 |
| |
| Kathmandu,
Baishakh 18, 2062. |
|
;+s6sfn lkmtf{ /0fgLlts rfn
b]zfGt/ ljz]if ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . /fhfn] nufPsf] ;+s6sfn b]zleq dfq xf]Og, ljb]zdf klg cf}lrTo k'li6 x'g g;s]kl5 cGgttM z'qmaf/b]lv lkmtf{ ePsf] 5 . !) lbg] ljb]ze|d0faf6 kmls{gf;fy lkmtf{ lnOPsf] of] …sfnÚn] cfdgful/snfO{ eg] s'g} /fxt dx;'; x'g] b]lvPsf] 5}g . ljZjs} zlQmzfnL /fi6« cd]l/sfsf /fhb"t h]D; Pkm df]l/cf6L{n] ;+s6sfn 3f]if0ffkl5 klxnf] e]6d} …/fhfn] ;olbgsf] ;do dfu]sf]Ú atfpg'ePsf] lyof] . Tof] ;o lbg k'Ug & lbg af“sL /x“bf g} /fhfaf6 To;nfO{ lkmtf{ ul/of] . t/, ;+s6sfn lkmtf{ eP klg To;sf cjojx¿ oyfjt\ /x]sf x'“bf cfdgful/sn] klxn]e}+m s'g} /fxtsf] dx;'; ug{ kfPsf 5}gg\ .
k]|;dflysf] lgoGq0f sfod} 5 . ;+s6sfn tLg dlxgfsf nflu 3f]if0ff ePsf] lyof] . t/, ;~rf/ dGqfnon] k|];nfO{ ^ dlxgf;Ddsf nflu hf/L u/]sf] lgb]{zg lkmtf{ ePsf] 5}g . cleJolQm–:jtGqtfdflysf] x:tIf]k oyfjt\ 5 . ;+s6sfndf kqmfp k/]sf /fhgLlts bnsf g]tf–sfo{stf{ y'gfd} 5g\ . zfxL 3f]if0ff;“u} gh/aGbdf /flvPsf g]tfx¿n] klg d'lQm kfPsf 5}gg\ . dfgjclwsf/ pkef]usf] l:ylt To:t} 5 hf] ;+s6sfndf lyof] . ;+s6sfndf v8f ul/Psf c;+j}wflgs lgsfox¿ c;+j}wflgs ¿kaf6} emg\ zlQmzfnL aGb} / agfO“b}5g\ . /fhfaf6 c;+j}wflgs sfd x'g 5f8]sf 5}gg\ . u[xdGqfnon] emg\ s8f ¿ksf] lgb]{zg hf/L ul//x]sf] 5 . ;'/IffsdL{ Tof]eGbf klg a9L ¿kdf ;8sdf b]vf kg{ yfn]sf 5g\ h'g ;+s6sfndf klg lyPg . oL ;a}n] lkmtf{ ul/Psf] elgPsf] ;+s6sfn 3f]if0ffstf{ /fhfaf6 ;d]t cGt/f{li6«o :t/df k'li6 x'g g;s]/ …ljb]zLsf cf“vfdf 5f/f] xfNg]Útkm{sf] Pp6f sbdsf ¿kdf k|s6 ePsf] 5 . b]zleqsf s'g} gful/sn] o;nfO{ c;n cfzo dfg]sf 5}gg\ . a? /fhfsf] emg\ s7f]/ /f]8Dofktkm{sf] Pp6f sbd ePsf] dflgPsf] 5 . ;DejtM o;}sf/0f klg xf]nf, /fhfaf6 ;+s6sfn lkmtf{ ePsf] &@ 306f;Dd cyf{t\ oL k+lQm tof/ x'“bf;Dd :jtGq¿kdf /fhgLlts bn, gful/s ;dfh, dfgjclwsf/jfbL ;+:yf / cGo Jofj;flos ;+3–;+:yf st}af6 klg rf;f] k|s6 u/]sf 5}gg\ . a? o;nfO{ Pp6f 5nsk6sf ¿kdf x]g{ yflnPsf] 5 . zfxL sbdsf lj?4 ;+o'Qm cfGbf]ngsf sdf08/ lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] b]zfGt/;“usf] cgf}krfl/s s'/fsfgLdf …of] s'/f ug]{ ljifo g} gePsf]Ú egL lbg'ePsf] ;+lIfKt k|ltlqmofn] klg ToxL hgfp“5 .
/fhfsf] ;+s6sfn lkmtf{ cfkm\gf b]zsf nflu eGbf ljb]zLx¿sf nflu xf] eGg] k|:6 ePsf] 5 . Tof]a]nf cd]l/sL /fhb"t;“u e]6\bf ;o lbg ;do dfluPsf] k|;+u lgs} rlr{t lyof] . cd]l/sL /fhb"tn] Psk6s dfq / s'g} Ps 7fp“df dfq xf]Og, 7fp“–7fp“df / k6sk6s …/fhfn] xfdL;“u ;o lbg;Dd kv{gÚ ;do dfu]sf 5g\ egL kl5Nnf lbgx¿df klg ;Demgf u/fO/x]sf lyP . dfgj–:jtGqtfsf] si6df cd]l/sfn] c? s'/fnfO{ Wofg lbg]5}g eGg] /fhb"t df]l/cf6L{sf cleJolQmsf :j/x¿ b/af/leq klg cem} u'l~h/x]sf x'g'k5{ . /fhb"t df]l/cf6L{n] ;olbgsf] of] ;do cfkm"n] lbPsf] xf]Og, /fhfn] dfu]sf] egL cem k|:6 kfg]{ u/]sf lyP . Tof] ;olbg laTg kfqf]af6} u0fgf ubf{ xKtfeGbf a9L ;do af“sL /x“b}g . df]l/cf6L{ b'O{xKt] cd]l/sf e|d0f ;s]/ o;};ftf g]kfn kms{+b} x'g'x'G5 . of]aLr ljZj;d'bfodf Pp6f o:tf] lbg lat]g h'g lbg g]kfndf /fhfsf] k|ToIf zf;gsf] lj/f]w / dfgjclwsf/ pNn+3g, gful/ssf] :jtGqtfdfly x:tIf]k ePsf] lj/f]w ghgfPsf] xf];\ . o:tf] lj/f]w Toxf“sf s'g} JolQm, Joj;foLx¿af6 xf]Og, /fHotxs} lgsfo cem egf}+ /fHo g} To;df ;+nUg lyP . Tof] cfO6d ( xf];\ ls !(, k|ltj]bg lgo'Qm ug]{ xf];\ ls cg'udg sfof{no v8f ug]{ x/]s ljifodf /fhfsf] ;+s6sfnsf oL lbg g]kfn ljb]zdf To;/L k|d'v 5nkmnsf] ljifo aGof], dtbfg x'“bf dfgjclwsf/ pNn+3g ePsf] eGg]df ljZj ;j{;Ddt ¿kdf b]lvof] . klxnf] hf]–hf] ;dy{s egL k|rf/ ul/of], tL b]zn] klg o:tf] dtbfg x'“bf lj/f]wd} dt k|s6 u/] . To;}sf] kl/0ffd h'glbg lbp“;f] ;+o'Qm /fi6«;+3n] g]kfndf :yfkgf ePsf] ;+o'Qm /fi6«;+3Lo cg'udg sfof{nosf k|d'v tf]Sof], ToxL lbg /flt ;+s6sfn lkmtF{ eof] . o;sf] 7Ls Ps lbgcl3 ;+o'Qm /fi6«;+3sf dxf;lrjn] l5d]sL csf]{ b]zsf] e|d0fdf /x“bf æ>L % ;“u hfstf{df ePsf] ;xdltcg';f/ bnx¿nfO{ ultljlw ;'rf? ug{ lbOPsf] x'g'k5{ eGg] cleJolQm h;/L k|s6 eof], s"6gLlts lx;fan] Tof] Pp6f s8f lsl;dsf] r]tfjgL g} lyof] . dxf;lrj sf]kmL cGgfgn] ef/t e|d0fdf /x“bf g]kfndf …;+j}wflgs k|hftGq k'ga{xfnL x'g'k5{Ú egL yk hf]8 lbPsf] k|;+u klg oxL“ hf]l8g cfp“5 . l5d]sL b]z ef/tn] t /fhfsf] af]nLdf ;d]t cljZjf; k|s6 ug{ yfln;s]sf] lyof] . æxfdLnfO{ lbOPsf] jrg klv{/x]sf 5f}+Æ ef/tsf] ;a}eGbf kl5Nnf] cyf{t\ /fhf / ef/tsf k|wfgdGqLaLr ljb]zL e"lddf ePsf] e]6jftf{kl5 ef/tsf] of] kl5Nnf] k|ltlqmof lyof] . /fhf ljb]ze|d0ftkm{ nfu]s} a]nf g]kfnsf nflu ;+o'Qm clw/fHo a]nfotsf /fhb"tn] t æca xfdL Jojxf/df x]g{ rfxG5f}+Æ egL k|ltlqmof g} lbPsf lyP . /fhfsf] af]nL klg ljZjf; ug{ of]Uo x'g 5f8]sf] eGg] cGt/f{li6«o If]qn] u/]sf] cg'ejsf] ;+o'Qm cleJolQm lyof] of] . a]nfot To:tf] b]z xf] h;n] /fhfsf] zfxL 3f]if0ff nuQ}kl5b]lv dfgjLoafx]s cGo ;a} ;xof]u s6f}tL u/]sf] 5 . kl5 cGo b]zn] klg To;}u/L ;xof]u /f]Sg yfn] . ;+s6sfn lkmtf{sf] k[i7e"ldnfO{ ko{j]Ifsx¿n] o;/L x]/]sf 5g\ . b]zsf gful/sx¿sf nflu eP ;+s6sfn 3f]if0ff ubf{ h]n / gh/aGbdf k/]sf JolQm Tof] lkmtf{ x'“bf lsg 5'6]gg\ t eGg] k|Zg of] a]nf;Dd lg?Ql/t g} 5 . To;sf/0f klg /fhfsf] ;+s6sfn lkmtf{sf] of] kl5Nnf] sbd cGt/f{li6«o hutnfO{ e'nfpg / b]zleq cfkm" cyf{t\ /fh;+:yf h'g;'s} ¿kn] ;+ljwfgeGbf dFly /x]sf] b]vfpg rflnPsf] 7flgPsf] xf] .
;+s6sfn nfu" ePsf] ef]lnkN6 df3 @) ut] ;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnon] hf/L u/]sf] k|];dflysf] lgoGq0f;DaGwL ;"rgf o:tf] lyof]– æ>L % dxf/fhflw/fh ;/sf/af6 ldlt @)^! df3 !( df aS; ePsf] zfxL 3f]if0ffsf] efjgf / dd{ljk/Lt Pj+ cft+ssf/L tyf ljWj+zfTds / cft+sjfbnfO{ k|ToIf jf k/f]If ¿kdf k|f]T;fxg jf ;3fp k'Ug hfg] k|s[ltsf cGtjf{tf{, n]v, ;dfrf/, ;"rgf, cledt jf JolQmut ljrf/;d]t k|;f/0f÷k|sfzg ug{df of] ;"rgf k|sfzg ePsf] ldltn] ^ dlxgf;Dd lgif]w ul/Psf] 5 . s;}n] of] ;"rgf pNn+3g u/L lgif]lwt s'/fx¿ k|;f/0f u/]df /fli6«o k|;f/0f P]g, @)$( sf] Joj:yfadf]lhd sf/afxL ul/g] Joxf]/f;d]t o;} ;"rgfåf/f hfgsf/L u/fOPsf] 5 .Æ ;/sf/n] To;a]nf k|];dfly o;/L k|ltaGw nufPsf] ;"rgf k6s–k6s ;fj{hlgs ub}{ cfPsf] 5 . ;+ljwfgn] ;+s6sfnsf] :jfefljs ;do # dlxgfsf] dfg]sf] 5 . t/, ;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnon] To;a]nf o:tf] k|ltaGw ^ dlxgfsf nflu hf/L u/]sf] lyof] . To;nfO{ clxn];Dd ;/sf/n] lkmtf{ lnPsf] 5}g . ;+s6sfn 3f]if0ff ePsf] 7Ls Ps dlxgfkl5 kmfu'g !( ut] km]l/ csf]{ ;"rgf hf/L eof]– To;df ;'/Iff;DaGwL s'g} klg ;"rgf ;'/Iff lgsfosf] ;|f]t;lxtsf] hfgsf/L k|fKt gu/L s'g} ;fdu|L k|sfzg u/]df, cft+ssf/L tyf ljWj+zfTds ultljlwnfO{ ;3fp k'Ug hfg] s'g} klg ;fdu|L lbPdf ;hfo lbOg] egL atfOPsf] lyof] . oL b'O{ ;"rgfsf cfwf/df b]zfGt/nufotsf klqsfx¿ bl08t klg eO;s]sf 5g\ . To;}u/L dfcf]jfbLn] 6«s hnfOlbPsf] / To;af/] ;/sf/n] Ifltk"lt{;d]t lbPsf] cj:yfdf tL 6«sx¿ hnfOlbP egL ;dfrf/ ;Dk|]if0f ubf{ kqsf/x¿ bl08t ePsf lyP . ;/sf/n] hf/L u/]sf] ;"rgfdf k/]sf efjgf / dd{sf] cy{ o;/L nufOg] ul/Psf] cj:yf ljBdfg 5 . slt;Dd eg] sfof{nodf sd{rf/L ge]l6Psf] u'gf;f] ubf{ /fi6«;]jssf] ckdfg eof] egL u'gf;f] ug]{nfO{ bl08t ul/Psf ;dfrf/ klg oxL ;+s6sfn cjlwsf / To;sf klg kl5Nnf xKtfsf x'g\ . Pkm=Pd= /]l8of]x¿n] d'lb|t ;fdu|LnfO{ ;|f]t;lxt k'gM k|;f/0f ug{df klg nufOPsf] /f]s x6fOPsf] 5}g . o:tf] 5 ;+s6sfn lkmtf{kl5sf k|];x¿sf] cj:yf . ;/sf/sf] ^ dlxg] ;"rgf lkmtf{ gxf]pGh]n;Dd ;+s6sfnd} /x]sf] g]kfnL kqsfl/tfn] Aoxf]g{'k5{ .
zfxL 3f]if0ff x'“bfsf] 38Ldf sfl6Psf ljleGg /fhgLlts bn, ltgsf g]tf tyf sfo{stf{ / e|ft[ ;+3–;+:yf tyf Jofj;flos ;+u7gx¿sf 6]lnkmf]g nfOg ToxL cj:yfdf 5g\ h'g ;+s6sfnsf a]nf lyP . ;+s6sfnsf a]nf zflGtk"0f{ h'n';, e]nf / uf]i7L ubf{sf qmddf ;dfltPsf @–# xhf/sf] ;+Vofsf JolQmx¿ cem} h]nd} 5g\ . ljleGg bnsf s]Gb|Lo ;b:ox¿ hf] ;+s6sfn 3f]if0ff ubf{ kqmfp ul/Psf lyP, lkmtf{ x'“bf klg pgLx¿nfO{ 5fl8Psf] 5}g . cfk\mgf] lghL 3/af6 kqmfp k/]sf tL JolQmx¿sf] bf]if /fHon] sDtLdf ;+s6sfn lkmtf{ ePkl5 t v'6\ofpg'kg]{ xf] . t/, To:tf] s]xL eP, ul/Psf] 5}g .
;+s6sfn lkmtf{ eof] t/ Tof] sfndf v8f ul/Psf] zfxL cfof]u emg\ zlQmzfnL eof] . cfkm}+ cleof]u nufpg], cfkm}+ cg';Gwfg ug]{, cfkm}+ km};nf ug]{ / cfkm}+ b08 lbg] Pp6} JolQm jf lgsfonfO{ o:tf] ljk/Lt ¿ksf] clwsf/ lbP/ v8f ul/Psf] lgsfo slt ;+j}wflgs xf] eGg] o;cl3 w]/} ax; eO;s] . slt;Dd eg] Tof] cfof]u / To;sf ;b:osf sfd–s'/faf/] Pp6f gful/sn] ;fdfGo k|Zg;Dd p7fpg kfp“b}g . ;+ljwfgdf /fh;+:yfafx]s s'g} klg To:tf lgsfosf af/] s'/f ug{, uNtL cf+}Nofpg k|ltaGw nufOPsf] 5}g . ;+s6sfn lkmtf{kl5 of] cfof]unfO{ k'ghL{jg lbg /fhfaf6 ;+ljwfgsf] h'g wf/f k|of]u ePsf] egL hgfOPsf] 5 . clxn] ToxL s'/fdf k|Zg p7]sf] 5 .
/fhbaf/sf] lj1lKt @)^@ j}zfv !^ df æ>L % dxf/fhflw/fhaf6 @)^! kmfu'g % ut] u7g ul/aS;]sf] e|i6frf/ lgoGq0f zfxL cfof]unfO{ lg/Gt/tf lbg g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf] wf/f !@& adf]lhd ljleGg cfb]z hf/L ul/aS;]sf] 5ÚÚ elgPsf] 5 . ;+ljwfgsf] of] wf/f !@& ;+ljwfgdf cfOk/]sf afwf–c8\sfp km'sfp xf] . s'g} gof“ lgsfo u7g ug{, To;nfO{ clwsf/ lbg jf s'g} lgsfo eË ug{ jf clwsf/ vf]:g] ;Gbe{df ;+ljwfgdf 5'§} wf/fx¿ 5g\ . zfxL cfof]udfk{mt /fhfsf] OR5fdf w]/}hgfnfO{ tx nufpg] …/fhgLltsÚ ljrf/ k/]sf] xf]nf t/ /fhfn] rfx“b}df olb clxn] ;+ljwfgadf]lhd sfd ePsf] dfGg] xf] eg] h;/L /fhb/af/sf] lj1lKtdf pNn]v 5, s] Tof] wf/f !@& n] /fhfnfO{ of] k|rlnt ;+ljwfg ;+zf]wg ug]{ clwsf/ lbPsf] 5 eGg] k|Zg ;+s6sfn lkmtf{;“u} plAhPsf] 5 . of] zfxL cfof]u gx'“bf ;+ljwfgsf wf/fx¿df sxf“–sxf“ afwf k¥of] / zfxL cfof]u x'“bf ;+ljwfgsf s'g–s'g wf/f afwf–c8\sfpaf6 km's] < of] k|Zg klg lg?Ql/t g} 5 . zfxL cfof]u s:tf] xf] eGg] ;DejtM ca s;}df e|d af“sL 5}g . b'O{k6s hgtfåf/f lgjf{lrt / Psk6s /fhfåf/f g} dgf]gLt eO{ tLgk6s k|wfgdGqL eO;s]sf JolQmnfO{ dWo/ft -/flt @ ah]_ df Tof] klg lgjf;sf] alQ–6]lnkmf]g nfOg sf6]/ ank"j{s k|j]z u/L ;dft]/ Nofpg] sfd zfxL cfof]u eGg] gfdsf k5fl8sf] zfnLgtfsf] Pp6f gd'gf g} ag]sf] cj:yf ;a}n] b]vL÷ef]lu;s]sf 5g\ . s;}n] %) xhf/ 3"; vfPsf] / 3"; vfPsf] dfG5]n] kmnfgf]sf] lgb]{zgdf lnPsf] egL df}lvs ¿kdf kf]lnlbPsf cfwf/df dlGqkl/ifb\sf] lg0f{oaf6 lgo'Qm x'g] dGqfnosf] ljefusf axfnjfnf dxflgb]{zsnfO{ & lbg;Dd h]ndf /fVg] sfd u/]/ o;/L kl5Nnf] k6s;d]t emg\ zlQmzfnL agfpg vf]h]sf] zfxL cfof]usf] kl/ro cfkm}+n] lbO;s]sf] 5 < o:tf] cfof]u lgdf{0f ug{ jf To;nfO{ lg/Gt/tf lbg /f]lsPsf] ;+ljwfgsf] ;DalGwt wf/faf6} of] cfof]usf] sfg'gL x}l;ot k|l:6G5 . lnlvt ;+ljwfg ePsf] b]zdf ;+ljwfgsf cIf/n] h] atfp“5g\, To;eGbf aflx/ To;sf] JofVofaf6 sd{rf/L lgsfon] sfd ug{ yfn] eg] Toxf“ s'g ;+ljwfgn] sfd u/]sf] dfGg] jf ;+ljwfgljk/Lt eO/x]sf] 7fGg] < of] sbdn] klg ;+s6sfn lkmtf{ afx\o b]zx¿sf nflu / cfÎgf gful/ssf nflu /fhf ;w+} ;+ljwfgdfly eO/xg] /fh]R5f hfx]/ ePsf] dflgPsf] xf] .
/fhf k|hftGqsf bftf x'g\ eGg] b/afl/ofx¿sf] dfGotf / k|]/0ffnfO{ /fhfsf] kl5Nnf] sbdn] k'li6 ug{ vf]h]sf] xf] ls eGg] z+sf klg ug{ yflnPsf] 5 . /fhf / /fhgLlts bnx¿sf] af6f] ;+s6sfn lkmtf{kl5 km]l/ oxf“ cfP/ o;/L 5'l§Psf] 5 .
/fhfsf] of] kl5Nnf] sbd cyf{t\ ;+s6sfn lkmtf{nfO{ ljb]zL ;d'bfon] To:t}– cf“vfdf 5f/f] dfGof] eg] To;kl5sf] g]kfn s] xf]nf < pQ/ ;xh 5}g . o;sf ;+s]tx¿rflx“ b]lvPlsPsf 5g\ . To;sf] kl5Nnf] pbfx/0f /fhfaf6 rfn" jif{leq gu/kflnsfsf] r'gfj ;DkGg ug]{ egL 3f]if0ff ePsf] ljifonfO{ st}lt/af6 klg ;fdfGo;Dd gb]vfpg'nfO{ dfGg ;lsG5 . /fhfaf6 k|hftGqsf gfp“df k6s–k6s JoQm ePsf cleJolQmx¿ Jojxf/df To;sf] 7Ls pN6f] x'g] u/L b]vfkg{ yfn]kl5 …lgjf{rg ug{ lgb]{zgÚ ePk|lt jf:tf ug{ 5fl8Psf] xf] . slt;Dd eg] !( df3sf] zfxL 3f]if0ffkl5 hgk|ltlglwd"ns ;+:yf gePsf] egL ;xof]u /f]Ssf ug]{ o'/f]lkog b]zx¿n] ;d]t /fhfsf] Tof] lgb]{zgnfO{ of]k6s clnslt klg kTofPgg\ . æzflGt ;'/Iffsf] l:ylt cg's"n x'“b} uPsf] kl/k|]Ifdf k|hftflGqs k|lqmofnfO{ ;lqmo agfpg] lbzfdf l9nf] ug'{ x'“b}g . o;}n] aflnu dtflwsf/sf] cfwf/df hgtfåf/f lgikIf lgjf{rgaf6 r'lgPsf k|ltlglwx¿n] b]zsf] zf;g ;~rfng ug]{, ax'bnLo k|hftflGqs Joj:yfnfO{ ;zQm agfpg o;} jif{leq :yfgLo lgsfocGtu{tsf] dxfgu/kflnsf, pkdxfgu/kflnsf / gu/kflnsfx¿sf] lgjf{rg ;DkGg u/fpg xfdLaf6 lgjf{rg cfof]unfO{ x's'd aS;]sf 5f}+,Æ /fhfaf6 j}zfv ! ut] lgjf{rgsf ;Gbe{df o:tf] cleJolQm ;fj{hlgs ePsf] lyof] . lgjf{rg / hgk|ltlglwTj vf]Hg] cGt/f{li6«o If]qsf nflu o;n] s]xL xb;Dd eP klg cfsif{0f ug'{kg]{ xf] . t/, /fhfsf] of] cleJolQmnfO{ s;}n] kTofPgg\ . tT;DaGwdf Pp6f;Dd ;sf/fTds k|To'Q/ gcfpg' To;sf] pbfx/0f xf] . clxn];Dd ;+s6sfn lkmtf{sf] 3f]if0ff klg To:t} cj:yfdf ;sf/fTds k|ltlqmofljxLg cj:yfd} 5 .
sf]O/fnf–d'vhL{ e]6
ck|mf]–Pl;ofnL ;Dd]ng / af]cfjf] ;Dd]ngdf ;xefuL eO{ kms]{s} /ftaf6 ;ª\s6sfnLg cfb]z lkmtf{ lnO{ cGt/f{li6«o hutnfO{ >L % 1fg]Gb|n] cfZj:t kfl/aS;]sf] ef]lnkN6 lxhf] zlgaf/ laxfg k|hftGqjfbL Pj+ lgs6 l5d]sL ef/tsf /fhb"t lzjz/0f d'vhL{n] k|ltudglj?4sf] cfGbf]ngsf sdf08/ Pj+ g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf;“u ljsl;t /fhgLlts 36gfqmdaf/] 5nkmn u/]sf] ef/tLo b"tfjf; ;"qn] b]zfGt/nfO{ atfPsf] 5 .
sl/a @) ldg]6 nfdf] e]63f6df ef/tLo /fhb"t d'vhL{n] /fhf k|hftGq k'ga{xfnLsf] nflu cu|;/ ePsf] atfP klg ;efklt sf]O/fnfn] /fhf ‘ljb]zL ldqx¿sf] cf“vfdf 5f/f] xfnL’ cfkm\g} /f]8Dofkdf cufl8 al9/x]sf] atfp“b} /fhgLlts g]tf÷sfo{stf{sf] ;Dk"0f{¿kdf l/xfO, k|];–:jtGqtf, dfgjflwsf/jfbLsf] lgjf{w :jtGqtfnufotsf k|hftflGqs d"No–dfGotfsf sfdx¿ geP;Dd /fhfsf] ;f]r :ki6 gx'g] k|:6 kf/]kl5 /fhb"t d'vhL{ ‘slGeG;’ x'g'ePsf] a'lemPsf] 5 .
;femf Ph]08fsf] 3f]if0ff rf“8}
sf7df8f}+ . k"0f{ k|hftGqsf] k|flKtsf nflu zflGtk"0f{ hgcfGbf]ngdf plqPsf bnx¿sf] ;+o'Qm cfGbf]ngsf] ;femf Ph]G8f cfh jf geP ef]ln ;fj{hlgs x'g] ePsf] 5 . g]kfnL sf+u|];, Pdfn], sf+u|]; k|hftflGqs, hgdf]rf{, g]dlskf / ;b\efjgf -cfgGbLb]jL_ n] kmfu'g & b]lv yfn]sf] ;+o'Qm cfGbf]ngaf6 xhf/eGbf a9L g]tf–sfo{stf{ lu/km\tf/ eO;s]sf 5g\ . cfGbf]ng/t ;a} bnleq ;femf Ph]G8fsf] ljifodf lg0f{o eO;s]sf] 5 eg] lxhf] Pdfn] g]tf e/tdf]xg clwsf/Ln] sf+u|]; ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ e]6L ;femf Ph]G8fsf af/]df 5nkmn ug'{ePsf] a'lemPsf] 5 . cfh cGt/f{li6«o dhb'/ lbj;sf cj;/df lbp“;f] k|bz{g x'g'cufj} ;femf Ph]G8f cfpg] ;Defjgf /x]sf] Ps Pdfn] g]tfn] b]zfGt/nfO{ atfPsf 5g\ .
;femf Ph]G8fdf cfGbf]ngsf] /f]8Dofk / sfo{ljlw klg pNn]v ul/g] eP klg k|hftGqk|flKtsf] pkfosf] ¿kdf k|ltlglw;efsf] k'g:yf{kgfnfO{ g} k|:t't ul/g] ePsf] 5 . g]kfnL sf+u|];, hgdf]rf{, g]dlskf / ;b\efjgfn] oxL dfudf lg/Gt/ cfGbf]ng ul//x]sf x'g\ eg] ;/sf/af6 avf{:tLdf k/]sf Pdfn] / k|hftflGqs klg o; Ph]G8fdf ;xdt x'g] ePsf 5g\ . ;femf Ph]G8fdf g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& sf] lqmofzLntfnfO{ k|hftGqk|flKtsf] k|lqmof / k|ltlglw;efsf] k'g:yf{kgfnfO{ To;sf] pkfosf] ¿kdf JofVof ul/Psf] a'lemPsf] 5 . ;femf Ph]G8fsf] 3f]if0ff ePkl5 cfGbf]ngn] :ki6 lbzf kfpg] / ljleGg Jofj;flos, k|fl1s ;+3–;+:yf Pj+ JolQmx¿n] cfGbf]ngdf k|ToIf efu lng]5g\ . o;af6 k'gM Psk6s d'n'ssf ;a} /fhgLlts bn, k]zfut ;+u7g, gful/s ;dfh / ;Dk"0f{ hgtf k|hftGq–k|flKtsf] n8fO“df ;l/s x'g] b]lvPsf] 5 .
;+s6sfn x6] klg vf]/d}
/fhgLlts bnsf ultljlwnfO{ aGb]h nufpg] u/L 3f]if0ff ul/Psf] …/fhfsf] ;+s6sfnÚ ;dfKt x'g' b'O{ lbgcufj} lkmtf{ lnOPsf] eP klg ;+s6sfnLg Joj:yfcg'¿k kqmfp ul/Psf /fhgLlts bnsf g]tf, sfo{stf{, dfgjclwsf/jfbLx¿nfO{ l/xf ul/Psf] 5}g . Psk6s gh/aGbd'Qm u/L k'gM zfxL cfof]udfkm{t\ …ck/fwLÚnfO{ em}+ dWo/ftdf lu/km\tf/ ul/Psf k"j{k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf / pxf“eGbf tLg lbgcl3 lu/km\tf/ ul/g'ePsf k"j{dGqL k|sfzdfg l;+xafx]s klg xhf/eGbf a9L g]tf, sfo{stf{ cem} lx/f;tdf /x]sf 5g\ . /fhgLlts ;+nUgtfs} sf/0f lu/km\tf/Ldf k/]sf / cem} l/xf gePsfx¿df Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn, sfª\u|]; dxfdGqL ;'zLn sf]O/fnf, jl/i7 g]tf /fdrGb| kf}8]n, k|jQmf ch'{gg/l;+x s];L, s]Gb|Lo ;b:ox¿ g/xl/ cfrfo{, nId0f l3ld/], anb]j zdf{ dhu}of“, uf]kfn/fh kxf8L, rqmk|;fb af“:tf]nf, 8f= /fdz/0f dxt, lbnaxfb'/ 3tL{nufot x'g'x'G5 . pxf“x¿dWo] af“:tf]nf, 8f= dxt / 3tL{nfO{ a'waf/ ckx/0fsf] z}nLdf a}7s:ynaf6 lu/km\tf/ ul/Psf] lyof] eg] bdf}nL lx/f;taf6 c:j:y x'g' eO{ kf]v/fl:yt u08sL If]qLo c:ktfn k'¥ofOg'ePsf /fdrGb| kf}8]nnfO{ ;/sf/L lgu/fgLdf c:ktfndf /flvPsf] 5 . pkrf/df ;+nUg 8fS6/sf] 6f]nLn] yk pkrf/sf nflu sf7df8f}+ n}hfg] l;kmfl/; u/] klg pxf“nfO{ kf]v/fdf g} /flvPsf] 5 . g/xl/ cfrfo{, nId0f l3ld/], uf]kfn/fh kxf8L, dw' cfrfo{, /fdgfy clwsf/L, uf]kfn /fO{, tLy{/fd 8Ëf]nnfO{ ;z:q k|x/Lsf] u'xØ]Zj]/L u0f b'jfsf]6 eQmk'/df /flvPsf] 5 eg] k|jQmf s]=;L= / g]lj;+3sf dxfdGqL jf;' sf]O/fnfnfO{ lhNnf k|x/L sfof{no nlntk'/sf] lx/f;tdf /flvPsf] 5 .
cbfntsf] cfb]zn] l/xf ePkl5 k'gM kqmfp ul/Psf g]lj;+3sf pk;efklt k|bLk kf}8]nnfO{ j8f k|x/L sfof{no d+unahf/ / k"j{ dxfdGqL rGb| e08f/LnfO{ l;+xb/af/ j8f sfof{nodf /flvPsf] 5 . g]lj;+3sf cWoIf s]zj l;+x / k"j{dxfdGqL uug yfkfnfO{ xg'dfg9f]sfdf /flvPsf] 5 . l;+x / yfkfnfO{ kfs]6df/;“u} /flvPsf] atfOPsf] 5 . k"j{ cWoIf u'? l3ld/], k"j{ ;f+;b /fdrGb| clwsf/L, lr/~hLjLlglw ltjf/L, cfdf]b pkfWofo, eLd;]gbf; k|wfg, e"klt 9sfn, rLgsfhL >]i7, lzj x'dfufO+{, /ljsnf vgfnnufotsf lx/f;tdf x'g'x'G5 .
To:t}, lgjf; gh/aGbdf /xg'ePsf Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn klg l/xf x'g'ePsf] 5}g . ptf, dxf/fhu~hl:yt k|x/L tflnd s]Gb|df hgdf]rf{ cWoIf clds z]/rg, pkfWoIf nLnfdl0f kf]v/]n, Pdfn] g]tfx¿ jfdb]j uf}td, cd[t af]x/f, /fh]Gb| /fO{nufotnfO{ /flvPsf] 5 . Pdfn] g]tfx¿ s]zj a8fn, ;'jf; g]Dafª, /fh]Gb| kf08], clvn cWoIf lvdnfn e§/fO{, dxf;lrj 7fs'/ u}/]nufot klg lx/f;td} x'g'x'G5 .
cfh b]ze/ lj/f]w k|bz{g
cGt/f{li6«o >lds lbj;sf] cj;/ kf/L cfh lbp“;f] clw/fHoe/ k|bz{g x'g] ePsf] 5 . o;} qmddf g]kfn 6]«8 o'lgog sf+u|];n] cfh lbp“;f] @ ah] e[s'6Ld08kaf6 h'n'; lgsfNg] ePsf] 5 . ptf, ljleGg z}lIfs dfu /fvL cfGbf]ngdf plqPsf g]lj;+3nufotsf ;ft ljBfyL{ ;+u7gn] cfh lqe'jg ljZjljBfno / dx]Gb| ;+:s[t ljZjljBfnosf pks'nkltsf] sfo{sIfdf tfnf nufOg] g]lj;+3sf sfo{afxs dxfdGqL 6]s/fh kf}8]nn] atfpg'ePsf] 5 .
u[xsf] s8f ;s'{n/
cGt/f{li6«o hutn] k|hftGq / dfgjflwsf/ k'ga{xfnLsf] dfu hf]8bf/ ¿kdf ul//x]sf] jt{dfg cj:yfdf /fhfsf] ;/sf/sf] u[xdGqfnon] eg] df3 !( sf] zfxL 3f]if0ffkl5 ;a}eGbf s8f ;s'{n/ &% j6} lhNnfsf k|d'v lhNnf clwsf/LnfO{ hf/L u/]sf] ;dfrf/ b]zfGt/nfO{ k|fKt ePsf] 5 .
ck|mf]–Pl;ofnL ;Dd]ng / af]cfjf] ;Dd]ngdf /fhsLo;Qf ;Dk"0f{¿kdf cfkm}+n] lnO{ /fi6«k|d'v / ;/sf/–k|d'vsf] x}l;otn] /fhfn] k|hftGq / dfgjflwsf/ k'ga{xfnL ug]{ k|lta4tf hgfO/x]s} a]nf ut a'waf/ u[xdGqfnon] cfkm\gf dftxtsf k|lhcx¿nfO{ s'g} klg /fhgLlts ljifosf b'O{hgf ;lDdlnt a}7s;Dd ug{ glbg] / a}7s u/] x:tIf]k ug]{ lgb]{zg hf/L u/]sf] ;Da4 ;"qaf6 yfxf ePsf] 5 .
b]zfGt/n] lhTof]
!) jif{cl3 b]zfGt/n] n]v]sf] Pp6f ;dfrf/lj?4 xflnPsf] ‘cbfntsf] cjx]ngf’ d'2f ut r}t @( ut]sf] lhNnf cbfntsf] lg0f{on] ‘l8;ld;’ ePsf] 5 . cbfntsf] of] lg0f{oaf6 b]zfGt/sf] ;f] ;dfrf/ ;To /x]sf] k'li6 u/]sf] 5 .
@)$( r}t ! ut] jif{ !) cª\s $^ sf] k[i7 $ df ‘kIf b'Anfp“5g\, kmf6jfnf df]6fp“5g\’ eGg] zLif{sdf cbfntleq} x'g] clgoldttf;DaGwL Pp6f vf]hk"0f{ ;dfrf/ 5flkPsf] lyof] . ;f] ;dfrf/nfO{ lnP/ lgj]bs /fh' a:g]tn] tTsfnLg b]zfGt/sf k|sfzs aGw' yfkf, ;Dkfbs >L cfrfo{, sfo{sf/L–;Dkfbs /fh]Gb| bfxfn, ;+o'Qm–;Dkfbs xl/ clwsf/L / sfg'gL ;Nnfxsf/ ;'zLn kGtnfO{ ljkIfL agfO d'2f xfn]sf lyP . @)^! r}t @( ut] sf7df8f}+ lhNnf cbfntsf GofofwLz cf]dk|sfz ld>sf] Ohnfzn] ;f] d'2fsf ;DaGwdf ‘l8;ld;’ ug]{ km};nf u/]sf] xf] .
d]nDrL k|j]zdfu{ k|s/0f
;a} sfd cfk"mn] u/]sf] P8LaLsf] bfaL
/fhfn] cWoIftf u/]sf] ;/sf/n] d]nDrL vfg]kfgLdf …/fhgLltÚ ug{ yfn]sf] 36gf b]zsf nflu uDeL/ 3fts ;flat x'g] ;+s]t b]lvg yfn]sf] 5 . d]nDrLsf ;Gbe{df o;sf] ;a}eGbf 7"nf] nufgLstf{ / cGoqsf nufgLstf{x¿sf] g]t[Tj ul//x]sf] Pl;ofnL ljsf; a}+sn] xfn} ;fj{hlgs u/]sf] wf/0ffn] o:tf ;+s]t u/]sf x'g\ . /fhfsf] cWoIftfsf] ;/sf/n] oxL /j}of ckgfO/x] d]nDrL t ;bfsf nflu cGTo x'g]5 g} . ;fy}, o:tf] …/fhgLltÚs} sf/0f g]kfn Pl;ofnL ljsf; a}+ssf] ;xof]u ;"rLdf …sfnf]Ú eP/ bhf{ x'g] ;Defjgf 5 . d]nDrL 7]Ssf k|s/0fnfO{ lgx'“ agfP/ hltv]/ ;/sf/n] k"j{k|wfgdGqL / dGqLnfO{ u}/;+j}wflgs lgsfosf] 7f8f] cfb]zaf6 y'gfdf /fv]sf] cj:yfdf g} Pl;ofnL ljsf; a}+sn] d]nDrL 7]Ssf k|s/0fsf af/] gof“ hfgsf/L ;fj{hlgs u/]sf] xf] . of] gof“ hfgsf/Ldf a}+sn] of] 7]Ssfk§fsf] sfd a}+s cfk}+mn] cfÎgf] / ljZj dfGo k|rngcg'¿k ;DkGg u/]sf] hgfPsf] 5 . P8LaLn] kl5Nnf]k6s d]nDrL k|j]z dfu{sf] 7]Ssf ;Gbe{df g]kfnL kIfsf] s'g} e"ldsf gePsf] k'li6 ub}{ klxnf]nfO{ lsg x6fpg'k¥of] / bf];|f]nfO{ lsg lbg'k¥of] eGg] :ki6 kf/]sf] 5 . of]hgf k|d'v, ;lrj, dGqL / k|wfgdGqL;Dd k'u]/ of] 7]Ssf k|s/0fdf dGqL / k|wfgdGqLnfO{ u}/;+j}wflgs k|lqmofaf6 y'lgPsf] of] 36gfnfO{ P8LaLn] cfk"mdfly ePsf] sf/afxL h:t} dfg]sf] /x]5 eGg] hgfp“5 . P8LaLsf] kl5Nnf] k|:6Ls/0fsf] ;DalGwt k[i7sf] kmf]6f]skL x]/f}+ .
d]nDrL vfg]kfgL k|j]z dfu{ lgdf{0f ;DaGwdf /fhfaf6 ul7t zfxL cfof]un] hlt 7"nf] ljifo agfof], k"j{k|wfgdGqL;DdnfO{ dWo/ftdf 5fkf df/L kqmfp ug]{ / y'Gg];Ddsf] sfdsf] bf]ifrflx“ Toqf] /x]g5 . Pl;ofnL ljsf; a+}scg';f/ klg of] sfd Unf]an 6]G8/cGtu{t ePsf] / To;nfO{ s;}n] k]m/abn ug{ ;Sb}g . 6]G8/sf] lgod, k|rngcg';f/ klxnf] sd af]Ng]n] sfd u/]g eg] bf];|f] sd af]Ng] cl3 cfp“5 . oxf“ To:t} ePsf] lyof] .
cGt/f{li6«o dfGotfadf]lhd cfof]hgfsf] g]t[Tjstf{sf] x}l;otaf6 P8LaLn] cfÎgf] lg0f{oaf6 bf];|f] sd saf]n ug]{ kf6LnfO{ 7]Ssf lbPsf] ljifonfO{ zfxL cfof]un] hlt bf]ifL dfGof], To;n] P8LaLsf] Wofg ghfg] s'/f lyPg . cfof]hgf k|d'vb]lv k|j]z u/]sf] cfof]u clGtddf k'Ug P8LaL;Dd hfg'kb{5 . cfof]u Toxf“;Dd k'Unf–gk'Unf t/ ck|ToIf ¿kn] of] 36gfdf e|i6frf/ ePsf] eP To;sf] k|d'v ;|f]t P8LaL xf] eGg] cfof]un] 7DofPsf] cg'dfg ug{ ;lsG5 . o;/L zfxL cfof]u k|rlnt dfGotfljk/Lt rn]sf] b]v]kl5 Pl;ofnL ljsf; a}+ssf clwsf/Lx¿ ;ts{ x'g' c:jfefljs xf]Og . P8LaL oL 36gfqmdk|lt lg/k]If a:g] cj:yf klg lyPg . To;}sf/0f klg of] ;+:yfn] oL 36gfjnL -dGqL, k|wfgdGqLnfO{ dWo/ftdf ;dfTg' / s;}nfO{ e]6\g glbO{ y'lg/fVg' cflb_ nfO{ glhsaf6 lgofln/x]sf] lyof] . kl5Nnf]k6s P8LaLn] h:tf] hfgsf/L u/fof] cyf{t\ oL 7]Ssfk§fx¿ cfk"maf6 ePsf] xf] egL hgfof], cfof]usf oL sfdk|lt p;n] lbPsf] r'gf}tL x'g'kb{5 . cfÎgf lg0f{ox¿ sfof{Gjog x'“bfsf avtsf kbflwsf/Ldfly To:tf] Jojxf/ ePkl5 P8LaLn] ca d]nDrL dfq xf]Og, cGo If]qdf cfk"mn] lbOcfPsf] cfly{s ;xof]usf af/] k'glj{rf/ ug]{ / of] b]zsf nflu lbOPsf] C0f r'Qmf ug{ bafa lbg], r'Qmf gu/] of] b]znfO{ sfnf];"rLdf /fVg] cflb ljifodf rrf{ x'g yfNg' b]zsf nflu slt uDeL/ ljifo xf] eGg] a'‰g ;lsG5 . P8LaLsf] lg0f{oadf]lhd Unf]an 6]G8/df bf];|f] 7fp“df /x]sf] 7]s]bf/nfO{ 7]Ssf lbOPsf] ljifodf zfxL cfof]usf] kqmfpdf k/]sf k"j{k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf kf“r lbgb]lv / pQm cfof]hgfsf] ljefuLo dGqfnosf k"j{dGqL k|sfzdfg l;+x bz lbgb]lv s7f]/ ¿ksf] aGbL cj:yfdf x'g'x'G5 . k"j{dGqL l;+xnfO{ klxnf]k6s tf]lsPsf] & lbgsf] y'gf Dofb ;lsP/ # lbgcl3 bf];|f] & lbgsf nflu csf]{ Dofb ylkPsf] 5 . k|wfgdGqL / dGqLeGbf tnsf JolQm ;lrj / cfof]hgf k|d'vrflx“ tfl/vdf 5fl8Psf 5g\ . dflyNnf] ;|f]tdf hf“bf P8LaL / tNnf] lgsfodf hf“bf cfof]hgf k|d'veGbf leGg txsf JolQm cfof]usf] of] sf/afxLdf k/]sf cj:yf ljBdfg 5 . o;sf/0f klg o;nfO{ …/fhgLltÚ dflgPsf] x'g'kb{5 .
k"j{k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjflj?4 csf]{ klg cf/f]k 5– bz}+vr{af/] . pxf“ o;af/] /fhfåf/f ul7t zfxL cfof]u;dIf ce}m klg df}g x'g'x'G5 . bz}+vr{ $) nfv ¿k}of“ ljt/0fsf] k|;Ë xf] . To;a]nf of] cÍ a/fa/sf] /sd ;o–8]9;o ;j{;fwf/0f gful/sdf af“l8Psf] lyof] . dlGqkl/ifb\n] o;sf] 7Ls Ps ;ftfcl3 dfq /fhkl/jf/sf Ps JolQmsf] :jf:Yof]krf/sf nflu egL ! s/f]8 @% nfv ¿k}of“ Psd'i6 lbPsf] lyof] . Tof] /sd k|fKt ug]{ JolQmnfO{ klg aofg lbg zfxL cfof]un] af]nfcf];\ eGg];Ddsf] dfu klg b]pjfn] ug{ ;Sg'ePg . bz}+vr{ k|fKt ug]{ gful/snfO{ aofg lbg af]nfpg] cfof]un] Ps}k6sdf olt 7"nf] c+ssf] /sd k|fKt ug]{ tL JolQmnfO{ lsg af]nfPg eGg] k|Zg;Dd tTsfnLg k|wfgdGqL b]pjfn] cfof]u;dIf /flvlbPsf] eP jf To;a]nf of] k|s/0fdf cfÎgf dGqL / dGqLdfk{mt /sd k|fKtstf{ gful/snfO{ aofg lbg af]nfpg yfn]sf] a]nf tL JolQmnfO{ klg af]nfOof];\ egL jQmJo;Dd lbg'ePsf] eP cfdgful/sn] of] k|s/0fdf yk ljj/0fsf] hfgsf/L kfpg] lyP . t/, b]pjfn] olt;Ddsf] g}lts ;fx; b]vfpg g;s]sf] ljifo klg oltv]/ rrf{df cfpg yfn]sf] 5 .
3f“; / tLgwf/f 5fqfjf;sf] syf
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . g]kfnsf] z}lIfs / /fhgLlts Oltxf;df dxŒjk"0f{ :yfg /x]sf] tLgwf/f ;+:s[t 5fqfjf;nfO{ ut zlgaf/ vfnL u/fpg hf/L ul/Psf] @$ 306] cfb]zsf ;DaGwdf dx]Gb| ;+:s[t ljZjljBfno / jfNdLls ljBfkL7 k|zf;gsf ab\df;Lsf] ;dfrf/ b]zfGt/nfO{ k|fKt ePsf] 5 . df3 !( sf] lj/f]wdf k|hftGqjfbLx¿n] z'? u/]sf] cfGbf]ngdf 5fqfjf;sf ljBfyL{x¿n] ultljlw ;~rfng ug]{ 8/n] @$ 306] ;"rgf lgsflnPsf] a'lemPsf] 5 . 5fqfjf; ;~rfng ul//x]sf] jfNdLls ljBfkL7 ;~rfns ;ldltn] pQm ;"rgf hf/L u/]sf] eP klg dx]Gb| ;+:s[t ljZjljBfnosf pks'nklt lzjxl/ dx/¶fsf] lgb]{zgdf o;f] ul/Psf] a'lemPsf] 5 .
k|hftGqlj/f]wLsf ¿kdf kl/lrt pks'nklt d/x¶f cfk"m jfNdLls ljBfkL7 k|d'v x'“bf ljBfyL{n] u/]sf] ckdfgsf] abnf lng 5fqfjf; vfnL u/fpg nfluk/]sf x'g\ . d/x¶f jfNdLls SofDk;sf] k|d'v k|frfo{ /x“bf pgsf] HofbtL r/ddf k'u]kl5 @)$@ ;fndf jfNdLls ljBfkL7 :jtGq ljBfyL{ o'lgogn] pgnfO{ af]sf];“u Pp6} vf“af]df af“wL 3f“; xfn]/ kz'sf] bhf{ lbPsf] lyof] . To:t}, d/x¶fn] lqljcGtu{t ;+:s[t ;+sfosf] ;xfos l8g /x“bf !@ k|hftGqjfbL ljBfyL{x¿nfO{ 5fqfjf;af6 lgisf;g u/]sf]df kl5 l8gn] lg0f{o u/L tL ljBfyL{nfO{ k'gM 5fqfjf; kmsf{OPsf] lyof] . clxn] /fhgLlts cj:yf cfkm\gf] cg's'n /x]sf] ;dodf k]ml/ 5fqfjf; vfnL u/fP/ pks'nklt / ljBfkL7 k|zf;gn] k'gM 3f“; vfg] sfd u/]sf] 5 . jfNdLls ljBfkL7 / tLgwf/f 5fqfjf;df :yfkgfsfnb]lv g} k|hftGqjfbL ljBfyL{x¿sf] afx'Notf /x“b} cfPsf] 5 .
5fqfjf; vfnL u/fpgsf nflu ;'k/Lj]Ifs lzj/fh ;'j]bLdfly ljBfyL{x¿n] xftkft u/]sf] / dfbs kbfy{sf] ;]jg u/L 5fqfjf;df cfpg] u/]sf] atfOP klg :jo+ ;'k/Lj]Ifs ;'j]bL /S;L / uf“hfsf kf/vL /x]sf] a'lemPsf] 5 . s}of}+k6s …l6NnÚ eP/ ;8sdf a]xf]; x'g] u/]sf ;'j]bLnfO{ ljBfyL{n] lgjf;;Dd k'¥ofOlbg] u/]sf lyP . of] k|s/0fdf jfNdLls ljBfkL7 k|d'v kbdk|;fb e§/fO{sf] klg ldn]dtf] atfOG5 . Pp6} ;+:yfcGtu{t Ps} ;dodf b'O{ :yfgdf sfd ug{ gkfOg] ;/sf/L lgodljk/Lt e§/fO{sL >LdtL /df e§/fO{n] jfNdLls ljBfkL7 / ;+:s[t dflj /fgLkf]v/Ldf cWofkg ul//x]sL l5g\ . To:t}, ljBfkL7af6 k]G;gdf lglSnPsf ljBfgfy pkfWofo / bL3{/fh l3ld/]nfO{ e§/fO{n] clxn] k]G;g / tna;d]t kfpg] u/L sG6«ØfS6df ;xfos k|fWofksdf lgo'Qm u/]sf 5g\ eg] ;+:s[t af}4bz{g cWofkgsf nflu g]kfnL ljifosf lzIfs /flvPsf] 5 . cfÎgf oL tdfd clgoldttflj?4 ljBfyL{ plqg ;Sg] 8/n] k|d'v e§/fO{n] 5fqfjf; vfnL u/fpg] sfd u/]sf] ljBfkL7 ;"qn] atfPsf] 5 .
cfÎgf xs–clwsf/sf nflu cfjfh p7fpg] r]tgzLn gful/s / ;+:yfx¿dfly Pskl5 csf]{ cfqmd0f eO/x]sf] ;dodf cfÎgf e|i6frf/ / s's[To n'sfpg ;+:s[t k|zf;sx¿n] 5fqfjf;df k|x/L x'n]sf] o;af6 k|:6 ePsf] 5 .
km]l/ lgif]wf1f 3f]if0ff
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . tLg dlxgfcufl8 nufOPsf] …/fhfsf] ;+s6sfnÚ x6fOPs} ef]lnkN6 zlgaf/ sf7df8f}+sf k|d'v lhNnf clwsf/Ln] s]xL :yfgnfO{ lgif]lwt If]q 3f]if0ff u/]sf 5g\ . ;+s6sfn lkmtf{nfO{ /fhgLlts rfnsf] ?kdf ljZn]if0f ul//lxPsf] ;dodf lgif]wf1f hf/L ug'{nfO{ ;/sf/sf] cg'bf/jfbL lrGtgsf] c;nL kl/0ffdsf ?kdf
x]l/Psf] 5 .
zlgaf/ hf/L ul/Psf] lgif]wf1fdf o;cl3 g} tf]lsPsf lgif]lwt If]q Go"/f]8, hdn, /fhb/af/, gf/fo0fuf]kfn rf]s, k|bz{gLdfu{, eb|sfnL, l;+xb/af/nfO{ lgif]lwt g} /flvPsf] 5 eg] 6“'l8v]n / k'tnL;8sjl/kl/sf] ;Dk"0f{ If]qnfO{ klg lgif]lwt If]q 3f]if0ff ul/Psf] 5 . /fhwfgLaf;Lsf] Pp6f dfq} v'nf ;Dklt 6'“l8v]n / v'nfd~rnfO{ klg lgif]lwt u/L ;/sf/n] 6'“l8v]ndfly k"/} lgoGq0f hdfPsf] 5 . ;fy}, ;+s6sfn x6]kl5 cfGbf]ng rls{g ;Sg] eon] ;/sf/ ys{dfg ePsf] b]lvPsf] 5 .
kqsf/x¿ dxflwj]zgdf ;Dk"0f{ k|hftGqjfbL Ps x'g] †
b]zFGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . df3 !( sf] zfxL sbdkl5 k|hftGq / k|];–:jtGqtf k'ga{xfnLsf nflu ;a}eGbf a9L ;+3if{/t % xhf/ lqmofzLn kqsf/x¿sf] 5ftf ;+u7g g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] @!cf}+ dxflwj]zg j}zfv @) / @! ut] sf7df8f}+df ;DkGg x'g] ePsf] 5 . dxflwj]zgsf] pb\3f6g k|ltudglj?4sf] cfGbf]ngsf sdf08/ Pj+ g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ub}{ x'g'x'G5 eg] ;Dk"0f{ ;+;b\jfbL bnx¿sf zLif{:y g]tf / ljb]zL s"6gLlt1x¿nfO{ cltlysf ¿kdf lgDTofOPsf] 5 . ;f] dxflwj]zgdf (#$ s]Gb|Lo k|ltlglwx¿ ;xefuL x'g] dxf;+3sf ;efklt tf/fgfy bfxfnn] b]zfGt/nfO{ atfpg'ePsf] 5 .
jt{dfg k|lts"n kl/l:yltdf k|hftGq / k|];–:jtGqtfsf lxdfotLx¿sf] Pp6} ;d"x atfpg] s;/t hf/L /x]sf] ;Gbe{df ;a} ;d"xaLr Pstf geP @!cf}+ dxflwj]zg k|hftGqjfbL kqsf/x¿n] ;efkltb]lv ;b:o;Dd Pp6} Kofgndf pDd]bjf/L lbg] tof/L;d]t ul//x]sf] a'lemPsf] 5 . k|hftGq / k|];–:jtGqtf cj?4 ePsf] jt{dfg cj:yfdf cfGbf]ngnfO{ xf“Sg ;Sg] ;d"xut g]t[Tjsf] cfjZostf dx;'; u/L kqsf/x¿n] g} ;s];Dd df3 !( sf] sbd;“u ;xdt gx'g] ;Dk"0f{sf] Pp6} …l6dÚ agfpg], To;f] x'g g;s] k|hftGqjfbL kqsf/sf] Pp6f l6d agfpg] ;xdlt eO;s]sf] 5 . k|hftGqjfbLx¿sf tk{maf6 jl/i7 o'jf kqsf/ /fh]Gb| bfxfn, k|]; o'lgogsf k"j{cWoIf s'nrGb| jfUn] / jt{dfg dxf;lrj lji0f' lgi7'/Ln] ;efklt kbsf nflu OR5f JoQm u/] klg tLg}hgf bfa]bf/aLr k|hftGqjfbLsf tk{maf6 Pshgf dfq pDd]bjf/ aGg] s'/fdf ;xdlt eO;s]sf] 5 . To;}n] k|lts"n kl/l:ylt ePsf sf/0f ;efkltb]lv ;b:o;Dd Pp6} …l6dÚ dfq r'gfjdf k|lt:kwf{ ug]{af/] cfd;xdlt aGb} uPsf] 5 .
dxf;+3sf cg';f/, @) ut] laxfg b]ze/af6 hDdf ePsf ;Dk"0f{ kqsf/x¿sf] ¥ofnL lg:sg]5 / ;f] k|eftkm]/L -¥ofnL_ g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fg sdnfbL uO{ dxflwj]zgdf kl/0ft x'g]5 . …zflGt / k|hftGqsf nflu k"0f{ k|];–:jtGqtfÚ @!cf}+ clwj]zgsf] d"n gf/f x'g]5 . b]ze/af6 cfPsf kqsf/x¿nfO{ xf]6]n lxdfnog / An" :6f/df vfg / a:g Joj:yf ul/Psf] cfof]hs d"n ;ldltn] hgfPsf] 5 .
;L8Lcf], Pn8Lcf] d'Qm
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . dfcf]jfbLåf/f sfo{If]qaf6} ckxl/t c3f{vf“rLsf sfodd'sfod k|d'v lhNnf clwsf/L
-;L8Lcf]_ jL/]Gb|s'df/ zdf{ / :yfgLo ljsf; clwsf/L -Pn8Lcf]_ ;'/]Gb| 9sfn d'Qm ePsf 5g\ . ckx/0f ul/Psf] ! ;o * lbgkl5 dfcf]jfbLn] /f]Nkfsf] ;'nLrf}/af6 pgLx?nfO{ cGt/f{li6«o /]8qm; ;+u7g -cfO{;Lcf/;L_ sf k|ltlglw lk|m8g d]86nfO{ zlgaf/ lhDdf nufPsf lyP .
zlgaf/ g} cfO{;Lcf/;Lsf k|ltlglw lk|m8gn] pgLx?nfO{ af“s]sf k|d'v lhNnf clwsf/L ;dIf lhDdf nufPsf lyP . d'Qm b'j} clwsf/L lxhf] g]kfnu~haf6 ;f“em ;f9] ^ ah] sf7df8f}+ cfOk'u]sf lyP . b''j}hgfnfO{ ljdfg:ynaf6 ;Lw} 5fpgLl:yt ;}lgs c:ktfn nuL :jf:Yo k/LIf0f ul/Psf] lyof] . s;}nfO{ klg pgLx?;“u e]6 ug{ lbOPsf] 5}g .
dfl6{g pRRffof]u k|d'v
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . k|hftGq / dfgjclwsf/ z"Go g]kfnsf ;/sf/–k|d'vnfO{ cfufdL lbgx? ljb]zL bafa / r'gf}tLsf b[li6sf]0fn] emg\ cK7\of/f] x'g] b]lvPsf] 5 . ljleGg cGt/f{li6«o kmf]/d tyf cGtjf{tf{x?df dfgjclwsf/ / k|hftGqdf /fhfn] k|lta4tf b]vfOaS;] klg kl5Nnf 36gfqmdx?n] egfO / u/fOdf c;dfgtf b]lvPkl5 pQm ;Defjgf a9]sf] xf] .
g]kfndf dfgjclwsf/ l:yltsf] cToGt glhsaf6 cg'udg / d"Nofª\sg ug]{ p2]Zon] :yfkgf x'g nfu]sf] ;+o'Qm /fi6«;+3Lo dfgjclwsf/ pRrfof]u k|d'vdf cfog dfl6{gsf] gfd ;fj{hlgs ePsf] 5 . dfgjclwsf/sf] If]qdf tL; jif{ nfdf] cg'ej ;DxfNg'ePsf dfl6{gn] hftLo, k[ystfjfbL tyf /fhgLlts lx+;fTds åGåu|:t d'n'sdf sfd ul/;Sg'ePsf] 5 . ;'8fg, xfO6L, af]l:gof–xh{uf]legf, k"jL{ l6df]/ cflb dfgjclwsf/ pNn+3gsf uDeL/ 36gf x'g] b]zx?df cfkm\gf] lhDd]jf/L ;Dxfln;Sg'ePsf dfl6{gsf] cg'ejn] g]kfnsf] dfgjclwsf/ ;'wf/sf] l:yltdf ljz]if cy{ /fVg] ck]Iff ul/Psf] 5 . g]kfndf v'Ng nfu]sf] ;+o'Qm /fi6«;+3Lo pRrfof]u k|d'v dfl6{g / pxf“sf clwsf/Lx?n] ;/sf/;“u ePsf] ;Demf}tfcg';f/ cGt/f{li6«o dfgjclwsf/ sfg'gsf] cg'udg ug'{x'g]5 .
df3 !( sf] sbdk|lt uDeL/ c;xdlt hfx]/ ub}{ g]kfnnfO{ lbO“b} cfPsf] ;}Go;xof]u :yug ug]{ 3f]if0ff u/]sf] l5d]sL b]z ef/tsf k|wfgdGqL 8f= dgdf]xg l;+xnfO{ xf];\ ls ;+o'Qm /fi6«;+3sf dxf;lrj sf]kmL cGgfgnfO{, ;a};“usf] ;+lIfKt e]6jftf{df >L % af6 dfgjclwsf/ / k|hftGqk|ltsf] k|lta4tf JoQm ePsf] 5 . dfgjclwsf/ 6f]nL l:ylt cWoog ug{ g]kfn k7fOg]5 / dfgjclwsf/ pNn+3g ePsf] kfOPdf hjfkmb]xL agfOg]5 eGg] cleJolQm lbg] /fi6«;+3sf dxf;lrj sf]kmL cGgfgn] g]kfnsf] jt{dfg kl/l:yltsf] af/]df ef/tsf /fi6«klt PkLh] cAb'n snfd, k|wfgdGqL dgdf]xg l;+x, sf+u|]; cWoIf ;f]lgof ufGwL / ljb]zdGqL s]= g6j/ l;+xnufotsf JolQmx?nfO{ e]6\g'ePsf] lyof] .
;Dd]ngdf gful/s clwsf/ axfnLsf] k|lta4tf JoQm u/L >L % :jb]z kmls{g;Sb} g]kfndf wdfwd zfxL cfof]usf] gfddf u}/Goflos lu/km\tf/L, /fhg]tfx?sf] csf/0f w/ks8 h:tf 36gfn] yk cfZro{hgs l:yltsf] ;[hgf ul/lbPsf] 5 . o; cfklQhgs l:yltnfO{ ef/tn] tTsfn k|ltlqmof lb“b} k|hftGq / dfgjclwsf/sf] kfngf ug{ bafa lbO;s]sf] 5 . g]kfnnfO{ lbOg] ;xof]usf af/]df …kv{ / x]/Úsf] /0fgLltdf /x]sf bftf/fi6«x? kl5Nnf] c;+j}wflgs / u}/sfg'gL sbdaf6 emg\ uDeL/ ;f]rdf k/]sf] atfOPsf] 5 . k|wfgdGqL eO;s]sf] / Pp6f kf6L{sf] ;efkltsf] x}l;ot ePsf] JolQmdfly dWo/ftdf klqmg] h:tf] uDeL/ dfgjclwsf/ pNn+3gsf] 36gfn] ljZjsf] Wofg km]l/ g]kfnlt/ tflgPsf] 5 . h]g]ef ;Dd]ngaf6 cfO6d–!( kfl/t eO;s]sf] cj:yfdf ;/sf/n] uDeL/tfk"j{s l:yltsf] ;xhLs/0ftkm{ cfkm\gf] /fhgLlts bfpk]rnfO{ …;]kmNofG8Ú ug'{kg]{df ;/sf/ r'ls;s]sf] 5 .
zfxL cfof]usf] cfnf]rgf
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . df3 !( sf] c;+j}wflgs sbdsf] kmn:j¿k ag]sf] zfxL cfof]usf lqmofsnfk tyf sfo{z}nL xr'jfsf] e/df ;~rfng ePsf] k|dfl0ft ePsf] 5 . zfxL cfof]usf kbflwsf/Lx¿n] cfwf/xLg ph'/LnfO{ k|d'v dfGb} ljleGg 7fp“df 5fkf dfg]{ lqmofsnfkn] cfof]u cfk}+m cfnf]lrt aGg k'u]sf] 5 . ;a}eGbf rfvnfUbf] s'/f] t cfof]un] /fhZj5nLsf] ph'/Lsf] cfwf/df /fhZj cg';Gwfg ljefusf] sfo{If]qdf x:tIf]k ub}{ cfÎgf] ckl/kSjtf b]vfpg yfn]sf] 5 . cfof]un] s]xL lbgcl3 u¶f3/ / afg]Zj/sf b'O{ k;ndf /fhZj 5n]sf] eGb} 5fkf df/]sf], #) nfv a/fa/sf] /fhZj ;+sng u/]sf] x8\a8] lj1lKt lgsfn]sf] / k]ml/ …e"n ;'wf/ u/]sf]Ú 36gf oltv]/ cfnf]rgfsf] sf/0f aGg k'u]sf] 5 . ljefu ;|f]tsf cg';f/, cfof]un] d'r'Nsf gu/]sf ;fdfgsf] cfk"mv';L d"NofÍg u/L /fhZj p7fPsf] lj1lKt lgsfn]sf] lyof] . pQm s'/fsf] lj/f]w ljefun] u/]kl5 zfxL cfof]u …e"n ;'wf/Ú ug{ afWo ePsf] lyof] .
e|i6frf/LnfO{ sf/afxL ug]{ gfddf zfxL cfof]un] /fhgLlts k"jf{u|x ;f“w]sf sf/0f e|i6frf/lj?4sf] cleofgdfly g} zÍf plAhg yfn]sf] 5 . k|hftGqjfbLx¿ tyf /fhgLlts If]q;“u ;Da4 k|efjzfnL JolQmx¿sf] a}+svftf dfu u/]/ a]OHht ug{ vf]Hg] Pj+ e|i6frf/ gePsf] 7fp“df e|i6frf/ eof] eGb} …k|f]kf]ufG8fÚ dRrfpg] zfxL cfof]usf] ljZj;gLotf emg\–emg\ v:s“b}5 . k|wfgdGqL cfly{s ;xfotf sf]ifaf6 /sd af“l8Psf] af/] 5fglag ug]{ cfof]u pkrf/ vr{afkt ! s/f]8 @) nfv ¿k}of“ lbPsf] af/] 5fglag ug{ h?/L 7fGb}g . o;af6 klg k|:6 x'G5, cfof]usf] tL/ kmut /fhg]tflt/ nlIFt 5 .
/flt lu/ Î tf/Lsf] lj/f]w
e|i6frf/ lgoGq0f zfxL cfof]usf] Ozf/fdf ;'/IffsdL{n] ut d+unaf/ /ftsf] !@ ah] k"j{k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfnfO{ lu/Îtf/ u/]sf] 36gfk|lt /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]un] dfgjclwsf/ pNn+3gsf] ;+1f lbPsf] 5 . /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]un] pQm 36gfdf ;+nUg bf]ifLdfly sf/afxL ug{ ;/sf/nfO{ l;kmfl/; u/]sf] 5 . cfof]uåf/f hf/L lj1lKtdf dWo/ftdf kqmfp ug'{ k|rlnt sfg'g / ;/sf/sf] k|lta4tfljk/Lt ePsf] pNn]v ul/Psf] 5 .
k|x/Lsf] lgoGq0fdf /x]sf k"j{dGqL tyf g]kfnL sf“u|]; -k|hftflGqs_ sf g]tf k|sfzdfg l;+x /flvPsf] kx/f u0fdf dfgjclwsf/sdL{nfO{ e]6\g hfg glbg] sd{rf/Ldfly /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]un] sf/afxLsf] cfb]z lbPsf] 5 . cfof]u ;b:o / sd{rf/LnfO{ k|j]zdf /f]s nufpg] kx/fu0f k|d'v–clws[tnfO{ @$ 306fleq pkl:yt u/fpg] cfb]z cfof]un] u[xdGqfnonfO{ lbPsf] lyof] .
lji0f'k|tfk /xg'ePg
sf7df8f}+ . k"j{ k|d'v lgjf{rg cfo'Qm tyf s'zn k|zf;s lji0f'k|tfk zfxsf] ut z'qmaf/ /flt rfjlxnl:yt cf]d xl:k6n P08 l/;r{ ;]G6/df Xbof3ftaf6 lgwg ePsf] 5 . ^( jifL{o zfx nfdf] ;dob]lv k]6 tyf d'6';DaGwL /f]uaf6 kLl8t x'g'x'GYof] .
af}l4sj[Qdf cfÎgf ljrf/x¿ ;lqmo¿kn] k|jflxt ug]{ zfx hLjgsf] pQ/f4{;Dd klg ;lqmo hLjg latfO/xg'ePsf] lyof] . k|hftGq, :jR5 lgjf{rg k|0ffnL Pj+ sfg'gL zf;gsf] af/]df ljåfg\ lji0f'k|tfk zfxsf ljrf/ dggLo / lbzfaf]wfTds dflgGy] .
pxf“n] u[x / ;~rf/–;lrj, jfUdtL c~rnfwLz h:tf dxŒjk"0f{ kbdf /xL lhDd]jf/L lgjf{x ug'{ePsf] lyof] . pxf“sf] kfly{j z/L/sf] cGTo]li6 lxhf] kz'klt cfo{3f6df ePsf] lyof] . ljåfg\ zfxsf] lgwgk|lt ljleÌ ;fdflhs tyf /fhgLlts ;+3–;+u7gx¿n] 5'6\6f–5'6\6} lj1lKt k|sflzt ub}{ zf]s JoQm u/]sf 5g\ . g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnn] lj1lKt k|sflzt ub}{ lbjËt cfTdfsf] lr/zflGtsf] sfdgf ug'{ePsf] 5 . To;}u/L g]kfnL sfª\u|]; -k|hftflGqs_ sf sfo{afxs ;efklt uf]kfndfg >]i7n] klg lj1lKtdfk{mt ;dj]bgf k|s6 ug'{ePsf] 5 .
|