 |
| |
| Kathmandu,
Falgun 23, 2061. |
|
g]kfnaf/] lbNnLsf] rf;f]
uf}td bfxfn
df3 !( sf] zfxL 3f]if0ffdfk{mt /fhfn] ;Dk"0f{ clwsf/ cfÎgf] xftdf lnPkl5 g]kfnaf/] ef/tLo rf;f] k]ml/ Psk6s rrf{sf] lzv/df k'u]sf] 5 . o;cl3 lj/n} dfq rrf{ kfpg] ef/tLo ;~rf/dfWoddf clxn] g]kfn–k|;Ë lgoldt k9\g / x]g{ kfOG5 . gof“ lbNnLaf6 k|sflzt x'g] lxGb':tfg b}lgs, 6fOD; ckm Ol08of, Ol08og PS;k|];h:tf k|d'v b}lgs klqsfx¿df cr]n g]kfn k|;Ën] ljz]if / lgoldt :yfg kfPsf 5g\ . To;}u/L, ljB'tLo ;~rf/–dfWod vf;u/L hL Go"h, cfhts, :6f/Go"h, Pg8L6LeLh:tf 6LeL Rofgndf klg g]kfn–k|;Ë x6 s]s aGg] u/]sf 5g\ .
otf, g]kfn;DaGwL ef/tLo gLlt–lgdf{tf, s"6gLlt1, k|fWofks, af}l4s ;d'bfo hf] g]kfnsf nflu ef/tLo lyª\s 6\ofÍ dflgG5g\, pgLx¿sf] rf;f] klg x\jfQ} a9]sf] 5 . o;}u/L, ljleGg /fhgLlts bnsf g]tfx¿ clxn] v'n]/} g]kfndf k|hftGq k'ga{xfnL / ;+;bLo ultljlw ;'rf? ug'{kg]{ k|d'v dfu;lxt cufl8 cfPsf 5g\ .
/fhfsf] df3 !( sf] sbdnfO{ ;dy{g ug{ g;Sg] :ki6 kfl/;s]sf] ef/tn] zfxL 3f]if0ffs} lbgb]lv g]kfnL ;]gfnfO{ k|bfg ub}{ cfO/x]sf] ;}Go ;xof]u k|bfg ub}{ cfO/x]sf] ;}Go ;xof]u :ylut ul/;s]sf] :ki6 kf/]/ /fhfnfO{ bafa lbPsf] 5 . ef/tn] l5d]sL /fi6« g]kfndf ePsf] kl5Nnf] 36gfqmdnfO{ uDeL/tfk"j{s ln“b} k|hftflGqs ultljlw ;'rf? ug{ Pj+ gh/aGb / lx/f;tdf /x]sf /fhgLlts bnsf g]tfx¿nfO{ l/xf ug{ g}lts bafa;d]t lbPsf] 5 . clxn] ef/tsf] ;bgdf g]kfn ljifo k|To]s lbg p7\g]dWo]df k/]sf] 5 .
ef/tsf] kl5Nnf] cf}krfl/s wf/0ff ;fj{hlgs ub}{ /fi6«klt 8f= PkLh] cAb'n snfdn] /fhfnfO{ ;+j}wflgs bfo/fleq} a:g ;'emfj lbPsf 5g\ . ;bgdf oxL kmfu'g !$ ut]sf lbg ;Daf]wg ub}{ /fi6«klt 8f= snfdn] /fhfnfO{ bnx¿;“u ldn]/ cl3 a9\g ;'emfj lbg'eof] . g]kfnsf] ;d:ofsf] ;dfwfg ;+j}wflgs /fhtGq / ax'bnLo k|hftflGqs k|lqmofaf6} vf]lhg'kg]{df ef/tLo /fi6«kltn] hf]8 lbg'ePsf] 5 .
/fhgLlts bnx¿sf] k|ltlqmof
o;}u/L ;Qf?9 sf+u|]; cfO{, g];glni6 sf+u|]; kf6L{, ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{, efskf dfS;{jfbL–n]lggjfbL, /fli6«o nf]sbn, ;f];lni6 k|mG6, ;dfhjfbL kf6L{;lxtsf Psbh{g /fhgLlts bn / s"6gLlt1x¿n] utxKtf Ps ;+o'Qm ;Dd]ng u/L g]kfndf nf]stGq axfnLsf nflu P]Soa4tf hfx]/ u/]sf 5g\ . pgLx¿n] /fhgLlts bnx¿nfO{ ;+o'Qm cfGbf]ng cl3 a9fpg;d]t ;'emfj lbPsf 5g\ . ;Dd]ngdf g]kfnsf 3lgi7 ldq dflgPsf k"j{ ef/tLo k|wfgdGqLåo rGb|z]v/ / jLkL l;+x;lxt efskfsf dxf;lrj x/lszgl;+x ;'/lht, sf+u|];sf cfgGb zdf{, /d]z e08f/L, g]kfnsf nflu k"j{ ef/tLo /fhb"t k|fWofks ljdnk|;fbnufotsf g]tf Pj+ s"6gLlt1x¿n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf ef/tsf] ;dy{g h'6fpg lbNnLdf /x]sf ;a} /fhgLlts bnsf g]tfx¿ klg ;xefuL lyP .
z/b\rGb| zfxsf] bf}8w'k
ef/tn] k|hftGqsf] kIfdf cfÎgf] bx|f] c8fg JoQm u/]/ ;}Go ;xfotf;d]t :ylut u/]kl5 clxn] b/afl/ofx¿ lbNnLnfO{ …slGeG;Ú u/fpg] s;/tdf nfu]sf 5g\ . o;qmddf z/b\rGb| zfx uf]Ko¿kdf tLglbg] lbNnL bf}8fxdf km]a'|c/L clGtd ;ftf Jo:t /x] . pgsf] Jo:ttf vf;} pknlAwd"ns gePsf] / ef/t cfÎgf] c8fgdf sfod} /x]sf] atfOPsf] 5 . lbNnL bf}8fxsf qmddf zfxn] aLh]kL cWoIf Pn s]= cf8jf0fL;lxt h;jGt l;+x, o;jGt l;Gxf, ljb]z–;lrj Zofdz/0fnufotsf jl/i7 g]tf Pj+ s"6gLlt1x¿;“u e]6 u/] . k"j{ d]h/ hg/n czf]s d]xtfsf cg';f/, /fhfsf b"tsf ¿kdf lbNnL cfPsf zfxnfO{ ef/tn] nf]stflGqs zlQmnfO{ kfvf nufP/ ;d:of ;dfwfg x'g ;Sb}g eGg] :ki6 ;Gb]z lbPsf] hfgsf/L lbg'eof] . d]xtfsf cg';f/, ef/t clxn] /fhfsf] sbdsf] kIfdf xf]Og, nf]stGq k'ga{xfnLsf nflu /fhgLlts bnx¿nfO{ g}lts ;dy{g ug{ cl3 a9]sf] 5 . zfxdfk{mt /fhfnfO{ k7fPsf] ;Gb]zdf ef/tn] olb cfÎgf] ;xof]usf] cfjZostf rflxP k|hftflGqs zlQmnfO{ cl3 nufP/ cfpg'k5{, unxTofP/ xf]Og eg]sf] 5 . /fhfsf] jt{dfg sbdaf6 ;d:of c¿ hl6n x'g] ef/tsf] wf/0ff /x]sf] 5 . ef/tn] g]kfnsf ;a} /fhgLlts bnx¿nfO{ ;xdltdf lnP/ cGtl/d ;/sf/ u7g ul/g'kg]{ ;'emfj;d]t zfxdfk{mt /fhf;dIf k7fPsf] 5 .
gLlt–lgdf{tfx¿sf] bf}8w'k
g]kfndf ljsl;t gof“ /fhgLlts 36gfqmdsf] ;a}eGbf klxn] lj/f]w ug]{dWo] ef/t g} cufl8 b]vfk¥of] . Tolt dfq xf]Og, Psk6s :yug eO{ k'gM to ePsf] ;fs{sf] !#cf}+ lzv/ ;Dd]ng g]kfndf ljsl;t gof“ 36gfqmdsf sf/0f :ylut ug{ klg ef/tn] g} k|:tfljt u¥of] . df3 !( sf] sbdkl5 gof“ lbNnLdf g]kfnlj1x¿n] k6s–k6s uf]i7L, 5nkmn / ;Dd]ng u/]/ /fhfsf] sbd @!cf}+ ztfAbLsf hgtfsf] rfxgf / ef/tLo ;f]rljk/Lt ePsf] wf/0ff ;fj{hlgs ul//x]sf 5g\ . o;aLrdf /fhb"t lzjzÍ/ d'vhL{ ef/taf6 cf}krfl/s wf/0ff lnP/ sf7df8f}+ kms]{sf 5g\ .
kbf{k5fl8af6 …;fpy AnsÚn] g]kfn;DaGwL lj1x¿dfk{mt cfÎgf] :ki6 b[li6sf]0f ;fj{hlgs ul/;s]sf] 5 . o;qmddf clxn] k|f]k]m;/ P;=8L=d'lg, k|f]k];/ k/dfgGb, k"j{ hg/n czf]s d]xtf, k"j{ /fhb"t s]=eL= /fhgnufotsf g]kfnaf/] ef/tLo x:tLx¿sf] ;lqmotf lbNnLdf lgs} g} a9]sf] 5 . pxf“x¿ Crisis in Nepal zLif{sdf cfof]lht ljleGg sfo{qmdx¿df ;lqmo ;xefuL eO/xg'ePsf] 5 . hg/n czf]s d]xtfn] Ps k|ltlglw;“u eGg'eof]– /fhgLlts bnx¿n] b]zleq} cfGbf]ng z'? ug'{k5{ . ef/tdf /x]sf g]kfnL /fhgLlts bnsf g]tfx¿n] klg ca g]kfndf /fhf /fVg] ls g/fVg] eGg] k|lqmofdf Go"gtd ;femf ;xdlt sfod u/]/ cl3 a9\g'k5{ . pxf“sf cg';f/, h;/L @)$^ ;fnsf] hgfGbf]ng ;kmn agfpg u0f]zdfg l;+x, s[i0fk|;fb e§/fO{ / lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] ;+o'Qm g]t[Tj sfdofjL ePh:t} ca k]ml/ lul/hfk|:ffb sf]O/fnf, dfwj g]kfn;lxt cGo g]tfx¿sf] ;+o'Qm g]t[Tjdf cfGbf]ng cl3 a9fOg'k5{ .
hg/n czf]s d]xtfsf] ljrf/df /fhfsf] sbd tLg jif{sf nflu geP/ c¿ nlDag ;Sb5 . ef/tn] ax'bnLo k|hftGqsf] k'ga{xfnL / g]tfx¿sf] l/xfOnfO{ hf]8 lbPsf] klg pxf“n] :ki6 kfg'{eof] . pxf“n] nf]stflGqs zlQmx¿nfO{ Psa4 x'g klg ;'emfj lbg'ePsf] 5 . oBlk ef/t ca c¿ b'O{ dlxgf /fhfsf] ultljlw x]g]{ cyf{t\ …jfr P08 ;LÚsf] /0fgLltdf /x]sf] ;d]t pxf“n] :ki6 kfg'{eof] .
lbNnL ljZjljBfnosf k|fWofks k/dfgGbn] /fhfn] tTsfn cfTd;dk{0f ug]{ ;Defjgf g/x]sf] atfp“b} g};lu{s clwsf/ tTsfn axfn ul/g'k5{ eGg'eof] .
l;gf] 5f]8], b"w kfP===
8f]6L, skNn]sL . ;'b"/klZrdsf] 8f]6L cToGt} ?l9jfbL k/Dk/fn] u|l;t ljs6 kxf8L lhNnf xf] . hftLo e]befjsf] ;Ldf/]vf ;f3'¥ofpg'sf] ;§f ufpFsf 7"nfa8f elgg]x¿n] cfˆgf] ;–;fgf x}sd a9fpgsf nflu hftLo e]befj sfod} /fVg] k|of; ub{y], t/ clxn] u|fdL0f e]usf blnt ;d'bfox¿n] cfˆgf] Jojxf/df kl/jt{g u/L l;gf] vfg 5f]8]kl5 dflyNnf] hftn] blntnfO{ b"w lbg yfn]sf 5g\ .
cr]n ufpF3/df k9]–n]v]sf clwsf+z o'jfx¿sf] Jojxf/ blntk|lt ;dfgtfsf] efjgf /x]sf] kfOG5 . ;d ljsf; s]Gb| 8f]6Ln] ljut $ jif{b]lv hftLo lje]b ug{sf] nflu ;dtfd"ns ;dfhsf] :yfkgf ug]{ p2]Zocg'?k u|fdL0f If]qdf u/]sf] r]tgf clej[l4 / ef}lts ljsf;sf sf/0f ?l9u|t ;dfhn] s]xL dfqfdf sfFr'nL km]g{ nfu]sf] 5 . o; qmddf 8f]6L lhNnfsf] skNn]sL uflj;df ;d ljsf; s]Gb| 8f]6Ln] 8]lg; cGt/f{li6«o u}/;/sf/L ;+:yf od=o;= g]kfn;Fusf] ;fem]bf/Ldf ;fd'bflos ;zQmLs/0f sfo{qmd ;~rfng u/L r]tgfd"ns ljleÌ tflnd, ;8s gf6s, k|bz{g u/]kl5 ToxfFsf] e]befk"0f{ ;dfhn] PsfPs sfF+++r'nL km]/]sf] s'/f ;d ljsf; s]Gb|sf cWoIf clw/fh aL;Ln] atfpg'eof] .
blntnfO{ uf]/; lbPdf bxLdf sL/f kg]{, ufO{, e}F;Ln] b"w glbg], y'gaf6 /ut aUg] / 3/df s'nIf0f x'g] eÌ] h'g ;Í'lrt efjgf lyof] Tof] la:tf/} x6\b} uPsf] 5 . skNn]sL uflj; j8f g+ % t]58fsL ;Ltfb]jL dNn Ps ;fwf/0f dlxnf x'g\, pgL k'/fg} ufFp3/sf] ;+:sf/df hGd]÷x's]{sL eP klg tNnf] hft, dflyNnf] hft, hfltk|lt e]befjk|lt 3[0ff 5 . xfdL ;a} dfG5] xf}, dfG5]n] dfG5]nfO{ e]befj ug{' x'b}g, xfdL ;a} Ps} ufFpdf a:g] bfh'efO s;}nfO{ klg x]kr]k ug{' x'Fb}g eÌ] pgsf] ljrf/ 5 .
xfdLn] blntsf] ufO{ lsg]/ kfNg x'g] b"w lbg gx'g] s'/f dnfO{ lrQ ga'em]/ d}n] b"w lbg] u/]sL 5' . dNn elG5g\– d}n] b"w lbg yfn]kl5 l5d]sLn] d]/f] s'/f sf6\y] t/ d}n] To:tf] s'/fsf] rf;f] g} /flvg clxn] d]/f] 3/df blnt ;d'bfosf ;a} b"w lng cfpF5g\ . klxnf d :jo+ d/]sf] vfGy] clxn] $ jif{otf ;d ljsf; s]Gb|n] u7g u/]sf] ;d"xdf cfa4 eO{ l;gf] alxisf/ u¥of} l;gf] vfg]nfO{ % ;o hl/jfgf /fv]sf 5f}, blnt–blntaLr klg kfgL rNb}gYof] Tof] klg ;dfg ePsf] 5, t]58fs} l8naxfb'/ gfu/L eG5g\ .
8f]6L lhNnfs} %) j6f uflj;df blntx¿sf] hg;ª\Vof sl/a %) xhf/ /x]sf] 5 . clzlIft, ul/a, ;'s'Dfaf;L oL blntx¿ afa'–afh]s} kfnfb]lv d/]sf] ufO{–uf]?sf] df;' vfg] / Psbd} kmf]xf]/L b]lvg yfn]kl5 wf/f, s'jf, dlGb/, ufO{uf]7 glhs pleg glbg] / x]nf ug]{, jif{el/ sfd u/]afkt yf]/} cÌ kfpg] / kfPsf] cÌn] kl/jf/ kfNg wf}–wf} kg]{ x'gfn] afa'afh]sf] kfnfb]lv of] ;+:sf/ rn]sf] lyof] . clxn] eg] ;docg';f/, l;gf] vfg 5f]8]kl5 dfVnf] hfltn] b"w lbg yfn]sf] s'/f skNn]sLs} %@ jifL{o kbd bdfO{ atfpg'x'G5 .
o;} ufpF lgjf;L u0f]z a/fn -;f]a_ klg cfkm" l;nu9L ;b/d'sfd 5f]8]/ skNn]sL a:bfsf] ;dob]lv xfn;Ddsf] hftLo e]befjdf cfsfz–hldgsf] km/s cfPsf] s'/f atfpF5g\ . To:t} ;d ljsf; s]Gb|sf skNn]sLl:yt ;fdflhs kl/rfnssf] ?kdf sfd ul//x]sf sd{rf/L ;~hLj kl/of/ eG5g\– d}n] o; uflj;df sfd ul//x]sf] $ jif{ eof] $ jif{b]lv xfn;Ddsf] cjlwdf w]/} kl/jt{g ePsf] 5 . xfdLn] u7g u/]sf] ;d"xdf blntnfO{ dfq geP/ u}/blntx¿nfO{ klg cfa4 u/fPsf 5f}F, blnt–u}/blnt b'j}n] tflnddf ;Fu} a;]/ lrof–gf:tf vfPsf 5g\ . To;}n] klg rf “ 8} kl/jt{g ePsf] xf] .
la/fdL 8f]s}df dg]{ kL/
dLg 7s'/L
8f]6L . ufp“df sf]xL la/fdL k/] ls af]u6fgjf;Lsf] xf]; p8\5 . 8f]sf]df la/fdL af]s]/ pkrf/sf nflu rf/÷kf“r lbg lx“8]/ hfg' af]u6fgjf;Lx¿sf] lgolt ag]sf] 5 . ;/sf/n] :jf:Yo ;'ljwfsf af/]df hlt;'s} s'/f u/] klg pgLx¿sf nflu of] Psfb]zsf] syf aG5 .
8f]6Lsf] cltljs6 uflj;sf afl;Gbf 8f]sf]df la/fdL af]s]/ b'O{ lbgkl5 ;b/d'sfd k'Ug] u5{g\ . ufp“sf] :jf:Yorf}sLdf cfÎgf 7"nfa'af kbdl;+x adsf] pkrf/ x'g g;s]kl5 ;~hLj adn] 8f]s}df af]s]/ lbkfno k'¥ofP . oftfoft t 6f9fsf] s'/f xf] . lx“8\gnfO{ ;d]t /fd|f] Joj:yf 5}g . ;ftkm/L uflj;af6 lbkfon k'Ug 8f“8fsf“8f l5rf]Nb} b'O{ lbgkl5 k'usf] adn] atfP .
;8s oftfoftb]lv 306f}+ 6f9f /x]sf af]u6fg, ltvft/, s]bf/ cv8f, rd/f–rf}t/f, uu'8f, lwsf{df8f}+, wfËn uflj;sf afl;Gbf klg 8f]sf]df la/fdL af]Sg'kg]{ lj8Dagfaf6 klxn]b]lv g} u|:t lyP . ;ftkm/L uflj;h:t} oL uflj;x¿af6 ;8s lsgf/f;Dd cfOk'Ug dfq} Psb]lv % lbg lx“8\g'kg]{ x'G5 . ;j{lht ad eG5g\– d]/f] 7"nf]a'afnfO{ /ut rflxP/ h;/L d}n] b'O{lbg 8f]sf]df af]s]+ Tof] lgolt ;a}n] ef]Ug}kg]{ x'G5 . v]tLkftL, ls;fgL a:t'efpsf nflu 3f“;kft ug]{ qmddf ¿v / eL/af6 n8]/ 3fOt] x'g] sltn] #÷$ lbg 8f]sf]df af]s]/ c:ktfn k'¥ofpg] qmdd} Hofg u'dfpg'k/]sf] atfp“5g\– ad .
;fwf/0f ?3fvf]sL / ;fdfGo Hj/f]sf] pkrf/ ufp“df g} eP klg k'/fgf / 7"nf /f]ux¿sf] pkrf/ ug{ af]u6fgjf;L o;/L jiff}{+b]lv 8f]sf]df la/fdL af]s]/ lx“8\g'kg]{ lgotL ef]Ub} cfPsf] atfp“5g\– l3sf{df8f“} uflj;sf dx]Zj/ af]x/f . cem eGg] xf] eg] 7"nf] ck|];g / x•L ef“lrPsf la/fdLx¿nfO{ 8f]sf]df af]s/ lhNnf c:ktfn l;nu9Ldf k'¥ofP klg pgLx¿sf] b'Mv 6b}{g . 8f]sf]sf] ofqfkl5 Ps lbgel/ nfUg] af6f] wgu9L, g]kfnu~h hfg}kg]{ x'G5 af]u6fgaf;Ln] . clxn] ad klg a'afnfO{ …PÚ u|'ksf] /ut rflxPkl5 wgu9L hfg] ePsf 5g\ . pgL eG5g\– af]Sg] kL/eGbf 8f]sf]df la/fdL dg]{ kL/ x'G5 . eG5g\, af]u6fg ;b/d'sfd hf]8\g] ;8sv08 t'?Gt} alglbPsf] eP of] kL/af6 d'Qm eOGYof] ls †
sf]iffWoIf sf+u|];df kmls{P
sf7df8f}+ . s]xL ;docufl8 ljeflht ePsf] b]zsf] ;a}eGbf 7"nf] / k'/fgf] k|hftflGqs kf6L{ g]kfnL sf+u|]; k'gM PsLs[t x'g] ;dfrf/x¿ cfO/x]s} a]nf d"n kf6L{af6 cnu ePsf sfo{stf{x¿sf] 3/ lkmtf{ z'? ePsf] 5 . b]z / k|hftGqdfly ;Í6 cfOk/]sf] clxn]sf] ;dodf c;Gt'i6 eO{ lx“8]sf sfo{stf{sf] kmLlt{n] k|hftGqk|]dLx¿nfO{ xlif{t t'NofPsf] 5 .
3/ kmls{g] qmddf g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_ sf cf]vn9'Ëf lhNnf sfo{;ldltsf sf]iffWoIf 8'nxl/ bfxfnn] oxL kmfu'g @) ut] Ps lj1lKt hf/L u/L d"n kf6L{ g]kfnL sf+u|];df kmls{Psf] 3f]if0ff ug'{ePsf] 5 . sf]iffWoIf bfxfnn] g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_ sf] g]t[Tj / sfo{z}nLk|lt c;G'tli6 hfx]/ ub}{ ;f] kf6L{ TofuL d"n kf6L{ g]kfnL sf+u|];df kmls{Psf] hgfpg'ePsf] 5 .
|