mainlogo2.jpg (11011 bytes)

deshanterlogo.jpg (4784 bytes)


Sunday, December 07, 2003,  Mangshir 21, 2060. 

:yflgo ;dfrf/


hxf“sf] ToxL" †

;'bz{g l3ld/]

klxnf] uf“;d} lem+uf

cfGbf]ng/t kf“r bnsf ;femf pDd]bjf/ Pdfn] dxf;lrj dfwj g]kfnnfO{ cfZro{hgs 9+un] pl5g]/ /fhfnfO{ l/emfP/ ;"o{axfb'/ yfkf k|wfgdGqL aGbf /fhb/af/n] sfo{sf/L clwsf/ dlGqkl/ifb\df /x]sf] 3f]if0ff u/]sf] lyof] . ;f]xL 3f]if0ffnfO{ cfwf/ agfP/ yfkfn] cfGbf]ng/t bnx¿sf] dfu k"/f ePsf] eGb} ca /fhgLlts ljjfb gePsf] 7f]s'jf ug'{ePsf] lyof] . /, bnx¿nfO{ ;/sf/df ;xefuL x'g cg'/f]w ug'{eof] . t/, cfGbf]ng/t % bn -sf+u|];, Pdfn], ;b\efjgf -cfgGbLb]jL_, hgdf]rf{ / g]dlskf_ n] To;nfO{ c:jLsf/ ul/lbP . o;/L yfkfsf] klxnf] uf“;d} lem+uf k¥of] . bnx¿ ;+ljwfgsf] dd{ljk/Lt /fhfaf6 :j]R5frf/L ¿kdf k|wfgdGqL lgo'Qm ul/Psf] / hgtfdf 7"nf] jr{Zj /x]sf bnx¿nfO{ k"0f{¿kdf pk]Iff ul/Psf] 7flg/x]sf 5g\ . k|wfgdGqLdf yfkfsf] lgo'lQmnfO{ / To;otfsf 36gfx¿nfO{ pgLx¿ k|ltudgs} lg/Gt/tf 7flg/x]sf 5g\ . ToxL 7DofO / c8fgs} sf/0f pgLx¿ clxn];Dd klg yfkf ;/sf/df ;fd]n ePsf 5}gg\ . oyfl:yltdf ;xefuL x'g] 5f“6 klg 5}g . dfcf]jfbL;“usf] jftf{sf bf}/fg yfkfn] cfGbf]ng/t bnx¿nfO{ jftf{–k|lqmofdf ;xefuL u/fpg vf]Hg'ePsf] lyof],
t/ ;Sg'ePg .

sfo{sf/L clwsf/ 5}g

b/af/af6 sfo{sf/L clwsf/ yfkf dlGqkl/ifb\df /x]sf] eGg] lj1lKt t cfof] t/ jf:tljs sfo{sf/L clwsf/ eg] lkmtf{ ePsf] 5}g . To;sf] HjnGt pbfx/0f xf]– dlGqkl/ifb\sf] sfo{;Dkfbg lgodfjnL cem} ;+zf]lwt gx'g' . :d/0fLo 5, c;f]h !* sf] zfxL 3f]if0ffkl5 ag]sf] nf]s]Gb|axfb'/ rGb ;/sf/n] kf]xf/ OGtfsf dlGqkl/ifb\sf] sfo{;Dkfbg lgodfjnL ;+zf]wg u/L ;lrj lgo'lQmnufotsf dlGqkl/ifb\sf dxŒjk"0f{ clwsf/ b/af/sf] kf]N6fdf xflnlbPsf] lyof] . b/af/s} OR5fadf]lhd To;f] ePsf] eP klg clxn] o; lgodfjnLdf ;+zf]wg u/L k'gM dlGqkl/ifb\d} lkmtf{ Nofpg ;s]sf] eP yfkf ;/sf/sf] pNn]Vo ;kmntf dflgGYof] . /, ;/sf/nfO{ sfo{sf/L clwsf/ 5 eGg] pxf“sf] bfaLsf k5fl8 bl/nf] cfwf/ aGYof] .

sfo{sf/L clwsf/ cfkm";“u ePsf] k|wfgdGqL yfkfsf] bfaLsf] hf]8bf/ v08g xf]– ;+j}wflgs kl/ifb\sf] lgo'lQm . k|wfgdGqL cWoIf /x]sf] ;+j}wflgs kl/ifb\n] ut ebf}d} lgjf{rg cfof]usf] k|d'v cfo'Qmnufot cGo ;+j}wflgs kbdf lgo'lQmsf nflu l;kmfl/; u/]sf] lyof] . t/, dxfn]vf k/LIfsnfO{ ckjfbdf 5f]8]/ b/af/n] kl/ifb\sf] l;kmfl/;nfO{ :jLsf/ u/]g . kl/ifb\n] l;kmfl/; u/]sf gfdx¿ b/af/af6 :jLsf/ gul/Psf] ljifonfO{ ldl8ofn] hf]8bf/ ¿kdf p7fPkl5 k|wfgdGqL yfkfn] cfkm"x¿n] l;kmfl/;sf] lg0f{o gr9fPsf] eGg] em"6f] s'/f af]n]/ sfo{sf/L clwsf/ cfkm}+;“u ePsf] hah{:t bfaL ug{ 5f8\g'ePg . o;}aLr b/af/sf] Ozf/fdf k|wfgdGqL, k|wfgGofofwLz / ;efd'v dfq ePsf] -ljkIfL bnsf g]tf / /fli6«o ;ef cWoIf kb vfnL_ ;+j}wflgs kl/ifb\n] cfkm"n] gof“ gfdx¿ l;kmfl/; u¥of] . cGttM ;efd'vn] sf+u|]; s]Gb|Lo ;ldltdf /fhfsf] lgb]{zgdf cfkm"x¿n] k'gM csf]{ l;kmfl/; u/]sf] v'nf;f ul/lbPkl5 sfo{sf/L clwsf/ ;/sf/;“u xf]Og, b/af/;“u ePsf] k'gM k|dfl0ft ePsf] 5 . rGbnfO{ /fhfsf] v]tfnf]sf] ku/L u'yfpg] yfkfn] cGttM cfkm}+ ;f] ku/L nufpg'ePsf] 5 .

sfo{;"rL cnkq

k|wfgdGqL kbdf lgo'Qm ePsf] kl;{kN6 @# h]7df yfkfn] /fi6«sf gfddf ;+af]wg ub}{ eGg'ePsf] lyof]– b]zn] xfn ef]Ug'kl//x]sf] ;d:ofsf] ;dfwfg s'g} Ps kIfsf] k|of;af6 dfq ;Dej 5}g eGg] tYo ;j{ljlbt 5 . d'n'sdf lqmofzLn ljleGg /fhgLlts zlQmx¿aLrsf] Go"gtd ;xdlt / ;dembf/L g} jt{dfg ;d:of ;dfwfgsf] clgjfo{ k"j{;t{ xf] . ;Qf/f]x0fsf] ofqf ;'? ubf{ /fli6«o ;xdltlagf b]zsf] ;d:of ;dfwfg x'g g;Sg] wf/0ff /fVg] yfkfn] To; lbzfdf s'g} pknlAw xfl;n ug{ ;Sg'ePg . pN6} clxn] cfkm\g} kf6L{sf] ;d]t ;dy{g u'dfpg'ePsf] 5 . Tolt dfq x}g, pxf“nfO{ /fk|kfn] /fhgLlts lgsf;sf nflu /fhLgfdf ug{ lgb]{zg;d]t lbPsf] 5 .

yfkf /fhgLlts ¿kdf k"/} PlSng'ePsf] 5 / ;/sf/sf] cl:tTjsf] ;+s6 klg emg\ ulxl/P/ uPsf] 5 . s'g} /fhgLlts rdTsf/ eP a]Un} s'/f, gq yfkfsf nflu /fli6«o ;xdltsf] s'/f xHhf/f}+ dfOn 6f9fsf] ljifo aGg k'u]sf] 5 .

k|d yfkf cfkm\gf] ;/sf/sf] k|fyldstfsf] !) sfo{qmd tf]Sg'ePsf] lyof] . -x]g'{xf]; aS;_ tL sfo{;"rLx¿ lgs} cfsif{s dfq} xf]O{g cfjZos klg lyP . t/ ^ dlxgfsf] ofqf kf/ u/L ;Sbf klg tL dWo] s'g} Ps dfq sfo{;"rL klg Jojxf/df cg'jfb x'g ;s]g . To;sf] klxnf] gDa/df lyof]– dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg u/L b]zdf lbuf] zflGt :yfkgf ug]{ . t/, rGb ;/sf/s} kfnfdf k|f/De ePsf] jftf{–k|lqmofnfO{ yfkf ;/sf/n] lg/Gt/tf lbg ;s]g . cGttM ebf} !) ut] dfcf]jfbL jftf{ / o'4lj/fd e+u u/]/ k'gM o'4lt/ nfu] . jftf{ kl/Tofu ug'{sf k5fl8 dfcf]jfbL / cGo zlQmx¿sf] cf–cfkm\g} :jfy{ / /0fgLltsf] xft x'g;S5, t/ To;nfO{ lg:t]h t'Nofpg] sfd :jfefljs ¿kdf ;/sf/s} xf] . t/, ;/sf/n] jftf{–k|lqmof e+u x'g'df dfcf]jfbL dfq lhDd]jf/ ePsf] Psf]xf]/f] bf]if nufO/x]sf] 5 .

;dod} lgjf{rg x'g g;Sbf b]zdf clxn] k|ltlglw;ef / :yfgLo lgsfo b'j} hgk|ltlglwljxLg 5g\ . dfcf]jfbL lx+;fsf sf/0f oL b'j} lgsfosf] lgjf{rg u/fpg tTsfnLg b]pjf ;/sf/ c;dy{ ePsf] lyof] . rGb ;/sf/n] zL3| lgjf{rg u/fpg] lhDd]jf/L /fhfaf6 tf]lsPsf] eP klg p;n] cfkm\gf] bfloTj lgefpg] vf;} sf]l;; u/]sf] lyPg . yfkf ;/sf/n] klg 7f]; kxn ug{ ;s]sf] 5}g . lgjf{rg x'g zflGt ;'Joj:yf rflxG5 . t/, dfcf]jfbLsf] lx+;f / cft+snfO{ lgoGq0f u/]/ b]zdf zflGt axfn ug{ ;/sf/n] ;ls/x]sf] 5}g . 7"nf sf/afxL ug{ g;s] -jf gu/]sf] <_ klg dfcf]jfbLn] sf7df8f}+df a:g] dflg; t c;'/lIft / eou|:t agfOlbPsf] 5 eg] /fhwfgLaflx/sf zx/ / lhNnf ;b/d'sfdsf] cj:yf of] eGbf leGg 5}g . ;'/Iffkmf}hsf] pkl:ylt gx'"bf b]zsf clwsf+z ufp“ t dfcf]jfbLs} sAhfdf /x]sf 5g\ . ut sflQs !* ut] Ps kqsf/ ;Dd]ng u/]/ k|wfgdGqL yfkfn] cfufdL j}zfvdf :yfgLo lgsfo / To;kl5sf] sflQsdf k|ltlglw;efsf] lgjf{rg u/fpg] bfaL ug'{ePsf] lyof] . pxf“sf Ps ;xof]uL eG5g\– æca ;/sf/n] :yfgLo lgsfosf] r/0fa4 lgjf{rgsf] tof/L ul//x]sf] 5 . klxnf gu/kflnsfsf] / kl5 uflj;sf] r'gfj ug]{ yfkfsf] of]hgf 5 .Æ t/, ;/sf/sf af]nL / Jojxf/aLr lj/f]wfefif 5 . Pslt/ ;/sf/ lgjf{rgsf] s'/f u5{ csf{lt/ p;n] c;f]hb]lv gu/kflnsf x'"b} lhlj;df cfkm\gf dflg;nfO{ dgf]gLt ul//x]sf] 5 . k|d'v /fhgLlts bnx¿n] oyfl:yltdf r'gfj x'g} g;Sg] s'/f af/Daf/ bf]xf]¥ofO/x]sf 5g\ .

e|i6frf/ lgoGq0f / /fHo;~rfngdf b]lvPsf ljs[lt /f]Sg ;/sf/n] vf;} kxn u/]sf] 5}g . cfly{s ;'wf/sf lbzfdf klg k|ult xfl;n x'g ;s]sf] 5}g . cy{zf:qL k|f=8f= ljZjDe/ Kofs'/]n eGg'x'G5– æo'4lj/fdsf sf/0f ePsf] cfly{s k|ultnfO{ ;/sf/n] ehfO/x]sf] 5 . of] ;/sf/n] cfly{s ;jnLs/0f, /f]huf/ / cy{tGqdf ;'wf/ ug]{ lbzfdf s]xL klg pknlAw xfl;n ug{ ;s]sf] 5}g .Æ o; cjlwdf ;/sf/n] u/]sf] /fd|f] sfd eg]sf] ;/sf/L ;+:yfgx¿df lgjf{lrt ;/sf/x¿sf] a]nfdf hlts} :t/df sfo{stf{ etL{sf] sfo{ gug'{ xf] .

gful/s zf;g emg\ sdhf]/

To;f] t h'g lbg ;+;b\ lj36g eof] ToxLljGb'af6 gful/s zf;g sdhf]/ x'g] lbzf lt/ nfu]sf] xf] . b]pjf ;/sf/sf] avf{:tL / rGb ;/sf/sf] cfudgkl5 of] qmdn] ult lng yfn]sf] xf] . jt{dfg yfkf ;/sf/n] …o'lgkmfO8 sdf08Úsf] cjwf/0ff sfof{Gjogdf NofPkl5 o;n] gof“ ult lnPsf] 5 . o'lgkmfO8 sdf08 ;]gfn] lbPsf] ;'emfjsf] cfwf/df nfu" ul/Psf] ;}lgs d'Vofnon] g} atfPsf] 5 . o; cjwf/0ff cg';f/, ;z:q ljb|f]xL la?4sf] /fhg}lts /0fgLlt dfq ;/sf/n] agfpg] xf], ;}lgs /0fgLlt ;]gfn] g} agfp“5 . ck|]zgdf ;]gfsf] g]t[Tjdf ;z:q, k|x/L / u'Ktr/ Ps ;fy nfUg] s'/f :jo+ ;/sf/n] :ki6 u/]sf] 5 . Ps k"j{ u[x;lrj eG5g\– æclxn] ck|]zgsf] a]nf ePsfn] oltv]/ ;]gfn] h] eGof] k|zf;sx? dfq xf]Og, k|wfgdGqL klg ToxL s'/f dfGg afWo x'g'x'G5 . ctM oltv]/ b]zdf gful/s k|zf;g lgSs} lzlyn x'g uPsf] 5 / ;]gfsf] …8f]ldg];gÚ emg\ a9\b} uO/x]sf] 5 .Æ

cfGbf]ng/t bnx?n] b]z emg\ ;}lglss/0fsf] lbzfdf cl3 a9]sf] / …o'lgkmfO8 sdf08Ú To;}sf] s8L ePsf] 7f]s'jf ul//x]sf 5g\ . ;/sf/ / ;]gf b'a}n] o;sf] ljZj;gLo 9+un] v08g ug{ ;s]sf 5}gg\ . oxL d];f]df ;'/Iff kmf}hsf tkm{af6 u}/Goflos xTof emg\ al9/x]sf] cfjfh pl7/x]sf] 5 . /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]un] g} uDeL/tfk"j{s clxn] cfP/ of] ;jfn p7fPsf] 5 . lbgx'" h;f] d'7e]8sf gfddf dflg;x? dfl/Psf 5g\ . s] tL ;a} dflg; dfcf]jfbL x'g\ < s] tL ;a} jf:tljs d'7e]8 x'g\ < klxNnf lbgx?sf] …d'7e]8Ú sf] s'/f ug]{ xf] eg] bf]/Djf 36gfb]lv dsjfgk'/df a; vnf;L;Ddsf xTof k|s/0fn] ;]gfsf] bfaLdf uDeL/ k|Zgx¿ v8f ul/lbPsf 5g\ .

;lGw ug]{ xtf/f]

hgtfk|lt s'g} hjfkmb]lxtf gePsf] o; ;/sf/n] ef/t;“u ;lGw ug{ b]vfPsf] xtf/f]nfO{ eg] ;a}n] cfz+sfsf] b[li6n] x]/]sf 5g\ . rGb ;/sf/n] ;'? u/]sf] ljjfbf:kb ;'k'b{uL / sfg'gL ;xfotf;DaGwL ;lGw jftf{nfO{ yfkf ;/sf/n] lg/Gt/tf lbPsf] 5 . ef/tn] k|:tfljt u/]sf a'"bfx¿ g]kfnsf] /fli6«o cl:dtfd} vt/f pTkGg ug]{ k|s[ltsf 5g\ . o:t} ljB't\ pTkfbg nfutsf b[li6n] w]/} ;:tf] dflyNnf] s0ff{nL kl/of]hgf ef/tnfO{ lbg] ;}4flGts ;xdlt eO;s]sf] 5 . 7"nf gbLdWo] ef/tsf] xftdf gk/]sf] s0ff{nL dfq xf] . Pdfn]nufotsf jfdkGyL bnx¿n] dgf]gLt ;/sf/åf/f oL ljifodf ;lGw–jftf{ cufl8 a9fOPsf]df lj/f]w u/]sf 5g\ .

;+ljwfgsf] wf/f !@^ cg';f/ ;'/Iff, k|fs[lts ;|f]t–;fwgsf] af“8kmf“8nufotsf bL3{sfnLg c;/ ug]{ ;lGwnfO{ ;+;b\sf] b'O{ltxfO{ ax'dtn] cg'df]bg ug'{k5{, clg dfq ;lGw k|efjsf/L x'G5 . xfn b]zdf k|ltlglw;ef 5}g / lgs6 eljiodf lgjf{rgaf6 of] ;ef aGg] ;Defjgf klg 5}g . oxL d];f]df ;/sf/n] ljZj Jofkf/ ;+u7gsf] ;b:otf lnPsf] 5 . ;}4flGts ¿kdf o;sf] vf; lj/f]w geP klg ;+;b\af6 ^ dlxgfleq cg'df]bg ug'{kg]{ r'gf}tL ;/sf/nfO{ 5 . ;+;b\ g} gePsf] a]nfdf yfkf ;/sf/n] of] uf“7f] s;/L km'sfpg] xf], x]g{ af“sL g} 5 .

dGqfnosf] af]em

^ dlxgfsf] cGt/fndf # k6s u7g / k'gu{7g ePsf] eP klg yfkf dlGqd08n hDdf & ;b:oLo 5 . Pp6f klg dGqfnosf] sfd x]g{ gEofpg] k|wfgdGqLn] u[x, hn;|f]t / k//fi6«h:tf 7"nf dGqfnosf] af]em p7fpg'ePsf] 5 . To:t} /fHodGqL /]0f' ofbjafx]s % hgf dGqL k|To]sn] tLg–tLgj6f dGqfno yfld/x]sf 5g\ . 8f= k|sfzrGb| nf]xgLsf] lhDdfdf cy{afx]s s[lif, ;xsf/L / >d tyf oftfoft dGqfno klg 5 ha ls cy{ dGqfnos} af]em pxf“n] p7fpg d'l:sn k5{ . sdn yfkf, xl/ a:g]t, a'l4dfg tfdfª / ;j]{Gb|gfy z'Snfsf] xfnt klg o:t} /x]sf] 5 . dGqLx¿nfO{ sfo{af]em a9L x'g hf“bf sd{rf/LtGq xfjL x'g hfG5, h'g c:jfefljs xf]Og . o:tf] a]nfdf unt sfd sd{rf/LtGqaf6 x'g] / To;sf] bf]if /fhgLlts g]t[Tjn] lng'kg]{ cj:yf cfp“5 .

cfkm}+nfO{ sfo{af]em a9L ePsf] a]nfdf dGqLx¿n] k|dsf] efudf k/]sf] dGqfno;d]t Eofpg] u/]sf 5g\ . k|dsf Ps ;xof]uL eG5g\– hn;|f]t dGqfno ;j]{Gb|gfy z'Snfn] / u[xsf] sfd a'l4dfg tfdfª / sdn yfkfn] ldn]/ x]l//xg'ePsf] 5 .Æ hn;|f]t dGqfnosf Ps clwsf/Lsf cg';f/, k|d yfkfn] hn;|f]tdGqLsf ¿ksf cfkm";“u ePsf] / k|Tofof]lht ug{ ldNg] clwsf/ ;lrjnfO{ k|Tofof]lht ug'{ePsf] 5 .

cWofb]zsf] zf;g

;fdfGotM ;+;b\sf] clwj]zg gePsf] a]nfdf tTsfn s'g} sfg'gL x}l;otsf] gLlt–lgod agfpg'k/]df ;/sf/sf] l;kmfl/;df /fi6«k|d'vaf6 cWofb]z hf/L ul/G5 . ljZjsf k|hftflGqs d'n'sx¿df oxL rng 5 . t/, k|ltlglw;ef gx'"bf ;/sf/n] cWofb]znfO{ g} sfg'g agfpg] xltof/sf] ¿kdf k|of]u u/]sf] 5 .

ah]6;DaGwL rf/j6f cfly{s cWofb]z t lgoldt k|lqmofsf] ljifo alg;Sof] . To;afx]s /fhb/af/sf] vr{ a9fpg] / jL/ c:ktfnnfO{ lrlsT;f lj1fgdf ¿kfGt/0f ug]{h:tf ljifodf cWofb]z hf/L ul/Psf] 5 . xfn cfwf bh{g cWofb]z lqmofGojgdf 5g\ . :yfgLo :jfoQ zf;gdf cWofb]zs} dfWodaf6 ;+zf]wg u/]/ dgf]gLt ug]{ k|fjwfg ;dflji6 ul/Psf] xf] . /, ;/sf/n] o;s} cf8df gu/kflnsf / lhlj;df :j]R5frf/L ¿kdf dgf]gLt ul//x]sf] 5 .

;/sf/n] ljZj a}+s, Pl;ofnL ljsf; a}+s;“u ePsf] ;Demf}tfnfO{ cfwf/ agfP/ sDkgL P]gnfO{ k|lt:yfkg ug]{ cWofb]z, a}+s tyf ljQLo, ;'/lIft sf/f]af/, ;DklQ Joj:yfkg lgudnufotsf cWofb]z Nofpg] tof/L ul//x]sf] 5 . o;}u/L xfn}dfq sfg'g ;'wf/ cfof]un] d:of}bf u/]sf] k|x/L P]gnfO{ lj:yflkt ug]{ cWofb]z NofOg] tof/L eO/x]sf] atfOG5 .

cWofb]zsf] cfo' ^ dlxgfsf] x'G5 . ^ dlxgfleq ;+;b\af6 cg'df]bg gePdf of ;+;b\n] c:jLsf/ u/]df cWob]z :jtM vf/]h x'G5 . ;+;b\ gePsfn] cg'df]bgsf] k|Zg} p7]g . To;}n] ;/sf/n] x/]s ^ dlxgfdf Tof] cWofb]zsf] tof/L ug'{k/]sf] 5 . sfg'g dGqfnosf] clxn]sf] d'Vo sfd g} ToxL ePsf] Ps sd{rf/L atfp“5g\ .

cWofb]z hf/L u/]sf] hfgsf/L ;fj{hlgs ug]{ k/Dk/fnfO{ ;/sf/n] o;k6saf6 tf]8\g yfn]sf] 5 . /, of] ljifo klg n'sfpg yfn]sf] 5 . /fhkl/jf/sf] vr{ a9fpg] / lrlsT;f lj1fg k|lti7fg cWofb]z t];|f]k6s ut !) ut] hf/L ePsf] lyof] . t/, clxn];Dd klg ;fj{hlgs u/]sf] 5}g .

;/sf/sf] sfo{;"rL

zkyu|x0f u/]kl5 k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkfn] ut h]7 @# ut] /fi6«sf gfddf ;+af]wg ub}{ cfkm\gf] dlGqkl/ifb\sf] k|fyldstf ;"lr ;fj{hlgs ug'{ePsf] lyof] . oL sfo{;"rLnfO{ sfof{Gjog ug{ Ps dlxgfleq} :jLs[t sfo{qmd tof/ u/L sfof{Gjog ul/g] jfrf klg To; cj;/df pxf“n] ug'{ePsf] lyof] . x]/f+}, yfkf ;/sf/sf] sfo{;"rL–

kl/0ffdz"Go k|fyldstfsf ;"rL

!= dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg u/L b]zdf lbuf] zflGt :yfkgf ug]{

@= :yfgLo lgsfo tyf k|ltlglw;efsf] lgjf{rg ;DkGg ug{ cg's"n jftfj/0f tof/ ug]{

#= cfGtl/s tyf ;du| /fli6«o ;'/Iff l:yltnfO{ ;'b[9 t'Nofpg ;'/Iff lgsfosf] ;zQmtf / k|efjsfl/tfsf] clej[l4 ug]{

$= /fHo ;~rfngdf b]lvPsf ljs[lt / lj;+ultx¿ x6fO{ ;'zf;gsf] cfwf/ tof/ ug]{ / k|zf;goGqsf] ;anLs/0f ug]{

%= cfdhgtfnfO{ /fxt / ;'ljwf k'¥ofpg r/0fa4 sfo{qmdx¿ ;~rfng ug]{

^= e|i6frf/ lgoGq0fsf] sfo{nfO{ k|efjsf/L ¿kdf nfu" ug]{

&= cfly{s ;'wf/sf sfo{nfO{ tLj|tf lbg] tyf nufgL cfslif{t ug{ cg's"n jftfj/0f tof/ ug]{

*= ljutsf] cg'ejnfO{ ;d]t dWogh/ /fvL /fhgLlts, cfly{s, z}lIfs / ;fdflhs If]qx¿df ug'{kg]{ ;'wf/sf lgldQ /fli6«o ;xdlt sfod ug]{

(= g]kfnsf] a[xQ/ lxt / :jfy{sf] k|j4{g Pjd\ /fli6«o k|lti7f clej[l4sf nflu k//fi6«gLltnfO{ k|efjsf/L ¿kdf ;~rfng ug]{

!)= /f]huf/Lsf] cj;/ l;h{gf ug{ sfo{of]hgf agfO{ k|efjsf/L sfof{Gjog ug]{ .


dGqLsf] bf]xf]/f] dfkb08sf] df/df cy{tGq

cfly{s ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . cy{dGqL 8f= k|sfzrGb| nf]xgLsf] bf]xf]/f] dfkb08sf sf/0f ljlQo If]q ;'wf/ sfo{qmd cnkq kg{ ;Sg] ;Defjgf a9\b} uPsf] 5 . cy{dGqL nf]xgLsf] u}/ lhDd]jf/k"0f{ lqmofsnfksf sf/0f Joj;flos If]q ;d]t cGof}n u|:t aGg k'u]sf] 5 .

dGqL nf]xgL clxn] Psflt/ ljb]zL bftfx¿ ;fd' ljlQo If]q ;'wf/sf lglDt k|lta4tf JoQm ub}{ x'g'x'G5 eg] csf]{lt/ cfkm\g} sfd sf/afxLdf lj/f]wfefif b]vfp“b} cfpg' ePsf] 5 . ;a}eGbf 7"nf] lgIf]k af]s]sf] /fli6«o jfl0fHo a}+s / g]kfn a}+s lnld6]8sf] ljlQo cj:yf ;'wfg{ a}+ssf] Joj:yfkg ljb]zLx¿nfO{ ;'lDkPkl5 g]kfn /fi6« a}+sn] sfnf] ;"rL ;DaGwL lgb]{lzsf hf/L u¥of] . of] lgb]{lzsf ljz]iftM oL b'O{ a}+ssf] ljlQo cj:yf ;'wfg{ s8f gLlt lng'kg]{ cfjZostf cg'?k NofOPsf] xf] . a}+s;“u lnPsf] C0fnfO{ cfkm\g} afa';“u c+z lnPsf] 7fGg]x¿nfO{ o;n] 7"n} em6\sf lbg] ljZjf; ul/Psf] lyof] . t/ jfl0fHo a}+sx¿ g t lgb]{lzsfsf] k|fjwfg adf]lhd\ sf/afxLsf nflu cufl8 a9\g ;s] g t s'g} cfz nfUbf] kl/0ffd g} b]lvof] . a}+ssf] C0f vfg]x¿ a}+ssf] gf8L 5fDg a}+sdf a'em\g t k'u] xf]nfg\, t/ C0f ltg{ eg] s'g} rf;f] b]vfPsf] kfO"b}g . a}+s 8'afpg]x¿ cyf{t shf{ lnPkl5 gltg]{x¿df 7"nf Joj;foLx¿ g} 5g\ . clxn] pgLx¿ a}+ssf] k};f s;/L ltg]{ eGbf klg ljb]zL Joj:yfkssf] lbg uGg] / /fhgLlts bafadf s]lGb|t /x]sf 5g\ . cfkm\gf] c8fgdf sfod /xg g;Sg] cy{dGqLn] Joj;foLx¿nfO{ o;df ;'wf/ ug]{ cfZjf;g dfq xf]Og :jo+ cfkm} klg a}+sn] s8fO{ ug{ gx'g] wf/0ff JoQm ub}{ lx8\g' ePsf] 5 . /, cfkm\g} cWoIftfdf ul7t pRr:t/Lo ;ldltsf] pk;ldltnfO{ Joj;foL;“u 5nkmn u/L ;d:of ;'Nemfpg lgb]{zg lbPsf] b'O{ dlxgf ljlt;Sof] t/ o;nfO{ ;/sf/n] clxn];Dd lgisif{df k'¥ofpg ;s]sf] 5}g . cy{dGqLn] Joj;foLx¿nfO{ pgLx¿s} dfu adf]lhd …l/Eo"Ú ug]{ ;sf/fTds cfZj;g lbPsf sf/0f o;n] a}+s / Joj;foL b'a}nfO{ cGof}ndf k'¥ofPsf] 5 . otf a}+sx¿n] s]xL C0fLx¿sf] gfd ;fj{hlgs u/] klg To;kl5sf] sf/afxLdf k|efjsfl/tf b]vfpg ;s]sf 5}gg\ . o;f] x'g'df ;/sf/sf] x:tIf]knfO{ g} d'Vo sf/0f dflgPsf] 5 . o;cl3 ;/sf/L x:tIf]kdf lalu|Psf a}+ssf] ;'wf/df ;d]t ;/sf/L x:tIf]k cj/f]ws aGg k'u]sf] 5 .

csf]{lt/ zflGt;'/Iffsf sf/0f cwf]ultdf rfln/x]sf] ko{6g pBf]unfO{ /fxt lbg ko{6g Joj;foLx¿n] rfn' k'"hL dfu u/]kl5 cy{dGqLn] cfZjf;g lbg'eof] . cy{dGqLsf cfZj;g;“u} xf]6n P;f]l;P;gsf cWoIf g/]Gb| ah|frfo{nufotsf] 6f]nL ljut b'O{ dlxgfb]lv cl3kl5 3'ld/x]sf] 5 t/ cy{dGqLn] g t cfZj;g lbg 5f]8\g' ePsf] 5 g t k};f lbg] k|lqmof cufl8 a9fpg g} ;Sg' ePsf] 5 . oBlk cy{dGqLsf] cfZjf;g ;fsf/ x'g] l:ylt eg] ;lhnf] 5}g . To:tf] cj:yfdf cGof}ndf 3'dfpg' slt;Dd plrt xf]nf <

a}+ssf] C0f c;'nLsf] cleofg rln/x]sf] a]nf cy{dGqLn] PsfPs a'6an wfuf] sf/vfgfsf] ?= ^@ s/f]8 Aofh / h/Ljfgf ldgfxf ug{ nufpg'n] Joj;foLx¿nfO{ s:tf] ;Gb]z b]nf . o; cy{df lghL If]qsf Joj;foLx¿n] To:tf] ;'ljwf dfu ug'{ c:jefljs gxf]nf . Aofh ldgfxfsf] ghL/n] Joj;foLx¿nfO{ o;}df k|]l/t gunf{ eGg ;lsGg . h'g a}+s tyf ljQLo ;+:yfsf] lxtdf 5}g .

ah]6sf] ;+s6

dGqL nf]xgLn] s]xL lbg cl3 rfn' cfly{s jif{sf] ah]6 sfof{Gjogsf] k|ult ljj/0f k]z ub}{ ;Gtf]ifhgs /x]sf] bfjL ug'{eof] . rfn' cfly{s jif{sf] k|yd rf/ dlxgfdf ah]6 3f6f tLg ca{ !^ s/f]8 k'u]sf] 5 . h;sf] k"lt{ ug{ g]kfn /fi6« a}+saf6 Ps ca{ tLg s/f]8 clwljsif{ lnPsf] 5 . /fhZj j[l4b/ !$ k|ltzt x'g' ;sf/fTds kIf xf] . t/ cyf{dGqLn] ;fwf/0f vr{ j[l4b/ &=% k|ltzt /x]sf] hgfpg' ePsf] 5 . h'g ljZj;gLo b]lvb}+g .

/fhZj p7\tLeGbf ;fwf/0f vr{ a9L 5 . /, of] cGt/ a9\b} hfg] lglZrt 5 . ;/sf/n] cGt/f{li6«o d'b|fsf]if / ljZj a}+saf6 cfly{s ;xof]u kfpg] ePkl5 of] /sd ;'/Iff vr{df vr{ ug{ kfpg] 5}g eg] csf]{lt/ ;'/Iffsf sf/0f ljsf; lgdf{0f sfo{df vr{ ug{ ;Sg] cj:yf 5}g . ;fwf/0f vr{ wfGg ;/sf/n] cfGtl/s ¿kdf 7"nf] dfqfdf C0f p7fpg' kg]{ x'G5 . h;n] ubf{ d'b|f:kmLlt b/ r/dr'nLdf k'Ug ;Sg] 8/nfUbf] cj:yf 5 . d'b|f:kmLlt b/ clxn] g} % k|ltzteGbf dfly k'u]sf] 5 . 36\bf] lgof{t Jofkf/ ljb]zL d'b|fsf] ;+lrltdf cfpg ;Sg] x|f;n] cy{tGq g} w/f;foL gxf]nf eGg ;lsGg .

gLltut e|i6frf/

cy{tGqdf o:tf 8/nfUbf ;+s]tsf afah"b cy{dGqL nf]xgL JolQmut nfe lng] sfddf eg] kl5 kg'{ ePsf] 5}g . k|ToIftM e|i6frf/df ;+nUg gb]lvPklg gLltut lg0f{o / sd{rf/L ;?jf / dlxgfjf/L c;'nLsf z[+vnf qmda4 ¿kdf rnL g} /x]sf5g\ . eG;f/ ljefun] /fhgLlts x:tIf]k gu/L sfo{bIftfsf cfwf/df sd{rf/Lx¿nfO{ ;?jf / lhDd]jf/L lbg] gLlt cl3 ;f/] klg x'nfsdf ePsf gft]bf/nfO{ eG;f/ xflsd agfpg dGqL r'Sg' ePsf] 5}g . dGqLsf ;a}eGbf 3lgi6 kfq ag]sf 5g\– /fhZj cg';Gwfg ljefusf dxflgb]{zs bLk a:Goft . 3"; lbg] / lng]sf] k|df0f x'"b}g . t/ a:Goftn] tftf]kfgL eG;f/sf lSnol/Ë Ph]06, kyn}of, yfgsf]6 gfsf / ljdfg:yn eG;f/af6 Go"g d"Nof+sg u/L ;fdfg leq\ofpg] Jofkf/Lx¿af6 dlxgfjf/L c;'nL /x]sf] s'/f k};f a'emfpg] Jofkf/Lx¿ g} atfp“5g\ . To;f] t o;df eG;f/ k|d'v tyf sd{rf/Lx¿sf] klg TolQs} ldn]dtf] 5 . o;/L p7fOPsf] /sdsf] 7"nf] c+z cy{dGqLsf]df k'Ug] u5{ . o;sf] lhDdf lnPsf 5g\ /fhZj cg';Gwfg ljefu k|d'v a:Goftn] .


afudtL sl/8f]/ df]8\g] ;/sf/L k|of;sf] lj/f]w

sf7df8f}+ . k|:tfljt sf7df8f}+–sd}{of afudtL sl/8f]/ ljjfbdf tflgPsf] 5 . sf7df8f}+af6 afudtL lsgf/}lsgf/ nlntk'/, sfe|], dsjfgk'/ x'"b} ;nf{xLsf] sd}{of k'¥ofpg] of]hgf tof/ ul/Psf] eP klg clxn] of] ;8snfO{ aLraf6} af/fsf] lghu9tkm{ df]l8g] ePkl5 ljjfb pTkGg ePsf] xf] . o; ;DaGwdf ut ;ftf Ps kqsf/ ;Dd]ng u/L k"j{dGqL /fdxl/ hf]zLnufotsf g]tf Pj+ k|fljlwsx¿n] ;8s sd}{of g} k'¥ofpg'kg]{ dfu u/]sf 5g\ .

k"j{dGqL hf]zLn] ;f+;b 5"bf cfkm"n] of] of]hgfsf] s'/f p7fPsf] atfp“b} nlntk'/, sfe|], nlntk'/ / ;nf{xLsf clt lk5l8Psf hgtf / hldgnfO{ ljsf;sf] d"n k|jfxdf Nofpg] p2]Zon] of] of]hgfsf] ;j]{ ePsf] t/ clxn] ;/sf/n] dsjfgk'/sf] l7+ugaf6 af6f] a:tL 5n]/ lghu9tkm{ nfg vf]h]sf] atfp“b} o;sf] lj/f]w ug'{eof] . afudtL sl/8f]/ ;DkGg ePdf sf7df8f}+af6 dx]Gb| /fhdfu{ !)% lsnf]ld6/ b"/Ldf e]l6G5 h'g ;fljssf] /fhdfu{af6 @%^ lsnf]ld6/ ofqfkl5 dfq} k'luG5 .

;8s ljefusf k"j{pkdxflgb]{zs cd/axfb'/ yfkfn] jL/u~h glhs kfg]{ p2]Zon] ;'Vvf aGb/ufxsf] lgx'"df af6f] df]8\g nfluPsf] atfp“b} cfkm" sfo{/t 5"bf ljefun] ;j]{ u/]sf] / sd}{of k'Ug] af6f] g} k|fljlws lx;fadf klg pQd ePsf] bfaL ug'{eof] . ;g\ !(*) df Ps hd{g sDkgLn] ;nf{xLdf afudtLaf6 !$) d]3fjf6 Ifdtfsf] ljB't\ pTkfbgsf] ;+efJotf cWoog u/]sf] atfp“b} ljB't\ pTkfbg, l;+rfO / af9L lgoGq0fsf nflu klg sl/8f]/ ;fljssf] ;j]{cg';f/ g} x'g'kg]{ dfu ug'{eof] .


ef/tLo cfoftdf 8n/ e'QmfgL

sf7df8f}+ . ef/tLo d'b|fsf] ;+lrltdf x|f; cfPkl5 g]kfn /fi6« a}+sn] ef/taf6 cfoft x'g] yk ^ j6f j:t'df 8n/ e'QmfgL ;'ljwf lbg] lg0f{o u/]sf] 5 . /fi6« a}+sn] ut z'qmaf/ hf/L u/]sf] kl/kqcg';f/ sfuh, Pqm]lns wfuf], wfuf], cnsqf, c8l/km]/; ;A:6]G;]h / ldl>t cNsfOnj]lGhg -pBf]u sRrf kbfy{_ nufotsf j:t'n] o:tf] ;'ljwf kfpg] 5g\ . o;cl3 ## j6f j:t'nfO{ 8n/df e'QmfgL u/L cfoft ul/g] ;'ljwf lbOPsf] 5 . ef/taf6 8n/df e'QmfgL u/L cfoft ubf{ !^ k|ltzt ef/tLo cGtMz'Ns 5'6 x'g] x'"bf o;af6 ;:tf]df ef/tLo j:t'x¿ cfoft x'g]5g\ eg] csf]{lt/ of] ;'ljwfn] ;+s6df u'lh|/x]sf sfuh, wfuf]nufotsf pBf]ux¿sf] k|lt:kwf{Tds Ifdtfdf eg] g/fd|f] c;/ kfg{ ;Sg] b]lvG5 .

@$ c/aeGbf dfly k'u]sf] ef/tLo d'b|fsf] ;+lrlt clxn] * c/adf em/]sf] 5 . /, ef/tLo d'b|fsf] ;+lrltdf cem} x|f; cfpg ;Sg] b]lvPsf] 5 . g]kfnaf6 ef/tdf lgof{t x'"b} cfPsf j:t'x¿sf] lgof{t 36]kl5 ef/tLo d'b|fsf] ;+lrltdf x|f; cfPsf] bfaL /fi6« a}+s ;"qsf] 5 . g]kfnaf6 7"nf] kl/df0fdf ef/tLo ahf/df lgsf;L x'"b} cfPsf jg:klt £o", lh+scS;fO8, sk/nufotsf j:t'df kl/df0ffTds aGb]h nufPkl5 ef/ttkm{sf] lgof{t Jofkf/df ut ;fnb]lv x|f; cfPsf] xf] .


kf]v/]nsf] s[lt ljdf]rg

sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];sf dxf;ldlt ;b:o /fdrGb| kf]v/]nåf/f lnlvt …k|hftflGqs ;dfhjfb, P]ltxfl;s ¿k/]vfÚ gfds k':tssf] g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ljdf]rg ug'{eof] . z'qmaf/ !) lhNnfsf sfo{stf{ e]nfdf ljdf]rg ul/Psf] of] s[ltdf k|hftflGqs ;dfhjfbsf] pb\ud / o;sf] g]kfnsf] ;Gbe{df ljZn]if0f ul/Psf] 5 .

tgx'" lhNnf ljsf; ;ldltsf k"j{;efklt kf]v/]n ;dfhjfbsf cWo]tf Pj+ lrGts dflgg'x'G5 . sf+u|];sf ;+:yfks ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfdf ;dlk{t pQm k':ts cfkm"n] @)$@ ;fndf uf]/vf h]ndf /x"bf n]v]sf] kf]v/]nn] hfgsf/L lbg'eof] .


b]zfGt/ 8fo/L

d+l;/ !%

– k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkf / kfls:tfgL /fi6«klt hg/n k/j]h d';/{kmaLr O:nfdfjfbdf e]6jftf{ .

– gj]{ ;/sf/åf/f u|fdL0f ljB'tLs/0f Pj+ n3' ljB't\ ljsf;sf nflu g]kfn ;/sf/nfO{ kf}g] !# s/f]8 cg'bfg ;xof]u k|bfg .

– kl5Nnf] sf/afxLdf @% dfcf]jfbL dfl/Psf] ;'/Iffkmf}hsf] bfaL .

d+l;/ !^

– rf/ ;fs{ /fi6«sf] ;KtfxJofkL e|d0f k"/f u/L k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkf :jb]z lkmtf{ .

– dWod:of{ª\bL hnljB't\ kl/of]hgfnfO{ hd{g ;/sf/åf/f sl/a b'O{ ca{ yk ;xof]u .

d+l;/–!&

– k|d'v lgjf{rg cfo'Qm / cfo'Qmx¿df qmdzM s]zj/fh /fhe08f/L, 8d?aNne e§/fO{, lbnaxfb'/ sfsL{ / ho/fdl;+x af]xf]/f lgo'Qm .

– kl5Nnf] le8Gtdf #^ dfcf]jfbL / ^ ;'/IffsdL{sf] d[To' ePsf] ;'/Iff lgsfoåf/f hfgsf/L .

– k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkf;“u l:j6\h/Nof08, gj]{ / cli6«ofsf /fhb"tsf] ;+o'Qm e]6jftf{ .

d+l;/ !*

– c3f{vf“rL lhNnfsf] vf“rLsf]6df ePsf] a; b'3{6gfdf k/L !% hgfsf] d[To', @( 3fOt] .

– ul/aL Go"gLs/0f /0fgLlt sfof{Gjogsf nflu ljZj a}+sn] % ca{ !& s/f]8 () nfv C0f k|bfg ug]{ .

– b]zsf ljleGg efudf ePsf le8Gtdf @* dfcf]jfbL / ^ k|x/Lsf] d[To' ePsf] /Iff dGqfnosf] bfaL

d+l;/–!(

– >L % af6 a]nfotL ljif]z k|ltlglw ;/ h]k|mL h]D;nfO{ bz{ge]6 aS; .

– ;jf]{Rr cbfntsf k"j{GofofwLz s]bf/gfy cfrfo{ k|]; sfplG;sf] cWoIf lgo'Qm .


;+j}wflgs kl/ifb\;DaGwL cWofb]z Nofpg] tof/L

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . ;+j}wflgs kl/ifb\n] u/]sf] c;+j}wflgs l;kmfl/;sf cfwf/df /fhfaf6 k|d'v lgjf{rg cfo'Qmdf k"j{d'Vo;lrj s]zj/fh /fhe08f/L lgo'Qm ePkl5 dgf]gLt yfkf ;/sf/n] ;+j}wflgs kl/ifb\sf] sfd, st{Jo / clwsf/ ;DaGwdf Joj:yf ug{ ag]sf] ljw]os, @)^) cWofb]zdfkm{t\ hf/L ug]{ tof/L
u/]sf] 5 .

sfg'g ;'wf/ cfof]un] xfn} d:of}bf tof/ u/L k|wfgdGqL yfkfnfO{ a'emfPsf] ;+j}wflgs kl/ifb\;DaGwL k|:tfljt sfg'gdf ;+j}wflgs kl/ifb\sf ;b:ox¿aLr ;j{;Ddt lg0f{o u/L /fhfnfO{ l;kmfl/; ug'{kg]{ Joj:yf /flvPsf] 5 . ;+j}wflgs kl/ifb\sf] cWoIf k|wfgdGqL, ;efd'v, k|wfgGofofwLz, /fli6«o ;efsf cWoIf / ljkIfL bnsf] g]tf ;b:o /xg] Joj:yf ;+ljwfgn] u/]sf] 5 . t/, k|:tfljt sfg'gn] kl/ifb\sf] cWoIf / af“sL b'O{ ;b:osf] pkl:yltdf x'g] a}7snfO{ u0fk"/s dfg]sf] 5 . kl/ifb\n] ;+j}wflgs kbsf nflu of]Uo pDd]bjf/sf] clen]v /fVg'kg]{ ;+j}wflgs kbsf nflu rflxg] of]Uotf tf]s]sf] 5 .

;+j}wflgs kl/ifb\sf] ;kmfl/;df ;jf]{Rr cbfntsf k|wfgGofofwLz, nf]s;]jf cfof]usf cWoIf / ;b:ox¿, clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]usf k|d'v cfo'Qm / cfo'Qmx¿, dxfn]vfk/LIfs lgo'Qm ug]{ ;+j}wflgs Joj:yf 5 .

dlGqkl/ifb\ ;'qsf cg';f/ ;+ljwfgsf] wf/f !^ cg';f/ ;"rgfsf] xs;DaGwL sfg'g xfn;Dd gag]sfn] To;;DaGwL sfg'gnfO{ klg cWofb]zdfkm{t\ ;/sf/n] Nofpg] tof/L u/]sf] 5 . sfg'g ;'wf/ cfof]usf ;lrj lbjfs/ kGtsf cg';f/ cfof]un] o;;DaGwL d:of}bf klg tof/ u/L ut sflQs % ut] ;"rgfsf] xs;DaGwL k|:tfljt sfg'gåf/f uf]Ko /fVg'kg]{ ;"rgfafx]s ;Dk"0f{ ;"rgf, ;"rgf dfUg cfpg]nfO{ lbg'kg]{ Joj:yf k|:tfj ul/Psf] 5 .

;lrj kGtsf cg';f/ pQm k|:tfljt sfg'gdf k|To]s ;/sf/L sfof{non] ;"rgf clws[t tf]Sg'kg]{5 . sfg'gsf] alnof] kIf eg]sf] ;"rgf kfpg] JolQmn] ;"rgf clws[taf6 ;"rgf gkfPdf To:tf] clws[tlj?4 sfg'gL pkrf/ ug{ ;lsG5 . ;"rgf clws[tn] ;"rgf lbg OGsf/ u/]df jf ;"rgf n'sfPdf To:tf] clws[tnfO{ b08 ;hfo x'g] Joj:yf klg ul/Psf] 5 .

g]kfn kqsf/ dxf;+3 / kqsfl/tf If]qdf nfdf] ;do of]ubfg u/]sf JolQmx¿;“u 5nkmn u/L tof/ kfl/Psf] pQm k|:tfljt sfg'gdf ;'/Iff / xltof/;DaGwL ;"rgf, ;fj{ef}d;Qf, cv08tfnfO{ c;/ kg]{ ;"rgf / /fli6«o tyf cGt/f{li6«o If]qdf d'n'sdfly uDeL/ c;/ kg]{ ;"rgf uf]Ko /flvg'kg]{ Joj:yf cufl8 ;fl/Psf] 5 .

To;}u/L ;/sf/n] ljB'tLo sf/f]af/;DaGwL sfg'g -;fOa/ n_ klg hf/L ug]{ tof/L ul//x]sf] 5 . h;df ljB'tLo ;~rf/dfWod OG6/g]6, Od]n, km\ofS;af6 ul/g] sf/f]af/nfO{ dfGotf lbg] Joj:yf ul/Psf] 5 . pQm k|:tfljt sfg'gdf ;fOa/;DaGwL ck/fwsf] kl/efiff ul/Psf] 5 eg] To:tf] ck/fw ug]{dfly ;hfosf] Joj:yf u/]sf] 5 . o;b]lvafx]s sfg'g ;'wf/ cfof]unfO{ ;/sf/n] k|x/L ;]jfsf] u7g ;~rfng / ;]jfsf ;t{x¿sf] Joj:yf ug]{;DaGwL sfg'gsf] d:of}bf agfpg nufPsf] 5 . u[xdGqfnon] d:of}bf tof/ ug{ lbPkl5 cfof]un] pQm k|:tfljt sfg'gsf] k|f¿k;Dd tof/ u/]sf] xf] .

k|x/L ;]jfsf] u7g, ;~rfng / ;]jfsf ;t{;DaGwL k|:tfljt sfg'gdf k|x/Lsf] lgo'lQm, ;?jf / a9'jfh:tf sfo{x¿ k|x/L ;]jf cfof]uaf6 ul/g] Joj:yf cufl8 ;fl/Psf] 5 . k|x/L ;]jfdf etL{ ug]{ ljifodf ljutdf ePsf 7"nf 3f]6nfnfO{ /f]Sg k|:tfljt sfg'gn] :jtGq / lgikIf cfof]usf] k|:tfj ul/Psf] xf] . k|x/L cfof]udf nf]s;]jf cfof]usf] cWoIf x'g] of]Uotf ePsf Ps cWoIf, k"j{;lrj / k"j{k|x/Ldxflg/LIfsdWo]af6 tLg ;b:o k|x/L dxflg/LIfs ;b:o;lrj /xg] Joj:yf ul/Psf] 5 .

k|:tfljt sfg'gn] eg]h:tf] k|x/L ;]jf cfof]usf kbflwsf/L lgikIf gx'g ;S5g\ . lsgls cfof]usf] cWoIf / ;b:onfO{ ;/sf/n] lgo'lQm ug]{ Joj:yf u/]sf] 5 .

;/sf/s} lgb]{zg d'tfljs sfg'g ;'wf/ cfof]un] ;fj{hlgs sfdsf/afxLnfO{ kf/bzL{ agfpg];DaGwL sfg'gsf] d:of}bf klg tof/ u/]sf] 5 . hgtfsf k|ToIf ;/f]sf/sf ljifox¿ lzIff, :jf:Yo, vfg]kfgL, lah'nL, 6]lnkmf]g, dfnkf]t, /lh:6]«;g;DaGwL sfo{x¿ kf/bzL{ ¿kdf sfd ul/g'kg]{ Joj:yf k|:tfljt sfg'gdf cufl8 ;fl/Psf] 5 . pQm d:of}bfdf ;fj{hlgs ;/f]sf/sf s'g} klg 7]Ssfk§fnufotsf ljifox¿ cf]kg ul/g'kg]{, e'QmfgL, d'cfAhf ;dodf lbg'kg]{nufotsf ljifo ;d]l6Psf] 5 . pQm k|:tfljt sfg'gdf hgtfsf] sfd gu/L cNemfpg] jf afwf Jojwfg v8f ug]{nfO{ b08;hfosf] Joj:yf ul/Psf] 5 .

sfg'g ;'wf/ cfof]un] h]i7 gful/sx¿sf] ;+/If0f, x]/ljrf/ / nfngkfng;DaGwL Joj:yf ug{ sfg'gsf] d:of}bf klg th'{df ug{ nfu]sf] 5 . cfkm\gf ;GttLn] a'9];sfndf x]/ljrf/ gu/]sf j[4j[4fx¿nfO{ /fHoåf/f ;+/If0f ul/g'kg]{ p2]Zoaf6 pQm sfg'g agfpg vf]lhPsf] xf] . afnaflnsf, dlxnf tyf hghflt ;+/If0f;DaGwL sfg'g eP klg h]i7 gful/sx¿sf] ;+/If0f gePsfn] pQm sfg'gsf] cjwf/0ff cfPsf] xf] .


l;/xfsf df]6/;fO{sn rfnsx?sfnflu gf}nf] lgod

nxfg . l;/xf lhNnf ;'/Iff ;ldltn] df]6/ ;fO{sn tyf ;fO{sndf b'O{ hgf ;jf/L ug{ gkfpg] cfb]z hf/L u/]sf] 5 . ;fy} a}7sn] gf}nf] lgodsf] ?kdf df]6/ ;fO{sn h;sf] gfpm"df bQf{ 5, pm afx]s cGon] df]6/;fO{sn r9g gkfpg] lgod ;d]t nfu" u/]sf] 5 .

>L % sf] ;/sf/, lgdf{0f tyf oftfoft dGqfno, oftfoft Joj:yf ljefu åf/f lbO{g] ;jf/L bQf{ k|df0f kqdf df]6/;fO{snsf] xsdf :ki6 ?kdf rfns ;lxtsf] l;6 Ifdtf b'O{ egL hgfO{Psf] 5 . o;/L d'n'ssf cGo lhNnfsf df]6/;fO{sn wgLx? ;/xg} ;Dk"0f{ s/x? a'emfPtfklg ;'ljwf eg] cGo lhNnfjf;Lx? ;/x xfnnfO{ l;/xfsf df]6/;fO{sn wgLx?n] k|fKt ug{ gkfpg] ePsf 5g\ . l;/xf lhNnfsf] dx]Gb| /fhdfu{dfdfq cfjt hfjt ubf{ eg] of] lgod nfu" ul/Psf] 5}g\ .

o;}u/L csf]{ gf}nf] lgodsf] ?kdf ;jf/L bQf{ k|df0f kq h;sf] gfpFmdf 5 pm dfq df]6/;fO{sn r9\g kfpg] hgfO{Psf] 5 . df]6/;fO{sn vl/b ubf{ rnfpg ghfGg] cfºgf] a'jf, cfdf, >Ldlt jf cGosf] gfpm"df bQf{ u/fPsfx?;“u df]6/;fO{sn 3/d} yGSofP/ /fVg jfx]s c? s'g} ljsNk 5}g\ .

o:tf] lgodn] ;DalGwt ;a}nfO{ slQsf] ck7\of/f] k/]sf] xf]nf ;lhn} cg'dfg ug{ ;lsG5 t/ s] sf/0fn] xf] ;j{;fwf/0f o;jf/] k|ToIf ?kn] s'g} k|ltlqmof lbg tof/ 5}gg\ . hlxn]klg df]6/;fO{sndf dfq ;jf/ x'g] JolQmx? k}bn jf ;fOsndf lx8]sf] b]lvG5 .

nfu" ul/Psf] of] gf}nf] lgodsf] k|ltsf/ ug{ vf]h]sf l;/xf lhNnf g]=la=;+3sf cWoIf /fd g/]z ofbj, l;/xf lhNnf g]=sf= If]q g+= # sf cWoIf /fd rGb| ofbj nufot hDdf ^ hgfnfO{ ;'/Iff kmf}hn] kqmfp u/]sf] lyof] .

ladn 7fs'/


kbfleqsf] ;dfrf/

t:s/Lsf] tuf/f]

t:s/Lsf] /fhdfu{df tuf/f] t]l;{lb+bf slt ;f:tL x'G5 eGg] s'/f l;Gw'kfNrf]ssf b'O{ Jofkf/Ln] cg'ej ul//x]sf 5g\ . tftf]kfgLb]lv jL/u~h;Ddsf] nfOg ldnfP/ sdfpg kNs]sf] ;d"xsf] :jfy{df afwf k'¥ofPsf] egL b'O{ Jofkf/L …xltof/ leœofPsf]Ú cleof]udf ;}lgs Jof/]ssf] lr;f] vKg afWo ePsf] s'/f zx/df rlr{t 5 .

/fhgLlt / t:s/Lsf] ckljq u7aGwgsf] l;sf/ ePsf Jofkf/Lsf] kl/ro lb+b} Ps hfgsf/ ;"qn] eGof]– pgLx¿ pBf]u jfl0fHo ;+3 l;Gw'kfNrf]ssf cWoIf lji0f' vqL / r]Da/ ckm sd;{sf s]Gb|Lo ;b:o gLns07 rf}nfufO{+ x'g\ . vqL / rf}+nfufO{+ rf/ lbgb]lv 5fpgL Aof/]sdf y'lgPsf eP klg ;dfrf/ k|sfzdf cfpg ;s]sf] 5}g .

tftf]kfgL eG;f/sf rlr{t xflsd e/t ;'j]bLsf efO ljdn ;'j]bL / Ps g]tfsf] kxndf pgLx¿sf] 3/–uf]bfddf ;]gfn] 5fkf dfbf{ xltof/ t km]nf k/]g t/ /fli6«o k|hftGq kf6L{sf cWoIf kz'klt /f0ff / dGqL sdn yfkf;d]tsf] bafa kf/]/ b'O{ Jofkf/L y'lgPsf] s'/f nfdf] ;do;Dd uf]Ko g} /fVg] k|k~r /lrPsf] 5 . of] k|k~r /rgfdf tftf]kfgLaf6 jL/u~h ;?jf ePsf xflsd af]w/fh lg/f}nfsf] gfd klg hf]l8Psf] 5 eg] k|hftflGqs sf+u|];sf o'jf g]tf df]xgaxfb'/ a:g]tsf] gfd klg hf]8]/ pRrf/0f ul/Psf] 5 . eGg]x¿n] t ljdn ;'j]bL / a:g]tsf] ;DaGwsf] klg rrf{ u/]sf 5g\ . Jofkf/Lx¿nfO{ x8\tfn ug{ afWo kfg]{ k"j{xflsd lzjs'df/ s6'jfn klg o;} k|;+udf tflgPsf 5g\ . t/, pgL clVtof/n] w'O"kQfn vf]lh/x]sf e/t ;'j]bLsxf“ wfpg] u5{g\ . zx/df v'n]cfd 3'dlkm/ ug]{ ;'j]bL clxn] …e"ldutÚ 5g\ .

;Qfsf] ;Vv/

htf ;Vv/ lem+uf pt} . ;Vv/nfO{ srf}/faf6 /5\ofgdf k'¥ofP klg lem+ufn] 5f]8\b}g . ;Qf / zlQmk|lt cf;Qm dfG5] cfTd;Ddfgsf] Vofn ub}{g, cfbz{ / c8fgsf] t s'/} gu/f}+ .

Pp6f sd{rf/L eP/ klg ;Qfsf] lzv/df vfOv]nL ug]{ z/brGb| zfx k|hftGq k'g:yf{kgfkl5 kv]6f sfl6Psf] kIfL ePsf lyP . cf]/fnf] nfu]sf] d[unfO{ afR5fn] v]b\g] g} eof] . pgsf] 3/df cfu} emf]l;of] . Ps h'u;Dd e"ldut z}nLdf /x]sf zfx e"ldut lu/f]xsf zlQmzfnL ;b:o lyP . t/, h'g lbg k|hftGqlj?4 sbd rflnof] To;} lbgb]lv p8\g ;Sg] ;fdYo{ /fV5g\ . ;Qf xf] of] /flknf] x'G5 . klxn] k|hftGqsf] bf]xf]nf] sf9\g t"5f8d5f8 ug]{ sd{rf/L, ;'/Iff lgsfosf xflsd clxn] ;Qfsf] /fkdf xft ;]ls/x]sf 5g\ eg] of] c:jfefljs xf]Og . htf ;Vv/ 5, lem+uf ToxL+ elGsg] g} eof] .

sfObfsf sfzL/fh

;'zLns'df/ kGt dxfGofoflwjQmfdf lgo'Qm ePkl5 Gofo;]jf cfof]usf] a}7s af]nfOPsf] lyPg . kGt ljb]z nfUg] nueu 6'+uf] nfu]kl5 sfzL/fhn] k|wfGofofwLz;“u ;Nnfx u/]/ Gofo;]jf cfof]usf] a}7s af]nfP5g\ . cflv/ kGt ljb]z uPs} lbg a}7s klg a:of] .

dxfGofoflwjQmf cfof]usf] kb]g ;b:o /xg] Joj:yf 5 . t/ lsg xf] s'lGg kGt aflx/ uPkl5 a}+7s a;]5, s'/f] s;}n] a'em]g . tTsfnLg k|wfgGofofwLz ljZjgfy pkfWofon] Gofokl/ifb\sf] Toltv]/sf] ;lrj OlGb/f /f0ffnfO{ a}7saf6 aflx/ lgsflnlbg'ePsf] /x]5 . ;fob sfzL/fhn] klg ToxL ;Dem]sf] x'g'k5{ . To;}n] kGt ljb]z uPsf] df}sf 5f]k]/ a}7s af]nfOof] .

Gofokl/ifb\sf ;lrjn] a}7sdf cfºgf] dt /fVg kfp“b}gg\ . t/ sfzL/fhx¿ ;w}+ 5nkmndf dfu lnG5g\ /] . Tof] s'/f gof“ dxfGofoflwjQmfnfO{ ;fob kRb}g eg]/ sfzL/fhn] yfxf kfP . cflv/ cfOl8of t nufpg}k¥of] .

a}+s vf]Ng] /x/

rfn" cfly{s jif{sf] ah]6 agfp“bf zfob cy{dGqLnfO{ ah]6df gof“ s'/f /fVg] / ah]6 kk'lni6 agfpg] nx8 rNof] xf]nf, cy{dGqfnosf ah]6 agfpg h'6]sf sd{rf/LnfO{ cfb]z lbg'eof] / ah]6df æs[lif tyf u|fdL0f a}+sÆ vf]Ng] pNn]v ul/of] . clxn] d'n'sdf s[lif / u|fdL0f b'j}vfn] gfdwf/L a}+s cl:tTjdf 5g\ t/ gof“ k|:tfljt s[lif tyf u|fdL0f a}+s lsg cfjZos k¥of]– Tof] eg] a'lemPg †

dGqLsf] cfb]zcg';f/ ut ;ftf g]kfn /fi6« a}+sn] a}+s;{ P;f]l;P;gsf] xndf k|:tfljt a}+saf/] jfl0fHo a}+sx¿nfO{ af]nfP/ a}+sx¿sf] ;xeflutf ;DaGwdf 5nkmn u/fof] . t/, clwsf+z ;xefuLn] o:tf] a}+ssf] s'g} cfjZostf gePsf] atfp“b} o;sf] p2]Zo / ;+/rgfaf/] :ki6 kfg{ cfu|x u/] .

d'n'ssf] v:s"bf] cfly{s l:yltsf sf/0f xfn ;+rflnt jfl0fHo a}+sx¿sf] ;+Vofsf] af/]df g} k|Zg pl7/x]sf] 5 eg] csf]{lt/ c;'/Iffsf sf/0f u|fdL0f ljsf; a}+ssf] cl:tTj g} ;+s6df k/]sf] a]nf gof“ a}+ssf] cf}lrTo cy{dGqLn] k|i6\ofpg ;Sg'xf]nf < gfd hf]8\g] /x/ xf] jf gof“ sfd ug]{ rfxgf . h];'s} xf];\, eO/x]sf a}+saf6 of o;sf] bfo/f a9fP/ ug{ ;ls+b}g / † a}+s vf]n]/ cfºg} sfo{stf{ etL{ ug]{ p2]Zo xf] eg] eGg' s]xL 5}g . cGoyf a}+ssf] ;+Vof dfq a9fpg'sf] s'g} cy{ 5}g .


;/sf/ / dfcf]jfbLnfO{ k|];k|ltsf] b[li6sf]0f ;fj{hlgs ug{ dxf;+3sf] dfu

sf7df8f}+ . g]kfn kqsf/ dxf;+3n] jt{dfg ;+s6k"0f{ cj:yfdf ;+ljwfgn] k|Tofe"t u/]sf] k|]; tyf cleJolQm :jtGqtfdfly g} uDeL/ cf3ft kg]{ u/L åGådf ;+nUg ljb|f]xL g]skf dfcf]jfbL / /fHosf] ;'/Iff lgsfoaf6 kqsf/x¿dfly eO/x]sf ljleGg lsl;dsf b'Jo{jxf/ / Hofbltsf] lj/f]w u/]sf] 5 . lrtjgdf ;DkGg dxf;+3sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] To:tf] lj/f]w u/]sf] xf] . kqsf/x¿dfly b'j}tkm{af6 z[+vnfa4 ¿kdf eO/x]sf] dfgl;s tyf ef}lts cfqmd0f, Hofg} lng];Ddsf Hofbltk"0f{ 36gf / d[To'b08sf] 3f]if0ffh:tf cfttfoL ultljlw eO/x]sf]tkm{ a}7sdf 5nkmn ePsf] lyof] . kqsf/ / k|]; tyf cleJolQm :jtGqtfk|lt ljb|f]xL dfcf]jfbLsf] x]g]{ b[li6sf]0f tTsfn ;fj{hlgs ¿kdf :ki6 kfg{ dfcf]jfbL;“u dfu ub}{ ;"rgfdflysf] lgoGq0f, kqsf/x¿nfO{ 36gf:yn;Dd hfgaf6 /f]s nufpg] sfo{ / kqmfp ug]{, a]kQf kfg]{ tyf cgfjZos ¿kn] dfgl;s oftgf lbO{ kqsf/x¿nfO{ ;tfpg]h:tf ;/sf/sf] k|]; :jtGqtflj/f]wL sfo{k|lt uDeL/ ¿kdf lj/f]w hgfpg'sf ;fy} eljiodf o:tf sfo{ gbf]xf]¥ofpg ;/sf/nfO{ r]tfjgL;d]t lbPsf] 5 .

;fy} cfd;~rf/sf If]qdf lqmofzLn ;a} kqsf/nfO{ lg8/ /xL lgeL{stfk"j{s hgtfsf] ;';"lrt x'g kfpg] clwsf/sf] /Iffy{ lqmofzLn eO/xg / k|]; tyf cleJolQm :jtGqtflj/f]wL ultljlwaf6 xtf]T;fxL gx'g clkn klg u/]sf] 5 .

dxf;+3sf] s]Gb|Lo ;fwf/0f;efsf] a}7s @)^! h]7df cfof]hgf ug]{ / Toxf“ k|:t't ug]{ sfo{qmd tof/L ug{ ;efklt tf/fgfy bfxfn ;+of]hs, pk;efklt uf]kfn a'9fyf]sL, ;Nnfxsf/ ;'/]z cfrfo{, k/fdz{bftf ;f]dgfy l3ld/] / k//fi6« ;ldltsf ;b:o /fh]Gb| bfxfn ;b:o /x]sf] ;fwf/0f;ef sfo{qmd tof/L ;ldlt u7g tyf g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] ;f+u7lgs ;+/rgf ;do ;'xfp“bf] lsl;dn] kl/dfh{g ug'{kg]{ dx;'; ub}{ To;sf nflu ljwfgd} ;+zf]wg ug'{ pko'Qm 7fgL ljwfg ;+zf]wg ;'emfj ;ldlt u7g klg ul/Psf] 5 . pQm ;ldltsf] ;+of]hsdf dxf;lrj lji0f' lgi7'/L, pk;efklt o1 zdf{, ;lrj dx]Gb| lji6, sf]iffWoIf lzj ufp“n] / s]Gb|Lo ;b:o ;'dg bfxfn ;b:o /xg] lg0f{o ul/Psf] 5 .

To;}u/L o;cl3 u7g ePsf] g]kfn kqsf/ dxf;+3, af/f tby{ ;ldlt lj36g u/L ljgf]b Kofs'/]nsf] ;+of]hsTjdf ;ft ;b:oLo tby{ ;ldlt u7g u/L b'O{ dlxgfleq clwj]zg u/fO;Sg gjul7t ;ldltnfO{ lhDd]jf/L lbOPsf] 5 . pQm tby{ ;ldltdf uf]s'n 3f]/;fOg] ;lrj, z+s/ cfrfo{ sf]iffWoIf / u'? uf}td, jL/]Gb| ;fx, h'gf bfxfn / cho uf}tdnfO{ ;b:o dgf]gLt ul/Psf] 5 .

To;}u/L ef]hk'/, vf]6fª / slknj:t'df dxf;+3sf] zfvf u7g ug{ :jLs[lt lb+b} ^ dlxgfleq clwj]zg u/fpg] lhDd]jf/L;lxt tby{ ;ldlt;d]t u7g ul/Psf] 5 . ef]hk'/ tby{ zfvfsf ;+of]hs j]b/fh kf}8]n, vf]6fª tby{ zfvf ;+of]hsdf ;"o{ ;DjfxfDkm] / slknj:t'df gf/fo0fk|;fb kf}8]nnfO{ dgf]gLt u/L tby{ ;ldltsf kbflwsf/L tyf ;b:o;d]t dgf]gLt ug'{sf] ;fy} tby{ zfvfx¿;lxt !!$ hgf kqsf/nfO{ dxf;+3sf] ;b:otf k|bfg ul/Psf] 5 .

;/sf/n] u7g u/]sf] kfl/>lds tyf Ifltk"lt{ lgwf{/0f ;ldlt, ph'/L 5fglag tyf dof{bf lg¿k0f ;ldltsf] lgl:qmotfk|lt lrGtf JoQm ub}{ dxf;+3 s]Gb|Lo ;ldlt a}7sn] pQm ;ldltx¿ ;lqmo agfpg cfjZos kxn ug{ ;/sf/;“u dfu u/]sf] 5 . ;fy} a}7sn] n'lDagL kqsfl/tf ljsf; cWoog tyf cg';Gwfg s]Gb| :yfkgf ug]{tkm{ sf/afxL cl3 a9fpg sfo{bn u7g u/L To;df g]kfn kqsf/ dxf;+3 ¿kGb]xL zfvfsf ;efklt xl/ nD;fn ;+of]hs, kqsf/x¿ ljgf]b kxf8L, afns[i0f rfkfufO+{, lvdfgGb e§/fO{ / 8f]n/fh l3ld/]nfO{ ;b:odf dgf]gLt u/]sf] 5 .


5'§} sfplG;nsf] dfu

sf7df8f}+ . l8Knf]df OlGhlgo;{ P;f]l;P;g -l8g_ sf] b;f}+ dxflwj]zgsf] k"j{;GWofdf l8Knf]df OlGhlgo/x¿sf] 5'§} sfplG;n x'g'kg]{ dfu p7]sf] 5 . l8gsf s]Gb|Lo pkfWoIf hLjg cof{nn] sfplG;n ePdf k|fljlwsx¿n] ;xh¿kdf sfd ug{ ;Sg] atfpg'ePsf] 5 . k'; ^ ut]b]lv * ut];Dd x'g] clwj]zgsf] tof/L clGtd r/0fdf k'u]sf] / b]zel/ k|ltlglw rog klg nueu eO;s]sf] pxf“n] atfpg'eof] . bz}+cufl8 g} ug]{ elgPsf] eP klg of] clwj]zg;“u} h'lgo/ OlGhlgo/x¿sf] xslxtsf nflu Ps cGt/f{li6«o uf]i7Lsf] klg cfof]hgf ul/g] pxf“n] hfgsf/L lbg'eof] . l;4fy{gu/ gu/kflnsf ¿kGb]xLdf h'lgo/ OlGhlgo/sf] ¿kdf sfo{/t cof{n cfp“bf] clwj]zgdf cfkm" s'g} kbdf klg pDd]bjf/ x'g OR5's gePsf] t/ ;b:ox¿n] hf]8 u/]df kl5 klg gx6\g] atfpg'x'G5 .


a'na'n] tfn ;+/If0f lagf 5'6\of] dfofhfn

Zofd Gof}kfg]

;'v]{t . ;'v]{t a'na'n] tfn dfof d} ;fgf] x'gfn] 5'6\of] dfofhfn k|s[ltn] cg'kd ;f}Gbo{ lbP klg plrt ;+/If0f / ;Dj4{gsf] cefjdf dWoklZrdsf] k|l;4 ko{6sLo :yn a'na'n] hL0f{ cj:yfdf k'u]sf] 5 . zAb pRrf/0fn] klg k"j{ d]rLb]lv klZrd dxfsfnL;Ddsf g]kfnL cfslif{t x'g] a'na'n]df clxn] klxnfh:tf] dfG5sf] 3'O"rf] b]lvg;d]t 5f]8]sf] 5 .

k~rfotsfndf /fhkl/jf/sf] ;d]t qmL8f:yn aGg ;kmn a'na'n] clxn] ;'v]{tL hgtfnfO{ klg cfslif{t ug{ cIfd x'g'n] ;a}nfO{ lrlGtt agfPsf] 5 . /d0fLo ;'v]{t pkTosfsf] d'6'df cjl:yt a'na'n] pBfgleq k|j]z ug{] hf]sf]xL JolQm To;sf] cj:yf b]Vbf b'Mlvt x'g] ub{5g\ . cem lhNnfaflx/af6 cfPsfx¿ t a'na'n]df k'Ubf cfZro{rlst kg]{ ub{5g\ . #@ la3f If]qkmn cf]u6]sf] pBfg k"/} b'u{lGwt b]lvG5 . Pp6f klg zf}rfno gx'"bf jftfj/0fdf yk b'u{Gw ylkPsf] 5 . @)$% ;fndf lgld{t kmf]xf]/f klg lalu|P/ lrGg} g;lsg] ePsf] 5 . Toltdfq xf]Og, au}+rf / kfs{:yndf /flvPsf 1fgaw{s l6gsf af]8{;d]t lvof nfu]/ lrGg} g;lsg] cj:yfdf k'u]sf 5g\ .

;'v]{t pkTosf gu/ ljsf; ;ldltsf] :jfldTjdf /x]sf] of] pBfg ;ldltn] c9fO{ jif{cl3sf] lhDdf lnhdf lbPkl5 ;+s6df k/]sf] xf] . pBfgsf] ;+/If0f / ;Dj4{g x'g t stf xf] stf ar]v'r]sf] ;+/rgf;d]t clxn] nf]k eP/ uPsf] 5 . @)%* j}zfv ! ut]b]lv pBfgsf] ;~rfng lhDdf lnPsf 7]s]bf/ vu]Gb|k|;fb bfxfn ;/sf/ / gu/ ljsf; ;ldltn] a]jf:tf u/]sf] sf/0f a'na'n]n] of] Joj:yf ef]Ug'k/]sf] atfpg'x'G5 . @)#$÷#% ;fnlt/ /fhfsf] rf;f] a9]kl5 ;/sf/n] ! hgf k|fljlws clws[t;lxt jflif{s ^ nfv vr{ ug]{ u/]sf] eP tfklg clxn] ;/sf/n] Tof] ah]6 s6f}tL ubf{ ;+s6 yf]kl/Psf] pxf“n] atfpg'eof] . @)$% ;fnb]lv pBfg ;~rfngsf nflu cfpg] u/]sf] ;f] /sd s6f}tL ul/Psf] lyof] . bfxfnn] % jif{sf nflu pBfgsf] Joj:yfkg lnhdf lng'ePsf] lyof] . t/, gu/ ljsf; ;ldltn] bfxfnn] ;Demf}tfcg'¿k sfd gu/]sfn] g} a'na'n]sf] cj:yf elTsPsf] / hL0f{ ePsf] cf/f]k nufPsf] 5 . ;ldltsf cWoIf Zofds'df/ ef/tLn] ;/sf/n] ;xof]u ug{ 5f]8]kl5 / ;ldltsf] cfkm\g} cfly{s ;|f]tn] wfGg g;Sg] ePkl5 JolQmnfO{ afWo eP/ lnhdf lbg'k/]sf] s'/f atfpg'eof] . o;/L JolQmnfO{ lnhdf lbP/ To;sf] ;+/If0f, ;Dj4{g / ljsf; x'g g;s]sf] cfjfh ;j{q p7]kl5 kf“r jif{sf nflu ul/Psf] ;Demf}tf aLrd} /2 x'g] ePsf] 5 . gu/ ljsf; ;ldlt / ;'v]{t pBf]u jfl0fHo ;+3sf] ;+jfbkl5 a'na'n] pBfgsf] Joj:yfkg lhDdf jfl0fHo ;+3nfO{ lbg] tof/L eO/x]sf] 5 . ;DejtM o;} jif{ b'O{ lgsfoaLr ;Demf}tf x'g]5 .

a'na'n] ;du| ;'v]{ts} cfsif{0fsf] uxgf ePsfn] o; If]qsf] Jofj;flos ljsf;sf nflu eP klg pBdL–Jofkf/Lx¿sf] of] ;+:yfn] a'na'n]sf] Joj:yfkg ;DxfNg] cu|;/tf b]vfPsf] xf] . ;+3sf cWoIf 6]saxfb'/ e08f/Ln] o;sf af/]df pBf]u jfl0fHo dxf;+3aLr ;d]t s'/f ePsf] / ljb]zL bft[;+:yfx¿n] ;d]t ;xof]u ug]]{ cfzf JoQm ug'{eof] . o;sf] ef}lts :j¿kdf Jofks ;'wf/ u/L b]zs} gd'gf ko{6sLo :yn agfpg ;+:yfn] $) b]lv %) jif{sf] Joj:yfkgf lhDdf lng rfx]sf] t/ ;ldltn] a9Ldf @% jif{ dfq lbg] eg]sfn] sl7gfO pTkGg ePsf];d]t pxf“n] atfpg'eof] .


b]zs} 7"nf] l;d]G6 pBf]u slxn] aGnf <

b]zfGt/ ;+jfbbftf

;'v]{t . !& b]zs} k|yd ;a}eGbf 7"nf] l;d]G6 pBf]u :yfkgf x'g ;Sg] cfzf ul/Psf] u'? uflj;sf] rf}s'g]df cjl:yt l;d]G6 vfgL ;/sf/af6 a]jf:tf ul/"bf cf]em]ndf k/]sf] 5, b'O{ jif{cl3 lhNnf ljsf; ;ldltsf] klxnf] cfjlws of]hgfn] ;d'Ggt ;'v]{t lgdf{0fdf rf}s'g] vfgLnfO{ dxŒj lbP klg sfof{Gjog eg] x'g ;s]sf] 5}g . ;'v]{tL hgtfsf] efUo / eljio;“u hf]l8Psf] rf}s'g] vfgLdf ;/sf/sf] vfgL tyf e"ue{ ljefun] cfly{s jif{ @)#@÷## df klxnf]k6s ef}ule{s cWoog u/]sf] lyof] . cWoogcg';f/ Toxf“ # s/f]8 !^ nfv 6g l;d]G6 pTkfbg ug{ ;lsg] atfOPsf] 5 . h;cg';f/, pBf]u :yfkgfsf nflu cf=j= @)#$÷#% b]lv @)$)÷$! ;Dd ljefun] lj:t[t cWoog;d]t u/]sf] lyof] . o;sf ;fy} u'7L uflj;sf] u'7' tyf ;'gsf“8f If]qdf l;d]G6 pTkfbg ug{sf nflu #& nfv 6g /ftf]df6f] / r'g9'+ufsf] k|fljlws k/LIf0f u/L of]Uo 7x¥ofOPsf] ;Da4 lgsfon] k'li6 ul/;s]sf] 5 . h;af6 %) b]lv ^) jif{;Ddsf nflu wfGg ;Sg] b}lgs ! xhf/ % ;o 6g l;d]G6 pTkfbg Ifdtf ePsf] pBf]u :yfkgf ug{ ;lsg] vfgL tyf e"ue{ ljefusf] cWoog k|ltj]bgaf6 :ki6 ePsf] 5 . o;/L cToGt} d]xgtsf ;fy cWoog k"/f ul/Psf] @* jif{ laTbf;d]t Toxf“ pBf]u :yfkgf ug]{ s'g} k|lqmof grfln"bf b]z ljsf;df 6]jf k'Ug] cfzf ul/Psf] rf}s'g]sf] cl:tTj g} nf]k x'g] xf] ls eGg] lrGtf lhNnfjf;Ldf 5 . lhNnf ljsf; ;ldltsf cg';f/ vfgL tyf e"ue{ ljefu;dIf /fli6«o tyf cGt/f{li6«o ;+3;+:yf Pj+ sDkgLn] pBf]u :yfkgfsf nflu k|:tfj k]z ug]{ u/]sf] eP tfklg lg0f{o / ;Demf}tf k|lqmof eg] cufl8 a9\g ;s]sf] b]lv+b}g . ljefusf] ;lqmotfdf cy{ dGqfno, pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{{ dGqfno, pBf]u ljefusf k|ltlglw / vfgL tyf e"ue{ ljefusf ljz]if1;lxtsf] 6f]nLn] k|:tfj d"Nof+sg k"/f ul/g;s]sfn] cj/f]w cfPsf] atfOPsf] 5 . lhlj;sf sfo{qmd clws[t x]ds'df/ 9sfn lhlj;n] cfkm\gf] cfjlws of]hgfd} l;d]G6 pBf]u ;~rfng x'g'kg]{df hf]8 lbO{ pBf]u :yfkgf ug{ bL3{sfnLg ;f]r cufl8 ;f/] klg ;/sf/sf] ;xof]ulagf Tof] ;Dej gx'g] atfpg'x'G5 . lhlj;sf lgj{tdfg pk;efklt gj/fh /fjt d'n'ss} k|d'v pBf]usf] ¿kdf ljsf; / lj:tf/ ug{ ;lsg] ;Defjgf /x]sf] k|:tfljt pBf]unfO{ oyfzSo lgdf{0f ug]{kg]{ atfpg'x'G5 . pBf]u :yfkgf eP To; If]qsf ;of}+ afl;Gbfn] /f]huf/L kfpg] dfq geO{ lhNnfsf] ljsf;df yk 6]jf k'Ug] cfzf /fjtn] JoQm ug'{eof] .


ufO{ kqmfp, t:s/ km/f/

gjnk/f;L . t:s/x¿n] gjnk/f;L lhNnfsf] g/;xL ufp“ If]qaf6 lagfcj/f]w ufO{uf]?sf] t:s/L ul//x]sf 5g\ . ut d+l;/ % ut]sf lbg @ ;o ufO{ t:s/n] ef/ttkm{ t:s/L ug{ nfu]sf] cj:yfdf g/;xL ufp“df ;'/Iffkmf}hsf] u:tL 6f]nLn] km]nf kf/]sf] lyof] .

k/f;Ll:yt ;'/Iff ;"qsf cg';f/ gjnk/f;L lhNnfsf] g/;xL ufp“ If]qdf t:s/x¿n] ufO{x¿ ;+sng u/L ToxL ufp“af6} gf/fo0fL tf/]/ ufO{ ef/ttkm{ rf]/L–lgsf;L ug{ nfu]sf] cj:yfdf ;'/Iffkmf}hn] a/fdb u/]sf] lyof] . To;kl5 n'!k #@*( gDa/sf] df]6/;fOsn / Ps ;fOsn ToxL+ 5f]8]/ efu]sfn] ufO{, df]6/;fOsn / ;fOsn;lxt ;'/Iffkmf}hn] zfxL ;}lgs Aof/]s lqj]0fLdf a'emfPsf] lyof] . g/;xL ufp“ / o;sf] cf;kf;sf] ufp“sf o'jsx¿ olta]nf ufO{uf]? t:s/sf ufO{uf]? gf/fo0fL gbL tf/]/ ljxf/ /fHodf k'¥ofO{ t:s/nfO{ a'emfO{ cy{nfe ug]{ bfpdf 5g\ .

of] sfdsf nflu t:s/x¿n] k|ltuf]6f Pssf] ef=?= @)).– sf b/n] lbg] u/]sf] klg hfgsf/Ldf cfPsf] 5 . clxn];Dd ufO{uf]? t:s/nfO{ ;'/Iff lgsfon] kqmfp ug{ ;s]sf] 5}g .

ef/t, g]kfn b'j}tkm{sf ufO{uf]? t:s/sf] wGbfnfO{ ef/taf6 km/f/ eO{ g]kfnsf] e"lddf a:g] / 8f“sfx¿af6 ;xof]u eO/x]sf] / t:s/x¿nfO{ ;xof]u u/]afkt 8f“sfx¿nfO{ /sd lbg] u/]sf] yfxf ePsf] 5 .


b/af/df cfuf]

kf]v/f . kf]v/f pkdxfgu/kflnsf– $ u}/fkf6gl:yt of] P]ltxfl;s b/af/df ut d+l;/ !^ ut]sf] /flt 3/s} 5]pdf /x]sf] k/fndf cfunuL x'"bf b/af/ 98]/ gi6 ePsf] 5 . !(#& ;fndf hg]{n e'k]Gb|h+un] agfPsf] b/af/ &% em\ofn] ePsf] / clxn] pQm b/af/ czf]sh+u /f0ff, ljhoh+u /f0ff / ;'bgh+u /f0ffsf] :jfldTjdf /x]sf] lyof] . b/af/df clegGbg zdf{sf] kl/jf/ /x"b} cfPsf] lyof] . zdf{sf cg';f/ /flt ! ah]sf] ;dodf crfgs k/fndf cfunfuL x'"bf 3/df a:b} cfPsf kl/jf/x¿sf] ;Dk"0f{ ;fdu|L hn]/ gi6 ePsf] 5 . ;f] cfunfgLaf6 !* sf]7] pQm b/af/, sf]bf] / wfg u/L #% d'/L, #% tf]nf ;'g / #% xhf/ gub hn]/ gi6 ePsf] 5 . !@# jif{ k'/fgf] b/af/df a:b} cfPsf kl/jf/x¿ xfn larNnLdf k/]sf 5g\ .


3'DtL x'nfs nf]slk|o

w/fg . x'nfs ;]jf ljefun] ut ebf}b]lv ;~rfng u/]sf] 3'DtL x'nfs sfo{qmd w/fgdf nf]slk|o x'"b} uPsf] 5 .

3'DtL x'nfs sfo{qmd x'nfs sfof{noeGbf 6f9f /x]sf !#, !&, !^, !%, * / !( g+= j8fx¿df a9L k|efjsf/L b]lvPsf] ;'g;/L lhNnf x'nfs sfof{no w/fgsf k|d'v uf]kfn s6'jfnn] atfpg'eof] .

sfo{qmd ;~rfng x'g'cl3 ;j{;fwf/0fn] vr{ u/L wfP/ cfpg'kYof]{ eg] clxn] To:tf] cj:yf g/x]sf] pxf“n] atfpg'eof] . xfn sfof{nodf sfo{/t !% hgf xNnfxsf/n] 3/3/d} k'uL lr7L ;+sng u/]/ Nofpg] u/]sf 5g\ . 3'DtL x'nfscGtu{t xfn w/fgdf b}lgs ;/b/ !% ;osf] l6s6 xNsf/fx¿dfkm{t\ laqmL eO/x]sf] pxf“ atfpg'x'G5 . o;aLrdf %* xhf/ Ps !$ ?k}of“ l6s6 laqmLaf6 /fh:j p7fpg ;kmn ePsf] hfgsf/L pxf“n] lbg'eof] .

k/z' >]i7


/fHo / dfcf]jfbLaf6 Ps ;o aofnL; lzIfssf] xTof

b]zfGt/ ;+jfbbftf

;'v]{t . dfcf]jfbL hgo'4 ;'? ePb]lv clw/fHoel/df ! ;o $@ lzIfssf] xTof ePsf] 5 . jL/]Gb|gu/df cfof]lht dWoklZrdf~rn ljsf; If]q:t/Lo lzIfsx¿sf] sfo{zfnf uf]i7Ldf of] hfgsf/L lbOPsf] xf] .

uf]i7Lsf d'Vo clylt tyf /fli6«o lzIfs ;+u7gsf s]Gb|Lo cWoIf dfwjk|;fb clwsf/Ln] o; cjlwdf /fHokIfaf6 %& / ljb|f]xL dfcf]jfbL kIfaf6 *% lzIfssf] xTof ul/Psf] hfgsf/L lbg'eof] . o;sf ;fy} !@ hgf lzIfsnfO{ a]kQf kfl/Psf] / # ;o %) eGbf a9L lzIfs afx\o tyf Ps xhf/eGbf a9L lzIfs cfGtl/s ¿kdf lj:yflkt ePsf] hfgsf/L lbPsf] lyof] . kGw|j6} lhNnfsf g]kfn lzIfs ;+3, g]kfn /fli6«o lzIfs ;+u7gsf lhNnf cWoIf tyf !) lhNnfsf dlxnf pkfWoIf / If]qLo pkfWoIf / s]Gb|Lo k|ltlglwx¿sf] ;xeflutf /x]sf] uf]i7Lsf jQmfx¿n] åGåsf] rk]6fdf ;a}eGbf a9L lzIfsx¿ k/]sf] atfp“b} b'j} kIfnfO{ lzIfsx¿dfly cfqmd0f gug{ cfu|x u/]sf lyP .

d'Vo cltlysf] ¿kdf af]Nb} ;+u7gsf cWoIf clwsf/Ln] jt{dfg cj:yfsf] l:ylt l;h{gf x'g'df lzIffsf] cefj k|d'v sf/0f /x]sf] atfpg'eof] . g]kfn lzIfs ;+3sf dxf;lrj df]xg 1jfnLn] b'u{d If]qdf cWofkg/t lzIfsx¿dfly b'j} kIfaf6 x:tIf]k ul/g'n] unt /j}of xfjL ePsf] atfp“b} ;f] /f]Sg cfu|x ug'{eof] . ;fy} pxf“n] jt{dfg lzIffk|0ffnL pTkfbgd'vL gePsf], g]t[Tj ug]{ g]tfx¿df lzIffsf] cefj /x]sf], lzIffnfO{ lgMz'Ns ug{ ldNg] k|z:t ;Defjgf x'"bfx"'b} ;/sf/n] z'Ns nufpg] sfo{ hf/L /fv]sf]k|lt cfklQ hgfpg'eof] .

g]kfn lzIfs ;+3 ;'v]{tsf cWoIf u]x]Gb|k|;fb bfxfnsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{zfnf uf]i7Ldf ljleGg lhNnfsf lzIfs ;+3–;+u7gsf cWoIf tyf k|ltlglwx¿n] dfcf]jfbLåf/f p7fOg] dfl;s tnaL s/sf] lj/f]w ub}{ To:tf sfo{ tTsfn /f]Sg / lzIfssf] ;'/Iffsf] Uof/]G6L ug{ ;DalGwt kIfnfO{ cfu|x u/]sf lyP . ljsf;sf] ;'?jft s[lifaf6 geO{ lzIffaf6 ul/Pdf b]z ;d'Ggt aGg] wf/0ff;d]t JoQm ul/Psf] lyof] ;f] sfo{zfnf uf]i7L @ lbg;Dd ;~rfng x'g]5 .


c:ktfndf la/fdLs'?jfsf] ljhf]u

lbk]z l3ld/]

;'g;fg jftfj/0f . dgsf s'/f ;f6\g] ;fyLsf] cefj . cf}ifwL uGxfPsf] cJojl:yt sf]7f . Go"gtd ;'ljwfaf6 ;d]t jl~rt hLjg . tgfjk"0f{ cj:yf . /fhwfgL zx/sf c:ktfndf la/fdLs'?jfn] ef]lu/xg'k/]sf] lgolt xf], of] . ;dod} 8fS6/ gcfOlb+bf xf];\ of kmf]xf]/d}nfsf] plrt lj;h{g geOlb+bf xf];\ . o;sf] k|ToIf l;sf/ x'G5g\– s'?jfx¿ .

oxf“sf clwsf+z c:ktfndf la/fdLs'?jfx¿ c:ktfnaf6 kfpg'kg]{ Go"gtd dfgjLo ;'ljwfaf6;d]t jl~rt 5g\ . lr;f] ;dodf lhNnfaf6 cfPsf s'?jfx¿ cfkm"n] NofPsf] Pp6f d08Lsf] e/df /ft sfl6/x]sf kfOG5g\ .

v'§fsf] pkrf/sf nflu lzIf0f c:ktfn dxf/fhu~hdf egf{ ePsf afa' s'g{ a;]sf sfe|]knf~rf]ssf lbnaxfb'/ nfdf c:ktfnn] la/fdL s'?jfsf nflu Joj:yf gu/]sf] atfp“5g\ . pgL c:ktfndf la/fdLsf] eGbf s'?jfsf] cj:yf lrGtfu|:t /xg] u/]sf] cg'ej ;'gfp“5g\ . c:ktfndf kmf]xf]/d}nfsf] plrt Joj:yf gx'"bf, zf}rfnodf oy]i7 kfgL gx'"bf / Go"gtd ;'ljwfaf6 ;d]t jl~rt /xg'kbf{ s'?jfx¿nfO{ dsf{ k/]sf] atfp“5g\ . c:ktfnsf sd{rf/Ln] s'?jfk|lt ug]{ b'Jo{jxf/af6 lrlGtt 5g\ . o;} t kLl8t x'G5g\ la/fdLs'?jfx¿ ToxLdfly klg sd{rf/Lsf] ckx]lnt Jojxf/af6 pgLx¿n] tgfjk"0f{ hLjg latfpg'kb{5 .

la/fdL lbbL s'g{ jL/ c:ktfndf a;]sf /fd]5fksf gjLgafa' l3ld/] c:ktfnsf sd{rf/Lx¿sf] s'?jfx¿k|lt ckx]lnt Jojxf/af6 lbSs 5g\ . hfgsf/L gePsf s'/fx¿ ;f]Wbf klg c:ktfnsf sd{rf/Ln] s'?jfx¿k|lt g/fd|f] Jojxf/ ug]{ u/]sf] pgsf] cg'ej 5 . pgs} s'/fdf ;xdt 5g\ kf6g c:ktfndf bfO s'g{ a;]sf afUn'ªsf tf/fsfGt s"8]n . c:ktfnsf sd{rf/Lx¿n] s'?jfx¿nfO{ /fd|f] Jojxf/ gug]{ u/]sf] cg'ej pgsf] klg 5 . pgL eG5g\– c:ktfnsf sd{rf/L s'?jfnfO{ clk|o Jojxf/ ug]{ ub{5g\ .

c:ktfn Joj:yfkg kIfn] la/fdLsf nflu c:ktfnnfO{ ;'ljwf;DkGg agfp“b} nu] klg s'?jfx¿sf] ;'ljwfnfO{ a]jf:tf ul//x]sf 5g\ . c:ktfnsf] Joj:yfkg kIfn] klg s'?jfnfO{ Jojl:yt kfg{ kxn u/]sf] 5}g . c:ktfnsf] af/]df ;aeGbf a9L hfgsf/ s'?jfx¿ g} x'g] ub{5g\ t/ klg c:ktfnsf] af/]df cWoog–cg';Gwfg u/L l/kf]6{ tof/ kfg]{ s'g} klg lj1x¿ logLx¿;Dd cfO{ g} k'Ub}gg\ . c:ktfnsf af/]df tof/ kfl/Psf k|ltj]bgx¿ xflsdnfO{ ;f]w]/ tof/ ul/g] ePsfn] s'?jfx¿sf] kL8fnfO{ To; k|ltj]bgn] ;d]6\g g;s]sf] pgLx¿n] atfP .

oxf“sf clwsf+z c:ktfndf /fd|f] ;'ljwf lbg] gfddf vf]lnPsf Soflagdf klg d"Nocg';f/sf] plrt ;'ljwf 5}g . aflx/sf] t'ngfdf s]xL a9L ;'ljwf t cjZo g} kfOG5 t/ lt/]sf] d"Nocg';f/sf] ;'ljwf Soflagdf klg 5}g– jL/ c:ktfndf Soflagdf egf{ ePsf] ;nf{xLsf dgf]h d08nn] atfP . Soflag eg]/ a9L k};f lng] u/]sf 5g\ . zf}rfnob]lv x/]s s'/f pxL k|of]u ug'{kb{5, Tolt dfq} xf]Og, Soflagdf ;d]t s'?jfsf nflu Pp6f d08Lsf] ;d]t Joj:yf 5}g– pgn] Soflagsf] jf:tljstfsf] af/]df hfgsf/L lbP .

k|fOe]6df s]xL ;'ljwf

;/sf/L c:ktfnsf] t'ngfdf k|fOe]6 c:ktfnx¿df la/fdLs'?jfx¿sf nflu s]xLxb;Dd ;'ljwf /x]sf] kfOG5 . sf7df8f}+ d]l8sn sn]hdf b'3{6gfdf k/]sf cfºgf] efO s'g{ a;]sf wflbªsf Zofd e08f/L cGoGqsf] t'ngfdf s]xL ;'ljwf kfPsf] atfp“5g\ . o;}u/L aL P08 aL c:ktfndf df]6/;fOsn b'3{6gfdf k/]/ 3fOt] ePsf ;fyL s'g{ a;]sf /d]z sf]O/fnf klg c:ktfnsf] s'?jfk|ltsf] b[li6sf]0faf6 ;Gt'i6 5g\ . s'?jfsf nflu ;a}eGbf dxŒjk"0f{ ;/;kmfO tyf /fd|f] Jojxf/ xf] Tof] kfOPsf] 5, pgn] atfP .

sf7df8f}+ d]l8sn sn]hsf k|aGws 8f= cRo't clwsf/L clxn];Dd la/fdLs'?jfx¿n] s'g} s'/fdf klg ph'/L ug{ gcfPsf] atfp“5g\ . la/fdL s'?jfs} nflu eg]/ c:ktfn xndf vf6sf] Joj:yf ul/lbPsf] / Ps la/fdL s'g{sf nflu @ j6f kf;sf] Joj:yf ul/lbPsf] pgn] hfgsf/L lbP . s'?jfsf] ;'ljwfs} nflu eg]/ c:ktfnn] Soflagsf] ;+Vof a9fpg nfu]sf] / To; Soflagdf lk|mh, dfOqmf]cf]j]g, cf]5\ofgnufotsf s'/fx¿ lglZrt d"No lnP/ ;'ljwf k|bfg ug]{lt/ c:ktfn nfu]sf] clwsf/L atfp“5g\ .

jL/ c:ktfnsf d]l8sn ;'kl/6]G8]G6 8f= dgf]x/nfn l;+x c:ktfn Joj:yfkgn] lbg ;Sg] / ldNg] ;'ljwfaf6 s'?jfx¿nfO{ jl~rt gul/Psf] bfaL u5{g\ . c:ktfnn] s'?jfs} nflu eg]/ ljz]if s]xL gu/]sf] eP klg ;'Tg 7fp“ lbg] u/]sf] 8f= l;+x atfp“5g\ .


Ol~hlgol/ªsf ljBfyL{x¿n] agfP gof“ y|];/

w/fg . ;Lldt ;|f]t / ;fwgaf6} w/fg– % l:yt k"jf{~rn SofDk; Ol~hlgol/ª cWoog ;+:yfgsf ljBfyL{x¿n] ufp“3/df ls;fgx¿sf lglDt cTofjZos aGb} uO/x]sf] …y|];/Ú sf] gof“ gd'gf tof/ kf/]sf 5g\ . SofDk;sf l8Knf]df txdf cWoog/t d]sflgsn t];|f] jif{ bf];|f] v08sf afx| ljBfyL{n] y|];/sf] gof“ :j¿k tof/ kf/]sf 5g\ .

SofDk;sf pkk|fWofks ;f]gfnfn rf}/l;of / k|lzIfs OGb|sfGt emfsf] dfu{lgb]{zgdf ljBfyL{x¿n] tof/ u/]sf] pQm y|]o/ xfn k|rlnt y|];/sf] t'ngfdf xn'sf] / ;:tf] x'g] atfOPsf] 5 .

ljBfyL{x¿n] agfPsf] …y|];/Ú ;lhn} af]s]/ Ps 7fp“af6 csf]{ 7fp“df nfg ;lsg], lah'nL jf k]6«f]n grflxg] / ;fgf] aRrfn] klg o;df hl8t ;fOsnsf] kfO8n rnfP/ sfd ug{ ;lsg] x'"bf ufp“3/sf lglDt lgs} pkof]uL /x]sf] pkk|fWofks rf}/l;ofn] atfpg'eof] .

k|rlnt d]l;gsf] cWoog u/]/ y|];/sf] gd'gf kl/dfh{g ul/Psf] lgdf{0fsfo{df ;+nUg ljBfyL{ /fw]Zofd h}gn] atfP . n]y d]l;gsf] ;xfotfdf o'g]n, l:6«k, Kn]gl;6, g6af]N6, l/s]6 Aofl/ª, r]g, :k|]ls6, ;fOsnsf] kfO8n tyf cGo sjf8L ;fdfgx¿ hDdf kf/]/ lgdf{0f ug{ ;lsg] x'gfn] ;ft xhf/ ?k}of“eGbf a9L nfut gkg]{ ljBfyL{x¿n] atfP .

lgdf{0fsfo{df ;+nUg csf{ ljBfyL{ /f]dL zdf{n] cfjZostfcg';f/ y|];/sf] kf6{k'hf{x¿ km'sfn]/ af]Sg klg ;lsg] atfOg\ . k|lt306f ^) lsnf];Dd wfg tyf ux'" emfg{ ;Sg] Ifdtf /x]sf] ;f] oGq lgdf{0f ug{ !@ ljBfyL{nfO{ b}lgs kf“r 306f v6\bf @) lbg nfu]sf] ljBfyL{ ;Gtf]if k|;fO{+n] atfP .

ufp“3/df k|rlnt y|];/sf lglDt k]6«f]n jf lah'nLaf6 rNg] oGq cfjZos x'g] x'"bf emGeml6nf] x'G5 . ;fy} nfut klg a9L kg]{ / b'3{6gfsf] ;Defjgf klg cTolws x'G5 . t/, ljBfyL{x¿åf/f lgld{t y|];/ ;'/lIft /x]sf] atfOPsf] 5 .

SofDk;sf d]sflgsn ljefusf k|d'v cg' >]i7n] klxnf] k|of; atfp“b} cfufdL lbgdf qmdzM kl/:s[t ub}{ nlug] hfgsf/L lbg'eof] . y|];/ lgdf{0fdf gjLgs'df/ ofbj, lgt]Zj/ ofbj, /fw]Zofd h}g, /fh' /fO{, /f]hL zdf{, /f]zg tfdfª, ;ljg /fO{, ;f]dgfy b'nfn, ljzfnl;+x yfkf, /d]zrGb| lg/f}nf, pd]z ofbj / lj;gaxfb'/ a:g]t ;+nUg lyP .


ef/ts} sf/0f g]kfnL lrof pBf]u ;+s6df k/]sf] 5 M lxdfno sdf{rfo{

lxdfno sdf{rfo{– g]kfnL sf+u|]; Onfdsf ;efklt . b'O{ b;seGbf a9L ;dob]lvsf] Ps5q g]t[Tj o'jf k':tfdf :yfgfGt/0f ug]{ klxnf] o'jfg]tf . v/f] :jefj, efjgfTds / ;x[boL Jojxf/sf sf/0f ;a} k':tfaLr plQs} nf]slk|o . ljrf/eGbf a9L ;a};“u ;fdflhs Jojxf/ ug]{ afgLn] ;efklt sdf{rfo{ c~rnd} rlr{t 5g\ . k~rfotsf] pQ/f4{df Onfd gu/k~rfotsf] k|wfgk~rsf] kbd} /x]/ hgcfGbf]ngsf] kIfdf jsfnt u/]sf sdf{rfo{n] k|hftGqjfbL o'jfk':tfnfO{ k|f]T;flxt ug{ gu/nfO{ d~r agfPsf lyP . pgsf] Tolta]nfsf] ;fxl;s lg0f{ox¿s} k|ltkmn pgL g]kfnL sf+u|];sf] lhNnf g]t[Tj xTofpg ;kmn eP . Jofkf/–jfl0fHo If]qsf] ;d:of;“u lr/kl/lrt sdf{rfo{n] pBf]u jfl0fHo ;+3nfO{ klg nfdf] ;dob]lv g]t[Tj lb+b} cfPsf 5g\ . lrof pBf]usf ljBdfg ;d:of ;dfwfg ug]{ pkfox¿sf] vf]hLdf nfluk/]sf sdf{rfo{;“u b]zfGt/n] u/]sf] s'/fsfgL M

Onfdsf] zflGt;'/Iffsf] l:ylt s:tf] 5 <

s]xL ;docl3;Dd cGo lhNnfx¿sf] t'ngfdf Onfd lhNnf s]xL zfGt lyof] t/ xfn cfP/ o; lhNnfdf klg dfcf]jfbL ultljlw a9]sf] 5 . hah{:tL rGbf c;'Ng], ckx/0f ug]{, xTof ug]{h:tf lqmofsnfk a9]sf] 5 . s]xL lbgcl3 dfq gof“ahf/ uflj;sf xfd|f] kf6L{sf lqmofzLn ;fyLx¿ k'Go e08f/L / v]d l3ld/]sf] lgd{dtfk"j{s xTof ul/Psf] 5 . ;dli6ut ¿kdf eGg'kbf{ dfcf]jfbLsf] dgf]j}1flgs cft+sn] OnfdnfO{ klg af“sL /fv]sf] 5}g .

Onfd t gub]afnLsf nflu rlr{t lhNnf dflgG5, s] 5 gub]afnLsf] Jofkfl/s cj:yf < o;nfO{ klg zflGt;'/Iffsf] ;d:of k/]s} xf]nf <

…cÚ af6 gfdfs/0f ePsf] gub]afnLsf] pTkfbs lhNnfsf] ¿kdf Onfd d'n'se/ k|Voft 5 . cyf]{8S; lrof, cn}+rL, cb'jf, clDn;f] -s"rf]_, cf]ng -b"w_, cfn', csa/] vf];f{gLh:tf j:t'x¿sf] pTkfbg / Jofkf/af6 g} Onfd]sf] hLljsf rn]sf] 5, pGglt ePsf] 5 . t/, clxn] ;fgf ls;fgn] klg cfkm\gf] pTkfbgsf] s]xL lx:;f dfcf]jfbLnfO{ n]eLsf] ¿kdf a'emfpg afWo 5g\ . dWod:t/sf ls;fg, Jofkf/L tyf pBf]uL xhf/f}+, nfvf}+ ?k}of“ rGbf lbg afWo 5g\ . Tolt dfq xf]Og, n]eL ga'emfP dfcf]jfbLsf] aGb'ssf] lgzfgf x'g'k/]sf] 5 / a'emfPsf] cj:yfdf ;'/Iffkmf}hsf] sf/afxLdf kg]{ cj:yf 5 . o;/L clxn] ;j{;fwf/0f bf]xf]/f] df/af6 kLl8t ePsf 5g\ .

lrof pBf]u lg, lghLIf]qdf klg lrof v]tL lj:tf/ ePsf] cj:yfdf pTkfbgdf ;d]t j[l4 ePsf] xf]nf, xfn o;sf] ahf/–cj:yf s:tf] 5 <

Onfd g]kfns} lrofsf] pb\ud:yn xf] . !$) jif{cl3 Onfddf g} lrof /f]k]/ g]kfndf lrof v]tLsf] z'ef/De ul/Psf] xf] . lrof Onfdsf] klxrfg xf] / k|d'v gub]afnL klg . t/, clxn] Onfdsf] lrof v]tL / pBf]u ljifd kl/l:yltaf6 u'lh|/x]sf] 5 . ls;fgn] xl/of] kQLsf] plrt d"No kfPsf 5}gg\ eg] lrofsf pBf]uLn] ahf/ kfpg ;s]sf 5}gg\ . Onfdsf] cyf]{8S; lrof pRr u'0f:t/sf] x'"bfx'"b} klg ahf/sf] cefjdf lrofsf ls;fg / pBf]uL dfq xf]Og ;d:t Onfdjf;L 56k6fO/x]sf 5g\ . To;sf] sf/0f ef/t ;/sf/n] @ jif{cl3 g]kfnaf6 ef/t lgsf;L x'g] lrofdf @% k|ltzt ljnfl;tf s/ nufOlbof] . ;a}sf] k|of;af6 pQm s/ t ef/t ;/sf/n] x6fOlbof] t/ xfn ToxL lrofdf Sjf/]G6fOg r]ssf] axfgfdf lgsf;Lsf nflu ef/tsf] af]8{/df k'u]sf] nf]8]8 lrofsf] :ofDkn lemsL tof/ Nofj 6]:6sf nflu sf]nsftf k7fpg] ul/G5 . pQm Nofj 6]:6sf] l/kf]6{ !%÷@) lbgkl5 dfq cfp“5 . Tolta]nf;Dd Tof] nf]8]8 6«s eG;f/d} /xg'k5{ . ef/t ;/sf/sf] of] k|lqmofn] Pslt/ 6«ssf] ef8f a]xf]g'{k5{ eg] csf]{lt/ lrofsf] u'0f:t/ klg vlRsG5 h;sf sf/0fn] lrofn] plrt d"No kfp“b}g . o;/L ef/t ;/sf/n] Onfdsf lrof pBf]uL / ls;fgnfO{ dsf{df kfg]{ sfd u/]sf] 5 . d ef/tLo /fhb"tfjf; / ef/t ;/sf/nfO{ of] k|lqmof x6fOlbg xflb{s cfu|x ub{5' .

oxf“n] :yfgLo ;/sf/sf] g]t[Tj ul/;Sg'ePsf] 5 / clxn] klg k|d'v bnsf] lhNnfsf] g]t[Tj ul/;Sg'ePsf] 5 . clxn] :yfgLo lgsfosf] dgf]gognfO{ s;/L lng'ePsf] 5 <

x]gf]{;\, g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& ax'bnLo ;+;bLo zf;g Joj:yf / ;+j}wflgs /fhtGqsf] efjgf / dd{ljk/Lt d'n'ssf] ;/sf/sf] u7g / ;~rfng eO/x]sf] 5 . ;+;b\ lj36g ePsf] 5 dlxgfleq lgjf{rg x'g'kg]{ k|fjwfg 5 . lgjf{rg x'g g;s]sf] cj:yfdf ax'bnLo Joj:yf ePsf] d'n'ssf] k|d'v /fhgLlts bnx¿sf] ;xdltdf ;/sf/sf] u7g eO{ zf;g ;~rfng x'g'kb{5 . To;f] gx'g' d'n's / d'n'sjf;Lsf nflu b'ef{Uo xf] . o:tf] cj:yfdf :yfgLo lgsfosf] dgf]gogsf] s'/fsf] rrf{ ug'{knf{ / <

b]zJofkL ¿kdf rln/x]sf] k|ltudglj/f]wL cfGbf]ngdf Onfdsf] e"ldsf s:tf] 5 <

k|d'v % /fhgLlts bnåf/f ;~rflnt cfGbf]ngdf Onfd lhNnf ;lqmotfsf ;fy ;xefuL x'"b} cfPsf] 5 . /fhf / k|d'v /fhgLlts bnx¿aLrsf] ;xdlt g} d'n'ssf] k|d'v cfjZostf xf] . o:tf] ;xdlt x'g g;s]sf] v08df cGo ;+;b\jfbL bnx¿;d]tnfO{ ;xefuL u/fO{ k|ltufdL sbdlj?4sf] ;+o'Qm hgcfGbf]ngnfO{ ;zQm 9+un] cufl8 a9fpg' Ps dfq ljsNk xf] .


k|ltlglw;ef Ao""emfpg] k|of; ls ljsNk l;Wofpg] rfn

sf7df8f}+ . k|ltlglw;ef lj36g ePsf] 8]9 jif{kl5 ;+;b\ k'g:yf{kgf ug{ ldNg] / gldNg] ljifodf tftf] ax; ;'? ePsf] 5 . tTsfnLg k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] @)%( h]7 * ut] dWo/ftdf crfgs k|ltlglw;ef lj36g u/]kl5 d'n'sdf pTkGg ePsf] ;+s6nfO{ c;f]h !* sf] /fhfsf] k|ltufdL sbdn] dnhn u/]kl5 clxn] ;+ljwfg;Ddt lgsf;sf] vf]hL ;'? ePsf] 5 .

oltv]/ k|wfgGofofwLz;lxt ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLzx¿sf] ljz]if Ohnf;n] k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf ug]{÷gug]{ ljifodf Goflos ;lqmotf b]vfPkl5 jt{dfg ;+s6df]rgsf ljifodf ePsf] ax;nfO{ yk pmhf{ lbPsf] xf] . b]pjf ;/sf/n] u/]sf] k|ltlglw;ef lj36gnfO{ ;jf]{Rrn] @)%( ;fpg @! ut] ;b/ u/]kl5 clxn] ;+j}wflgs Joj:yf, ;+j}wflgs /fhtGq / hgcfGbf]ngsf] pknlAwsf ¿kdf cfPsf] ;+ljwfg g} w/f;foL aGg k'u]sf] xf] . d'n'snfO{ o:tf] ;+s6k"0f{ l:yltaf6 hf]ufpg ;+ljwfgcg'¿ksf] af6f]sf] vf]hL eO/x]sf] a]nf ;jf]{Rrsf] Goflos ;lqmotfn] eg] cfzfsf] ;~rf/ u/]sf] 5 .

k|wfgGofofwLz s]bf/gfy pkfWofo;lxt ;jf]{Rrsf !! GofofwLzn] ;fpg @! sf] cfkm\gf] k'/fgf] km};nfdf k'glj{rf/ ug{ Goflos ;lqmotf b]vfPkl5 ;+ljwfgleqaf6} ;d:of ;dfwfg x'g] s'/fdf /fhgLlts / a'l4hLjL cfzfjfbL b]lvPsf 5g\ .

^ dlxgfleq gof“ lgjf{rg u/fpg] ;t{df tTsfnLg b]pjf ;/sf/n] k|ltlglw;ef lj36g u/]sf] lyof] . ^ dlxgfleq gof“ lgjf{rg u/fpg] ;t{df ax'dtsf] lgjf{lrt k|wfgdGqLnfO{ k|ltlglw;ef lj36g ug{ clwsf/ /x]sf] ;jf]{Rrn] ;fpg @! ut] 7x/ u/]sf] lyof] . t/, Tof] cjlwdf gof“ lgjf{rg x'g ;s]g . ^ dlxgfeGbf a9L ;do;Dd k|ltlglw;efljxLg klg x'g ;+ljwfgn] lb+b}g . o:tf dxŒjk"0f{ ;+j}wflgs k|Zgx¿ sfg'gljb\x¿n] p7fpg yfn]kl5 ;jf]{Rrsf !! hgf GofofwLzn] k|ltlglw;ef lj36g;DaGwL ;fpg @! sf] km};nfdf k'glj{rf/ ug{ Goflos ;lqmotf b]vfPsf 5g\ .

ax'dtsf] k|wfgdGqLnfO{ k|ltlglw;ef lj36g u/L gof“ lgjf{rg u/fpg] clwsf/ /x]sf] JofVof ub}{ ;jf]{Rrsf !! hgf GofofwLzsf] Ohnf;n] Psdtn] ;fpg @! ut] km};nf ;'gfPsf] lyof] . Toltv]/ ^ dlxgfleq gof“ lgjf{rg eOxfN5 eGg] Goflos cg'dfg lyof] . t/, lgwf{l/t ;dodf lgjf{rg x'g ;s]g . lgjf{rg u/fpg] ;t{ pNn+3g ePkl5 a]nfot, dn]l;ofnufotsf d'n'sdf Toxf“sf] k|ltlglw;ef :jtM Ao'"em]sf k|;:t pbfx/0fx¿ 5g\ .

;+j}wflgs ;+s6 ulxl/P/ uPsf] cj:yfdf Gofokflnsfsf] bfloTj dxŒjk"0f{ x'G5 . oltv]/ ;j{bnLo ;/sf/ ag] klg, k|wfgdGqLsf] l;kmfl/;df ;+;b\ k'g:yf{kgf eP klg ;+ljwfgljk/Lt x'g] lgisif{ lgsflnPsf] 5 .

k|wfgdGqLn] ;+ljwfgsf] s'g Joj:yfnfO{ 6]s]/ k|ltlglw;ef k'g:yf{kgfsf] l;kmfl/; ug]{ eGg] :ki6 5}g . jt{dfg ;/sf/nfO{ gof“ lgjf{rgsf] 3f]if0ff u/L hgfb]z lng] clwsf/ klg 5}g . o:tf] cj:yfdf Goflos ;lqmotfaf6} k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf x'g'kg]{ cj:yf Pslt/ 5 eg] csf]{tkm{ b]znfO{ c;+j}wflgs lqmofsnfk / b'3{6gfaf6 hf]ufpg'kg]{ bfloTj klg ;jf]{Rrsf] sf“wdf cfOk'u]sf] 5 . oxL sf/0fn] x'g ;S5 ;+;b\ lj36g ug]{ k|wfgdGqLsf] clwsf/sf] ljifodf jsfnt ug]{ jl/i7 clwjQmf u0f]z/fh zdf{nufotsfn] ;+j}wflgs sfg'gljb\x¿ ;jf]{Rr cbfntn] clxn]sf] cj;/nfO{ ;b'kof]u ug'{kg]{ wf/0ff /fVg yfn]sf 5g\ .

x'g klg ;jf]{Rr cbfntsf ;fd' d'n'snfO{ ;xL lbzftkm{ n}hfg] ultnf] cj;/ oxL xf] . k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf ePdf ;+;bLo zlQmx¿ Ps x'g]x'g\ . To;kl5 dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfgsf nflu gof“ 9f]sfx¿ v'Ng]5 . o;sf/0f ;jf]{Rr cbfntsf] Goflos ;lqmotf ;sf/fTds ePsf] ljZn]if0f ug{ yflnPsf] 5 .

;fpg @! ut] k|ltlglw;ef lj36g;DaGwL d'2fsf] km};nfdf ;xefuL ePsf tLghgf GofofwLzn] cjsfz kfO;s]sf 5g\ . km};nf k'glj{rf/ ubf{ klxnf h'g GofofwLzsf] Ohnf;n] km};nf ;'gfof] ToxL Ohnf;n] cfkm\gf] lg0f{o x]g]{ u5{ . t/, o;k6s !! hgfdWo] rf/hgf gof“ GofofwLz ylkP/ a]~r u7g ePsf] 5 .

;+;b\ k'g:yf{kgf;DaGwL d'2fsf] km};nf k'glj{rf/ ug{ k|wfgGofofwLz pkfWoo, ;jf]{Rrsf GofofwLzx¿ uf]ljGbaxfb'/ >]i7, xl/k|;fb zdf{, s[i0fs'df/ adf{, xl/ZrGb|k|;fb pkfWofo, e}/jk|;fb nD;fn, lbnLks'df/ kf}8]n, uf]kfnk|;fb vqL, s]bf/k|;fb lu/L, rGb|k|;fb k/fh'nL / dLgaxfb'/ /fofdfemL /x]sf] a]Gr u7g ul/Psf] 5 .

km};nfdf ;xefuL tTsfnLg k|wfgGofofwLz s]zjk|;fb pkfWofo, GofofwLz s[i0fh+u /fodfemL / c/ljGb|gfy cof{nn] cjsfz lnPsf] / GofofwLz e}/j nD;fn ;DklQ Goflos hf“ra'em cfof]udf x'g'x'GYof] . clxn]sf] a]Grdf gof“ GofofwLz nD;fn, lu/L, k/fh'nL / /fodfemL ylkg'ePsf] 5 .

laxLaf/ ;jf]{Rr cbfntn] ;+;b\ k'g:yf{kgf;DaGwL cfkm\gf] k'/fgf] km};nf k'glj{rf/ ug{ a]Gr u7g u/]kl5 cfb]z klg u/]sf] 5 . ;fpg @! df ePsf] km};nf, Toltv]/sf sfg'g Joj;foLx¿sf] ax; gf]6 / ldl;n lemsfpg] cfb]z cbfntn] u/]sf] 5 . a]Grdf rf/hgf gof“ GofofwLz ylkPkl5 lj:t[t cWoogsf nflu pQm cfb]z ul/Psf] cbfntn] hgfPsf] 5 .

km};nf k'glj{rf/;DaGwL csf]{ ;'g'jfO slxn] ul/g]5– cbfntn] v'nfPsf] 5}g . pQm Ohnf;df /x]sf GofofwLzdWo] k|wfgGofofwLz s]bf/gfy pkfWofo df3 & ut] / GofofwLz uf]kfn vqLn] k'; d;fGtdf cjsfz kfp“b} x'g'x'G5 . pxf“x¿sf] cjsfz x'g'cl3 ;fpg @! sf] km};nfdfly k'glj{rf/ ePg eg] k'gM csf]{ a]Gr u7g ug'{kg]{ x'G5 .

k|ltlglw;efn] ;jf]{Rr cbfntaf6 k'ghL{jg kfPdf p;sf] cfo' cfufdL @)^) ;fn r}q ;dfGt;Dd dfq x'g]5 . cufj} lj36g ePsf]df afx]s k|ltlglw;efsf] sfo{sfn kf“r jif{sf] x'g] Joj:yf ;+ljwfgn] u/]sf] 5 . @)%^ ;fn j}zfvdf ePsf] cfdlgjf{rgkl5 ag]sf] k|ltlglw;ef cfufdL r}q d;fGtdf kf“r jif{sf] x'g] x'"bf / To;kl5 lgjf{rgdf hfg'kg]{ afWotf clxn] klg 5 . ;jf]{Rrn] r}q d;fGt;Dd klg pQm d'2f 6'+uf] nufPg eg] k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf;DaGwL ljjfbsf] cf}lrTo ;dfKt x'G5 .

k|ltlglw;ef lj36gb]lv c;f]h !* sf] zfxL sbd;Dd / To;kl5 eP–u/]sf c;+j}wflgs lqmofsnfkn] /fh;+:yfsf] cfnf]rgf klg a9]/ uPsf] 5 . o;k6s k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf ePdf /fhfnfO{ h;–ckh; lbg] sfo{ klg aGb x'G5 . ;jf]{Rrsf] Goflos km};nfaf6 xfp; :yfkgf ePdf /fhf ;w}+sf nflu ljjfbd'Qm klg x'g]5g\ . o;k6s ;+;b\ k'g:yf{kgf ePdf r}qdf lgjf{rgsf] 3f]if0ff ul/g'k5{ . r'gfj 3f]if0ff eof] t/ lgjf{rg x'g ;s]g eg] klg /fhfsf] sbdnfO{ k|ltudg eGg kfOg] 5}g .

b]pjfn] k|ltlglw;ef lj36g u/]kl5 g]kfnL sf+u|];sf %(, hgdf]rf{sf rf/ u/L k|ltlglw;efsf tTsfnLg ;f+;b, clwjQmf w|'j sf]O/fnf / pk]Gb|gGbg ltldlN;gfn] ;jf]{Rrdf l/6 bfo/ u/]sf lyP . tL l/6nfO{ ;jf]{Rrn] ;fpg @! df vf/]h ul/lbof] . To;kl5 c;f]h !$, @)%( df ;fpg @! sf] km};nf ;Rofpg cbfntdf lgj]bg btf{ ePsf] lyof] . ;jf]{Rrdf pQm lgj]bg btf{ ePsf] $ lbgkl5 b]pjfnfO{ /fhfn] x6fPsf lyP .

c;f]h !$ df btf{ ePsf] lgj]bgdf ^ dlxgfleq lgjf{rg gePsfn] k|ltlglw;ef k'g:yf{kgf x'g'kg]{ bfaL ul/Psf] 5 . h'g ljifonfO{ cbfntn] :jLsf/ u/L Goflos ;lqmotf ;'? u/]sf] xf] .


sf]O/fnfsf] r'gf}lt

sf7df8f}+ . k|ltudglj?4 ;8sdf cf]ln{Psf] kf6L{ g]kfnL sf+u|];n] s]xL lbgleq} ;zQm 9+usf] cfGbf]ng ;'? ug]{ ;+s]t lbPsf] 5 . cGo rf/ ;+;b\jfbL bnx¿nfO{ ;fy lnO{ cfGbf]ngdf plqPsf] ;ft dlxgfkZrft\ ^% lhNnfsf] e|d0f u/L sf7df8f}+ kmls{g'ePsf kf6L{;efklt Pj+ cfGbf]ngsf sdf08/ lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] pQm ;+s]t lbg'ePsf] xf] .

b]zel/sf kf6L{–sfo{stf{, a'l4hLjL / cfdhgtfn] cfkm";“u k|ltudglj?4sf] ;+3if{ g} k|hftGqsf] /Iff ug]{ clGtd ljsNk /x]sf] ljrf/ JoQm u/]sf] ;efklt sf]O/fnfn] hfgsf/L u/fpg'eof] . zlgaf/ kf6L{ sfof{nodf cfof]lht sf7df8f}+ / nlntk'/ lhNnfsf kf6L{ sfo{stf{x¿sf] e]nfnfO{ ;Daf]wg ub}{ ;efklt sf]O/fnfn] klxnf] k|fyldstf ;+ljwfgsf] lqmofzLntf ePsf] / To;kl5 dfcf]jfbLnfO{ d"n wf/df Nofpg] s'/f cfpg] atfpg'eof] . ;a}sf] d]nldnfkaf6 dfq} zflGt :yfkgf x'g] klg pxf“n] atfpg'eof] . o;cl3 dWodf~rnsf b; lhNnfsf kf6L{ kbflwsf/Lx¿sf] e]nfdf ;efkltn] ;f] s'/fsf] hfgsf/L u/fp“b} ca /fhfn] b]Vg] / ;'Gg] u/L cfGbf]ng rsf{p“b} lg0ff{os ¿kdf n}hfg] atfpg'eof] . /fhfåf/f dgf]gLt k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkfsf] cfkm\g} kf6L{n] /fhLgfdf dfu]kl5 pTkGg kl/l:yltsf] Pdfn], /fk|kf / b]pjf sf+u|];n] kmfObf p7fpg nfluk/]sf] clxn]sf] ;dodf sf+u|]; ;efklt sf]O/fnfn] eg] s]xL lbgd} dxflwj]zg jf dxf;ldltsf] a}7s klg af]nfpg] / cfGbf]ngnfO{ klg rsf{pg] atfpg'eof] . o;af6 cGo kf6L{x¿n] cj;/jfbL rl/q b]vfO/x]s} a]nf sf+u|]; eg] kf6L{leqsf] cfGtl/s ;'wf/ / ;+u7g ;'b[9 ub}{ k|hftGqsf] kIfdf 8]u grNg] b]lvPsf] 5 .

o;}aLr sf+u|]; sfo{stf{x¿af6 ca sf+u|]; ;+j}wflgs /fhtGqsf] klg kIfkftL x'g'x'"b}g eGg] cfjfh p7\g yfn]sf] 5 . ut laxLaf/ ;DkGg afudtL c~rnsf lhNnfx¿sf kf6L{ sfo{stf{x¿sf] e]nfdf pQm s'/f p7]kl5 ;efklt sf]O/fnf /fhf cfkm}+n] /fhtGqsf] cf}lrTo ;dfKt ul//x]sfn] gcflQg cfu|x ug'{eof] . o;cufl8 g} /fhfn] ljb]zL s"6gLlt1x¿nfO{ klg em'SofPsfn] …PS;kf]hÚ eO;s]sf atfp“b} cfpg'ePsf sf]O/fnfn] …/fhfdf cem} klg 3d08 5 eg] hgtfsf dfem uP/ sf+u|]; / /fhtGq tf}lnpm" sf] ux|f}+ /x]5Ú egL r'gf}tL lbg'eof] . lgjf{rgnfO{ klg cfGbf]ngsf] ¿kdf pkof]u ug]{ atfpg'ePsf ;efklt sf]O/fnfsf] of] egfOaf6 pxf“n] /fhfnfO{ hgdt ;+u|x ug]{ r'gf}tL lbg'ePsf] 5 . e|i6frf/sf] gfddf cfGbf]ng k|efljt x'g] u/L kf6L{ / k|hftGqlj?4 yflnPsf] s'–k|rf/nfO{ hjfkm lb+b} pxf“n] cfkm" e|i6frf/Lsf] ;fydf g/x]sf] atfp“b} ;f“Rr} e|i6frf/ lgd"{n ug]{ xf] eg] hgcfGbf]ngnfO{ k|efljt gug]{ u/L lgikIf 5fglag ug{ cfx\jfg ug'{eof] . kf6L{x¿nfO{ e|i6frf/L ;fljt ug]{ v]n c;kmn ePkl5 k|ltufdL zlQmx¿n] bnx¿nfO{ ;Qfsf] df]x b]vfO{ /ge'Nndf kfg]{ /0fgLlt clVtof/ ul//x]sf a]nf sf+u|];sf] of] ;lqmotf / ;efkltsf]af6 hgcfGbf]ngnfO{ s;}n] 5]Sg g;Sg] :ki6 ePsf] 5 .


;db[li6sf k|aGw lgb]{zs j]kQf

sf7df8f}+ . kqsf/ lu/ºtf/ / ckx/0fsf] qmd al9/x]sf] ;dodf sf7df8f}+af6 k|sflzt x'g] …;db[li6Ú dfl;ssf k|aGw–lgb]{zs efOsfhL l3ld/] ut a'waf/b]lv a]kQf ePsf 5g\ . sfof{nosf] sfdsf] l;nl;nfdf gof“afg]Zj/af6 af!^k $)(& gDa/sf] df]6/;fOsndf sflndf6Ltkm{ uPsf l3ld/] To;} a]nfb]lv df]6/;fOsn;d]t a]kQf ePsf] pgL ;+nUg klqsf ;db[li6n] k|]; lj1lKt hf/L u/L hgfPsf] 5 .

;db[li6sf cg';f/ l3ld/]nfO{ ;fbf kf]zfssf ;'/IffsdL{n] ckx/0f u/L a]kQf kf/]sf] xf] . lj1lKtdf kqsfl/tf k]zfdf ;+nUg JolQmnfO{ lagfsf/0f ckx/0f u/L u}/sfg'gL y'gfdf /flvPsf]df b'Mv JoQm ub}{ pgsf] vf]htnf; u/L jf:tljs l:ylt ;fj{hlgs ug{ tyf l/xf u/fpg kxn ul/lbg kqsf/, dfgj clwsf/jfbL, ;'/Iff lgsfo dfgj clwsf/ ;]n, a[l4hLjL ju{ / gful/s ;dfh;“u cfu|x ul/Psf] 5 . o;}u/L /Tggu/ gu/kflnsf–! lrtjg 3/ ePsf l3ld/]sL kTgL kDkmf l3ld/]n] klg Ps k|]; lj1lKt hf/L u/L cfºgf kltsf] l:ylt ;fj{hlgs ug{÷u/fpg Pj+ l/xf ug{÷u/fpg clkn ug'{ePsf] 5 . To;}u/L kqsf/ dxf;+3 lhNnf zfvf sf7df8f}+sf ;ekflt xl/ nD;fnn] klg Ps k|]; lj1lKtdfkm{t\ l3ld/]sf] l:ylt ;fj{hlgs ug{ / cljnDa l/xf ug{ cg'/f]w ug'{ePsf] 5 .


bLknfO{ gf/fo0fuf]kfn ;Ddfg

sf7df8f}+ . rlr{t ufos Pj+ ;+uLtsf/ bLk >]i7nfO{ o; jif{sf] :j/;d|f6 ;+uLt k'/:sf/af6 ;Ddflgt ul/Psf] 5 . :juL{o :j/;d|f6 gf/fo0fuf]kfn u'jf{rfo{sf] :d[lt lbj;sf] cj;/df pxf“s} lgjf; …uLtu+ufÚ df cfof]lht Ps sfo{qmdaLr >]i7nfO{ !) xhf/ /flzsf] pQm k'/:sf/ k|bfg ul/of] .

jl/i7 ;+uLtsf/ lzjz+s/ dfgGw/sf] k|d'v cfltYotfdf ;DkGg pQm sfo{qmddf uLtsf/ r]tg sfsL{, 8f= ljZjDe/ Kofs'/]n, gu]Gb| yfkf n]vs tyf jfBjfbs lk6/ h]= sfy{sn] bLk >]i7sf uLtn] dg 5'g] Pj+ >]i7 gf/fo0fuf]kfnkl5 bf];|f] :yfgsf ufos–;+uLtsf/ ePsf] rrf{ ug'{ePsf] lyof] . uLtn]vg, ;+uLt, ufog tLg} ljwfdf ;zQm dflgg'x'g] bLk >]i7n] sfo{qmddf uLt klg k|:t't ug'{ePsf] lyof] . >]i7 of] k'/:sf/ kfpg] ;ftf}+ ;|i6f x'g'x'G5 . sfo{qmdsf] ;efkltTj sf]ifsf cWoIf Pj+ gf/fo0fuf]kfnsL kTgL k]dnf u'jf{rfo{sf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] .


sd{rf/LnfO{ ufp“ kms{g dfcf]jfbLsf] cfx\jfg

bf]nvf . dfcf]jfbL 8/sf sf/0f u|fdL0f If]qdf ;/sf/L pkl:ylt z"Go eO/x]sf] a]nf dfcf]jfbLx¿n] uflj; ;lrjx¿ / s[lif e]6g/L cflb If]q;“u ;DalGwt ;/sf/L sd{rf/Lx¿nfO{ ufp“df cfP/ sfd ug{ cfx\jfg u/]sf 5g\ .

k'/fgf] ;Qfsf] sd{rf/L eP klg uflj; ;lrjnufotsf ;/sf/L sd{rf/Lx¿n] hgtfsf] k};faf6 tna vfO/x]sf 5g\, To;}n] pgLx¿ ufp“df cfP/ sfd ug'{k5{, To;df xfd|f] s'g} /f]stf]s /xg] 5}g– g]skf dfcf]jfbL bf]nvf lhNnf ;+u7g ;ldltsf ;lrj gjLgn] b]zfGt/;“u atfP .

olb pgLx¿ ufp“df cfP/ sfd ub}{gg\ eg] pgLx¿dfly sf/afxL ul/g]5, pgLx¿sf] sfd eg]sf] hgtfsf] ;]jf ug'{ xf] / hgtfsf] sfddf dfcf]jfbLn] cj/f]w ub}{g– ;lrj gjLgn] eg] .

t/, To:tf sd{rf/Lx¿n] dfcf]jfbLlj?4 ;'/fsL ug]{ sfd u/] eg] To:tfnfO{ g5f]l8g] klg pgn] atfP . xfdL uflj; ;lrjnufot ;a}nfO{ ufp“df cfP/ hgtfsf] sfd lgw{Ss;“u ug{ cfx\jfg u5f}{+ . ufp“df cfpg g;Sg]n] hflu/af6 /fhLgfdf u/]/ 3/ uP x'G5 t/ hgtfsf] sfd ug]{ axfgfdf xfd|flj?4 ;'/fsL u5{g\ eg] To:tfnfO{ rflx+ xfdL 5f]8\g ;Sb}gf}+– gjLgn] atfP .

clxn] uflj; ;lrjx¿ dfcf]jfbL 8/sf sf/0f ufp“ ghf“bf gful/stf, ljleGg lsl;dsf l;kmfl/;x¿ / ljsf; lgdf{0fsf sfd sl/a–sl/a 7Kk ePsf 5g\ eg] s[lif e]6g/L cflb If]qsf ;/sf/L sd{rf/Lx¿ ufp“ ghf“bf s[ifsx¿ df/df kl//x]sf 5g\ .

uflj; ;lrjx¿ eg] dfcf]jfbLn] gful/stfsf] l;kmfl/;nufot cGo l;kmfl/;x¿ lbg /f]s nufpg] u/]sf], uflj;;“u rGbf dfu ug]{ u/]sf] cflb sf/0fn] ufp“df hfg ;Sg] l:ylt g/x]sf] atfp“5g\ . t/, dfcf]jfbL g]tfx¿ eg] To:tf s'/fx¿ c:jLsf/ u5{g\ . :jfefljs ¿kdf xfdL pgLx¿sf] sfdsf] lgu/fgL u5f}{+ t/ hgtfn] ;]jf kfpg] s'/fdf xfd|f]tkm{af6 s'g} lsl;dsf] /f]stf]s /x"b}g– dfcf]jfbL g]tfx¿ eG5g\ .

lhNnf ljsf; ;ldlt bf]nvfsf :yfgLo ljsf; clwsf/L g/]zk|;fb 9sfn s]xL uflj; ;lrjx¿ ufp“df a;]sf eP klg w]/} uflj; ;lrj dfcf]jfbL 8/sf sf/0f lgoldt ufp“ hfg g;s]sf] :jLsf/ ug'{x'"b} dfcf]jfbLn] sfddf cj/f]w ub}{gg\ eg] ;lrjx¿n] ufp“df g} a;]/ sfd ug]{ atfpg'x'G5 . lhlj;sf] gLlt eg]sf] ;lrjx¿nfO{ ufp“df g} /fv]/ sfd nufpg] xf], olb pgLx¿n] s]xL ub}{gg\ eg] ;lrjx¿ ufp“ hfG5g\ . :yfgLo ljsf; clwsf/L 9sfnsf cg';f/ sfd ug{ cK7]/f] ePkl5 s]xL uflj; ;lrjx¿n] /fhLgfdf;d]t lbO;s]sf 5g\ / s]xL ;lrjx¿ /fhLgfdf lbg] dgl:yltdf /x]sf 5g\ .

Ps gu/kflnsf / %! uflj; /x]sf] bf]nvfdf clxn] clwsf+z uflj;df :yfgLo lgsfosf] sfd 7Kk ePsf] 5 .


klxnf] kfgf | dgf]/~hg | cy{tGq | ;Dkfblso . cg'ej÷cGtjftf{ | ljrf/÷laZn]if0f | v]ns'b | k|ltls|of


Send your comments and letters to the editor at deshantar@mail.com.np
2003  Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1 4257671. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on DESHANTAR may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US   ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES BACK TO THE TOP