf] ljwfgaf6 /fhtGq zAb lems]/ /fh;+:yfk|lt lg/k]If /xg'kg]{ s'/f hf]8tf]8n] p7]kl5 dxflwj]zgn] o:t} lg0f{o ug]{ b]lvPsf] xf] .

sf+u|]; dxflwj]zgn] s:tf] lg0f{o ug]{5 eGg] ;jfndf g'jfsf]6 lhNnf ;ldltn] /fh;+:yfk|lt lg/k]If /xg'kg]{ ;'emfj s]Gb|Lo ;ldltnfO{ lbPsf] 5 . s]Gb|Lo ljwfg ;+zf]wg ;ldlt;dIf ;fpg ^ ut] g'jfsf]6n] k]z u/]sf] ;'emfjdf æ;zQm o'jf hdft jf/ ls kf/sf] n8fO“sf nflu ;w}+ tTk/ eP klg csf]{ hLjgsf] pQ/f4{df k'u]sf] ju{ k|hftGqsf] /6 nufP/ jf/ ls kf/sf] n8fO“ n8\g lxlRsrfO/x]sf]Æ atfp“b} k"0f{ k|hftGq / nf]stflGqs kl/jt{gsf nflu /fh;+:yfk|lt lg/k]If x'g'kg]{ ;'emfj lbOPsf] 5 . To:t}, hgtfsf] k"0f{ ;fj{ef}d;Qf / /fhsLo;QfnfO{ :yfkgf ug{sf nflu ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf hfg'kg]{ klg g]kfnL sf+u|]; g'jfsf]6n] ;'emfj lbPsf] 5 . o:t} ;'emfjdf sf+u|]; g]t[Tjn] dfcf]jfbL;“u ;+jfb u/L dfcf]jfbLnfO{ /fli6«o /fhgLltsf] d"nk|jfxdf Nofpg kxn ug'{kg]{ / ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf hfg'k"j{ dfcf]jfbLsf ljifodf klg :ki6 x'g'kg]{ atfOPsf] 5 .

kl5Nnf] sf+u|]; s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sdf lx/f;taf6} s]Gb|Lo ;b:o g/xl/ cfrfo{n] ljwfgaf6 /fhtGq zAb x6fpg'kg]{ lnlvt k|:tfj btf{ ug'{ePkl5 sf+u|];n] ljwfg ;+zf]wg ;ldltdfkm{t\ ;a} lhNnf sfo{;ldlt;“u o; ljifodf ;'emfj dfu]sf] lyof] . o;/L ;'emfj lbg] klxnf] lhNnf sfo{;ldltn] /fh;+:yfsf] ckl/xfo{tfnfO{ c:jLsf/ u/L u0ftGqsf] kIfdf dt hfx]/ u/]kl5 cGo lhNnfsf] dg;fo klg cf“sng ePsf] 5 . vf;u/L kf6L{sf o'jfg]tf–sfo{stf{x¿ /fh;+:yf/lxt nf]stGqsf] kIfdf b]lvPsf 5g\ eg] clxn] clwsf+z lhNnfdf o'jfx¿ g]t[Tjdf /x]sf 5g\ . :jo+ sf+u|]; ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf / g]tfx¿ /fdrGb| kf}8]n, g/xl/ cfrfo{, /fdz/0f dxt, rqmk|;fb af“:tf]nf, dx]z cfrfo{nufotn] /fh;+:yfsf] ljifodf ;fj{hlgs ¿kd} dxflwj]zgn] gof“ lg0f{o ug]{ atfO;s]sf 5g\ . o;sf cnfjf kf6L{sf nueu ;a} e|ft[;+:yfx¿ klg /fh;+:yfsf k|lt ;sf/fTds /x]sf 5}gg\ . kf6L{ g]t[Tj / lhNnf ;ldltx¿n] ;d]t k/f]If ¿kdf u0ftGqsf] kIf lnPkl5 ca dxflwj]zg k|ltlglwx¿df klg o; ljifodf b'ljwf af“sL /x]sf] 5}g . ebf} !& af6 s7df8f}+df z'? x'g] clwj]zgnfO{ kf6L{n] cfGbf]ngs} c+zsf ¿kdf ;DkGg ug]{ 3f]if0ff ul/;s]sf] 5 . o; kl/k|]Iodf klg sf+u|]; dxflwj]zgn] cfGbf]ngsf] efjgf / ;ft bnsf] Ph]G8fljk/Lt lg0f{o ug]{ sNkgf ug{ sl7g 5 .


kL= v/]nsf] å}w rl/† †

sf7df8f}+ . /fhfsf] df3 !( sf] lg/ª\s'z sbdsf] ;dy{g ub}{ ;lqmo /fhtGqsf] kIfdf /x]sf kqsf/x¿åf/f ;/sf/sf] lgb]{zgdf u7g ul/Psf] /fli6«o kqsf/ dxf;+3df g]kfn k|]; OlG:6Ro'6 -PgkLcfO{_ sf dxf;lrj /x]sf kqsf/ kL=v/]n cWoIf a;]kl5 pgsf] å}w rl/q b]vL kqsf/hut dfq x}g– k|];–:jtGqtf, dfgjflwsf/ / k|hftGqsf kIfw/ ;Dk"0f{ klZrd]nLx¿ cfZro{rlst ePsf 5g\ .

k|]; OlG:6Ro'6 kqsf/x¿nfO{ k|];–:jtGqtf / k|hftGqsf af/]df k|lzlIft ug]{ ;+:yf xf] . k|hftGqdf dfq k|];–:jtGqtf x'G5 eGg] 1fg lbg] ;+:yf xf] . To;}n] k|hftGqsf kIfw/ 8]gdfs{, hd{gL, a]nfotnufotsf klZrd]nL d'n'sx¿sf] ;xof]udf k|]; OlG:6Ro'6 rn]sf] 5 . dxf;lrj v/]n PgkLcfO{df ljleGg sfo{qmddf ;+nUg ePafkt dlxgfdf emG8} krf; xhf/ sdfp“5g\ klg . t/, /fhfsf] df3 !( sf] sbdsf] kIfkftL kqsf/x¿sf] em'08sf] g]t[Tj ug{ klg tof/ 5g\ . pgnfO{ yfxf x'g'kg]{ xf]– pgn] tna vfg] ;+:yfnfO{ ;xof]u lbg] /fi6« 8]gdfs{n] -8flg8f_ k|hftGq / dfgjflwsf/ vf]l;Psf] egL /fhfsf] ;/sf/nfO{ ;xof]u glbg] 3f]if0ff ul/;s]sf] 5 t/ klg pgL lsg /fhfjfbL kqsf/x¿sf] g]tf eP < ;a} rlst ePsf 5g\ .

olt dfq x}g b'O{ ;ftfcl3 g]kfndf k|];–:jtGqtf, k|hftGq / dfgjflwsf/sf] l:ylt cg'udg ug{ Ps bh{geGbf a9L k|];;“u ;DalGwt cGt/f{li6«o ;+:yfx¿sf] ldzg cfPsf] lyof] . Tof] ldzgdf cGt/f{li6«o k|]; OlG:6Ro'6 klg lyof] . ldzgn] df3 !( sf] /fhfsf] sbdsf] lj/f]w ub}{ g]kfndf k|];–:jtGqtf / k|hftGqsf] kIfdf kqsf/x¿n] rnfPsf] cfGbf]ngdf ;d]t P]Soa4tf hgfP/ uof] t/ g]kfn zfvfsf dxf;lrj v/]nsf] rlt{snf eg] o:tf] 5 . k|]; OlG:6Ro'6 jf /fli6«o kqsf/ dxf;+3 v/]nsf] nufj stf xf] < pgn] :ki6 kfg'{kg]{ ePsf] 5 .


kf“r dlxgf lgb{nLo zf;g M ;efd'v

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . ;efd'v tf/fgfy /fgfef6n] df3 !( ut]otfsf kf“r dlxgf /fhfn] zf;gef/ cfk}+mn] lnPsf] ;do lgb{nLo Joj:yf ePsf] bfaL ug'{ePsf] 5 . ut z'qmaf/ b]zfGt/sf k|wfg–;Dkfbs slj/ /f0ffnfO{ @)^! ;fnsf] uf]kfn uf]tfd] :d[lt k'/:sf/ lbg] qmddf k|d'v cltly ;efd'v /fgfef6n] cfGbf]ng/t bnsf g]tfx¿n] o;f] eGg g;ls/x]sf] ;d]t bfaL ug'{eof] .

c;f]h !* kl5 /fhfn] nf]s]Gb|axfb'/ rGb, ;"o{axfb'/ yfkf / z]/axfb'/ b]pjfsf] g]t[Tjdf ;/sf/x¿ agfO{ u/]sf] ;a} k|of]u c;kmn ePkl5 cfÎg} g]t[Tjdf agfPsf] ;/sf/ c;kmn ePsf] ;d]t /fgfef6sf] syg lyof] . cfk"m @)$& ;fnsf] ;+ljwfg / ;+;bLo Joj:yfsf] k|ltlglw ePsf sf/0f ;efd'vdf al;/x]sf], nf]enfnr / kbsf] nflu x}g eGb} pxf“n] /fhf / bnx¿ gldnL ;'v} gePsf] ;d]t 7f]s'jf ug'{eof] . ;+ljwfg;ef / u0ftGqsf] ax; rln/x] klg jt{dfg ;d:ofsf] lgsf; @)$& ;fnsf] ;+ljwfg g} sfkmL ePsf] /fgfef6sf] ts{ lyof] . df3 !( sf] sbdn] ;+ljwfg IftljIft ePsf], wf/f !@& sf] cfb]z / cWofb]zsf] dfq zf;g rn]sf] atfp“b} k|ltlglw;efsf] 68\sf/f] vf“rf] k/]sf] klg pxf“n] atfpg'eof] .

jl/i7 kqsf/ Pj+ k|]; sfplG;nsf lgjt{dfg cWoIF xl/x/ lj/xLn] k|];–:jtGqtf / k|hftGq vf]l;Psfn] kqsf/x¿ ;8sdf plqg afWo ePsf] atfp“b} :j= uf]kfn uf]tfd]n] klg hLjge/ k|hftGqsf nflu n8]sf] atfpg'eof] . lj/xLn] kqsf/x¿ k|];–:jtGqtfsf] cfÎgf] :jfy{sf] nflu k|hftGq k'g:yF{kgfsf] dfu klg ul//x]sf 5g\ / Tof] :yfkgf geP;Dd kqsf/x¿sf] cfGbf]ng g/f]lsg] atfpg'eof] .

k'/:sf/ ljt/0f ;df/f]xsf] ;efkltTj jl/i7 kqsf/ Pj+ k|lti7fgsf cWoIf uf]ljGb ljof]uLn] ug'{ePsf] lyof] eg] jl/i7 ;flxTosf/ 8f= w|'jrGb| uf}td, kqsf/ dxf;+3sf ;efklt lji0f' lgi7'/Ln] z'esfdgf dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] .


g]lj;+3df sf]–sf] <

b]zfGt/ ;+jfbftf

sf7df8f}+ . dft[ kf6L{ g]kfnL sf+u|];sf] sf7df8f}+df x'g] dxflwj]zgcufj} ;fpg #) df kf]v/fdf g]lj;+3sf] dxflwj]zg x'g] crfgs 3f]if0ff ePkl5 g]lj;+3leqsf] /fhgLlt tfTg yfn]sf] 5 . kf6L{;“u} cfGbf]ngdf /x]sf] g]lj;+3sf] :ylut dxflwj]zg sf7df8f}+d} x'g] elgPsf] eP klg cfGbf]ngnfO{ b]zJofkL agfpg] p2]Zon] sf+u|]; ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] k|ToIf lgb]{zgdf kf]v/fdf ug]{ lg0f{o ePsf] a'lemPsf] 5 . dxflwjz]gsf nflu hDdf @! lbg af“sL eP klg :gftssf] k/LIff, ;':t tof/L / k|ltlglw;DaGwL ljjfb 6'Ëf] gnufOPsf sf/0f dxflwj]zg ;DkGg x'g]df g]lj;+3s} s]xL g]tfx¿n] cfz+sf;d]t JoQm u/]sf 5g\ .

cfGtl/s ljjfb / ;f+u7lgs ;'wf/sf d'2fx¿ eP klg g]lj;+3sf] of] dxflwj]zg k"0f{¿kdf /fhgLlts ljifodf s]lGb|t x'g] ePsf] 5 . dft[ kf6L{df /fhtGqsf ljifodf uDeL/ 5nkmn eO/x]sf] ;dodf kf6L{sf] eGbf klxnf x'g] g]lj;+3 clwj]zgsf] lg0f{on] o; ljifodf sf+u|]; dxflwj]zgnfO{ k|efljt kfg]{5 . o;sf/0f dxŒjk"0f{ dflgPsf] g]lj;+3 clwj]zgn] u0ftGqsf kIfdf lg0f{o ug]{ ;+s]t b]lvPsf] 5 . of] clwj]zgdf rlr{t u0ftGqjfbL ljBfyL{ g]tf Pj+ k"j{dxfdGqL uug yfkfn] u0ftGqsf kIfdf k|:tfj n}hfg] ePsf 5g\ . xfd|f] rfxgf ca b]z /fhtGq/lxt nf]stGqsf ¿kdf :yflkt xf];\ eGg] xf] . o; ljifodf d}n] dxflwj]zgdf lnlvt k|:tfj k]z ug]{5'– yfkfn] b]zfGt/nfO{ atfP . s]xL ;do cufl8;Dd uugnfO{ dfq} u0ftGqjfbL dflgPsf] eP klg df3 !( kl5 g]lj;+3sf nueu ;Dk"0f{ g]tf–sfo{stf{ u0ftGqsf kIfdf b]lvPsf 5g\ . ;fpg # df a;]sf] g]lj;+3sf] a}7sdf s]Gb|Lo ;b:o e"k]Gb|h+u zfxLn] u0ftGq / ;+ljwfg;efsf] kIfdf lg0f{o ug'{kg]{ egL lnlvt k|:tfj btf{ u/fO;s]sf 5g\ . k"0f{ k|hftGqsf nflu /fhtGqnfO{ afws 7x/ ub}{ g]lj;+3n] /fhtGq/lxt nf]stGq cyf{t\ u0ftGqsf kIfdf lg0f{o ug]{ ;Defjgf cTolws /x]sf] 5 .

g]lj;+3 dxflwj]zgn] /fhtGq ls u0ftGqsf ;fy} g]t[Tjsf ljifodf klg dxŒjk"0f{ lg0f{o ug]{5 . df3 !( cufl8 clwj]zg d'v}df cfP/ :ylut ePkl5 cf7 dlxgfdf g]t[Tjsf] y'k|} ;dLs/0fdf kl/jt{g cfO;s]sf] 5 . kf]v/f dxflwj]zgdf jt{dfg cWoIf s]zj l;+x, dxfdGqL jf;' sf]O/fnf, k"j{ dxfdGqLx¿ uug yfkf / ofbj kl08t Pj+ pkfWoIfx¿ ab|L kf08], dx]Gb| zdf{, k|bLk kf}8]n, ;xdxfdGqL 6]s/fh kf}8]n / k"j{ pkfWoIf d]lbgL l;6f}nf cWoIfdf ;Defljt bfa]bf/sf ¿kdf b]lvPsf 5g\ . o;k6s u0ftGqsf] /fhgLlts d'2fsf] cu'jfO u/]sf sf/0f uug yfkfsf] kNnfef/L b]lvPsf] 5 eg] kf6L{ ;+:yfkgn] s]zj l;+x / jf;' sf]O/fnfdWo] PsnfO{ pDd]bjf/ agfpg] a'lemPsf] 5 . t/, clGtd ;dodf oL b'j}sf] ;§f ofbj kl08t pDd]bjf/ x'g] ;Defjgf /x]sf] klg a'lemPsf] 5 . ebf} ! ut] cd]l/sf p8\g] lglZrt eO;s]sf kl08t cfkm" cWoIf ePdf cd]l/sf ghfg;d]t ;xdt eO;s]sf] a'lemPsf] 5 . jt{dfg cWoIf s]zj l;+xnfO{ z}nhf cfrfo{sf], dx]Gb| zdf{nfO{ dxfdGqL ;'zLn sf]O/fnfsf], k|bLk kf}8]nnfO{ ;xdxfdGqL uf]ljGb/fh hf]zLsf] / uug yfkfnfO{ /fdrGb| kf}8]n, g/xl/ cfrfo{, rqm af“:tf]nfnufotsf] ;dy{g /x]sf] 5 . t/, ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] sf+u|];sf s'g} klg g]tfnfO{ g]lj;+3 dxflwj]zgdf hfg / x:tIf]k ug{ lgif]w u/]sf sf/0f of] dxflwj]zgdf ljz'4 ljBfyL{sf] k|lt:kwf{ x'g] ;Defjgf b]lvPsf] 5 . sf]O/fnfn] eg] clxn];Dd s;}sf kIfdf klg Ozf/f ug'{ePsf] 5}g .


gful/s ;dfhn] lgif]w tf]8\g]

sf7df8f}+ . /fhgLlts bn, ljBfyL{, kqsf/, jlsn, k|fWofks / sd{rf/Lkl5 ca gful/s ;dfh klg ;8sdf plqg] ePsf] 5 . ef]ln !) ut] /fhwfgLsf] lgif]lwt IF]q /Tgkfs{df lgif]lwt IF]q tf]8]/ …Pstfa4 lj/f]w k|bz{gÚ ul/g] ePsf] 5 . xfn cfGbf]ng/t bn / tKsfx¿sf ;+3if{df an k'¥ofpg] p2]Zon] gful/s ;dfh ;8sdf plqg nfu]sf] xf] . @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngsf pknlAw /Iff ug'{, To;sf sdL–sdhf]/L / ;Ldf x6fpg' / nf]stGq :yfkgf ug'{ cfGbf]ngsf] Wo]o /x]sf] lj1lKtdf hgfOPsf] 5 . o;sf nflu ;ldlt g} u7g ePsf] 5 . nf]stGq / zflGtsf nflu gful/s cfGbf]ng ;+of]hg ;ldlt To;sf] gfp“ xf] . 8f= b]j]Gb|/fh kf08], 8f= dy'/fk|;fb >]i7 / s[i0f kxf8Lsf gfp“df hf/L lj1lKtdf elgPsf] 5, æhgtfnfO{ ;jf]{Rr ;fj{ef}d / ;j{zlQmdfg\ agfpg' g} of] cleofgsf] nIo xf] .Æ

. klxnf] kfgf . ;dfrf/ . dgf]/~hg . ;Dkfblso . cy{tGq . cg'ej÷cGtjftf{ . v]ns'b .
. ;flxTo ;/f]j/ . ljrf/÷laZn]if0f . k'/fgf] cs+ .

 2009© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use