mainlogo2.jpg (11011 bytes)

klxnf] kfgf

logo1.jpg (7522 bytes)

Kathmandu, Saturday, March 08, 2003  Falgun 24th, 2059. 

rf/vfnsf] xfn

dfwj 9'ª\u]n

lrtjg, dª\unk'®sL ;'ldqf yfkf u'7L ;+:yfg s]Gb|Lo sfof{nodf lrof a]lR5g\ . rf®vfn c8\8fleq l8NnLahf® ;b®vf]®;"u}sf] sf]7fdf pgL a:g yfn]sf] rf® jif{ eof] . æ;b®vf]®sf tTsfnLg O:k]S6® ;'®]z yfkfnfO{ lrg]sfn] pg}dfkm{t cfP® a;]sL x'"Æ, pgL elG5g\ .

lrTnfª 3® ePsf u'7Lsf lkog rGb|axfb'® tfdfª rf®vfndf 8]®f ;®]sf] rf®–kf"r dlxgf eof] . ef8f ltg{ gkg]{ ePsfn] oxf" ;®]sf] atfpg] tfdfª bDktL Ps ;Gtfg;lxt u'7L ;+:yfg a;]s} tnfsf] k"jL{ s'gfdf 3fd tflk®x]sf e]l6G5g\ .

k'g®fj]bg cbfnt, kf6gsf lkog lzjaxfb'® u'?ªsf] kl®jf® rf®vfn ;®]sf] b'O{ jif{ eof] . o;cl3 d}tLb]jLdf !% ;o ?k}of" ef8f ltb}{ cfPsf] u'?ª kl®jf® oxf" l;Q}df a:g kfPsf] 5 . ‘oxf" ;fukft ®f]Kg] hUuf klg 5’, u'?ªsL 5f]®L nIdLn] elgg\ . aL; jif{ h]n a;]® d'Qm ePsL ‘1fg lbbL’ sf] cf>o klg rf®vfn c8\8f g} xf] .

o;®L g} rf®vfn c8\8f clxn] lgMz'Ns …sf]nf]gLÚ h:t} ag]sf] 5 . *% jif{ k'®fgf] of] c8\8faf6 ;®sf®L sfof{nox¿ qmdzM x6]sf 5g\ . ;§fdf lrghfg ® eg;'gsf e®df of] 7fp" a]lyltsf] cfjf; aGb} uPsf] 5 . xfn oxf" sl®a Ps ;o kl®jf®sf] a;f]af; ®x]sf] cg'dfg 5 .

sf7df8f}+ dxfgu®kflnsf– ## l:yt rf®vfn c8\8f sl®a @) ®f]kgL IF]qkmndf 5 . Oltxf;sf® k'?iff]Qdzdz]® ®f0ffsf cg';f®, rGb|zdz]®sf] ;dodf !(&%÷&^ ;fndf of] c8\8f agfOPsf] lyof] . ®f0ffsfndf ®lh:6]«;g, dfnkf]t, lauf]kmf"6, s'df®Lrf]s, kmf}hbf®L–b]jfgLnufotsf ;j{;fwf®0fsf k|ToIf ;®f]sf®sf sfd ug]{ d'Vo ;®sf®L sfof{no oxL++ lyP . () ;fnsf] e'O"rfnf]n] Iflt ePkl5 hL0ff{4f® ul®Psf] lyof] . e'O";d]t tLg tnfsf] o; c8\8fdf 8]9 ;oeGbf a9L sf]7f 5g\ .

k~rfotsfndf klg k|zf;sLo s]Gb|sf ¿kdf ®x]sf] eP klg oxf"sf ejgx¿sf] hL0ff]{4f® ® cfw'lgsLs®0f ul®Pg . rf®vfnleq @)%^ ;fn;Dd klg gfkLzfvf, ;b®vf]®, lhNnf ;®sf®L jlsnsf sfof{no, u'7L ;+:yfg, lhNnf cbfnt, dfnkf]t sfof{no ® lhNnf ljsf; ;ldltsf sfof{no lyP . To;sf] s]xLcl3;Dd lhNnf k|zf;g sfof{no klg oxL+ lyof] . @)%% df dlGqkl®ifb\sf] lg0f{o cg';f® rf®vfn c8\8f vfnL u®fOof] . ejgsf] …Osf]gf]lds nfOkmÚ g} ;dfKt ePsf] hgfp"b} pQm lg0f{o ul®Psf] lyof] . …sfof{nosf nflu pko'Qm x'g] u®L dd{t–;+ef® ug{ ;Sg] l:ylt b]lv"b}g . ;Dk"0f{ lhNnf:t®Lo sfof{no ;f]xL 7fp"df Pslqt ¿kdf :yflkt u®L ;fljsdf em}+ Ps} 7fp"af6 hgtfnfO{ ;]jf k'¥ofpg] x]t'n] hL0f{ ePsf] rf®vfn c8\8fnfO{ k"0f{tM eTsfO{ Tof] 7fp"df Ps ;o df]6®;fOsn kfls{ªsf] ;'ljwf, k;n sansf] Joj:yf, lhNnf:t®Lo ;®sf®L sfof{nox¿sf nflu :yfg tyf ;]jfd'vL u}®;®sf®L ;+:yfgx¿sf nflu 7fp" k|bfg ug{ ;lsg] u®L sl®a @! s®f]8 %) nfv @) xhf® % ;o ?k}of"sf] nfutdf …clkm; sd sdl;{on sDKn]S;Ú agfpg] k|:tfj ul®Psf] 5,Ú lg0f{odf pNn]v lyof] .

@)%^ ;fn d+l;® @( ut] ejg ljefun] Toxf" ®x]sf ;ftj6} sfof{nonfO{ lr7L k7fof]– …rf®vfn xftfleqsf ejg hL0f{ ePsf] x'"bf @)%&÷%* leq eTsfO{ To; 7fp"df gof"ejg lgdf{0f ;DkGg geP;Dd sfof{no cGt} ;fg]{ Joj:yf ug'{ . o;kl5 oxf"af6 k|foM sfof{nox¿ ;fl®P klg l8NnLahf® ;b®vf]® ® u'7L ;+:yfg s]Gb|Lo sfof{no af"sL 5g\ . dflyNnf] -bf];|f]_ tnfsf] klZrdkl§sf] sf}nsf sf]7fx¿ u'7L ;+:yfgn] k|of]u u®]sf] 5 eg] k"j{kl§sf] sf}nsf e'O" ® klxnf] tnf;lxtsf] ;fgf] IF]qdf ;b®vf]® 5 .

pQ®–klZrd s'gfsf] c"Wof®f] sf]7fl:yt dftkf]t, ®lh:6«];g tfd]nL kmf"6df Ps j[4 sd{rf®L PSn} sfd ul®®x]sf e]l6G5g\ k'®fgf kmfOnsf 8ª\u'®aLr . pQ®–k"jL{ s'gfsf] klxnf] tnfdf e"ld;'wf®sf] clen]v zfvf 5 . lkog, vl®bf® ® gf;' u®L tLg sd{rf®L ®x]sf] of] zfvf oxL" 5 eg]® s;}n] c'gdfg klg ub}{g . zfvfsf] af]8{ t sk8f ® aRrfsf yfª\gfn] 5]lsG5 g}, ;f]xL tnf pSng] e¥ofªdf aRrfsf] lb;f nfu]sf sk8f, sf]k®f ® lk;fasf] uGwn] Toxf" hfg] hf]sf]xL unt 7fp"df cfP" eG7fG5 . clen]v zfvfsf gf;' ®fdrGb| a'9fyf]sL eG5g\– …oxf" !*)) ;fnb]lvsf clen]v 5g\ .Ú ;a} sk8fdf kf]sf] kf®]® ®flvPsf 5g\ . 9';L k®]® uGxfpg] ePsf tLdWo] w]®} kf]sf ®f0ffsfnLg nfndf]xf]®x¿ x'g\ . ut k';sf] klxnf] ;ftf Toxf" a:g] Pshgfsf] sf]7fdf cfunfuL;d]t eof] . t® tTsfn lgoGq0f ul®Psfn] vf;} Iflt x'g kfPg .

ejgsf leQfdf la?jf pd|]sf 5g\ . rf}®df s]xL yf]qf uf8L ® kmf]xf]® 5g\ . kl®;®df 3fd tflk®x]sf ® aRrfnfO{ t]n nufO®x]sf cfOdfO{x¿sf] hdft b]lvG5 . rf}®sf] blIf0fL efudf ;fu ®f]lkPsf] 5 . s]xLn] u'7L ® s;}n] ;b®vf]®af6 lah'nL tfg]® afn]sf 5g\ . u'7Ln] dfq dfl;s !% xhf®;Dd lah'nL dx;'n ltg'{k®]sf] Ps sd{rf®L atfp"5g\ . ;b®vf]®sf k|x®L lg®LIfs jf;'b]j zdf{ kl08t eG5g\– …u'7L, k|x®L, gfkL, cbfnt, jlsn sfof{nosf dfG5] oxf" a:5g\ . xfdL glrg]sfnfO{ a:g lb+b}gf}+ .Ú slt kl®jf® 5g\ eGg] k|Zgsf] hjfkm eg] kl08t;"u 5}g . c8\8fsf] ;'®Iffdf sflGtk'® ;]So'l®6Lsf tLg ;'®IffsdL{ vl6Psf 5g\ . …tf]8\kmf]8 xf]nf ® ;fdfg x®fpnf eg]® xfdL a;]sf xf}+Ú ;'®IffsdL{ l;l4axfb'® zfxL eG5g\– …t® k|x®Lsf cfkmGtx¿ sf]7f rflxof] eg] cfkm}+ tfNrf kmf]®]® a:5g\ .Ú

oxf"af6 ;fl®Psf sfof{nox¿n] eg] dfl;s b;f}+ nfv ?k}of" ef8f ltl®®x]sf 5g\ . gof" ejg agfpg] lg0f{o sfof{Gjogdf s'g} k|of; ePsf] 5}g . rf®vfn;DaGwL kmfOn k]lG8ªdf ®x]sf] ejg ljefun] hgfPsf] 5 .


gfl;+b} 5g\ rf}tf/f

aL; jif{cl3;Dd kf]v®f pkTosfdf ^ ;o @@ a®lkknsf rf}tf®f lyP . clxn] hDdf @ ;o &* dfq} 5g\ . gfl;g] qmd a9\bf] 5 .

s'nrGb| Gof}kfg]

s'g}a]nf kf]v/fsf] ;Eotf / ;+:s[lt eg]s} j/lkknsf rf}tf/f lyP . clxn] tL x/fp"b} uPsf 5g\ . b'O{ bzsdf oxf"sf rf/ ;oeGbf a9L rf}tf/f gfl;P . of] qmd clxn] emg\ a9]sf] 5 .

…cxf] sxf" uP tL lbg . 3®} 5]psf] emG8} @% ld6® nfdf] rf}tf®Ldf v'O"of sf8\b} vrfvr a:g] el®of bfOx¿ 5}gg\ . sfdn] cl;g–kl;g x'"bf Ps}l5g\ ;':tfpg] rf}tf®fsf la;f}+gL klg 5}gÚ gAa]df kfOnf 6]Sb} u®]sf kf]v®fsf ;j{1dfg k|wfgfË r}tsf] cfkfwfkLdf ysfg d]6fpg] rf}tf®L gb]v]kl5 ;':s]®f sf6\b} eG5g\ –…oxL" lyof] nfdf] rf}tf®L . aLkL sf]O®fnfb]lv lnP® ef®L af]Sg] el®of bfO;Dd ;a}dfem kl®lrt lyof] of] ynf] .Ú pgL lbSs dfGb} rf}tf®f gf;]® ;8ssf] gfnL agfOPsf] 7fp" b]vfp"5g\ .

nfdf] rf}tf®f] ePsfn] plta]nf k"®} kf]v®f nfdfsf] rf}tf®fsf] gfdaf6 lrlgGYof] . b'O{ bzssf] cjlwdf kf]v®fn] w]®} ¿k km]¥of] . ;x®Ls®0fsf] lj:tf® g;f]r]sf] ultdf eof] . ef}lts ljsf;n] w]®} cfjZostf k"lt{ ub}}{ nu] klg ;fdflhs ;Eotf ® w®f]x® d]l6"b} uP . …kf]v®fsf] ;Eotf–;+:s[lt eg]s} log} rf}tf®f lyP,Ú k|wfgfª\u eG5g\– …t® clxn] ToxL ;+:s[lt x®fPsf] 5 .Ú

aL; jif{cl3;Dd kf]v®f pkTosfdf ^ ;o @@ a®lkknsf rf}tf®f lyP . clxn] hDdf @ ;o &* dfq} 5g\ . gfl;g] qmd cem a9\b} uPsf] 5 .

kf]v®fsf k'®fgf afl;Gbf rf}tf®L lgdf{0f u®]® k'0o sdfpgdf lgs} cl3 lyP . plta]nf a]+;Ldf cf}nf]sf] dxfdf®L rln®x]sf a]nfdf a®lkknsf] 5xf®Ldf a;] c;® sd k5{ eGg] ljZjf; lyof] . To;}n] cf}nf] a9L x'g] 7fp"df w]®} rf}tf®f agfOPsf lyP .

l;dnrf}® If]qdf k|To]s %) ld6®sf] km®sdf rf}tf®f lgdf{0f ul®Psf] lyof] . yfs]® cfpg] a6'jf ® el®ofx¿sf nflu rf}tf®fdf df6fsf] 3}+6f] hldgd'lg uf8]® kfgL lr;f] agfO{ ®flvGYof] . w]®}n] wfld{s cf:yfsf sf®0fn] To:tf ;fj{hlgs ;Dkbf agfPsf lyP . rf}tf®fdf a®lkkn x'ls{Pkl5 dflg;s} h:tf] ljjfx x'GYof] .

ko{6g gu®L gaGb} kf]v®f Jofkfl®s s]Gb| klg lyof] . ;'gf}nL–kf]v®f ®fhdfu{ ® k[YjL®fhdfu{sf] lgdf{0fn] o; If]qnfO{ Jofkfl®s s]Gb| agfPsf] lyof] . ®fhgLlts ®+ud~rdf klg of] 7fp" s]Gb|h:t} lyof] . k|hftflGqs cfGbf]ngdf e"ldut ag]sf g]kfnL sf+u|];sf g]tfx¿sf] rnv]n a9L kf]v®fdf g} x'g] uYof]{ . aLkL sf]O®fnf, ;"o{k|;fb pkfWofo cflbn] w]®}k6s oxL+sf r}tf®fdf ;df®f]x ug]{ uy]{ . lrKn]9'+ufl:yt rf}tf®fnfO{ k|hftGq k'g:yf{kgfkl5 ax'bn rf}tf®f];d]t eGg] ul®Psf] 5 . kf]v®f gu® pkTosf ljsf; ;ldltsf cWoIf czf]s kflnv]sf cg';f® oxf"sf w]®} 7fp"sf gfd rf}tf®fs} gfdaf6 ®flvPsf 5g\ . uf}®Ldfu{, gfu9'+uf, nfdf rf}t®f cflb 7fp" rf}tf®fs} gfd x'g\ .

oxf"sf rf}tf®f ® ;fj{hlgs hUufsf af®] cg';Gwfg u®]sf s'n®fh rfln;], dLgaxfb'® lu®L ® huGgfy clwsf®Lsf cg';f® ;a}eGbf a9L rf}tf®f gf:g] sfd gu®kflnsfn] ;8s lj:tf®sf] gfddf b'O{ jif{cl3 u®]sf] lyof] .

kf]v®fdf kf"r÷^ jif{cl3b]lv ;~rfngdf ®x]sf] jftfj®0f ;'wf® cfof]hgfn] klg jftfj®0f ;'wf®sf] gfddf rf}tf®fx¿ dF:g] sfd u®]sf] 5 . cfof]hgfn] gof" ahf®, ;+u|xfno, gfu9'+ufsf rf}tf®f af6f] lj:tf®sf] gfddf b'O{ jif{cl3 gi6 u®]sf] lyof] . gu®kflnsfn] JolQmut :jfy{sf nflu ¿v sf6\g cg'dlt lbgfn] klg w]®} rf}tf®f gfl;Psf 5g\ . dx]Gb|k'nl:yt zfxL ;]gfsf] Aof®]s glhs jf®kf® rf}tf®fdf tf]®g tfGg] ul®GYof] . 7"nf] PsfbzLdf nfUg] ahf® klg ltg} rf}tf®fdf x'GYof] . rf}tf®f gi6 ePkl5 clxn] kmnfdsf] lkn®df 8f]®L tfGg] ul®Psf] 5 .


cf+;' d'gf / dbgsf]

b]j]Gb| e§®fO{

æcfsfz 5'g] kxf8h:tf] ;'ga'§] tfdfsf]

;'gsf] 5fgf, b®af® chª Tof] bn] nfdfsf]

sLrsf] vf]nf, lnª\sf]®sf] b[Zo, cDafgsf] dxn,

o'tf]s :ofDkf, Tof] k'nf ®fd|f] Tof] Nxf;f emndn .Æ

xfslj b]jsf]6f d}tLb]jLsf 6f]n]x¿dfem Nxf;fsf] j0f{g o;®L ;'Gy] . bn] nfdfsf] ;'g};'gsf] b®af®–sNkgfdf pgL x®fp"y] . ;'g÷wgsf] vf]hLdf Nxf;flt® hfg] ® uP® cfpg]sf] j[tfGt ;'g]® pgn] …d'gfdbgÚ df Totfsf] lrq ;dfj]z u®fPsf] w]®}sf] cg'dfg 5 .

;dfhsf] lrq af]s]sf] syf d'gfdbgdf rnlrq a'Gg] sfdnfO{ o'jfx¿sf] Pp6f hdftn] ;kmn t'NofPsf] 5 . emG8} rf® jif{ nfdf] ljjfb, ;dy{g ® ;+3if{kl5 …d'gfdbgÚ rnlrq ¿kdf cfPsf] 5 . ;f"Rr}sf] syfdf dbgn] wg sdfpg Nxf;f hf"bf u®]sf] ;+3if{eGbf a9L cg'ej d'gfdbgk|]dL o'lg6n] ;"ufn]sf 5g\ . d'gfsf lbUbf®nfUbf ® b'MvbfoL lbgem}+ ®x] o'lg6sf rf® jif{sf knf38Lx¿ .

;'Gb® laxfg lgdf{tf Pj+ lgdf{0f lgoGqs gj®fh 9sfn dxfslj k'q 8f= kLkL b]jsf]6fsxf" uP . …s;®L cf"6\of} d'gfdbg agfpg <Ú, kLkLsf] klxnf] k|Zg lyof] . …slt k};f lbg ;S5f} o;sf nflu <Ú, bf];|f] k|Zg lyof] . …ltd|f c¿ k'®fgf lkmNdL sfd s]s] x'g\ <Ú, of] t];|f] k|Zg lyof] . xflh®Lhjfkmdf efu lnPsf] cf1fsf®L 5fqem}+ gj®fh atfp"b} uP– …d'gfdbgsf] c;nL hLjg ® dd{ d}n] klg a'em]sf] 5' . o:tf] ch®cd® s[ltsf] d"No d s;®L ltg{ ;S5' ® < ToxL eP® d;"u wg x}g÷cf"6 5 .Ú

ev{®} a+ufnL lkmNd …6fh{g sGofÚ agfP® 3® lkm®]sf gj®fhn] …d'gfdbgÚ sf] ;kgf b]Vg' cfkm}+df pNsfsf] s'®f lyof] . …sxf"sf] 6fh{g sGof, stfsf] d'gfdbg †Ú, 8f= kLkLn] cfZro{ dfGb} ;f]w]sf klg lyP . s[ltsf] dd{nfO{ dg{ glbO{ sfd ug]{ k|0f ub}{ gj®fhn] eg]sf lyP– …kbf{df 8'a] klg of] syf af"lr®xG5 . dnfO{ x]b}{ cfkmGtn] …ljr®fÚ d'gfdbg agfP® 8'a]5 t eG5g\ .Ú xf], gj®fh ® pgsf] o'jf ;d"xsf] oxL cf"6 b]v]®} dxfslj kTgL dgb]jL ® k'q kLkLn] rnlrq agfpg] cg'dlt lbP .

k|sfzgsf] t]O;f}+ ;+:s®0fdf cfOk'Ubf …d'gfdbgÚ sf] % nfveGbf a9L k|lt laqmL eO;s]sf] 5 . ;Q®L jif{cl3 n]lvPsf] em\ofp®] nosf] uLltsfJo ca ;Dk"0f{ g]kfnLsf] ;DklQ alg;s]sf] 5 . k|]d ® laof]usf ldys gfd ag]sf 5g\ d'gf ® dbg . …t® s[ltsf] nf]slk|otfdfq} x]®]® rnlrq agfOPsf] xf]OgÚ, rnlrq lgb]{zs 1fg]Gb| b]phf eG5g\— …s[ltleqsf] syfn] ;a} ;do ® cj:yfnfO{ a'emfpg ;S5 eg]® klg of] ljifo 5flgPsf] xf] .Ú

b]phf af}4 glhs}sf] skg ufp"sf afl;Gbf x'g\ . kz'klt ldq dflj, uf}zfnfdf ljBfyL{ 5"b}b]lv pgsf] ;kgf lyof], lkmNddf v]Ng] † # ?k}of" lt®]® af}4df eL8Lof] x]g{ hfGy] ®, To;}sf] gSsn ptfy]{ . P;Pn;L g;Sb} pgL ;x® cfP® g[To ® clego l;Sg], 6'qm] ®f]ndf v]Ng] OR5fdf bf}8w'k ug]{ sfd uy]{ . lg®Gt®sf] nufjsf sf®0f ®]z®fh cfrfo{n] w]®} lkmNd÷6]lnlkmNddf ;xfossf ¿kdf b]phfnfO{ sfd ug]{ cj;® lbnfP .

vf]h ® ;+3if{sf qmddf …bfuaQLÚ, …®IfsÚ ® …uf]vf{nLÚ rnlrqsf] lgb]{zs ag]sf 1fg]Gb|n] cfkm\gf] dg}n] vfPsf] syfj:t' ePsf sf®0f d'gfdbg eg] d'v kmf]®]®} lgdf{tf;"u dfu]sf] atfP . vf;df lgdf{tfaf6 dbgsf] e"ldsfdf v]Ng] k|:tfj kfPsf lyP 1fg]Gb|n] . t® cfkm\g} OR5fadf]lhd lgb]{zg ug]{ cj;® pgn] kfP . …rnlrq agfpg] cg'dltkl5 xfdLn] lqe'jg ljZjljBfno, s]Gb|Lo k':tsfno ® g]kfnL ljefudf ®x]sf dxfslj b]jsf]6f;DaGwL ;a} ;f]wkq cWoog u¥of}+Ú, 1fg]Gb| eG5g\– …d'gfdbgsf] ;a} kIfdf hfgsf®L ®fVg kLkL b]jsf]6f;"u klg y'k|}k6s 5nkmn u¥of}+ .Ú

;Q®L jif{cl3 d}ltb]jLdf k"®fk'® ufp"n] kl®j]z lyof] . 3® ;fd'Gg] lkknsf em\ofª lyP . g'lgof r®fsf] sNofª–dNofª x®bd ;'lgGYof] . kftnf ® xf]rf 3®sf 5fgf x'"b} kl5lNt® x]bf{ w®x®f b]lvGYof] 5n{Ë} . b]jsf]6fsL Pp6L lbbL lyOg\ hf] pgnfO{ ;f¥xf]uf¥xf] kbf{ 9f9; lbg] Psdfq lgs6:y lyOg\ .

…vf]Hb} hf"bf sNkgfsf, p8fgsf ljifo slt cfp"y] slt †Ú, 1fg]Gb| eG5g\– …dxfslj klg Nxf;f gk'uL Totfsf] aofgdf ;kmn x'g'ef] . xfdLn] klg Nxf;f hfg] cg'dlt t kfPgf}+ t® bz{snfO{ cGofo gx'g] u®L af}4, :joDe"sf :t"kfdf sfd k"®f u¥of}+ .Ú d'gfdbgsf] 5fof"sg af}4, :joDe", kf"rvfn, kz'klt, blIf0fsfnL, uf];fO{+s'08, lqz"nLnufotsf 7fp"df ul®Psf] 5 . …xfdLn] Nxf;f hfg] eg]® b"tfjf;df cfj]bg klg xfNof}+Ú, gj®fh eG5g\– …t® ;'l6ªsf nflu 6\ofS; ltg{ g;lsg] cj:yf ®x]kl5 Tof] of]hgf 5f8\of}+ .Ú 5fof"sgsf qmddf nf]s];g vf]Hb}df # nfv ?k}of" nfu]sf] ® emG8} &) nfv ?k}of"df rnlrq tof® ePsf] lgdf{tfn] atfP .

;+of]u s:tf] klg h'6]sf] 5 eg] …d'gfdbgÚ df sfd ug]{ o'lg6 l;+u} of] syfsf] km\ofg ®x]5 . lgdf{tf gj®fhnfO{ d'gfdbgsf] ;a} uLlt–zAb s07:y 5 eg] lgb]{zs 1fg]Gb|, ;+uLtsf® nId0f z]ifnufot snfsdL{;d]t em\ofp®] 5Gbdf d'gf ® dbgsf] kL8f ;'gfpg ;S5g\ . l;+uf] o'lg6df Sofd]®fDofg uf}td >]i7dfq} d'gfdbgsf] efsf xfNg g;Sg] lyP . …d'gfdbgÚ df lgb]{Zfs x'g'cl3;Dd b]phf sfgdf s'08n ® lz®df em\ofKn] skfn lnP® lx+8\y] . …x®], Tof] d'gfdbgsf] lgb]{zs ®] †Ú, g]kfnL hghLjgsf] Tof] syf a'em]sf ®ldt]x¿;d]t b]phfnfO{ b]vfp"b} eGy] . ToxL eP® pgn] ToxL ;dob]lv s'08n klg km'sfn] ® skfn klg ;kmfr6 kf®] .

dxfsljsf] k'®fgf] syfgsdf clxn]sf] tGg]®L k':tfn] sfd ug'{nfO{ …cf]N8 sdfG8®, of]ª ;f]Nh®Ú sf ¿kdf lnPsf 5g\ 1fg]Gb|n] . …rnlrqdf syfsf] *) k|ltzt dd{ kSs} 5Ú, pgn] bfaL u®] . t® sNkgf ld;fp"bf klg …sf]®f ® t'sxLgÚ sfd gu®]sf] lgdf{tf÷lgb]{zs b'j}sf] bfaL 5 . …syfdf dbgnfO{ ;fx'sf] C0f nfu]sf] ljifo 5, t® ;fx'sf] :j¿k v'nfOPsf] 5}gÚ, 1fg]Gb| eG5g\– …ToxL eP® gL® zfxnfO{ ;fx'sf ¿kdf pEofOPsf] xf] . o:t}, dfOtL÷dfjnLsf] 7]ufg gePsL d'gfnfO{ lthsf] nx®df e'nfpg To:t} ;Gbe{ lgsflnPsf] 5 .Ú

rnlrqnfO{ cem} ;zQm agfpg …O{Zj® t}+n] ®r]® km]l®Ú af]nsf] gf®fo0fuf]kfnn] ufPsf] uLt xfNg vf]h] klg To;df ;kmn gePsf] lgdf{tf gj®fhn] atfP . …gf®fo0fuf]kfn ;+uLt sf]if;"u Tof] uLtsf] cg'dlt dfUof}+ t® kfOPgÚ, pgn] eg]– …ToxL eP® of] uLtdf eg] rGb|®fh zdf{n] w]®}cl3 :6]hsf nflu e®]sf] 6\o'g xfn]sf 5f}+ .Ú rnlrq agfpg ;'? u®]kl5 d'2fdfldnfb]lv nf]s];g;Ddsf emd]nf cfOk®]sf] pgL ;'gfp"5g\ . o;aLrsf] ®fhb®af® xTofsf08n] klg emG8} Ps jif{ ;':tfpg'k®]sf] pgn] atfP .

;flxlTos s[ltdf rnlrq ;kmn gx'"bf xlRsg]x¿ klg 5g\ . w|'jrGb| uf}tdsf] …s§]n ;®sf] rf]6k6sÚ -jf;'b]j_ b]lv 8fod08 zdz]®sf] …j;GtLÚ ;Dd . afns[i0f ;dsf] …k|]dlk08Ú b]lv nLnaxfb'® If]qLsf] …a;fO{+Ú ;Dd . oLdWo] …a;fO{+Ú sf] kl®0ffd x]g{ af"sL g} 5 . …t® ;w}+el® xlRsP® klg t ePgÚ, ## jifL{o lgb]{zs b]phf eG5g\– …c¿ sf]®f syfeGbf n]vsn] leh]® a'g]sf] syfdf a9L hLjg x'G5 eGg] ;a}n] a'em]sf 5g\ .Ú

u'?k|;fb d}gfnLsf] …gf;f]Ú syfdf ca sfd ug]{ of]hgf ®fv]sf 5g\ gj®fhn] . …cg'dltsf nflu d d}gfnL kl®jf®sf ;b:onfO{ vf]Hb}5'Ú, pgL eG5g\– …gf;f] gfddf o;cl3 ofbj v®]nsf] rnlrq cfO;s]sfn] …xTofÚ gfd ®fv]® km]l® sfd ug]{ OR5f hfu]sf] 5 .Ú lgdf{0f lgoGqssf ¿kdf gj®fhsf] eg] $( cf}+ rnlrq xf] d'gfdbg . clxn] pgn] s] a'em]sf 5g\ eg] gfd pEofpg] xf] eg] o:t} lhp"bf ® ;bfaxf® ljifodf sfd ug'{k5{ .

…d'gfdbg s[ltsf olt kf7s ®x]5g\ ls ;a}n] dnfO{ ufnLdfq} uy]{ . To:tf] s[ltdf o:tf] cNnf®] lgb]{zs eGb} pNNofp"y] †Ú, b]phf eG5g\– …Tof] t dnfO{ ;hu agfpg]÷;r]t u®fpg] ;"rgf kf] ®x]5 . of] sfd ubf{ d}n] dxfsljsf] dxŒj cem a'em\g kfP" .Ú b]phf clxn] …a®dfnfÚ ® …TofuÚ rnlrqsf] sfddf h'6]sf 5g\ . rnlrqsf] ;kgf b]Vb} eP klg dLgejg SofDk;af6 :gfts k9fO kf® u®]sf 5g\ pgn] . …d k®]® cfPsf] lgb]{zs x'", k9]® xf]OgÚ, ®fi6« a}+ssf sd{rf®L b]phfn] eg] .

dxfslj aHo} dgb]jL;"usf] ;Demf}tfcg';f® d'gfdbg rnlrqsf] v'b d'gfkmfaf6 % k|ltzt b]jsf]6f kl®jf®nfO{ lbOg] ePsf] lyof] . t® o:tf ;flxlTos cd® s[ltdf rnlrq aGg] jftfj®0f xf];\ ®, ;a}nfO{ xf};nf ldnf];\ egL d'gfkmfsf] % k|ltztdf c¿ Tolt g} ®sd yk]® Pp6f sf]if ®fVg] ;'®df 5g\ lgdf{tf gj®fh . …sf]if ®fVg d}n] kLkL b]jsf]6f;"u klg cg'dlt lnP"Ú, pgn] eg]– …x®]s jif{ aGg] ;flxlTos s[ltcfwfl®t rnlrqdWo] pTs[i6nfO{ nIdLk|;fb b]jsf]6f rnlrq k'®:sf® lbg] of]hgfdf xfdL 5f}+ .Ú tL cd® s[ltx¿ kfgfaf6 kbf{df, kf7saf6 bz{s;Dd k'Ubf To;sf] dd{, ;Gb]z ® syfgs dg{ gx'g] ;t{ klg k'®:sf® lb+bf ®flvg]5 .

o;} ;ftf d'gfdbgsf] k|yd k|bz{g u®]kl5 To;sf] k|yd k|ltlqmofaf6 c;fWo} pT;flxt ag]sf 5g\ lgb]{zs 1fg]Gb| b]phf . k'tnL;8sl:yt Do'lhs jN8{ sNr®n ;f];fO6Ldf a;]® rnlrq ;fj{hlgs k|bz{gdf Nofpg] ;fOt ®f]Hb}5g\ lgdf{tf–lgb]{zsx¿ . …d'gfdbg x]®]kl5 cGt®f{li6«o ;Dd]ng s]Gb| kl®;®sf] kf]v®L l8ndf a;]® ?"b} u®]sf bz{s w]®} b]v]+ o;k6s . x'g] eP 8f"sf] 5f8]® ?g] lyP" eGg]x¿ klg e]l6PÚ, b]phf eG5g\– …o;k6s eg] bz{ssf dgdf ;w}+ a:g] sfd u®]+ ls eGg] nfU5 .Ú

of]eGbf klg …d'gfdbgÚ x]®]kl5 dxfslj k'q k|fWofks kLkL b]jsf]6fn] :ofjf;L lbPsf] lgb]{zs÷lgdf{tf b'j}sf nflu ljhosf] If0f ag]sf] 5 . …ljZjljBfno, c+u|]hL s]Gb|Lo ljefusf ljBfyL{nfO{ rnlrq b]vfpg] ® lkmNd d]lsªsf af®] hfgsf®L u®fpg] Joj:yf ldnfpg'xf]nfÚ, c+u|]hL ljefusf k|d'v k|fWofks b]jsf]6fsf] egfO p4\t ub}{ lgdf{tf÷lgb]{zsn] ;'gfP . …t® xfdLn] d'gfdbgsf] l;+uf] lrqnfO{ dfq} aflx® Nofpg ;Sof}+ xf]nf h:tf] nfU5Ú, b]phfn] …6'6 ® km"6 dfkm ug'{xf]nf ;Hhg † dnfO{Ú sf] efsfdf eg]– …of] rnlrq xfd|f nflu ;d]t cfkm}+df 7"nf] 1fg aGof] . hLjGt ¿kdf syfnfO{ kbf{df a'Gbf k|]d ;w}+ cd® x'G5, ;'g–y}nfsf] d"No 5}g hLjgdf eg]® xfdLn] ;d]t a'em\g] df}sf kfof}+ .Ú


tL; jif{df sf7df8f}+

dgf]h bfxfn

pkGof;sf®eGbf a9L ®fhgLltsdL{sf ¿kdf lrlgg] k|bLk g]kfnsf] b;f}+ pkGof;sf] zLif{s lyof]– sf7df8f}+sf] d[To' . sf7df8f}+df db}{ uPsf] ;+j]bgf, lau|"b} uPsf] jftfj®0f, lj:tf® kfp"b} uPsf] cg}lts r]tgfnfO{ …d[To'Ú sf] k|tLsdf pkGof;df ptfg]{ pgsf] ;'® lyof] . t®, b'O{ jif{cl3 pgn] yfn]sf] Tof] s[ltn] clxn] ;fj{hlgs x'"bf cs}{ gfp" kfPsf] 5– glGbtf . s[lt ;fj{hlgs;"u} pkGof;nfO{ sf7df8f}+ s]lGb|t agfpg] n]vssf] p2]Zo klg km]l®Psf] kfOPsf] 5 . of] gf®Ls]lGb|t ePsf] 5 .

kxf8df x's]{sL Pp6L lszf]®Lsf nflu sf7df8f}+df sfd ul®®x]sf] k|fWofks;"u ljjfx hLjg ;'? ug'{ ;xh x'"b}g . t®, ®fdrGb|n] glGbtfnfO{ kTgLeGbf a9L 5f]®Lsf ¿kdf Jojxf® ug{ yfn]kl5 pgsf] hLjg ;lhnf] eof] . pRr lzIffsf] cj;® kfOg\ . kltsf] dfof plQs} htg;"u kmsf{pg yflng\ . Pp6f kl®jf®n] ®fd|f] dfu{ ;dfTof] . hLjg ;'? eof] . emG8} #) jif{cl3sf] sf7df8f}+sf] k[i7e"lddf pkGof;sf] klxnf] efu lvRg] qmddf pkGof;sf®n] oxf"sf] zfGt ® ;'Gb® hLjgsf] nf]enfUbf] j0f{g u®]sf 5g\ .

glGbtf ® ®fdrGb|sf] of] ;'vL kl®jf® s;®L tx;gx; eof] < kxf8af6 ;x® em®]sf] ;f]emf] ®fdrGb|df s;®L cg}lts rl®qn] af; ug{ yfNof] < dgel® hlxNo} c6];d6]; k|]d af]s]® klg lsg b'vdfq v]lk®xg'k¥of] glGbtfn] < sl®a #) jif{ nfdf] ;dodf tlGsPsf] pkGof;n] glGbtfsf] dfofnfUbf] rl®qdfly Gofo u®]sf] 5 h;nfO{ kl®l:yltx¿n] alnof] ® b[9ljZjf;L agfPsf] 5 . t®, glGbtfnfO{ cfºgf] dfofn' nf]Ug] lsg kl®jt{g eP® Pp6f Xbo gePsf] dfG5]df ¿kfGt® eof] eGg] kL8fo'Qm lh1f;fsf] hjfkm pkGof;sf] cGTo;Dd k|fKt x'"b}g . ha 8fS6®sf] k9fO ;s]® 3® kms{g nfu]sL 5f]®Ln] lr6\7Ldfkm{t p;sf] a'af cs}{ s]6L;"u nfu]sf] ;g;gLv]h va® cfºgL cfdfnfO{ cToGt} dfofn' efsfdf ;'gfp"5], glGbtfnfO{ hLjgsf ;f®f ®x:o v'n]em}+ nfU5g\ . pm Pp6f s7f]® t® pko'Qm lg0f{odf k'U5] ®fdrGb|;"u 5f]8kq ug]{ .

;~ho yfkfsf gfdn] k|hftGq k'g:yf{kgfcl3;Dd ufp"7fp"sf k[i7e"lddf y'k|} k|ultzLn pkGof; n]v]® kf7s df]lxt u®]sf g]kfnsf] kl5Nnf] s[lt xtf®df n]lvPem}+ nfU5 . ®fdrGb|sf] ;fdfGo rl®q pkGof;sf®n] a]sf®d} c;fdfGo kf®]sf 5g\ hf] cfºgf] ;+j]bgzLn :jefjaf6 sf®0flag} ;+j]bgf gePsf] k|f0fLdf ¿kfGt® x'G5 . pm k®:qL;"u ;lNsPs} sf®0f dfG5] df®]sf] d'2fdf Pp6f lgbf]{ifnfO{ km";fpg] u®L jf alxgL d®]sf] a]nf yf]k} ;+j]bgf gplAhg] u®L s7f]® x'g;Sg] cfwf® pkGof;sf®n] k|:t't ug{ ;s]sf 5}gg\ . xf], lbg} ;+j]bgf x®fp"b} uO®x]sf] sf7df8f}+sf] rl®qsf] k|efj ®fdrGb|df k®]sf] x'g;S5 . t®, s;®L ®fdrGb|sf] dg ;+j]bgfljxLg eof] eGg] sf®0f syfn] lbg;s]sf] 5}g . pkGof; ®fd|f];"u a'Gg ;lsPsf] 5}g .

sd;n sfuhdf a'waf® ;fKtflxsn] 5fk]sf] pkGof;sf] efiff ®fd|f] eP klg ;Dkfbgsf] vf"rf] 68\sf®f] b]lvPsf] 5 . pkGof;sf®n] sf7df8f}+af6 tLg bzscl3 ef]hk'® hf"bfsf] ofqfj0f{g ®fd|f] z}nLdf k|:t't u®]sf 5g\ hltv]® ®S;f}n x'"b} ef®t k;]® hf]uagLsf] af6f] w®fg k'Ug'kYof]{ . t®, pkGof;sf] d'Vo syf;"u rf;f] gePsf] Tof] v08sf] JofVofdf olt ;fgf] cfsf®s} s[ltdf w]®} k[i7 vr{ ug'{sf] sf®0f g]kfnn] lbg ;s]sf 5}gg\ . ;f]emf] ®fdrGb|sf] cfwf® :jefj ® k'®fgf] sf7df8f}+sf] lrq0fn] pkGof;df jhg yk]sf] 5 . oL b'O{ s'®fnfO{ Pp6} rl®qsf ¿kdf kf7sn] cf"sng ug{;S5g\ . t®, pkGof;sf] kl5Nnf] efudf ®fdrGb|sf] rl®q hlt s7f]®k"j{s lg®Lx kfl®Psf] 5, Tof] sf7df8f}+sf] :jefj ablnPeGbf a9L cg'kftdf 5 .

hLjgsf cg]sf}+ cfofd b]v]sL Pp6L gf®Lsf ¿kdf glGbtfsf] ax'd'vL rl®qsf] j0f{g k|z+;fk"0f{ 5 . pgL klt ®fdrGb|sf] rl®qdf cfPsf] ;+j]bgfxLgtf;"u s'zntfk"j{s h'Wg ;s]sL 5g\ . h:tf];'s} sl7g kl®l:yltnfO{ klg pgL kl®kSj eP® ldnfp"l5g\ . dfofn] cf]tk|f]t l5g\ t® lg0f{ox¿df b[9 klg l5g\ . To;}n] t nf]Ug]n] csL{ :jf:gL NofP® 3® agfOlbP® ®fv]sf] 5 eGg] yfxf kfPkl5 s;}u®L klg ;Demf}tf ug{ dflGbgg\ . ®, b'O{6L x's]{sL 5f]®L lnP® kltaf6 cnu x'lG5g\ .

®fdrGb| ® glGbtfsf] rl®qlrq0f stfslt cd]l®sfjf;L g]kfnL pkGof;sf® ;d|f6 pkfWofosf] kl5Nnf] pkGof; …u'? ckm neÚ ;"u d]n vfPsf] 5 . pkfWofosf] pkGof;df klg crDd} kfg]{ u®L k'?ifkfqsf] gfp" ®fdrGb| g} 5 hf] …glGbtfÚ sf] ®fdrGb|em}+ csL{;"u axlsG5 . a? …u'? ckm neÚ sf] dfntLhlQs} :g]xfn' eO{sg klg glGbtf cfºgf] af6f]df :ki6 l5g\ . kltn] cs}{ kTgL NofPsf] v'nf;f ePkl5 pgL s]xL u®L klg ;"u} a:g dflGbgg\ . cfw'lgs g]kfnL gf®Lsf] kl®sNkgfdf d]n vfPsf] 5 glGbtfsf] rl®q .

Ps ;o PstL; k[i7s} ;Lldt 7fp"df pkGof;sf®n] h;®L sf7df8f}+sf] :jefj;"u ;dfgfGt® nu]® oxf"sf] Pp6f kl®jf®nfO{ ptf®]sf 5g\, Tof] k|z+;fof]Uo 5 . t®, yf]kl®Psfh:tf nfUg] efu, sl;nf];"u gaF"lwPsf] syf, efiffut q'l6h:tf kIfn] pkGof; sdhf]® agfPsf 5g\ .


km]l/ lht] uf]vf{nLn]

afns[i0f a:g]t

k"j{ uf]vf{ ;}lgsnfO{ a]nfotL;®x IFltk"lt{ lbg nG8g pRr cbfntn] cfb]z lbPsf] lyof] . uf]vf{nLsf nflu klxnf] lht lyof] Tof] . To;sf] tLg dlxgfkl5 ut ;ftf ;f]xL cbfntn] csf]{ cfb]z lbPsf] 5 . To;n] a]nfot ® uf]vf{ ;}lgssf] ;dfg x}l;ot sfod ul®lbPsf] 5 .

jiff}{+b]lv cfkm\gf] ®ut ® kl;gf a]nfotnfO{ ck]{sf xhf®f}+ ufvf{nLsf] x}l;ots} n8fO" lyof] Tof] . ns]{ hf]jg k"®} a]nfot ;fd|fHosf] :jfy{sf nflu vr]{ klg a]nfotL ® uf]vf{ ;]gfaLrsf] Jojxf®df cfsfz–hldgsf] km®s lyof] . tna, eQf ® k]G;gdf dfq xf]Og c? ;'ljwf klg uf]vf{nLnfO{ sd lyof] . tL ;a} e]befj gfd]6 kfg{ uf]vf{ e"tk"j{ ;}lgs ;+3 -u];f]_ n] emG8} Ps jif{cl3 d'2f bfo® u®]sf] lyof] .

km};nfdf cbfntn] ;g\ !($& sf] lqkIFLo ;lGwsf cfwf®df xfn;Dd uf]vf{nLx¿dfly e]befj x'"b} cfPsfn] To;sf] k'g®fjnf]sg x'g'kg]{ 7x® u¥of] . GofofwLz h]dL{ ;'lnefgsf] Ohnf;n] pQm ;lGw Hofb} k'®fgf] x'g'sf ;fy} dfgjflwsf®;DaGwL a]nfotL ® o'®f]k]nL sfg'gljk®Lt x'"bf To;sf cfwf®df s'g} e]befj gug{ klg cfb]z lbPsf] lyof] .

…km};nfaf6 uf]vf{nLnfO{ b'O{ d'Vo pknlAw ldn]sf] 5Ú u];f] cWoIF kbdaxfb'® u'?ª eG5g\– …cbfntn] ;dfg x}l;ot lbg'kg]{ ® lqkIfLo ;lGw e]befjk"0f{ ®x]sf] 7x® ul®lbPsf] 5 . of] xfd|f] bf];|f] ljho xf] .Ú o;n] ;a} la|l6; uf]vf{nfO{ a]nfotL;®x x}l;ot agfOlbPsf] pNn]v ub}{ o;s} cfwf®df af"sL d'2fx¿ klg lhTg ;lsg] pgL atfp"5g\ .

hfkfgLåf®f o'4aGbL agfOPsf uf]vf{ ;}lgsnfO{ a]nfotL;®x b; xhf® kfpG8 IFltk"lt{ lbg] ;f]xL cbfntsf] tLg dlxgfcl3sf] km};nfn] uf]vf{nLx¿ cf}wL xf}l;Psf lyP . uf]vf{ ;}lgssf] kIfaf6 la|l6; k|wfgdGqL 6f]gL An]o®sL kTgL tyf jl®i7 clwjQmf r]®L a'yn] ax; u®]sf sf®0f klg of] d'2fn] lgs} rrf{ kfPsf] lyof] .

hfkfgn] o'4aGbL agfPsf cfkm\gf ;}lgsnfO{ pQm ®sd IFltk"lt{ lbP klg ;"u} aGbL agfOPsf uf]vf{nLaf®] eg] a]nfot ;®sf®n] s'g} lg0f{o u®]sf] lyPg . clxn] klg cbfntn] uf]vf{s} kIfdf km};nf ;'gfPsf] 5 . s]xL k|fljlws sf®0f b]vfp"b} cbfntn] pQm d'2f vf®]h u®]sf] lyof] . vf;u®L k]G;gsf] ljifodf uf]vf{nLx¿n] kfp"b} cfPsf] ®sd plrt ®x]sf] a]nfotL ®IFf dGqfnosf] bfaL lyof] . To;df g]kfn ;®sf®sf] klg ;xdlt ®x]sfn] a]nfotL ®IFf dGqfno ® u];f]aLr jftf{ u®L ;d:of ;dfwg ug{'kg]{ km};nfdf lyof] . oxL cfwf®df a]nfotn] pQm km};nf cfkm\gf] kIfdf ePsf] bfaL u®]sf] lyof] .

xfn;Dd uf]vf{x¿dfly ljleGg e]befj Ufg]{ d"n cfwf®sf ¿kdf ®x]sf] lqkIFLo ;Demf}tf u}®sfg'gL ® c;fGble{s ePsf] 3f]if0ff x'g'nfO{ s'g} klg xfntdf a]nfotsf] lht dfGg g;lsg] cWoIf u'?ªsf] bfaL 5 .

…h'g ;lGwsf] cfwf®df uf]vf{dfly e]befj x'"b} cfPsf] lyof] To;nfO{ cbfntn] ®2 u®]sf] 5 . To;nfO{ pgLx¿ cfkm\gf] lht eG5g\ eg] xfdL s] eGg] <Ú !($& df la|6]g ® ef®taLr ePsf] låkIFLo ;lGwsf] Ps a'"bfdf …a]nfotL ;]gfdf ®xg] uf]vf{ la|u]8sf ;}lgsx¿nfO{ k|bfg ul®g] tna, eQf ef®tLo k] sf8{cg';f® x'g]Ú eGg] Joj:yf 5 . pQm Joj:yf e]befjk"0f{ ®x]sf] ® g]kfn ;+nUg} g®x]sf] pQm ;lGwsf] k|fjwfg hah{:tL nflbPsfn] vf®]h x'g'kg]{ dfu o;cl3 klg p7fp"b} cfOPsf] lyof] .

km};nfsf] csf]{ dxŒjk"0f{ kIF uf]vf{ kl®jf®n] kfpg] ;'ljwf xf] . la|l6; uf]vf{sf kl®jf®x¿nfO{ ;]jf cjlwe® la|l6; ;}lgs;®x ;"u} a:g glbg] Toxf"sf] ®IFf dGqfnosf] gLlt dfgjclwsf®;DaGwL o'®f]k]nL dxf;lGwsf] wf®f * ® !$ ljk®Lt ®x]sf] bfaL jlsnx¿n] u®]sf lyP . km};nfn] To;nfO{ ;b® u®]sf] 5 . cab]lv x®]sn] ;]jfcjlwe® cfkm\gf] kl®jf®;"u} ®fVg kfpg] ePsf 5g\ .

…GofofwLz ;'lnefgn] Ohnf;af6} sf]xL uf]vf{nLn] To:tf] ;'ljwf gkfO{ cbfnt cfP p;nfO{ t'?Gt Gofo lbg] pNn]v u®]sf lyPÚ km};nf ;'g]® kms]{sf cWoIf u'?ªn] eg] . km};nfdf uf]vf{nLx¿n] cgf}krfl®s cj;®x¿df a]nfotL ;}lgsx¿sf t'ngfdf km®s lsl;dsf n'ufx¿ nufpg'kg]{ afWofTds lgod, la|l6; ® uf]vf{ ;}lgssf 5f]®f5f]®LnfO{ km®s 9+un] lbOPsf] lzIFfnfO{ hftLotf ® ®fli6«otfsf] cfwf®df ul®Psf] e]befj 7x® ul®Psf] 5 .

…uf]®f;®x km]ldnL ®fVg kfpg] ® pgLx¿sf] aRrf;®x cWoog ;'ljwf lbg] km};nf w]®} ®fd|f] 5 . k};fdf t pgLx¿n] ;w}+ lht]sf lyP g} . hflu® vfpGh]n c¿ s'®fdf klg xfdLdfly lgs} lyrf]ldrf] lyof] . clxn] cbfntn] Gofo lbPsf] 5Ú, ^@ jifL{o k"j{ la|l6; uf]vf{ ;}lgs k"0f{s'df® ®fO{n] eg] .

;g\ !*!$ b]lv …O:6 OlG8of sDkgLÚ dfkm{t uf]vf{nLx¿nfO{ la|l6; ;]gfdf etL{ lng yflnPsf] xf] . xfn;Dd % nfveGbf a9L g]kfnLn] Toxf" ;]jf ul®;s]sf 5g\ . klxnf] ljZjo'4df uf]vf{nLn] u|L;, a]lNhod, k|mfG;, 6sL{, OlhK6nufot d'n'sdf axfb'®L b]vfPsf lyP . To:t} ;g\ !(#(–$% ;Dd ePsf] bf];|f] ljZjo'4df a]nfotLtkm{ ;a}eGbf a9L uf]vf{nL g} lyP .

u];f]n] ;dfg tna, k]G;gnufotsf ;'ljwf kfpg'kg]{ dfu ®fVb} cfGbf]ng rsf{Pkl5 s]xL jif{b]lv uf]vf{nLnfO{ b'u{d eQf lbP® a]nfotL;®x tna k'¥ofOPsf] 5 .

tna ® k]G;gsf ;DaGwdf a]nfotL cbfntn] u®]sf] JofVof cem} lrQa'em\bf] gePsf] hgfp"b} cWoIf u'?ª eG5g\– …t®, xfd|f] klxnf] n8fO" k|ltztsf] geP® x}l;otsf nflu lyof] . Tof] k"®f ePsf] 5 . k|ltztsf] n8fO" t ca ;'? x'G5 . c+z lngnfO{ klg klxn] afa' sfod x'g'k¥of] lg .Ú

cbfntn] la|l6; uf]vf{x¿ ;]jfkl5 :jb]z kms{g] ® ;]jfcjlwe® tna ® eQf hf]8]® h;®L eP klg a]nfotL;®x ;dfg kfl®>lds lbg] sfo{ eO®x]sfn] o;df JofVof ul®®xg' gkg]{ 7x® u®]sf] lyof] . k]G;gsf ;DaGwdf eg] cbfntn] xfn uf]vf{nLx¿nfO{ lbO"b} cfPsf] ®sd s] slt sf®0fn] plrt jf cg'lrt 5 eGg] ljifodf yk cWoog ® ljZn]if0f cfjZos ®x]sf] atfPsf] lyof] . …xfn lbO"b} cfPsf] ®sd plrt ®x]sf] eGg] a]nfot ;®sf®sf] bfaLdf g]kfn ;®sf®sf] klg ;xdlt ®x]sf] ® To:tf] kq a]nfotL b'tfjf;dfkm{t k|fKt ePsf] eGg] km};nf ;'Gbf yfxf eof] . To:tf] kq k7fPsf] xf]÷xf]Og ® k7fOPs} ®x]5 eg] klg Tof] ;®sf®sf] lg0f{o xf]÷xf]Og vf]hL ul®®x]sf 5f}+Ú, u'?ªn] eg] . u];f]sf] tkm{af6 d'2f n8]sf clwjQmf uf]kfn l;jfsf]6L …lrGtgÚ dfgjflwsf® ® ;dfgtfsf b[li6n] o; d'2fdf la|l6; uf]vf{x¿sf] k"0f{ljho ePsf] atfp"5g\ . km};nfdf tna ® k]G;gaf®] a]nfot ;®sf®n] u];f];"u jftf{ u®L ;d:of ;dfwfg ug{'kg]{ pNn]v ePsf] hgfp"b} pgn] To;f] geP dflyNnf] cbfntdf k'g®fj]bg ul®g] hfgsf®L lbP .

km};nfaf6 kfPsf] pknlAw

– ;g\ !($& sf] lqkIFLo ;Demf}tf cGt®f{li6«o sfg'gljk®Lt ePsfn] To;sf cfwf®df la|l6; uf]vf{dfly e]befj ug{ gkfOg]

– uf]vf{x¿sf] ;]jf, ;t{ ® aGbf]a:tsf ;a} lgod ab® u®L la|l6; ;}lgs;®x ug{'kg]{

– vfgf, cfjf;, eQf, labf, klx®g, wd{ cflbsf cfwf®df e]befj ug{ gkfOg]

– uf]vf{nLsf 5f]®f5f]®LnfO{ la|l6; ;}lgs;®x lzIffsf] Joj:yf x'g'kg]{

– uf]vf{nL ;}lgsn] klg la|l6;;®x kl®jf® ;fy} ®fVg kfpg]


;:tf ;fdfg

ljhoafa' vqL

dWod tyf Go"g cfo ju{sf pkef]Qmfsf] k|lt:kwf{Tds hLjgnfO{ rLgdf lgld{t ;:tf tof®L sk8f, h'Qf, ;f}Gbo{ k|zfwg ® 3®fo;L k|fof]hgsf ljB'tLo ;dfgn] ;'vdo agfPsf 5g\ .

®]l8of] ;'Gg xf];\ ls 6LeL x]g{, lx6® tfKg xf];\ jf k+vfsf] xfjf vfg, cf]9\g] ANof+s]6 xf];\ ls nufpg] Gofgf, zLtnf sk8f, d]scksf ;dfg, eft vfg] yfn xf];\ cyjf yd{z, x6s];, 6L–;]6, kmlg{r®===rfx] h:t} d"Nodf ;a} 7fp"df lsGg kfOG5 .

®fd|f] kmf:6km'8df Ps sk lrofsf] d"No #) ?k}of"sf] xf®fxf®Ldf Pc®kmf]gaf6 ;'Gg] rfOlgh ®]l8of] kfOG5 Aof6«L;lxt . hals Ps hf]8f Aof6«Lsf] cf};t efp g} @) ?k}of" k5{ . ! ;o ?k}of"sf] xf®fxf®Ldf :kLs® ePsf] !) AofG8sf] ®]l8of] kfOG5 . b'O{ AofG8sf] hfkfgdf jf ef®tdf ag]sf] ®]l8of] @–# xhf® 36Ldf kfO"b}g\ . s]xLcl3;Dd Sof;]6 Kn]o® x'g]nfO{ wgL dflgGYof], t® clxn] ;f9] b'O{ ;odf of] kfOG5 .

Ps 8]9 bzscl3;Dd !$ OGrsf] ®+uLg ;f]gL 6LeLnfO{ %) xhf® ?k}of" kYof]{ . t®, clxn] & xhf®df cem ;'ljwf;DkGg rfOlgh 6LeL kfOG5 . of];"u k|lt:kwf{ ug{ ax'®fli6«o sDkgLn] cfkm\gf pTkfbgsf] d"No;d]t 36fPsf 5g\ .

;dosf] Joltqmd;"u 6LeLsf] d"Nodf sdL cfP klg rf®–kf"r jif{cl3;Dd 8]ssf] d"No dWod tyf Go"g ju{sf JolQmn] cf"Sg ;Sg] lyPgg\ . 3®df g} dg nfu]sf] lkmNd x]g{ kfpg'nfO{ Tolta]nf 7"nf] s'®f lyof] . eL;L8L rSsfdf lkmNd pknAw x'g yfn]kl5 sDKo'6® g} cfjZos dflgPsf] lyof] .

t®, rfOgfdf lgld{t eL;L8L ahf®df cfPkl5 ®+uLg 6LeL x'g] emG8} ztk|ltztn] 3®df g} eL;L8L ®fVg yfn]sf 5g\ . klxnf eL;L8Lsf] d"No @%–#) xhf® ?k}of" kYof]{ . clxn] @%–#) ;odf g} rfOlgh eL;L8L kfOG5g\ . rfOlgh vfnL ;L8LnfO{ clxn] !% ?k}of"df kfOg] ePsfn] %)–^) ?k}of"df ;a} k|sf®sf uLt tyf lkmNdsf ;L8L kfOG5 .

$ ;odf k+Vvf kfOG5, olt g} d"Nodf :t®Lo lx6® . ! ;odf yd{; kfOG5 . @ ;odf d]nfdfOgsf ®+uLlj®+uL cfwf bh{g yfn, srf}®f, 7"nf] ef"8f, rDrf cflb kfOG5 . ! ;odf b'O{ bh{g sf"6f, rDrf, rSs', km'Rr] rDrf cflbsf] ;]6 kfOG5 . %) ?k}of"df cfwf bh{g sk ® Kn]6 kfOG5 . @) ?k}of"df 7"nf] 6«] .

o;}u®L dflg;n] nufpg] sk8f;d]t vf;faf6 cfPkl5 ;dfhsf] ?k®+u g} ablnPsf] 5 . ev{® hGd]sf aRrfn] cfdfsf] k'®fgf] u'Gof]sf 6fnf6'nLdf x's{g'kYof]{ . x'g]vfg]n] ef]6f] l;nfOlbGYo] . t®, clxn] vf;faf6 Ps dlxgfsf aRrfn] nfpg ldNg] sk8fsf] ;]6 cfp"5 . ! ;o @% ?k}of"df b'O{j6f dfly nufpg], tLgj6f ;'?jfn, 6f]kL ® ?dfn, oxf";DdsL vfgf v'jfpg sk8fdf gnfuf];\ eg]® 3f"6Ldf afWg] ¥ofn];d]t To;}df kfOG5 . aRrfnfO{ ca 6fnfdf a]®]® ;'tfpg' klg kb}{g, rfOgfn] ;fgf ANof+s]6;d]t lgsfn]sf] 5 . ! xhf®sf] xf®fxf®Ldf Pqm]lns ANof+s]6;d]t kfOG5 .

s]xL jif{cl3;Dd 7"nf] dfG5]n] cfuf] tfk]® jf w':;f cf]9]® hf8f] latfpg'kYof]{ . t®, clxn] @ ;o ?k}of";Dddf Gofgf Hofs]6 kfpg yfn]kl5 dflg;sf] rxnkxn a9]sf] 5 . Gofgf Hofs]6afx]s 6«fph®, 6«ofs;'6 klg cfpg yfn]sf 5g\ . #) ?k}of"df leq nufpg] pgLsf] Gofgf] 6«fph® kfOG5 .

vf;fdfkm{t x'g] ;a} j:t' g®fd|f ePsfn] d"No ;:tf] ePsf] eg] xf]Og\ . g]kfn lxdfno ;Ldfkf® Jofkf® ;+3sf dxf;lrj s]zjaxfb'® ®fodfemLn] rLgdf ljsl;t pRr k|ljlw ® 7"nf] ;+Vofdf pTkfbg ePsfn] ;:tf] k®]sf] atfP .

pgsf cg';f® km'h]g, uf]Gh' ® r]r]gaf6 ;dfg cfp"5g\ . vf;f x'"b} cfpg] ePsfn] …vf;fsf ;dfgÚ elgPsf] xf] . pgn] rLgdf sRrf kbfy{ pknAwtfsf sf®0f klg ;:tf] ePsf] bfaL u®] . rLgn] ljZj ahf® lng ;s];Dd sd d"No tf]Sg] ®0fgLlt clVtof® ub}{ cfPsf] 5, h;sf] kmfObf Go"g cfo ePsf g]kfnL pkef]Qmfn] a9L lnPsf 5g\ .

tftf]kfgL x'"b} lrlgof" ;fdfgx¿ sf7df8f}+sf dxfaf}4, cf]6', OGb|rf]s, cf]daxfnnufotsf :yfgdf cfp"5g\ ® sf7df8f}+sf clwsf+z k;n ® clw®fHoel® laqmL x'G5g\ . ®fodfemLsf cg';f® kl5Nnf] ;dodf rfOgfaf6 Go"g ju{sf] cfon] Eofpg] ® dx"uf] d"Nodf u'0f:t®Lo ;dfg;d]t cfpg yfn]sf 5g\ .

pgn] gof" ;8s ® ®fhwfgLsf ljleGg ;lkª sDKn]S;df lrlgof" ;dfgnfO{ c? d'n'saf6 cfPsf] eGb} laqmL ug]{ u®]sf] atfP . of] qmd lgoGq0f ug{ ® lrlgof" ;dfgnfO{ lrlgof" j:t' g} eg]® laqmL ug]{ p2]Zon] rlr{n sDKn]S;df rfOgf 6fpg dfs]{6 :yfkgf ul®Psf] 5 .

rfOgf 6fpg ;lkª ;]G6® Jofkf® ;+3sf cWoIf gL®h ®fO{n] rfOlgh ;fdfg kfOg] :yfgsf] ?kdf lrgfP® u|fxsnfO{ ;lhnf] agfpg 5'§} :yfg tf]lsPsf] atfP . ljZjsf c? d'n'sdf ;d]t rfOgf 6fpg ahf® x'G5g\ . pgn] of] ahf®df ;:tfb]lv dx"uf;Dd rfOlgh ;dfgdfq} ®flvg] ePsfn] pkef]QmfnfO{ Pp6} 5ftfd'lg 5gf}6sf] cj;® ldNg] atfP . of] :yfgdf tLj| k|lt:kwf{ x'g] ePsfn] d"No;d]t j:t'sf] st} a9L ® st} 36L cem eg'" xªsª ahf®sf] h:tf] x'"b}g .

…pkef]Qmfn] jf:tljs d"Nodf rfOlgh ;dfg kfpg\ eg]® of] k;n ;'? ul®Psf] xf]Ú pgn] of] k;nsf] :yfkgfkl5 rfOlgh ;fdfg lsGbf pkef]Qmf g7lug] bfaL u®] . pQm ;]G6®df clxn];Dd ! ;o ^ j6f k;n :yfkgf eO;s]sf 5g\ . emG8} Tolt g} k;n :yfkgf x'g ;Sg] l:ylt 5 . of] k;n] klg yk cfofd Nofpg] 5 .


/]l8of]df af]Ng] /x/

vu]Gb|ljqmd

eQmk'®, b'jfsf]6sL clgtf Gof}kfg] k|To]s laxfg ;ft gaHb} 8]9 3G6fsf] af6f] uf8L r8]® hdn cfOk'lU5g\ . pgL hdnl:yt Pp6f OlG:6Ro'6df gf} ah];Dd …®]l8of] k|:tf]tf ® k|;f®0f kqsfl®tfÚ tflnd lnP® kms{lG5g\ .

PdP8 bf];|f] jif{df cWoog®t\ clgtfdfq x}g, nG8gaf6 xf]6]n Dofg]hd]G6df :gfts u®]® kmls{PsL lnnL j}B;d]t ®]l8of]÷6LeL Pª\s® aGg] ®x®n] ToxL OlG:6Ro'6 wfp"b}l5g\ . …af]n]® c?nfO{ k|efljt ug{ ;lsof];\ eg]® d oxf" cfPsL x'",Ú lnnL elG5g\ .

clgtf ® lnnLdfq xf]Og, km®s z}lIfs :t® ® ljleGg pd]® ;d"xsf w]®} JolQm tflgPsf 5g\ ®]l8of]÷6LeL k|:tf]tf tflnd lbg] ;+:yftk{m . …o:tf JolQmdf d'VotM o'jf vf;u®L @)–$) jif{sf w]®} 5g\,Ú ®]l8of]÷6LeL Pª\s®sf] tflnd lbg] ;+:yf hdn]Z® OlG:6Ro'6sf ;+:yfks cWoIf tLy{ e08f®L eGg'x'G5 . tflnd lng cfpg] w]®}sf] Pp6} OR5f x'G5– ®]l8of]df af]Ng], cfk\mgf] cfjfh c?nfO{ ;'gfpg] .

k|hftGq k'g:yf{kgfkl5 @)%@ ;fndf ;'? ePsf] PkmPd ®]l8of] :6];g v'Ng] qmd ce}m ®f]lsPsf] 5}g . sf7df8f}+ pkTosfdf dfq gf}j6f PkmPd :6];g clxn] ;~rfngdf 5g\ . yk tLgn] Ohfht kfO;s]sf 5g\ . b]zel® ;~rfngdf ®x]sf PkmPd :6];g rfnL; xf®fxf®L 5g\ . au]|NtL v'n]sf ® v'Ng] qmddf ®x]sf PkmPd :6];g ® 6]lnlehgdf cfjfh k|;f®0f u®fpg' cfºgf] p2]Zo ®x]sf] atfp"5g\ tflnd lnO®x]sf k|lzIffyL{ . hdn]Zj® OlG:6Ro'6af6} tLg dlxg] k|;f®0f kqsfl®tf tflnd l;Wofpg nfu]sf t'n;L lu®L cfTdljZjf;sf :j®df eG5g\– …clxn] sfd ul®®x]sf ®]l8of] k|;f®seGbf s]xL s'®fdf sd 5}gf}+ xfdL .Ú

®]l8of]÷6LeLdf af]Ng] o'jfsf] rfxgf x\jf®}{ a9]sf] kfP® o;;DaGwL tflnd lbg] ;+:yf klg lgs} v'ln®x]sf 5g\ . o;®L tflnd lbg] ;+:yf vf]Ng cu|;® x'g]df d'Vo ?kdf ®]l8of]÷6]lnlehgdf s]xL jif{ sfd u®]® gfd sdfPs} w]®} 5g\ . >Ao–b[Zo snf tyf lj1fg k|lti7fg -cfef;_, hdn]Zj® OlG:6Ro'6, ldl8of xf]d, ldl8of lkk'n 6«]lgª, pb\3f]if0f snf s]Gb|nufot y'k|} ;+:yfn] o;;DaGwL tflnd lbO®x]sf 5g\ . cfef;n] klxn] ®]l8of] k|:t'tstf{sf] ;d]t tflnd lbg] u®]sf]df clxn] d'VotM 6LeL k|:tf]tf, Wjlg ;+of]hs ® 5fofsf® aGg ;xof]u ug]{ vfnsf tflnd lbg] u®]sf] 5 . cGon] ®]l8of] k|:tf]tf tflnd lbO®x]sf 5g\ .

o;®L v'n]sf ;+:yf s]xLn] k|l;l4 sdfO;s]sf ®]l8of]÷PkmPd k|:tf]tfsf] gfd b'?kof]u ug]{ u®]sf] cf®f]k k|lzIffyL{s} 5 . …;'?df gj®fh nD;fn, k|eft l®dfn, lbg]z l8;Lnufotsf] gfd b]vfOPsf] lyof] t® kl5 ®]l8of]÷PkmPdsf] cg'xf®;Dd gb]v]sfsf] sIffdf l;sfpg yfn]kl5 7luPsf] yfxf kfP",Ú ®Tg®fHo SofDk;df aLP cWoog®t\ lgd]z v8\sf To:t} Pp6f ;+:yfaf®] u'gf;f] u5{g\ .

rf® jif{cl3 v'n]® k|;f®0f kqsfl®tfsf] tflnd lbO®x]sf] hdn]Zj® OlG:6Ro'6sf tLy{ e08f®L eGg'x'G5, …g]kfn k|]; OlG:6Ro'6 tyf ldl8of KjfOG6nfO{ 5fkfsf] dfq x}g, k|;f®0f kqsfl®tfsf] ;d]t tflnd lbg af®Daf® ;Nnfx lb+bf;d]t rf;f] gb]vfPkl5 cfk}+m cu|;® eP® vf]n]sf] x'" .Ú k|;f®0fsf] If]qdf nfu]® k|l;l4 ® x}l;ot b'j} a9\g] ePs}n] o'jf o; If]qdf k|j]z ug{ nfnflot b]lvPsf x'g\ . k|z:t} v'n]sf PkmPd :6];g÷6]lnlehgsf sf®0f sfd ug]{ wf]sf] k"®f x'g] 7fG5g\ k|lzIffyL{x¿ .

…;fg}b]lv ®]l8of]df af]Ng kfP x'GYof] eGg] nfUYof], t® ;lhnf] 5}g eGg] yfxf lyof] . PkmPd ;'? ePkl5 nIo k"®f x'g] 7fg]® lgj]bg lbP" . t'?Gt} 5flgP" klg,Ú PkmPdn] ®]l8of]df af]Ng] ®x® k'¥ofPsf] :jLsfl5{g\ lx6\; PkmPddf :yfkg}sfnb]lv af]n]® gfd ® k|z+;s b'j} sdfPsL dlGb®f 9'+u]n .

;kmn pb\3f]ifs aGg cfTdljZjf;, nugzLntf, :ki6 ® dL7f] af]nL tyf cfkm\g} z}nL x'g'kg]{ ®]l8of]÷6LeL k|:tf]tf ® ;dfrf® jfrssf] egfO 5 . pb\3f]ifs aGg rfxg]n] tflnd lnP® k|j]z ubf{ ®fd|f] x'g] ;'emfj lbG5g\ ;dfrf® jfrs tyf kqsf® tLy{ e08f®L . …tflndn] cf"6 ® c7f]6 a9fpg]dfq x}g, xf};nf klg k|bfg u5{,Ú pgsf] egfO 5 .

clxn];Dd hdn]Zj® OlG:6Ro'6n] dfq nueu # ;onfO{ tflnd lbO;s]sf] 5 . tflnd lnPsfn] sfd klg kfO®x]sf 5g\ . hdn]Zj®s} lbk]z >]i7 kf]v®fl:yt cGgk"0f{ PkmPddf :6];g Dofg]h® 5g\ eg] x]d e08f®L sflGtk'® PkmPddf k|:tf]tf 5g\ . ToxL+af6 tflnd lnPsL cfzf ®hs sflGtk'® 6]lnlehg;"u ;Da4 l5g\ .

tflnd lbg] ;+:yfdWo] s]xLn] t …ha Uof®]G6LÚ eGb} lj1fkg lgsfn]® k|lzIffyL{ cfsif{0f u®]sf 5g\ . ldl8of lkk'n 6«]lgª ;]G6®sf wg]Gb| ljdn …tflnd lbPkl5 sfd kfpg ;xof]u ug{ ;lsP klg …ha Uof®]G6LÚ lbg' ;®f;® 9f"6\g' xf]Ú eG5g\ . sflnsf:yfgl:yt ldl8of xf]dsf ;~rfns;d]t tflnd lnPs} e®df …ha Uof®]G6LÚ ug{ g;lsg] atfp"5g\ .


kbofqf kfun a:tL ;Dem+b}

slknb]j ®]UdL

cfkm\g} 3®sf] a®G8faf6 x®]s lbg b]lvg] cGgk"0f{ ® df5fk'R5|] glhs k'Ug' afNosfndf d]®f] ;kgf lyof] . ;ft ;d'b|kfl®sf ko{6s lxdfn x]g{s} nflu dfq cfPsf] b]Vbfb]Vb} klg xfdL cfkm}+rflx" Tof] t ljb]zLn] 3'Dg] 7fp" kf] t eGg a]® dfGb}gf}+  . d rlst eP", ha kf]v®f n]s;fO8df 6«]lsª clkm; vf]n]® a:g] $÷% JolQm;"u e]6 u®]+ . pgLx¿ jL®]7f6L, pNn]®L, 3f]8]kfgL, k'glxn 6f8fkfgL, 3fGb|'s kbofqfaf®] s'®f ub}{ lyP . aofg ;'Gbf nfUYof] pgLx¿ w]®}k6s Toxf" k'lu;s]sf 5g\ . ;f]4f yfxf eof], uPs} ®x]g5g\ .

Tof] yfxf kfP® xfdL kbofqfdf lg:sg s'Ts'ltPsf lyof}+ . kf]v®f n]s;fO8df Ps ;ftf latfO{ kf]v®f afUn'ª ®fhdfu{sf] gof" k'n;Dd 6\ofS;Ldf k'u]kl5 xfdLn] kbofqf ;'? u¥of}+ . ;xefuL ;a}sf] klxnf] kbofqf ePsfn] af6fdf x'g;Sg] ;}lgs vfgtnf;L jf dfcf]jfbL;"usf] hDsfe]6af6 ofqf cj?4 xf]nf ls eGg] w'Sr's nflu®x]sf] lyof] .

gof"k'naf6 jL®]7f6L;Dd k'Ubf ;?eQmsf] kfuna:tLsf] ofb cfof] . afx| jif{cl3 d}n] k9]sf] Tof] pkGof;sf] ;]®f]km]®f] xfd|f] kbofqf dfu{ ePsfn] o:tf] efg eO®x]sf] lyof] dfgf}+ st} k|zfGt cfkm\gf] bfz{lgstfsf] pbfx®0f b]vfp"b}5 . p;n] agfPsf] cfbz{ …kfuna:tLÚ sf v08x®x¿ ot} st} 5g\ ® k'®fgf s's'®x¿ af6f]df e'Sg]5g\ .

k|To]s 3G6fsf] km®sdf vfg] a:g] ;kmf xf]6]nsf] Joj:yfn] ofqf ;xh nflu®x]sf] lyof] . k|foM ljb]zL ko{6sx¿ gof" dflg; b]Vbf clejfbg ub}{ lyP . hfkfgL kbofqL h'Gsf] s]df;'n] k|s[ltsf] of] j®bfgn] cfkm"nfO{ d'Uw kf®]sf] ® k|foM ;f}Gbo{nfO{ s]d®fdf s]b ug{ k|of;®t\ ®x]sf] atfOg\ . r'Rr]9'Ëfaf6 pNn]®L;Ddsf] 7f8f] psfnf] xfdL ;a}sf nflu r'gf}tL lyof] . klxnf] lbgsf] kbofqf ;Sbf cfTdljZjf; a9]sf] lyof] .

ef]lnkN6 laxfg km]l® lxdfn 6lNsof] . s]xL kmf]6f] lvlr;s]kl5 3f]8]kfgLsf nflu xfdL tof® eof}+ . h+unL af6fdf nfnLu'"®f; km'n]sf lyP . t];|f] lbg @*%# ld6®sf] prfOsf] 3f]8]kfgL cfOk'Ubf vf;} c;lhnf] dx;'; ePg .

k'glxn ljZjk|l;4 ;'Gb®:yn . laxfgLsf] s7\ofª\lu|"bf] hf8f]df klg dgdf]xs ;f}Gbo{n] e®k"® lxdfn ® ;'gf}nf 8f"8f–kv]®f . ;of}+sf] ;ª\Vofdf hDdf ePsf ljb]zLsf cgluGtL kmf]6f]sf lSnk lSnkx¿ . Tolt w]®} ljb]zLsf] dfemdf g]kfnL ko{6s xfdL % dfq} . wf}nflu®L, gLnlu®L, cGgk"0f{, lxdr'nL, a|Dxfk"0f{ ® df5fk'R5|] Ps} nfOgdf cf"v}cufl8 b]Vg kfp"bf cf"v} glemDSofp" h:tf] . tL ;a} b[Zo cf"vfel® ;d]6]® xfdL cl3 a9\of}+ . ukm ub}{ hf"bf @ Oh®fonL;"u e]6 eof] . @)–@@ jif{sf tL b'O{ o'jtL lagfel®of ofqfdf lyP . xfdL el®of lnP® lx+8]sf] b]v]® pgLx¿ crlDdt lyP . 6f9fkfgLsf] a;fO{+kl5 ko{6ssf nflu gd'gf ufp" 3fGb'|stkm{ nlDsof}+ . af6fdf vfgf vfg a;]sf] xf]6n sl®a @)–@@ jif{sL b'O{ s]6Ln] xf]6n ;~rfng u®]sf] yfxf kfpg' xfd|f nflu csf]{ cfZro{sf] lyof] .

cGgk"0f{ tyf df5fk'R5|] glhsaf6 b]lvg] 3fGb'|'s gd'gf ufp" ljsl;t g} ®x]5 . PSofkn] To; If]qsf] ljsf;df s]xL of]ubfg k'¥ofPsf] ®x]5 . ®fd|f] ufp" eO{sg klg sd ko{6s cfPsf]df eg] xf]6n Joj;foLx¿ lvGg lyP .

Ps lbgsf] 3fGb'|s a;fO{+kl5 kf]v®f kmls{of}+ . ofqfsf] cGtlt® cfOk'Ubf ljho pNnf; dx;'; eO®x]sf] lyof] . % lbg] ofqfdf s'g} ;'®IffsdL{ tyf dfcf]jfbL ge]l6g'n] s'g} tLtf] cg'ej a6'Ng k®]g . Tof] ofqfn] xfdLnfO{ cfp"bf jif{df klg o;®L g} lx+8\g xf}:ofO®x\of] .


;'lDgdfsf ;"qx¿

u'0f®fh n'O+6]n

cfkm"nfO{ dg kg]{ s'g} k':ts kfOxflnPnf ls egL df}sf kbf{ k':ts k;ndf k:g] d]®f] afgL 5 . Toxf" ePsf k':ts 3'dL3'dL x]g]{, ltgnfO{ :k;{ ug]{, s'g}k|lt cfºgf] k|]d al;xfNof] eg] ltgnfO{ lnP® kms{G5' . kf6g9f]sfl:yt lxdfn k':ts k;ndf l5®]sf] lyP" . cgluGtL k':tsx¿ Toxf" x'"bfx'"b} klg Pp6f ;fgf] k':tsn] af®Daf® cfslif{t ul®®x\of] . emG8} b'O{–tLg kmGsf 3'dL3'dL lstfa x]l®®x] klg Tof] lstfa lsg–lsg dnfO{ lsGg dg nfUof] .

k':tssf] zLif{s 5– …d af]8{km:6 x'gfsf ;"qx¿ .Ú @)%& ;fnsf] P;Pn;L k®LIffdf af]8{km:6 ePsL ;'lDgdf -lje"lt_ l;+xåf®f n]lvPsf] pQm k':tssf gfd ® To;}d'lg 5flkPsf] pgsf] kmf]6f] ® unfel® nufOPsf tSdf ® kbsaLr tfbfTDo b]lvG5 . cfkm"n] ghfg]sf] ljifodf snd rnfPsf] eP Tof] Tolt ;fGble{s x'g] lyPg . oxf" t h;n] Tof] pRr :yfg xfl;n u®]sf] 5, p;}n] Tof] cg'ej ;a}nfO{ af"l8®x]sf] 5 . of] lstfa t ;fgf gfgLnfO{ ;d]t sfd nfU5 eGg] efjgf ddf hfu[t u®fpg ;kmn eof] .

ahf®df ;kmntfsf] ;"q a]Rg] w]®} vfn] lstfa kfOG5g\ . 8]n sfg]{uL, :j]6 df6]{gh:tf n]vssf lstfadf klg o:t} ;"qx¿ kfOG5g\ . ;'lDgdfn] klg cfºg} cg'ejsf cfwf®df hLjgdf ;kmntf k|fKt ug{ rfxg] ;a}sf lglDt ;"qx¿ k':tsn] lbPsf] 5 .

;'lDgdf ® pgsf a'afn] ldn]® k|To]s jif{ Ps–Ps k':ts k|sflzt ub}{ ljZj sLlt{dfg sfod ug{] sfd yfngL u®]sf] cufl8 g} ;'lgPsf] xf] . …d af]8{km:6 x'gfsf ;"qx¿Ú klg pgsf] emG8} Ps jif{cl3 5flkPsf] sLlt{ xf] . olt x'"bfx'"b} klg of] k':ts d]®f] gh®df cfpgaf6 eg] s;®L xf] 6f9f kl®®x]sf] cg'ej kl9;s]kl5 eof] .

of] Pp6f ;kmntfsf syf eP® klg w]®} l;nl;nf ldnfP® n]lvPsf] sLlt{ xf] . af]8{df ;a}eGbf pTs[i6 aGg ljBfyL{dfq xf]Og l;+uf] kl®jf® :s'nn] u®]sf] d]xgtsf] emns o;df b]lvG5 . sltko JolQmnfO{ cfkm" ;kmntfdf k'u]kl5 ;a} d}n] u®]sf] eGg] 3d08 x'g yfN5 . ;'lDgdfnfO{ k9]kl5 pgLleq Ps®lQ klg Tof] 3d08af]w b]lvGg . pgn] cfkm"nfO{ cWoogdf ;xof]u ug]{ Ps–PsnfO{ ;Dem]sL 5g\ .

cfkm"n] k®LIff lbO®x]sf] s]Gb|sf] em\ofn}lg® ®+u®f]ug ul®®x]sf k]G6®nfO{ pgsf] a'afn] 5f]®LnfO{ hf"r lb+bflb+b} 6fpsf] b'Vnf ® ®fd|®L hf"r lbg g;sL p"rf] :yfg k|fKt gxf]nf eg]® 7fp" ;®]® csf]{ 7fp"df ®+u nufpg cfu|x u®]sf] k|;+u pgn] pNn]v u®]sL 5g\ . …a'afsf] dk|ltsf] ;'®Iff ® arfj6sf pbfx®0fx¿ o;eGbf cl3 w]®} lyP, t® Tof] Pp6f pRrtd gd'gf lyof] . ;fgfltgf s'®fdf klg pxf"n] Wofg lbO{ g} ®lxalS;GYof] lsgls 7"n–7"nf s'®fn] eGbf dfG5]nfO{ dl;gf s'®fx¿n] g} cS;® k|efj kfl®®x]sf] x'G5Ú, pgn] n]v]sL 5g\ .

pgsf] n]vg P;Pn;Lsf] k®LIffkmn k|sflzt ePsf] pTsif{af6 cf®De x'G5 . xhf®f}+ ljBfyL{sf aLrdf Ps JolQmn] dfq of] p"rf] :yfg k|fKt ug]{ x'gfn] To; If0fdf 3®kl®jf® ® ;dfhaf6 k|fKt x'g] tTIf0fsf k|ltlqmofaf®] Jojl:yt lsl;dn] n]lvPsf] ljifoj:t' cWoogsf] cfgGb} a]Un} 5 . ®f]d ;x® Ps lbgdf ag]sf] lyPg eGg] k|lz4 plQmnfO{ :d®0f ub}{ pgL n]lV5g\– …d}n] klg d]®f] ®f]d ;x®sf] lgdf{0f ug{ k|To]s O"6fnfO{ lal;{g" lsgls d]®f] ce"tk"j{ ;kmntfsf] hu ltg} lyP, d]?b08 ltg} lyP .Ú

pgsf] ;kmntf o; cy{df klg ce"tk"j{ aGg k'Uof] ls Toltsf c+s P;Pn;Ldf o;cl3 s;}n] NofPsf lyPg . ;'lDgdfdf Pp6f Ho'"bf]hfUbf] n]vs JolQmTjsf] klxrfg klg s[ltn] lbG5 . cfkm"n] n]v]sf] s'®f c?nfO{ k9\g nufpg ;Sg' n]vssf] 7"nf] u'0f xf] . w]®}n] n]lv®x]sf x'G5g\, s]an tL cfºgf] t'i6L k"®f ug{dfq n]V5g\ . t®, sd} dfG5]dfq w]®}n] kl9g] x'G5g\ .

n]vfOnfO{ s;®L ®fd|f] kfg]{ egL pgn] lbPsf] ljrf® t nfdf] ;do;Dd n]vk9d} nfu]sf JolQmn] ;d]t pgsf] cg'ejaf6 l;Sg ;S5g\ . kf7\ok':tsafx]s cGo ljifo;d]t k9\g] pgsf] afgL ® k9]sf] s'®fnfO{ n]Vb} hfg] cEof;n] pgnfO{ hf"rdf ;d]t ck]lIft ;kmntfdf k'¥ofPsf] b]lvG5 . pgnfO{ nIo k|i6 lyof] . pgsf a'af lbNnLaxfb'® -lbn'_ l;+xn] pgnfO{ lg®Gt® af]8{km:6 aGg k|]l®t u®]sf k|;+u Toxf" 5g\ .

JolQmn] cfºgf] nIodf k'Ug lg®Gt® k|of; ug'{k5{ . To;kl5 ck]lIft ;kmntf k|fKt geP klg To;nfO{ :jLsf® ug{ ;Sg] Ifdtfsf] ljsf;;d]t ;'lDgdf ® pgsf] kl®jf®n] u®]sf] b]lvG5 . d]xgtk"j{s hf"r lbO;s]kl5 a'afn] pgnfO{ eG5g\, …af]8{km:6} gcfP klg t" lrGtf gu®, To;nfO{ :jLsfg'{k5{ . To;}n] cf®fd;"u ;'t †Ú

n]Vg] ® k9\g] ljifodf pgsf ;"q ® pgn] ckgfPsf] tl®sf w]®}h;f] gfgLx¿nfO{ sfd nfUg] 5g\ . gfgLx¿nfO{ dfq sxf" xf] ® < gfgLx¿sf afa'cfdfn] klg o; sLlt{nfO{ kl9lbP klg pgLx¿k|lt ;xof]uL x'g w]®} of]ubfg u5{ . ;'lDgdfsf a'afcfdfn] u®]sf] lg®Gt® nugs} k|ltkmn pgsf] ;kmntf xf] .

k':ts lsg]® kms{g] a]nfdf k':ts laqm]tfn] eg], …P;Pn;L cfpg nfu]sf] x'gfn] lstfa lng vf]Hg'ePsf] †Ú k':ts kl9;s]kl5 nfu]sf] 5, of] t P;Pn;Lsf] hf"r lbgdfq xf]Og hLjgs} y'k|} P;Pn;L hf"rx¿df pTs[i6 aGg pkof]uL k':ts kf] ®x]5 †


laxfg} vfg]kfgL

dfwj cof{n

oxf+sf dlxnfnfO{ lkpg] kfgL lng ca pHofnf] gx'"b} tLg 3G6f k® k'Ug'kb}{g . kfgL Nofpg] ;do hf]luPkl5 ;a} afnaRrf a]n}df :s'n k'Ug yfn]sf 5g\ . Hofnf dhb'®Ldf hfg]x¿ 9'Ss;"u lg:sg kfPsf 5g\ . kfNkf ;b®d'sfdaf6 @) lsld k"j{sf] x'ldg ufp"df Ps jif{cl3 ;f]nf® kfj®n] kfgL tfGg yflnPkl5 oL ;a ;'la:tf 5fPsf] xf] .

lhNnf ljsf; ;ldlt kfNkfsf] cu'jfO{, n]h® ;g OghL{ k|Fln sf7df8f}+sf] k|Fljlws ;xof]u, j}slNks pmhf{ k|j4{g s]Gb| ® uflj;af6 u®L & nfv #) xhf® ?k}of"df ;f]nf® kfj® h8fg ul®Psf] lyof] .

hg;xeflutf h'6fO{ ;f}o{ vfg]kfgL pknAw u®fPkl5 clxn] ufp"sf ^% kl®jf® nfeflGjt 5g\ . d'xfgsf] glhs} ;f]nf® KnfG6 ® df]6® h8fg u®L kDkåf®f kfgL ;+sng ul®Psf] 5 . afbn nfu]sf] lbg klg ;f}o{ kDkn] b}lgs % b]lv * xhf® ln6®;Dd kfgL tfG5 . xl6ofahf®af6 emG8} b'O{ ;o ld6® tn d'naf6 %) ld6®dfly Ps bh{g ;f]nf® Kofgn ®flvPsf] 5 . o;n] ;f}o{ zlQmsf cfwf®df s®]G6 pTkfbg u5{ .

;f}o{ kDksf] nfut sl®a !) xhf® cd]l®sL 8n® 5 . o;dWo] ^ xhf® % ;o 8n® ;®sf®n] cg'bfg lbPsf] 5 . ufp"n]x¿n] pkef]Qmf ;ldlt u7g u®L dd{t ;+xf®sf] lhDdf cfkm}+n] lnPsf 5g\ . :yfgLo dfgWjh >]i7 eG5g\– Pshgfsf] sfd} kfgL af]Sg] lyof], t® ca Tof] ;d:of 5}g .Ú


gLlt syf

k|:tf]tfM kL=Pg 1jfnL

æTof] ;f+rf]Æ ls æof] ;f+rf]Æ

Psk6s ®fhf hgs ldlynf b®af®sf] 7"nf] a}7sdf ;ef;b\x¿;"u a;]® ;+uLtsf] cfgGb lnO®x]sf lyP . ;f"emsf] a]nf lyof] . dlxnf snfsf®x¿n] cfkm\gf] ;'dw'® :j®nx®Låf®f b®af®nfO{ u'~hfodfg agfO®x]sf lyP . pkl:yt hg;d'bfonfO{ ;+uLtsf] cfgGbdf dUg ePsf] x]bf{x]b}{ ®fhf hgsnfO{ emkSs lgb|fn] ;dfTof] . pgL l;+xf;gd} lgbfP . pgnfO{ hufpg] w[i6tf s;}n] u®]g . ®fhf lgbfPkl5 ;ef;b\x¿ PsPs u®]® lj:tf®} Toxf"af6 cf–cfkm\gf]] lgjf;lt® nfu] . ®fhfsf] lgb|fdf afwf knf{eGg] 8®n] jfBj[Gbsf] cfjfh 36\b} uof] . uflosfx¿ lj:tf®} cfkm\gf] :j® ;d]6]® a}7saf6 ljnLg eP . ;a} Toxf"af6 uPkl5 ®fhf;"u pgsf] Pp6f xh'l®of ® ®fgLdfq af"sL ®x] .

dWo®ftdf ®fhf hgs crfgs lrRofp"b} p7] . pgsf] cfjfh ;'g]® ev{® emKsL lng yfn]sL ®fgL klg hflug\ . ®fgLnfO{ b]v]® ®fhfn] k|Zg u®] …s] Tof] ;To xf] <Ú

®fgLn] ®fhfsf] k|Zg} a'lemgg\ . s'®} ga'emL …of] ;To xf]Ú ls …Tof] ;To xf] <Ú s;®L eGg] < ®fgLaf6 pQ® gkfPkl5 ®fhfn] a}7ssf] glhssf sf]7fx¿df ;'t]sf ;a}nfO{ p7fO{ PsPsnfO{ oxL k|Zg u®] . pgsf] d'vdf c¿ zAb g} lyPgg\ . pgL s]an …of] ;To xf]Ú ls …Tof] ;To xf] <Ú olQdfq bf]xf]¥ofO®x]sf lyP . pgsf] To:tf] rfnfdfnf b]v]® ;a}n] ®fhf ax'nfP ls Sof xf] < Pp6} k|Zgdfq bf]xf]¥ofO®x]sf 5g\Ú eGg yfn] . htftt} ®fhf ax'nfPsf] xNNff lkl6of] . ;a} ®fheQmx¿ zf]sdUg eP . ®fhfn] eg] ®ftel® ToxL Pp6f k|Zgdfq bf]xf]¥ofO®x] .

csf]{ lbg laxfg …®fhf hgs ax'nfPsf 5g\ ®]Ú eGg] xNnf ;'g]sf Pp6f ;fw'n] b®af®df cfP® ®fhfnfO{ cfZj:t kfb}{ eg] …dxf®fh † ®fh l;+xf;gdf a;]sf] a]nf ;kgfdf s] b]Vg'eof] ® lsg crfgs lrRofpg'eof] < o; k|Zgsf] pQ® tkfO{+n] lbg'eof] eg] d tkfO{+sf] k|Zgsf] pQ® cjZo lbg]5' . s[kof ca r'k nfUg'xf];\ † Pp6} k|Zg bf]xf]¥ofO®xg'kg]{ h?®t\ 5}g . tkfO{+nfO{ pQ® k|fKt x'g]5 .Ú

;fw'sf] s'®f ;'g]kl5 ®fhf hgsn] eg] …d lgbfPsf] a]nfdf lj®f]wL ®fhfx¿n] ;+o'Qm df]rf{ agfP® d]®f] ®fHodfly cfqmd0f u®] . o'4df d]®f] k®fho eof] . ®fhwfgLdfly pgLx¿n] sAhf u®]kl5 d Hofg arfP® h+unlt® efu"]+ . slt lbg;Dd d}n] cGgsf] Ps bfgf klg vfg kfOg" . ef]sn] ;tfpg yfNof] . z®L® yfs]® Ps kfOnf lx"8\g klg d'l:sn eof] . aNntNn cflbjf;Lx¿sf] Pp6f ufp"df k'u]" . Pshgfn] bof u®]® dnfO{ kftdf clnslt bfn ® eft lbof] . t®, b'ef{Uo † Tof] klg d}n] vfg kfOg" . d}n] xft d'vdf n}hfg} nfu]sf] a]nfdf st}af6 p8\b} cfPsf] Pp6f sfun] d]®f] xftaf6 Tof] ef]hg vf];]® nUof] . a8f] d'l:snn] k|fKt ePsf] Tof] ef]hg vfg gkfPsf] kL®n] d PsfPs lrRofPsf] x"" . ®, clxn] d ToxL ljifonfO{ lnP® k|Zg ul®®x]sf] 5' . lsg eg] Tof] Tolt g} ;To lyof] hlt of] ®fh l;+xf;g 5 . ®, ;kgfdf d}n] ®fHo xf®]sf] klg Tolt g} ;To lyof] hlt ;To clxn] d]®f] of] ®fHo 5 .Ú

®fhfsf] s'®f ;'lg;s]kl5 ;fw'n] eg] …dxf®fh † Wofg lbP® ;'Gg'xf];\– tkfO{+n] ;kgfdf xf®]sf] ®fHo c;To xf] ® tkfO{+n] zf;g ul®®xg'ePsf] of] ®fHo klg c;To xf] . b'j} ;To xf]Ogg\ . km®s olQdfq xf]– Tof] :jKg lyof] ® clxn] hfu|t 5 . t®, jf:tjdf b'j} ldYof x'g\ . -em"6frflx" xf]Ogg\, lsg eg] s'g} g s'g} ¿kdf tL ;To 5g\, t® k"0f{;To 5}gg\, ltgLx¿ c:yfoL¿kdf ;To 5g\ . jf:tljstf a'em]kl5 ltgLx¿sf] c:yfoL ;Totf ;dfKt x'G5 To;sf®0f tL b'j} ldYof x'g\_ ®fhg\ † tkfO{+n] ;kgf b]Vg'eof], hfUg'eof], s®fpg'eof], k|Zg ug'{eof] . ;kgfdf klg tkfO{+ x'g'x'GYof], clxn] klg tkfO{+ x'g'x'G5 . tkfO{+ b'j} cj:yfdf x'g'x'G5 . hfu|t\df klg x'g'x'G5 ® ;kgfdf klg . To;}n] ;To s]an tkfO{+dfq x'g'x'G5, g hfu|t\ ;To 5 g ;kgf ;To 5 † Toltdfq xf]Og tkfO{+ -Psdfq_ hfu|t\ ,:jKg, ;'if'lKt tLg} cj:yfdf ljBdfg x'g'x'G5 . tkfO{+ -k®dfTdf_ afx]s o; hut\df s]xL klg ;To 5}g . Ps k®dfTdf g} ljljw¿kdf b]vf kl®®x]sf] 5 . To;}n] t ljåfg\x¿ ;b}j …Psf]˜x+ ax'iofdÚ sf] JofVof ul®®xG5g\ .Ú

;fw'sf] s'®f ;'g]kl5 ®fhfnfO{ …s'grflx" ;To xf] <Ú ® …;To s] xf] <Ú eGg] s'®f 5n{+u eof] . pgL k"j{jt\ cfkm\gf] ®fhsfhdf k|j[Q eP . 


bf]>f] k[i7 . t];|f] k[i7 .


Send your comments and letters to the editor at kanti@kpost.mos.com.np
2003  © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566 . Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Koseli may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT USABOUT US    HOME  ADVERTISE WITH US
CLICK HERE FOR PAST ISSUE    MAIN 

BACK TO THE TOP