mainlogo2.jpg (11011 bytes)

deshanterlogo.jpg (4784 bytes)


sf7df08f}+, kmfNu'0f !! @)%(

ljljw


lgliqmo shf{sf] hf]lvd

g]kfnsf] a}lsË If]qdf a9\b} uPsf] lgliqmo shf{ lgs} 8/nfUbf] cj:yfdf k'u]sf] atfOG5 . jfl0fHo a}+sn] k|jflxt u/]sf] s"n shf{df em08} Ps ltxfO shf{ lgliqmo cyf{t\ 8'Ag nfu]sf] cj:yfdf k'u]sf] 5 .

s]Gb|Lo a}+ssf clwsf/Lx¿sf cg';f/ xfd|f] lgliqmo shf{sf] cg'kft blIf0f–k"jL{ Pl;ofnL d'n'sx¿df cfly{s ;+s6 cfpg] ;do Toxf" b]vfk/]sf] :t/tkm{ cled'v x'"b}5 . cGt/f{li6«o d'b|f sf]ifn] k|sflzt u/]sf] Building Strong Banks through surveillance and Reform gfds k':tsdf pNn]v eP cg';f/ blIf0fk"jL{ Pl;ofdf cfly{s ;+s6 cfp"bf dn]l;ofsf a}+sx¿sf] lglZqmo shf{ hDdf !( k|ltzt dfq lyof] . hals g]kfnsf jfl0fHo a}+sx¿sf] lgliqmo shf{sf] cg'kft ltgn] u/]sf] s"n shf{ nufgLsf] @* k|ltzt gfl3;s]sf] 5 . d'n'sdf cfly{s ;+s6 b]vfkbf{ yfOn}08df o:tf] shf{sf] c+z $* k|ltzt / O08f]g]l;ofdf em08} cfwf $( k|ltzt k'u]sf] lyof] .

t/ ljsl;t d'n'sx¿df lgliqmo shf{ ljsf;zLn d'n'sx¿sf] eGbf lgs} tNnf]:t/df /x] klg Toxf" cfly{s ;+s6 b]vfk/]sf] 5 . ;+o'Qm /fHo cd]l/sfdf jrt / shf{ ;+s6 b]vf kbf{ Toxf" lgliqmo shf{sf] c+z s"n shf{sf] hDdf $ k|ltzt lyof] . gj]{, :jL8]g, 8]gdfs{, xNof08nufotsf gl8{s d'n'sx¿df Toxf" cfly{s ;+s6 b]vfkbf{ o:tf] shf{ s"n shf{sf] hDdf !) k|ltzt dfq k'u]sf] lyof] . Pl;ofsf ljsl;t d'n's sf]l/of / hfkfgdf o:tf] shf{ / k|ltzt k'Ubf ljQLo ;d:ofx¿ b]vfk/]sf lyP . o'/f]k / cd]l/sfsf d'n'sdf ;fdfGofj:yfdf o:tf] shf{ Hofb} Go"g x'g] ub{5 .

lgliqmo shf{ s'rqm

a}+s ljz]ifdf lgliqmo shf{sf] c+z a9]kl5, To;sf] gp7\g] ;f"jf Aofhsf] Ifltaf6 a}+snfO{ hf]ufpg a}+ssf] gfkmfaf6 /sd ;fg'{kb{5 . gfkmf 36]kl5 a}+sn] cfkm\gf c+zLof/nfO{ lbg] d'gfkmf 36\5 . a}+ssf] z]o/ d"Nodf x|f; cfp"5 . ;fj{hlgs ¿kdf a}+ssf] 5lj lu/]kl5 o;k|lt lgIf]kstf{sf] ljZjf; klg x/fp"5 . lsgls lgliqmo shf{sf] a9\bf] cg'kftn] a}+ssf ;+rfnsx¿sf] cbIftf k|blz{t ub{5 . hyfefjL nufgL ug]{ a}+sn] cfkm\g} jrt klg 8'afOb]nf eGg] eo JolQm–JolQmdf ;[hgf ub{5 . oyfy{df a}+ssf] lgIf]kstf{b]lv a}+saf6 sf/f]af/ ug]{x¿ ;d]t t;{G5g\ . sf/f]af/sf] cfotg 36\b} uPkl5 a+}s cf]/fnf] nfUg' :jefljs x'ghfG5 . /fli6«o jfl0fHo a}+s / g]kfn a}+s lnld6]8n] o;sf] /fd|f] pbfx/0f k|:t't ul//x]sf 5g\ . c¿ jfl0fHo a}+s klg oxL l:yltdf k'u]sf eP xfdLn] klg blIf0fk"jL{ Pl;ofsf] ;+s6 ;fdgf ug{ klg ;SYof}+ .

d'n'ssf a}+sx¿df lgliqmo shf{ a9\of] eg] s:tf] c;/ k5{ t < ;a} a}+sx¿nfO{ 8'Ag lbP/ cfly{s ultljlw z"Go cj:yfdf ;/sf/ a:g ;Sb}g . p;n] cfkm" hdfgLdf a;]/ afx\o C0f OGh]S6 ug{ klg ;S5 . /, cfkm}+n] nufpg klg ;S5 . To:tf] cj:yfdf lgliqmo x'gk'u]sf] jf gp7\g] jf 8'Ag] 7flgPsf] C0f ;/sf/n] ;sf5{ . ;/sf/n] a}+sx¿sf] C0f lsGg kg]{ cj:yf cfp"5 . oxL sfd ug{sf nflu xfdL sxf" klg ;DklQ ;dfof]hg sDkgL :yfkgf ug]{ tof/L e}/x]sf] 5 . h;sf] d'Vo sfd a}+s jf ljQLo ;+:yfx¿n] k|jflxt u/]sf] C0f ;dodf p7\g ;s]g eg] To;af6 ltgLx¿nfO{ kg]{ c;/af6 hf]ufpg pQm sDkgLn] C0fLsf] lwtf] lnG5 . To;nfO{ ;'qmL–laqmL u5{ . C0fL;"u p7fp"5 .

o:tf] C0f lsGg] k|lqmofdf ;DalGwt lgsfo jf /fHon] l;w} gub k|jflxt ug'{kb{5 . h;sf sf/0f ahf/df d'b|f k|jfx a9L x'ghfG5 .

pkef]Qmfsf] pkef]u z}nL a9\5 . ljb]zL pTkfbgsf] pkef]u a9\bf ljb]zL d'b|fsf] dfu a9\5 . ljb]zL ljlgdo ;l~rlt 36\5 . Jofkf/ 3f6f a9\g hfG5 . To;nfO{ sd ug{ d'b|f cjd"Nog ug{'kg]{ cj:yf x'gcfp"5 .

xfd|f] kL8f

s]Gb|Lo tYof+s ljefun] d+;L/ dlxgfdf ;fj{hlgs u/]sf] tYof+s cg';f/ cf=j= @)%*÷%( df g]kfnsf] s"n u|fx:y pTkfbg $ ;o @) ca{ @^ s/f]8 @) nfv 5 . ut kmfu'g;Dd v'b ltg{ af"sL j}b]lzs C0f @ ;o & ca{ %% s/f]8 ^ nfv k'u]sf] lyof] / @)%* kmfu'g;Dddf cfGtl/s C0f ^( ca{ $# s/f]8 (^ nfv k'u]sf] 5 . cyf{t\ s"n C0f Psjif{ cufj} @ ;o &^ ca{ && s/f]8 !% nfv k'u]sf] 5 . ca o;df jfl0fHo a}+s If]qsf] lgliqmo shf{ klg ;/sf/n] ;sf/]/ a}lsË If]q ;'wf/ u5{ jf C0f lnP/ ;'wf/ k|of; yfN5 eGg] dfGg] xf] eg] ¿= @* ca{ ( s/f]8 *& nfv ylkg hfG5 . cyf{t\ # ;o $ ca{ *& s/f]8 @ nfv t C0f g} x'gk'Ug] /x]5 . of] s"n u|fx:y pTkfbgsf] &@ k|ltzt eGbf a9L x'g cfp"5 . cem o;df g]kfn cf}Bf]lus ljsf; lgud -Pg=cfO{=8L=;L=_ / ljsf; a}+sx¿sf] lgliqmo shf{, ljut ! jif{df a9]sf] cfGtl/s / afx\o C0f hf]8\g] xf] eg] g]kfnsf] s"n u|fx:y pTkfbgsf] Ps ltxfOeGbf w]/} a9L x'ghfG5 . ;f"Rr}, clxn] g]kfn C0f ltg{;Sg] Ifdtf gePsf]n] C0f lbg of]Uo d'n'ssf] ;"lrdf ;d]t gkg{ ;S5 .

of] s'/f cnUu} xf] ls g]kfndf cfpg;Sg] ;DefJo ljQLo ;+s6nfO{ dWogh/df /fVb} / låkIfLo / ax'kIfLo bftfx¿nfO{ pbf/tfk"j{s ;3fpg] l:ylt ;[hgf ug{ ljZj a}+sn] g]kfnnfO{ ;xfotf ;"lrsf] Go"g:t/af6 cfwf/:t/df :t/f]Gglt ul/lbPsf] 5 . h;sf nflu ljZj a}+sn] ;3fp"b} cfPsf] / k|d'v ;/f]sf/ /fVb} cfPsf] ljQLo If]q ;'wf/ sfo{qmdsf] k|ult d'Vo cfwf/ dflgPsf] lyof] . ;do ;'xfp"bf] s]Gb|Lo a}+s, g]kfn /fi6« a}+s, P]gsf] sfof{Gjog, ljQLo If]q ;'zf;gsf nflu cfjZos cGt/f{li6«o dfGotf / :t/ cg'¿ksf P]g sfg'g, lgod / lgb]{lzsfx¿sf] th'{df / sfof{Gjog, cfly{s cj:yf lau|b}+ w/fzfoL aGg uPsf b'O{ 7"nf jfl0fHo a}+sx¿ /fli6«o jfl0fHo a}+s / g]kfn a}+s lnld6]8sf] Joj:yfkg s/f/df lbg] h:tf sfo{n] g]kfnnfO{ ljZj a}+ssf] w]/} C0f kfpg of]Uo:t/df p7fpg] OR5fnfO{ d"t{ ¿k lbg ;3fPsf] lyof] . ljZj a}+ssf] C0f k|jfx dfkb08 cg';f/ a}+sn] Go"gtxdf /x]sf d'n'snfO{ )–!% s/f]8;Dd jflif{s C0f k|jfx ug{ ;S5 eg] cfwf/e"t txdf /x]sfnfO{ @% b]lv #) s/f]8 cd]l/sL 8n/ k|bfg ug{ ;S5 . t/, ljZj a}+ssf] :t/ j[l4n] lghL nufgLstf{, ax'/f{li6«o nufgLstf{sf] ljZjf; a9fpg'sf ;fy} ljsf; ;fem]bf/x¿sf] låkIfLo jf ax'kIfLo C0f nufgLnfO{ ;'lglZrt u/fpg w]/} d2t k'¥ofp"5 .

lgliqmo shf{ lgoGq0fsf pkfo

cGt/f{li6«o d'b|f sf]ifsf] Building storony banks through surreillance & resolution gfds k':tsdf pNn]v ePcg';f/ a}+s jf ljQLo ;+:yfx¿n] cfkm\gf] lglZqmo shf{ a9]/ ;+:yf 6f6 klN6g'af6 hf]ufpg rfx] eg] ;S5g\ klg . o;sf nflu k|ydtM ltgn] pko'Qm shf{ juL{s/0f k|0ffnL nfu" ug'{k5{ / JolQmut 7"nf shf{x¿ k|jfx ug'{ cufj} ltgnfO{ cnu–cnu ljZn]if0f klg ug'{k5{ . h:tf] rfn' / :yflkt gub k|jfxsf] cfwf/df C0fLsf] ;du| ljQLo cj:yf / ;|f]tsf] hfgsf/L lng], e'QmfgL Ifdtf x]g]{, C0fLsf] shf{ Oltxf; x]g]{, p;sf] rl/q x]]g]{, shf{sf] p2]Zo x]g]{, shf{sf] e'QmfgL x'g] csf]{ j}slNks ;|f]t h:tf] hdfgt l56f] x]/]/ shf{ k|jfx ug]{ xf] eg] o:tf] cj:yf cfp"b}g .

lj1x¿n] C0fnfO{ juL{s/0f ug{ klg 5'6\ofPsf 5g\ . cd]l/sL dfkb08 cg';f/ C0fnfO{ :t/Lo, ljz]if hlgt, sd;n, z+sf:kb / gf]S;fgL u/L kf"r txdf juL{s[t ul/G5 . :t/Lo C0fdf To:tf] C0fnfO{ lnOG5 h'g C0fLsf ;du| ljQLo cj:yf /fd|f] 5 . ;|f]t 5, gub k|jfx kof{Kt 5, ljutsf] ;fv lu/]sf] 5}g / /fd|f] rl/q 5 . h;sf] shf{sf] p2]Zo :ki6 5 / k'gM e'QmfgLsf] csf]{ ;|f]t klg 5 . ljz]if C0fdf To:tf sdhf]/ shf{ kb{5 . olb ;dodf ;RofOPg eg] a}+ssf] ;DklQ xflg x'gk'U5 . tL sfo{x¿ h;sf] /fd|f];"u ;'k/Lj]If0f x'g;s]sf] 5}g . C0f ;Demf}tf cw'/f] cw'/f] 5, / lwtf]af6 klg C0f c;'n pk/ ug{ sl7g 5 . sd;n shf{df To:tf C0fLn] lnPsf] shf{ bl/G5 . h;sf] ltg]{ Ifdtf lglZrt 5}g . z+sf:kbdf ltgnfO{ lnOG5, h;af6 k"/f C0f r'Qmf x'g]df k|Zg 5, t/ o;nfO{ gf]S;fg} eGg ;lsb}+g . lsgls clnslt C0f yk]/, sDkgL ufe]/, sDkgL vf/]h u/]/ klg C0f r'Qmf ug]{ cfzf eg] x'G5 . gf]S;fg} eg]/ To:tf]nfO{ hgfOG5 h;sf] c;'n pk/ ;Dej 5}g / ;'b"/ eljiodf yf]/} dfq p7\g ;S5 .

ljz]if hlgt, sd;n, z+sf:kb / gf]S;fg h:tf lgliqmo shf{nfO{ s;/L kl/eflift / juL{s[t ug]{ k|foMh;f] d'n'sn] cf–cfkm\g} dfkb08 tof/ kf/]sf 5g\ . w]/}h;f]n] efsf gf3]sf] # dlxgf;Dd ljz]if hlgt, ^ dlxgf;Dd sd;n, !@ dlxgf;Dd z+sf:kb / a9L gf3]kl5 gf]S;fgLdf btf{ u/]sf] kfOG5 . t/, ljsl;t dflgPsf u|'k ckm !) sf] ;d"xn] eg] ;f"jf Aofh, e'QmfgL gePsf] Aofh, k'"hLs/0f ul/Psf] shf{nfO{ lgliqmo shf{ dfGg] u/]sf] 5 . lsgls h'g shf{n] kfs]sf] Aofh ltg{ ;s]g, To;sf] Aofh} yk]/ d"nwg a9fPkl5sf] 7"nf] /sd To;n] r'Qmf ug]{ ;Defjgf emg\ emg\ sdhf]/ x'"b} hfG5 . lgliqmo shf{af6 cfkm\gf] ;+:yfnfO{ klg kf/ nfpg / /fi6«df ljQLo ;+s6 cfpgaf6 arfpg ljz]if hlgtdf !) k|ltzt, sd;ndf !) b]lv %) k|ltzt, z+sf:kbdf @) b]lv ztk|ltzt / gf]S;fgLdf ztk|ltzt shf{ gf]S;fg /sd 5'6\ofpg klg Joj:yf ug]{ ul/Psf] 5 . g]kfn /fi6« a}+sn] klg cGt/f{li6«o:t/sf oL dfkb08 ckgfO/x]sf] 5, t/ jiff}{+b]lv r'lnPsf lgliqmo shf{n] Nofpg] ;d:of eg] t'¿Gt} lg/fs/0f x'g] cj:yf 5}g . g]kfnsf jfl0fHo a}+sx¿n] b]znfO{ ;+s6lt/ n}hfg] eo cem} ;dfKt ePsf] 5}g .

;+:yf s'n shf{ lgl:qmo k|ltzt

shf{

g]kfn a}+s lnld6]8

@!)$*=!

&$%(=)#

#%

/fli6«o afl0fHo a}+s

@&))$=$

!@()@=&

$*

gljn a}+s

*!&^=%

!$&!

!*

:6\of088{ rf6{8{ a}+s

%&()=!

#**

&

g]kfn O08f]:j]h a}+s

@$#!=$

%!&

@@

lxdfnog a}+s

(!&^=(

!(^(

@@

g]kfn P;jLcfO{ a}+s

$!&^=#

%$!

!#

g]kfn a+unfb]z a}+s

&#$&=$

($%

!#

Pe/]i6 a}+s

#))^=^

@)%

&

a}+s ckm sf7df8f}"

$#@&=@

%$@

!#

g]kfn a}+s ckm l;nf]g

@(@^

%!%

!*

PgcfO{;L a}+s

@^!&=*

@!)

*

n'lDagL a}+s

!&(#=@

#(!

@@

df5fk'5«] a}+s

$((=*

$#

(

s'df/L a}+s

@^%=!

)

)

s"n

!))%*^=*

@*)(*=&#

@*

a}+lsª ;+s6 cfOkbf{ lgl:qmo shf{sf] cg'kft

b]z

s"n shf{sf k|ltzt

O08f]g]lzof

$(

yfONof08

$*

dn]l;of

!(

sf]l/of

*

gl8{s b]z

!)

cd]l/sf

$

hfkfg

*

;fdfGo cj:yfdf lgl:qmo shf{

Sofg8f

!=(@

8]gdfs{

)=!(

k|mfG;

)=@^

O6nL

!=(!

:k]g

!=&*

a]nfot

$=^@

g]kfn

@*


;LPgcfO{, ;LcfO{cfO{ ;DaGw lj:tf/

g]kfnsf pBf]u ;d"xsf] k|ltlglwTj ug]{ nIo;lxt /fli6«o:t/sf] k|ltlglwd"ns ;+u7gsf] ¿kdf btf{ ePsf] !) dlxgfleq} g]kfn pBf]u kl/;+3 -;LPgcfO{_n] ;fs{ If]qsf pBf]u—jfl0fHo ;+:yfx¿;"u ;DaGw lj:tf/ u/]sf] 5 .

;LPgcfO{n] hgfPcg';f/ oxL kmfu'g & ut] g]kfn pBf]u kl/;+3 / ef/t pBf]u kl/;+3aLr låkIfLo Jofkfl/s ;DaGw / ;xof]usf] ;dembf/Lkqdf x:tfIf/ ePsf] 5 . ef/t pBf]u kl/;+3
-;LcfO{cfO{_ ef/tsf] pBf]u If]qsf] k|ltli7t ;+:yf dflgG5 . o;;"usf] ;DaGw lj:tf/af6 cfkm\gf] Ifdtf clej[l4 eO{ kl/;+3nfO{ a9L ;|f]t—;fwgk"0f{ / j}rfl/s ¿kn] ;DkGg agfpg d2t k'Ug] ljrf/ ;LPgcfO{sf cWoIf ljgf]bs'df/ rf}w/Ln] JoQm ug'{ePsf] 5 .

kf"r xhf/eGbf a9L k|efjsf/L ;+:yf ;b:o /x]sf] ;LcfO{cfO{sf] pkl:ylt ef/tel/ 5 . ef/tsf pBf]u / pBf]ukltx¿nfO{ ;]jf k'¥ofpg] w]/} d'n'sx¿df cfkm\gf] sfof{no vf]n]sf] klg 5 . ef/t / ljb]zdf o;n] k|efjsf/L ¿kdf P8ef]s];L ug]{ u/]sf] 5 . klxn] g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3;"u ;Demf}tf g} u/]/ cfkm\gf] 8]S; :yfkgf u/L sfd ub}{ cfPsf] ;LPgcfO{n] ef/t;"usf] jfl0fHo ;lGwnfO{ g]kfn d}qL agfpg ;g\ !((^ df ;lqmo e"ldsf v]n]sf] klg lyof] .

;LcfO{cfO{;"usf] ;dembf/Ln] ef/tLo nufgLstf{nfO{ g]kfn leœofpg ;xof]u ldNg] cfzf ;LPgcfO{sf kbflwsf/Lx¿n] lnPsf 5g\ . o;;DaGwL hfgsf/L lbg ut cfOtaf/ cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf ;LPgcfO{sf cWoIf ljgf]b rf}w/Ln] eGg'eof], æof] ;DaGwn] g]kfndf ljb]zL nufgL cfslif{t ug{, ef/tdf g]kfnL lgof{t a9fpg / pmhf{ If]qsf] ljsf;df b]vf k/]sf uf"7fx¿ km'sfpg w]/} ;3fp k'Ug] 5 .

;LPgcfO{n] o:t} vfnsf] ;Demf}tf dfr{df a+unfb]zsf] d]6«f]kf]ln6g r]Da/ ckm sd;{ P08 O08i6«L, l;nf]g r]Da/ ckm sd;{;"u klg ug]{ ePsf] 5 . 5f]6f] cjlwd} ;LPgcfO{n] Joj;flos ¿kn] ;~rflnt / Jojl:yt x'g] ;lrjfno u7g ug'{sf ;fy} k|ltli7t pBf]u Jofkfl/s If]qsf k|d'v sfo{sf/L clws[tx¿sf] d~r, o'jf pBdLx¿sf] d~r u7g ul/;s]sf] 5 . o;n] ¿U0f pBf]ux¿sf] k'gM:yfkgfnfO{ cf}Bf]lus ¿U0ftf Joj:yfkg k|f¿k tof/ kfl/;s]sf] 5 .

t/ cfkm"n] p7fg u/]sf] ljifox¿df ;DalGwt If]qn] rf;f] gb]vfPsf]df kl/;+3sf kbflwsf/Lx¿ lvGg eg] 5g\ . kl/;+3sf cWoIf rf}w/Ln] k|]; lj1lKtdf eGg'ePsf] 5, æxfdLn] cfly{s / df}lb|s If]q;DaGwL k'gM;+/rgf, ;'wf/ / sf/f]jf/ nfutnfO{ lgoGq0f ug{ / 36fpg, O08li6«on nfOkm nfOg, Jojxfl/s cf}Bf]lus gLlt, ¿U0f pBf]u Joj:yfkg gLlt / k|lqmof, cfos/ P]g ;+zf]wg, lgof{t s/ x6fpg, s/ k'gM;+/rgf cflb OToflbaf/] ;'emfj;lxt ljleGg dGqfno, ljefu / d~rdf d'2fx¿ p7fPsf lyof}" t/ oL d'2fx¿ s;}sf] rf;f]sf] ljifo ePgg\ .Æ

ljut & jif{b]lv rn]sf] lx+;fTds cfGbf]ngnfO{ cfGbf]ngsf/L zlQmn] o'4lj/fd u/L ;'/lIft cjt/0f u/fpg u/]sf] kxnnfO{ ;LPgcfO{n] ;sf/fTds ¿kdf lnPsf] 5 . o;n] cf]/fnf] nfUb} u/]sf] cy{tGqnfO{ x|f;f]Gd'v x'g /f]s]sf] 5 . o'4lj/fd kl5 pBf]u If]q / /fli6«o cy{tGqdf ;sf/fTds ;'wf/sf nIf0fx¿ b]vf k/]sf] atfp"b} kl/;+3 eGb5, æt/ o'4lj/fd eg]sf] Ifl0fs ;d:of ;dfwfg dfq xf] . o;/L ;'w|b} uPsf] cy{tGqnfO{ lg/Gt/tf lbg tyf lbuf] / bl/nf] agfpg :yfoL zflGt rflxG5 . h;sf] nflu k|:tfljt zflGt jftf{ ;kmn x'g'kb{5 .Æ


sf7df8f}"af6 l;w} SjfnfnDk'/

g]kfnsf nflu j}b]lzs /f]huf/sf] s]Gb|sf] ¿kdf lrlgPsf] dn]l;ofdf hfg ca g]kfnLn] c¿ d'n's pqg' gkg]{ ePsf] 5 . cfufdL r}q !( ut] -tbg';f/ clk|n @, @))#_b]lv stf/ Po/j]hn] sf7df8f}"b]lv l;w} SjfnfnDk'/df xjfO{;]jf ;~rfng ug]{ ePsf] 5 .

stf/ Po/j]hsf :yfgLo hL=P;=P= h]lgy 6«feN;sf k|jGw lgb]{zs Pj+ g]kfn Pzf]l;o;g ckm 6«fen Ph]G6\;sf cWoIf ho b]jfgn] æPo/j]hsf Po/j;x¿n] xKtfsf] rf/k6s sf7df8f}"–SjfnfnDk'/ p8fg ug]{5g\ . j}b]lzs /f]huf/Ldf dn]l;of hfg] / kms{g] g]kfnLx¿ xfd|f u|fxs t x'g\ g}, To;dfly sf7df8f}"—SjfnfnDk'/ p8fgn] b'O{ ko{6sLo d'n'sx¿nfO{ hf]8\g]5 . slt dn]l;ognfO{ g]kfnn] tfG5 / slt g]kfnL dn]l;of e|d0fdf lg:sG5g\, tL ;a} xfd|f ;+efJo u|fxs x'g]5g\Æ, k|jGw lgb]{zs b]jfgn] eGg'eof] .

g]kfn / dn]l;ofsf gful/s jfx]s t];|f] b]zaf6 dn]l;of cfPsf ko{6snfO{ g]kfn Nofpg / g]kfn cfPsf ko{6snfO{ ;Dej eP Pp6} Kofs]hdf geP csf]{ k6s Pssf] d'n'sdf tfGg ;d]t of] l;wf p8fg kmnbfoL x'g]5 . stf/ Po/j]hn] @ ;o $% l;6 ;+Vof ePsf Po/j; #)), ^)) / ! ;o $% l;6 ;+Vof ePsf #@) ;]l/hsf ljdfgn] sf7df8f}"–SjfnfnDk'/ p8fg eg]{5g\ . stf/ Po/j]hn] bf]xfaf6 l;w} SjfnfnDk'/ p8fg eb}{ cfPsf] 5 . ca sf7df8f}" eP/ SjfnfnDk'/ hfg] csf]{ cfsif{s Kofs]h o;n] cfkm\gf u|fxsnfO{ lbg]5 . o;n] SjfnfnDk'/af6} hfstf{ p8fg ug]{5 . SjfnfnDk'/ ca stf/ Po/j]hsf] ;j :6]zg x'g] ePsf] 5 . o;n] SjfnfnDk'/af6 j]Olhª, 6f]lsof] / l;8\gL p8fg ug]{ tof/L klg ul//x]sf] 5 .

;fs{ If]qsf dfn] -dflNbE;_, sf]nDaf] ->Ln+sf_, lqj]bg, sf]rL, x}b/fjfb, d'DaO{ -ef/t_, s/f"rL -kfls:tfg_, 9fsf -j+unfb]z_ df stf/sf] bf]xfaf6 l;wf p8fg eP klg k"jL{ Pl;ofsf] dn]l;ofdf l;wf p8fg sf7df8f}+af6 x'g] ePsf]n] cGo b]zaf6 SjfnfnDk'/ hfg] ko{6s klg g]kfn eP/ hfg] df}sf kfpg] 5g\ .

clxn] dn]l;of sfd ug{ hfg] / uP/ kms{g] g]kfnLsf] rfknfO{ b[li6ut u/L zfxL g]kfn jfo';]jf lgudn] klg SjfnfnDk'/ p8fg ug]{ tof/L ug{ nfu]sf] 5 . o; ;DGwdf k|jGw lgb]{zs b]jfg eGg'x'G5, æxfdLn] sf]8 ;]o/ ug]{ k|:tfj /fv]sf 5f}" . o;f] ubf{ b'j}nfO{ kmfObf x'G5 . t/, an lgudsf] sf]6{df 5 .Æ clxn] ljZjJofkL ko{6g ahf/df dGbL cfPsf] / 7"nf7"nf Po/nfOgx¿ klg Psfk;df ufleg] k|lqmofdf /x]sf]n] o:tf] ;fem]bf/Ln] vr{ 36fP/ b'j}nfO{ gfkmf a9fpg d2t ub{5 . t/, PSnf PSn} ahf/ vf]Hg] / ;Dk"0f{ ;~rfng lz/f]ef/ jxg ug{ vf]Hg] xf] eg] dx"uf] kg{ hfG5 . stf/ Po/j]hn] bf]xf—sf7df8f}+ b}lgs p8fg ug]{ u/]sf] 5 . cS6f]j/;Dd t o;n] b}lgs !! p8fg;d]t ub}{ cfPsf] lyof] . t/, Toltv]/ df};dn] ;fy glbPsf]n] w]/} p8fg 9fsftkm{ n}hfg k/]kl5 o;n] b}lgs Ps p8fg ub}{ cfPsf] 5 .


8fS6/ ;f‘asf] gLlt, 8fS6/n] dfg]gg\

pHjn sf]O/fnf

sf7df8f}+ . >L % sf] ;/sf/n] gLlt t agfp"5 t/ To;sf] k|efjsf/L sfof{Gjog eg] ug{ ;Sb}g eGg] s'/f :jf:Yo dGqfnon] g]kfn clw/fHoleqsf] lrlsT;sx¿n] ;]jf k|bfg u/]jfkt\ lng kfpg] sG;n6]zg lkm / pgLx¿n] ;]jf ;'ljwfx¿sf] af/]df agfOPsf] lgod Pp6f pbfx/0f ag]sf] 5 .

:jf:Yo dGqfnon] ;a} hgtfn] ;a} 7fp"df pkrf/ ug{ kfpmg\ / ;a} lSnlgs / gl;{ª xf]ddf 8fS6/x¿sf] sG;n6]zg lkm Ps} ¿kdf xf];\ eg]/ gLlt g Nofof], t/ To; gLlt s'g} klg 7fp"df /fd|/L nfu" x'g ;s]g . :jf:Yo dGqfnon] agfPsf] gLltdf 8fS6/x¿n] lng] ;]jf z'Ns ;a}n] b]lvg] 7fp"df 6f":g'kg]{ eg]/ pNn]v ul/Psf] 5 t/ s'g} klg lSnlgs / gl;{ª xf]dn] 6f";]sf 5}gg\ . o;/L 8fS6/x¿sf] ;]jf z'Nssf] af/]df ;a}n] b]lvg] 7fp"df 6f":g'k5{ eGg] s'/f cfkm"nfO{ yfxf gePsf] s'/f ldt]/L c:ktfnsf Ps sd{rf/L atfp"5g\ .

hgtfsf] :jf:Yosf] o:tf] ;Dj]bgzLn cj:yfdf klg 8fS6/x¿n] cf–cfkm\gf] ;]jf z'Ns cf–cfkm}+n] tf]s]sf 5g\ . ;a} lSnlgs / gl;{ª xf]ddf Ps} lsl;dsf] lkm kfOb}+g . sf7df8f}+ kf]lnlSnlgs afg]Zj/df k|To]s 8fS6/n] ;]jf z'Ns ¿= @))÷– lng] u/]sf s'/f ;+rfns uf]kfn sfsL{ atfpg'x'G5 eg] csf{ 3§]s'nf]df lSnlgs rnfP/ a;]sf cflzif x]Ny s]o/ ;]G6/sf nIdL cf]emf eg] ;/hgn] ¿= #))÷– lng] / s]; hl6n ePdf ¿= $))÷– b]lv %))÷– ;Dd lng] u/]sf] / 8fS6/x¿n] lSnlgs x]/]/ k};f lng] atfpg'x'G5 .

Ps k6s hf"r u/L la/fdL ;f]xL /f]usf] ;f]wk'5 / yk hfgsf/L tyf k/LIf0f l/kf]6{x¿ b]vfpg cfp"bf !) lbg;Dd lgMz'Ns ;]jf lbg'kg]{ / ;f]xL la/fdLnfO{ ;f]xL /f]usf] ;DaGwdf ^ xKtf;Dd ;'¿ z'Nssf] %) k|ltzt dfq lng kfpg] :jf:Yo dGqfnosf] gLltdf eP tfklg lSnlgs tyf gl;{ª xf]dn] Ps xKtf;Dd dfq lgMz'Ns ;]jf pknAw u/fPsf 5g\ eg] To;kl5 cfpg] la/fdLnfO{ k"/} z'Ns lnOg] s'/f ;+rfns cf]emf atfpg'x'G5 .

of] gLlt ;a} lSnlgs / gl;{ª xf]dn] z'Ns 36fpg eg]/ NofPsf] s'/f :jf:Yo dGqfnosf dxfzfvf k|d'v 8f= a]g'axfb'/ sfsL{ atfpg'x'G5 . t/, klxn]sf] z'Nsdf s'g} kl/jt{g gul/Psf] s'/f sf7df8f}+ kf]lnlSnlgssf ;+rfns uf]kfn sfsL{ atfpg'x'G5 .

ptf :jf:Yo dGqfnon] eg] xr'jf kf/fn] of] gLlt NofPsf] b]lvG5 . o;nfO{ k|efjsf/L ¿kn] ;+rfng ug{ s'g} klg sbd rfn]sf] 5}g . o; gLlt w]/} 5nkmn u/]/ nfu" u/] klg To;sf] df]lg6l/ª eg] dGqfnon] ug{ g;s]sf] s'/f dxfzfvf k|d'v 8f= sfsL{ atfpg'x'G5 .

o; gLltsf] sfof{Gjog ePsf] 5 ls 5}g / gug]{nfO{ s:tf] lsl;dsf] sf/jfxL ug]{ eGg] cfwf/ klg dGqfnon] lgdf{0f ug{ ;s]sf] 5}g . æo; gLltsf] kfngf gug]{nfO{ xfdLn] sfg'gL ¿kdf s]xL sf/jfxL ug{ ;Sb}gf}+Æ, 8f= sfsL{ atfpg'x'G5 .

x/]s lrlsT;sn] Ps jif{df slDtdf ^) hgf ul/a gof" la/fdL vf;u/L dlxnf, afnaflnsf / h]i7 gful/snfO{ k|fyldstf lbO{ lgMz'Ns k/fdz{ ;]jf pknAw u/fpg'kg]{ s'/f o; gLltdf pNn]v eP tfklg o;sf] /]s8{ g s'g} lSnlgs, gl;{ª xf]dn] /fv]sf 5g\ g t 8fS6/n] g} . xfdLn] ul/a la/fdLx¿nfO{ lbPsf] pkrf/sf] s'g} klg /]s8{ /fv]sf 5}gf}+ . cGgk"0f{ gl;{ª xf]dsf Ps sd{rf/Ln] b]zfGt/nfO{ atfP . ;a} 8fS6/n] o:tf] lsl;dsf] ;]jf lbP/ /]s8{ /fv]sf 5g\ ls 5}gg\ eGg] s'/f dGqfnon] clw/fHosf ;a} 8fS6/x¿;"u ;f]wk'5 u/]/ sf/jfxL ug{ ;S5 t eGg] k|Zgdf 8f= a]g'axfb'/ sfsL{ cfkm}+ ljZjf; ug{ ;Sg'x'Gg .

hgtf g} cgle1

dGqfnon] hgtfsf nflu eg]/ gLlt t Nofof], t/ sf7df8f}+s} clwsf+z hgtf o; ;DaGwdf cgle1 5g\ . o:tf] lsl;dsf] gLlt cfpg nfu]sf] 5 eg]/ t ;'g]sf lyof}+, t/ nfu" g} eO;Sof] eg]/ rflx+ yfxf gkfPsf] s'/f clwjQmf s[i0f kf]v/]n atfpg'x'G5 . pxf" eGg'x'G5, æg t s'g} lSnlgs / gl;{ª xf]ddf 8fS6/sf] lkm eg]/ 6f"l;Psf] 5 g t :jf:Yo dGqfnon] o;;DaGwL hfgsf/L lbg] s'g} sfo{qmd ;+rfng u/]sf] 5, xfdL hgtfn] s;/L yfxf kfpg] <Æ pxf" k|Zg ug{'x'G5 . Pp6f lzlIft JolQmnfO{ t yfxf 5}g eg] clzlIft Pjd\ ul/a hgtf s;/L pkrf/ ug{ hfG5g\ t ;f]em} cg'dfg ug{ ;lsG5 . dGqfnon] hgtfnfO{ o; ;DaGwdf hfgsf/L / ;r]t u/fpg] vfnsf sfo{qmd ;+rfng ug{ g;s]sf] s'/f 8f= sfsL{ :jLsfg'{x'G5 .

:jf:YodGqLs} k"j{ sfo{qmd

:jo+ 8f= pk]Gb| b]jsf]6f dGqL x'g'eGbf cufl8 sfd ug]{ ldt]/L gl;{ª xf]ddf o; gLltsf] nfu" x'g;s]sf] 5}g eg] cGo gl;{ª xf]d / lSnlgsdf s;/L nfu" x'G5 < klxn] pxf"n] Go'/f];DaGwL pkrf/ ug'{x'GYof] eg] clxn] pxf"sf] 7fp"df 8f= uf]kfn zdf{n] pkrf/ ;]jf lbO/xg'ePsf] 5 . o; gLlt;DaGwL Toxf"sf sd{rf/Lx¿ g} cgle1 5g\ .

o; gLlt @)%(÷(÷! b]lv nfu" u/] tfklg o;sf] sfof{Gjog # dlxgf;Dddf klg gx'g' hgtfsf] :jf:Yok|lt >L % sf] ;/sf/ ;Dj]bgzLn gePsf] b]lvG5 .

Eof6 / ;]jf z'Nsjfkt\ gl;{ª xf]d, lSnlgs cflbn] lng] /sd afx]s lrlsT;sn] a9Ldf lng kfpg] /sd ¿=

;d"x s

Pd=aL=aL=P;= jf ;f] ;/xsf] d]l8sn sfplG;ndf btf{jfnf lrlsT;s

! @ #

gof" # jif{sf] cg'ej k|fKt % jif{sf] cg'ej k|fKt

¿= &% ¿ !)) ¿ !@%

;d"x v

Pd=aL=aL=P;= jf ;f] ;/x u/L :gftsf]Q/ l8Knf]df k|fKt

! @ #

gof" % jif{sf] cg'ej k|fKt !) jif{ jf ;f] eGbf dflysf] cg'ej k|fKt

¿= !%) ¿= !&% ¿= @))

;d"x u

;d"x ‘s’ sf] of]Uotf / :gftsf]Q/ -l8u|L_

! @ #

gof" % jif{sf] cg'ej !) jif{ jf ;f] eGbf

dflysf] cg'ej k|fKt

¿= !&% ¿= @)) ¿= @@%

;d"x 3

:gftsf]Q/ kl5 ljz]if1tf xfl;n u/]sf]

! @ #

gof" %–!) jif{sf] cg'ej !) jif{ jf ;f] eGbf

dflysf] cg'ej k|fKt

¿= @@% ¿= @%) ¿= @&%


rd{/f]usf] ;d:of pkTosfdf

k|bLk kf]v/]n

sf7df8f}+ . cg'xf/df b]vfk/]sf bfu, 808Lkmf]/x¿nfO{ x6fP/ d'xf/nfO{ cfsif{s agfpg] p2]Zon] k|of]u ul/b}+ cfOPsf ;f}Gbo{ k|zfwgx¿sf] k|of]un] clwsf+z o'jfo'jtLx¿sf] r]x/fdf rds cfpg'sf] ;§f pN6} sfnf wAafx¿ b]vfkg{ yfn]sf 5g\ .

5fnf/f]u ljz]if1 8f= lbg]z ljgf]b kf]v/]nsf cg';f/ bfu, 8fa/, sNn]/f]u, 808Lkmf]/, b'aL, rf"of, sf]7L h:tf /f]un] ;tfpg nfu]kl5 dflg;x¿n] Pp6f bfusf] cf}iflw csf]{df nufp"bf emg\ uDeL/ ;d:of pTkGg x'gyfn]sf 5g\ . 5fnf;DaGwL x/]s k|sf/sf /f]ux¿ a9L lau|g uPdf, ;dodf pkrf/ gu/fPdf kl5 8/nfUbf] /f]usf] ¿kdf b]vfkg{ ;S5 . vf;u/L tLn sf]7Lx¿df a9L 3fd k/]df 5fnfsf] SofG;/ x'g] ;Defjgf x'G5 . To:t} k'/fgfvfnsf 3fpx¿ alNemPdf Melanoma, Basalcellcar Cinoma / Squamouscell Carcinonca h:tf SofG;/ nfUg] u5{ . h;n] ubf{ /f]uL a9Ldf Ps jif{ eGbf af"Rg ;Sb}g . 5fnfsf] SofG;/ klg d'6', kmf]S;f] hlQsf] hl6n x'g] u5{ . vf;u/L cf;]{lgs hGo kbfy{ ePsf vfBfGg, cf}iflw, kfgL vf"bf a9L of] /f]u nfUg] u/]sf] 5 . dflg;x¿df 5fnfsf] /f]u j[l4 x'gdf kfgLsf] cf;]{lgs klg lhDd]jf/ 7flgPsf] 5 . pkTosf aflx/ t/fO{sf] kfgLdf klg of] tTj b]vfk/]sf]n] 5fnfsf] SofG;/ x'g] eo ;j{q km}lnPsf] 5 .

clxn] 5fnfsf] ;d:of ufp"df a:g]x¿df eGbf ;x/df a:g]x¿df a9L b]vfk/]sf] 5 . Pp6} 8fS6/n] kf"r÷;ftj6f c:ktfnsf /f]uL x]g'{kg]{ cj:yf 5 . g]kfndf clxn];Dd 5fnf/f]u ljz]if1x¿ #% hgf dfq 5g\ . h;df klg Pd=8L= u/]sf t & hgf dfq 5g\ eg] @% hgf eGbf a9L 8fS6/x¿ pkTosf nufot d"n ;x/x¿df dfq s]lGb|t 5g\ .

clwsf+z o'jso'jtLx¿n] 8fS6/L ;Nnfx a]u/ cf}iflw nufp"bf / vf"bf g} of] ;d:of 68\sf/f] ¿kdf b]vfk/]sf] lrlsT;sx¿sf] 7x/ 5 . ;fdfGotof xdf]{gsf] sf/0fn] Pp6f pd]/ ;d"xdf 8G8Lkmf]/ cfpg] u5{ / kl5 To;} hfG5 . vfgkfgdf Wofg lbg] xf] eg] cf}iflw gnufP klg /fd|/L wf]OkvfnL u/]/} of] 7Ls kfg{ ;lsG5 . t/ tLg rf/ jif{b]lv 808Lkmf]/n] ;tfp"b} cfPsL wflbªsL @! jifL{of ;ljgf tfdfË a'waf/ l6lrª g} k'lug\ / 8fS6/sf] ;Nnfxdf cf}iflw nufpg] jfrf af]s]/ kmls{Og\ . pgn] 8fS6/nfO{ elgg\, ækm]o/ PG8 nEnL nufot ahf/df kfOg] w]/} cf}iflw nufP", t/ 7Ls ePg . s] ubf{ x'G5 lgsf] kfl/lbg' k¥of] 8fS6/ ;fx]a †Æ t/ pgsf] 808Lkmf]/ / ltn sf]7L lalu|P/ SofG;/ x'gnfu]sf] /x]5 . 8fS6/n] pgL lgSngf ;fy b]zfGt/nfO{ eg] . æa8f w]/} af7f] eP/ sfn lgDTofO{ 5 lar/Ln] †Æ t/ pgL lgsf] x'g] cfzdf g} v'zL;fy Toxf"af6 # ah]/ !% ldg]6df lglSnPsL lyOg\ .

rfof", kf]tf], 808Lkmf]/, bfu, kf08'/f]u, sf]7Lx¿ g} vf;u/L ;f}Gbo{tfsf b'Zdg x'"b} cfPsf 5g\ . s;}nfO{ t o:tf] rfof", kf]tf] olt w]/} / uf9f ¿kdf cfp"5 ls p;nfO{ s'¿k g} agfP/ 5f8\5 .

rfof", kf]tf], kf08'/f]un] k|foMh;f] h'g;'s} pd]/sf JolQmx¿nfO{ klg ;tfpg] u/]sf] 5 . h:tf];'s} jftfj/0f / :yfgdf a:g] tyf h'g;'s} k];f c"ufn]sf JolQmx¿nfO{ klg o:tf ;d:ofn] q:t agfp"b} u/]sf] 8f= kf]v/]n atfpg'x'G5 . o:tf ;d:ofx¿ ufnf, gfs, cf"vLef}+dfly, lgwf/df ljz]ifu/L cfpg] u/]sf] kfOG5 . w]/} k|sf/sf rfof", kf]tf]x¿ ;'¿df xNsf ¿kdf b]vfkg]{ u/]sf eP klg kl5 uf9f x'"b} ;Dk"0f{ efudf km}lnP/ cGttM cb\e"t /f]usf] ¿kdf ;d]t b]vfkg]{ ub{5g\ . 5fnfdf cfpg] rfof", kf]tf] / bfux¿ ;a} Ps}vfn] gx'g] / s;}nfO{ Psk|sf/sf] ;d:ofn] ;tfpg] u/]sf] 5 eg] s;}nfO{ cs{}n] .

clxn];Dd 68\sf/f] ¿kdf b]vfk/]sf o:tf rd{/f]ux¿df xNsf sfnf] kf]tf], uf9f sfnf] kf]tf], km';|f] glrnfpg] bfu, km';|f] lrnfpg] bfu, 3fp, vl6/f tyf 808Lkmf]/sf bfu, yf]Knf], yf]Knf]sf ¿kdf b]lvg] bfu, /ftf] bfu, sf6]sf] vt, cf"vfsf] vfN6f]df b]lvg] sfnf]kgf, 5fnf km'n]sf] bfu, lr/f lr/f kg]{ bfu, s'lxgf jf uf]nLuf"7fdf b]lvg] bfu, sf]7Lsf] ¿kdf cfpg] bfu, gLnf] jf sfnf] /+usf] bfu, ldl>t bfux¿ g} 5g\ .

oL /f]ux¿ xfd|f] z/L/df To;} eg] cfp"b}gg\ . /ut cz'4 ePdf rfof" / kf]tf] a9L cfpg] u5{ . o;/L z/L/leq :jR5 e} lg/Gt/ ;+rfng e}/xg'kg]{ /utdf s'g} sf/0fn] ubf{ cz'4 jf lasf/x¿ a9\g uPdf To;af6 z/L/sf ljleGg efux¿sf] 5fnfdf cfP/ k/]sf] b]lvG5 . dlxnfx¿nfO{ dlxgfjf/L u8a8L jf kf7]3/sf] /f]un] rfof", kf]tf] klg lg:sg] u5{ .

To:t} k]6sf ljleGg /f]ux¿n] ubf{ uef{j:yfdf 5fnfs} /f]ux¿n] ubf{ lg:sg] PnhL{ :j¿k lg:sg], of}g /f]ux¿sf] c;/ :j¿k lg:sg], c:jefljs z[ª\uf/sf] k|zfwgx¿sf] c;/af6 lg:sg], /f;folgs tTjsf] c;/n] pTkGg x'g], a+zf0f'ut sf/0fn] b]vfkg]{, /utsf] sdLaf6 klg 5fnfdf bfux¿ b]vfkb{5g\ . w]/} dlxnfx¿nfO{ dlxgfjf/L ;dodf gx'"bf klg 5fnf;DaGwL /f]u pTkGg x'g] u/]sf] 5 . kf7]3/ ;'lgg], ;+qmd0f e}/xg], ;]tf] kfgL aUg]nufot l8Da u|GyLsf l8Daafxs gnLsf ;d:ofx¿ tyf xdf]{gsf] c;Gt'ng x"'bf;d]t cg'xf/ / cGo efudf bfu b]vfkg]{ x'G5 .

uef{j:yfsf] bf];|f], t];|f] dlxgfb]lv g} ljz]ifu/L cg'xf/sf] 5fnfdf rfof", kf]tf]x¿ lg:sG5g\ . uef{j:yfdf dlxgfjf/L /f]lsg] nufot ue]{ e|'0fsf] ljsf;sf ¿kdf cfdfsf] z/L/df kof{Kt /ut gx'g] x'"bf To;sf] sf/0fn] ubf{ of] /f]u b]vfkg]{ u/]sf] 5 . t/, of] kl5 cfkm}+ x/fp"b} hfG5 . k|fs[lts kl/jt{gnfO{ n'sfpg vf]Hg]x¿ s[lqd k|zfwg nufp"5g\ . kl/0ffd emg\ ;d:of ylkG5 . To:t} k]6sf ljleGg /f]ux¿ slAhot, cN;/, ckr, k'/fgf] cfp", sf]nfOl6;nufot lkQy}nL / sn]hf];DaGwL /f]ux¿n] ubf{ klg 5fnfdf ljleGg k|sf/sf ;+s]tx¿ b]vfkg]{ u/]sf 5g\ .

5fnfdf lg:sg] ljleGg k|sf/sf 3fp–vl6/fx¿ lau|bf klg of] ;d:of b]vfkg]{ u/]sf] 5 . To:t} w"nf], d}nf], vfgkfg, tftf], lr;f] kfgL vf"bf s;}nfO{ PnhL{ eP/ klg bfu, vl6/f cflb lg:sg] ub{5g\ . l;kmln;, ugf]l/of h:tf /f]ux¿n] cg'xf/df dfq geP/ z/L/sf] 5fnfdf ljleGg vfnsf vl6/f, bfu b]vfkg]{ u/]sf] 5 . t/, dlxnfx¿nfO{ of}gfËsf cGo ;+qmfds cj:yfn] ubf{ klg 5fnfdf ;d:of b]vfkg]{ u/]sf] 5 .

sltko JolQmx¿nfO{ j+zf0f'ut sf/0fn] ubf{ klg rfof" tyf kf]tf] cfPsf] kfOG5 eg] w]/}nfO{ eg] cgfjZos ¿kdf lj1fkgsf cfwf/df 8fS6/L ;Nnfx a]u/ nufOPsf lqmd, kfp8/sf] gsf/fTds c;/af6 cg'xf/ /fd|f] kfg]{ x"'bf s'¿k ePsf w]/} ladf/Lx¿ km]nf k/]sf] 8f= kf]v/]n atfpg'x'G5 .

ljleGgy/Lsf /;fogsf] cg';Gwfgdf nfUg] jf /;fogx¿sf] k|of]u u/L sfd ug]{ JolQmx¿nfO{ k"j{ ;fjwfgLsf ;fy sfd gubf{ c;/ kf/L 5fnfdf 3fp–vl6/f, bfux¿ x'g] u/]sf] 5 . k|b"if0fn] ubf{ klg o:tf ;d:ofx¿ pTkGg x'g] u/]sf 5g\ . k|b"lift kfgL lkpg], /;fogo'Qm lqmdsf] k|of]un] klg 5fnfdf ;+qmd0f b]vfkg]{ u/]sf] 5 . /QmcNktfn] kLl8t dlxnf jf k'¿ifx¿nfO{ k|foMh;f] 5fnfdf kf]tf] b]lvg] / k"/} z/L/sf] 5fnfdf xNsf kx]+nf]kgf b]vfkg]{, /ftf]kgf x/fp"b} hfg], b'Anf] x'"b} emg\ cg'xf/df rds 36\g'sf ;fy} rfof" / kf]tf] klg a9L b]vfkg{] u/]sf] 5 . z/L/df cfPsf] rfof", kf]tf], bfun] ;f}Gbo{df g/fd|f] c;/ kfg]{ / z/L/df s'g} u9a9L 5 x} eGg] ;+s]t lbg] ePsf]n] 8fS6/x¿n] o;nfO{ g/fd|f] dfGb}gg\ . 5fnfdf lg:sg] rfof", kf]tf], bfux¿ x6fpg ;lsG5, t/ Pp6} k|sf/sf bfu, kf]tf]x¿ eg] ;lhn} cf}iflw k|of]un] dfq x6\g ;Sb}gg\ . rfof", kf]tf]x¿ 7Ls kfg{ s]jn aflx/L 5fnfsf] pkrf/ dfq u/]/ ;Dej gx'g] klg x'G5 . o;sf] sf/0f kQf nufP/ cfGtl/s sf/0fs} pkrf/lt/ hfg'kg]{ x'G5 . To;f] t clt s'¿k cj:yf pTkGg ug]{ 5fnfsf] bfu, vt cflb ljleGg efusf] …Knfli6s ;h{/LÚ u/]/ ;'wf/ ug{ ;lsG5 . t/, of] cToGt} vlr{nf] / si6s/ x'g] u/]sf] 5 . To;}n] k|fs[lts pkfox¿sf] cg's/0f ug'{ klg s]xL xb;Dd nfebfos x'g] 8f= kf]v/]n atfpg'x'G5 .

rfof", kf]tf] s;/L x6fpg] <

hyfefjL vfgf gvfg], ljz]ifu/L slAhot x'g] vfnsf vfB kbfy{ gvfPdf s]xL 5fnfsf ;d:ofx¿ x6\g] ub{5g\ . ljz]ifu/L xl/of] t/sf/L, ;fukftx¿, kmnkm"n, ;nfbnfO{ a9L k|fyldstf lbg'k5{ . 5fnfsf] ;d:of x6fpg kmnfdo'Qm, le6fldgo'Qm vfgf vfg' h¿/t k5{ eg] cTolws dfqfdf kfgL lkpg'k5{ .

rfof", kf]tf] x'g]x¿n] lgoldt Jofofd kl;gf lgsfNg] u/L ubf{ a9L kl;gf lg:sbf lasf/ z/L/af6 aflx/ hf"bf klg rfof", kf]tf], bfu x6fpg ;lsG5 . To:t} n]kgåf/f klg ;f}Gbo{ a9fpg ;lsG5 . n]kgsf] lgldQ ;s];Dd k|fs[lts / tfhf s'/fx¿nfO{ dfq k|of]u ug'{k5{ . o;sf nflu ljleGg vfnsf :jR5 df6f], kmnkm"nsf] /;, hl8a'6L / vfBfGgsf vf]:6f / lk7f]x¿, d;nfx¿ vflb ;d:ofcg';f/ 5gf]6 u/L nufpg' k5{ . jfkmsf] k|of]uåf/f klg rfof", kf]tf] s]xL xb;Dd x6fpg ;lsG5 .


csa/] v';f{gL cfDbfgLsf] e/kbf]{ ;|f]t

nf]s cfª\nf

wgs'6f . wgs'6f lhNnfsf u|fdL0f If]qsf s[ifsx¿ csa/] v';f{gL v]tLtkm{ cfslif{t x'g yfn]sf 5g\ .

kmflS;j ufp" ljsf; ;ldlt j8f– @ lgjf;L s[ifs nIdL lnDa' eGbl5g\– æklxn] ds}sf] RofVnf;Dd vfgnfO{ wf}wf} kYof]{, t/ cfhef]ln ;f"em laxfg hfpnf] g} vfO/x]sf 5f}+ . klxn]–klxn] b; 7fp"df 6fn]sf] n'uf nufp"Yof}+ eg] cfhsn jif{df kf"r, ;ft k6s;Dd gof" n'uf km]l//x]sf 5f}+ .Æ

pgn] csa/] v';f{gLsf] Jofj;flos v]tL ug{ yfn]sf] tLg jif{ eof] . csa/] vf];f{gLsf] v]tL ug{'k"j{ b'O{rf/ k};fsf] cg'xf/ gb]v]sf] atfpg] nIdLn] clxn] ;fKtflxs b'O{ xhf/;Dd cfo–cfh{g ub}{ cfO/x]sf 5g\ .

clxn] nIdL dfq xf]Og pgL h:tf csa/]sf] Joj;flos v]tL ug]{ s[ifsx¿sf] o:t} egfO kfOG5 . ;Ne g]kfn gfds u}/;/sf/L ;+:yfn] wgs'6f lhNnfsf rf}la;] If]qdf a]df};dL t/sf/L v]tL;DaGwL ljz]if sfo{qmd nfu" u/]kl5 s[ifsx¿df o:tf] kl/jt{g cfPsf] xf] . ljz]if u/]/ kmflS;j, a"9Ldf]/ª, /fhf/fgL / 8f"8fahf/ ufp" ljsf; ;ldltsf s[ifsx¿n] csa/] vf];f{gLsf] Joj;flos v]tL nufPsf] kfOG5 .

gAa] k|ltzt s[ifsx¿ s[lif k]zfdf ;+nUg /x]sf] wgs'6f lhNnfsf s]xL If]qx¿df clxn] pGgt tl/sfn] a]df};dL t/sf/L v]tL ug]{ s[ifsx¿df df]x a9]sf] 5 . o; e]usf s[ifsx¿ klxn]–klxn] ds} / sf]bf]afnL dfq nufpg] ub{y] . t/, k/Dk/fut k];faf6 xftd'v hf]g{ ufx|f] ePkl5 clxn] ds} / sf]bf]afnLnfO{ 36fP/ a]df};dL t/sf/L v]tL nufO{ nfvf}+ ¿k}of" cfocfh{g ug{ kl5 k/]sf 5}gg\ . lhNnf s[lif ljsf; sfof{no wgs'6fn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ csa/] vf];f{gL clws dfqfdf pTkfbg x'g] uflj;x¿df kmflS;j, a"9Ldf]/ª, 8f"8fahf/ / wgs'6f gu/kflnsf * / ( /x]sf 5g\ . olsg tYofÍ geP tfklg wgs'6f lhNnfaf6 pTkfbg ePsf] vf];f{gLaf6 jflif{s #) nfv ¿k}of" eGbf a9L k};f lelqg] u/]sf] 5 wgs'6fdf .

;Ne g]kfn gfds u}/;/sf/L ;+:yfn] wgs'6f lhNnfsf pT;flxt s[ifsx¿nfO{ ;do–;dodf t/sf/L v]tL;DaGwL tflndx¿ lbg] u/]sf] 5 . o;/L tflndaf6 k|fKt u/]sf] 1fgnfO{ s[ifsx¿n] ;b'kof]u u¿g\ eGg] x]t'n] lgMz'Ns aLp–lahgx¿ s[ifsx¿nfO{ k|bfg ub}{ cfO/x]sf] s'/f ;Ne g]kfnsf sfo{sf/L lgb]{zs /fh]Gb| k|wfg atfpg'x'G5 .

pxf" eGg'x'G5– æxfdLx¿n] t/sf/L v]tLsf nflu ljz]if Kofs]h sfo{qmdx¿ u|fdL0f e]udf nu]kl5 s[ifsx¿sf] hLjg:t/ ;'lw|Psf] xf] .Æ xfn wgs'6f lhNnfsf] kmflS;j, a"9Ldf]/ª / 8f"8f"ahf/df csa/] v';f{gLsf] Joj;flos v]tL nufpg] s[ifsx¿sf] xf]8afhL rn]sf] 5 . o; If]qdf csa/] vf];f{gL v]tLsf nflu xfjfkfgL cToGt /fd|f] /x]sf] 5 . xfjfkfgLn] ubf{ g} o; If]qdf pTkfbg ePsf] v';f{gLsf] /+u / u'0f:t/ c¿ 7fp"df pTkfbg ePsf] eGbf a]Un} kfOPsf] s'/f lhNnf ljsf; sfof{no wgs'6fn] hgfPsf] 5 .


dxfb]jsf] ;DklQ c´} cltqmd0f †

b]zfGt/ ;+jfbbftf

hn]Zj/ . aL; jif{b]lv hn]Zj/nfO{ gu/kflnsfn] x8\k]/ /fv]sf] hn]Zj/gfy dxfb]j u'7Lsf] b; laufx !$ s¶f If]qsf] rf/j6f kf]v/L u'7L ;+:yfgn] cem} lkmtf{ lng ;s]sf] 5}g . x/]s ;ftf ;f]daf/ / ljxLjf/ ahf/ nfUg] ePsf] / kf]v/Lx¿df dT:okfng u/]/ cfDbfgL a9fpg ;lsg] ePsf]n] @)#( ;fndf hn]Zj/ gu/kflnsf :yfkgf x'"bf tTsfnLg hgk|ltlglwx¿n] hn]Zj/gfy dxfb]j u'7Lsf rf/j6f kf]v/L / Psj6f k]l7of" -xf6_ nfO{ cwLgdf lnPsf lyP . lj=;= @)#( ;fndf hn]Zj/ gu/kflnsf :yfkgf x'"bf $ ljufxfsf] a¿0f ;/, !( s¶fsf] k'/gb/ ;/, # ljufxf !% s¶fsf] wf]ljofxL eGg] k'/gL kf]v/L / @ ljufxfdf km}lnPsf] dx+y kf]v/L cwLgdf lnOof] . ;fy} a¿0f ;/dfly nfUb} cfPsf] u'7L xf6 -k]l7of"_ ;d]t cwLgdf lnbf gu/sf] cfo a9\of] t/ dxfb]j dlGb/sf] cfDbfgL lbgfg'lbg 36\b} uof] . :yfgLo a'l4hLjL Pj+ Ps ;fKtflxs klqsfsf k"j{ ;Dkfbs /fd:j¿k jL=P=eGb5g\– æhn]Zj/gfysf] ;DklQ ;Demf}tf u/]/ lbg'kg]{ lyof], t/ To;f] ePg . s'g} lnlvt ;Demf}tfljgf lnOPsf] ;f] sfo{nfO{ cltqmd0f g} eGg ;lsG5 .Æ

o; ;DaGwdf hn]Zj/gfy u'7LnfO{ lgu/fgL ub}{+ cfPsf hgsk'/ /fddlGb/ u'7Lsf k|d'v hok|;fb /]UdL eGb5g\, æhn]Zj/ gu/kflnsfn] cltqmd0f u/]kl5 dxfb]j dlGb/ jf u'7Ln] em08} ! s/f]8 eGbf a9Lsf] cfDbfgL u'dfPsf] 5 .Æ /fddlGb/ u'7L k|d'v hok|;fb /]UdLsf cg';f/ xfn hn]Zj/ gu/kflnsfn] kf"r jif{sf nflu 5'§f5'§} 8fs ubf{ #@ nfv !$ xhf/ @ ;o && ¿k}of" && k};fdf 7]Ssfbf/x¿n] kf]v/L 7]Ssfdf lnPsf 5g\ . u'7L ;+:yfgsf] xfnsf] lgoddf u'7Lsf] ;DklQ gu/kflnsf jf cGo s'g} lgsfon] lnPdf To;sf] pkef]uaf6 cfpg] /sdsf] ^) k|ltzt u'7Ln], af"sL ^) k|ltztdf #) k|ltzt gu/kflnsfn] / c¿ af"sL dd{t ;'wf/df 5'6\ofpg'kg]{ lyof] . of] lgodfg';f/ hn]Zj/ dxfb]j u'7Ln] ^) k|ltzt /sd kfpg'kg]{ lyof] . hn]Zj/gfy dxfb]jsf] b'/fj:yf x]bf{ / hgk|ltlglwx¿n] b'O{ bzs u'7Lsf] t}gfyL hldgnfO{ cltqmd0f u/]sf] s'/f eGbf >4fn' eQmhgx¿ lhe|f] 6f]Sb5g\ . ef]n]z+s/ hn]Zj/gfy dxfb]jdf hnkfg ug{ cfPsf >4fn' eQmhgx¿ gu/kflnsf df]6fP/ ;x;| lxGb'hgx¿sf] cf/fWob]j dxfb]jsf] ;DklQ 36]/ plrt dd{t;+ef/ gx'g'nfO{ /fd|f] dfGb}gg\ . pgLx¿ o;sf nflu ;+ul7t eO{ cfGbf]ng rnfpg klg tof/ b]lvG5g\ .


ljl6ª b l/l6«6sf sfo{qmd s6f}tL †

>L % a8fdxf/fgL ;/sf/sf] z'e–hGdf]T;jsf] cj;/df g]kfn k|x/L ;+u7gn] b]vfp"b} cfPsf] ljl6ª b l/l6«6 sfo{qmdcGtu{tsf] df]6/;fOsn p8fpg] / s's'/;DaGwL ljz]if sfo{qmdx¿ :juL{o /fgL P]Zjo{ ;"u;"u} ljbf x'g k'u]sf 5g\ .

/fgLsf] z'ehGdf]T;jsf] cj;/df cfof]hgf ul/b}" cfOPsf] ljl6ª l/l6«6 sfo{qmddf o;jif{ b]lv afhf;DaGwL ljz]if sfo{qmdx¿ dfq ;dfj]z eP . ljut a8fdxf/fgL P]Zjo{sf] kfnfdf eg] ;a}sf] dg /Dg] vfnsf df]6/;fOsn p8fpg], df]6/;fOsnn] g} ;ftj6f uf8Lx¿ hDk ug]{, df]6/;fOsnaf6 g} e/\ofª r9\g] h:tf /f]df~rsf/L b[iox¿ k|ToIf b]vfOg] u/]sf] lyof] . To:t} s's'/;DaGwL ljz]if cf1fkfng;DaGwL cToGt} hf]lvdk"0f{ tflndx¿sf] ;du| k|bz{g ul/GYof] .

vr{ s6f}tL ug]{ / nf]s ;+:s[lt lau|g]vfnsf kl/kf6Lx¿ x6fpgsf nflu b/af/ b]lv g} o:tf] pbL{ cfPkl5 sfo{qmd s6f}tL ePsf] Ps k|x/L clwsf/Ln] b]zfGt/nfO{ atfP . pgsf cg';f/– hl6n, ax'd'vL / r'gf}tLk"0f{ bfloTj af]s]/ sfo{If]qdf ;dlk{t k|x/L sd{rf/Lx¿df Joj;flos 1fgsf ;fy} ;fd'bflos efjgf, cg'zf;g, cf6–lxDdt, snfsf}zn, zf/Ll/s tGb'¿:tL h:tf u'0fx¿ cTofjZos dflgg] x"'bf cfkm\gf] ;Lk b]vfpgsf nflu k|x/Låf/f of] sfo{qmd ul/b} cfPsf] lyof] .

:j=dxf/fhflw/fh dx]Gb|s} kfnfsf] k/Dk/f dfq Nofpg vf]h]sf]df k|x/Lx¿ klg Tolt ;Gt'i6 5}gg\ . pT;jdf klg ;do / kl/l:ylt cg';f/sf sfo{qmd ;dflji6 ug'{kg]{ /fo ltgsf] 5 . kmf}hL hLjgdf JofG8 lju'nsf] Wjlgsf ;fy b}lgs lqmofsnfksf] yfngL x'g] k|frLg k/Dk/f xfn klg kl/dflh{t ¿kdf sfod /xb}" cfPsf] 5 . k|x/L ;+u7gdf k|x/L Jof08nfO{ clxn] klg uxgfs} ¿kdf lnOb}" cfOPsf] 5 . t/ ToxL k/Dk/f dfq o;k6s k|x/L ;+u7gdf xfaL eof], gof" sfo{qmd cfPgg\ . @)$# ;fnb]lv df]6/;fOsn / s's'/;DaGwL ljz]if sfo{qmdx¿ pQm sfo{qmddf ;d]l6Psf] lyof] . of] tflnddf a9L vr{ x'g], df]6/;fOsn lau|g], k|x/Lx¿ g} dg{ ;Sg] ;Defjgfsf ;fy} ljl6ª l/l6«6df vf;u/L afhfdfq ;dfj]z x'g'kg]{ ePsfn] s6f}tL x'g k'u]sf] t/, o;n] Pp6f k|x/Lx¿sf] dxTjk"0f{ tflnd g} s6f}tL x'g k'u]sf] s'/f tflnd s]Gb|sf Ps clws[tn] atfP .


cGt/f{li6«o kyk|bz{s lbj; ;DkGg

ut z'qmjf/, @! km]a|'c/L, @))# sf lbg 6'l/i6 Pzf]l;P;g ckm g]kfnn] …cGt/f{li6«o kyk|bz{s lbj;Ú (International Tourist Guide Day) dgfof] .

o;} l;nl;nfdf sf7df8f}" pkTosfsf] Ps k|d'v :yfgdf 6'uf{gsf ;b:ox¿åf/f ljxfg ( ah]b]lv ck/fx\g !@=#) ah];Dd lghL tj/af6 e|d0f ug]{ ko{6sx¿nfO{ lgMz'Ns e|d0f -kyk|bz{g_ ug]{ sfo{ ;DkGg u¥of] .

nlntk'/ lhNnfsf] kf6gdf ul/Psf] pQm kyk|bz{gdf 6'uf{gsf cWoIf lji0f' 1fjnL nufot x/]/fd a/fn, lzj k/fh'nL, z+s/k|;fb nD;fn, e/t 9sfn, dbg/fh >]i7, s'df/]Gb| >]i7, >L/fh hf]zL, gj/fh kGt, d'Qm/fd cfrfo{ / /fh]Gb| zdf{ ;xefuL x'g'x'GYof] .


tnfsM d'l:nd dlxnfsf] ;d:of

z'qmClif rf}nfufO{

g]kfnu~h gu/kflnsf j8f–* lgjf;L @* jifL{o lghfd sal8ofn] cfj]zdf cfP/ …tnfsÚ lbPkl5 >LdtL la§L PSnf] hLjg latfpg afWo eOg\ . hLjgel/ ;fy lbg] jfrf u/L bfDkTo ;"qdf af"lwPsf lghfdn] lajfx ePsf] s]xL jif{d} bf];|f]k6s …tnfsÚ lbO{ ;DaGwlaR5]b u/]sf sf/0f la§L PlSng k'u]sL x'g\ .

cfheGbf tLg jif{cl3 w'dwfd;"u} lajfx u/]sf lghfdn] cfkm\gL >LdtLnfO{ …tnfsÚ lbg'sf] d"nsf/0f bfOhf] b]lvPsf] 5 . bfOhf]sf] sf/0f v6k6 k/L klxnf] …tnfsÚ kfPkl5 sfvsf] afns af]s]/ la§L dfOt uOg\ . t/, dfOtd} hLjg u'hf/f ul//x]sL la§LnfO{ lghfdn] ^ dlxgfleq} nnfO{–kmsfO{ 3/df leq\ofP . Pp6f nf]Ug];"u j}jflxs ;DaGwdf af"lwP/ ;Gtfg;d]t hGdfPsL la§LnfO{ nfUof]– afa'af6 k/ /fv]/ ;Gtfg x'sf{pg sl7g x'G5 . 3/df k'¿ifsf] cg'kl:ylt kfl/jfl/s ;'/Iffsf lx;fan] klg hf]lvdo'Qm x'G5 . ;Gtfg;lxtsf] dlxnfsf] bf];|f] 3/hfd ;d:of/lxt x'"b}g . nf]Ug]sf] dlt kmls{G5 eg] ufx|f]–;fx|f] ;x]/ 3/ ;DxfNg plrt x'G5 . pgL 3/ kmls{g\ . t/, d'l:nd ;d'bfoleq tnfssf] kL8f ef]Ug] la§L PSnL 5}gg\ .

la§Laf6 eg]hlt bfOhf] gkfOPsf] emf]sdf klxnf] k6s …tnfsÚ lbP klg kl/jf/s} bjfadf 3/df leq\ofPsf] / kl5Nnf]k6s csL{ >LdtLaf6 s]xL wg;DklQ kfpg] nf]edf la§LnfO{ …tnfsÚ lbPsf] eg] lghfd glxlRsrfO :jLsf5{g\ .

la§Låf/f cfkm" cGofodf k/]sf]af/] :yfgLo dlxnf hfu[lt ;]ndf ph'/L lbPkl5 ;f] ;]nsf] ;lqmotfdf la§LnfO{ lghfdsf] 3/af6 c+z lbg] Joj:yf ePsf] 5, t/ o;n] dfq la§Lsf] kL8f sd ug{ ;s]sf] 5}g . kl/Tofu t dlxnfsf] dfgl;s x]nf 5"b+}5 To;dfly aRrfsf] kL/ klg .

g]kfnu~h gu/kflnsf a8f– !& lgjf;L ;dL/f k7fgnfO{ x]/] x'G5 . pgL klg nf]Ug]sf] …tnfsÚ af6 rf]6 kfPsL dlxnf x'g\ . Ps 5f]/LsL cfdf ;dL/fnfO{ ljjfx ePsf] rf/jif{d} nf]Ug]åf/f ;DaGwlaR5]b u/L pgL p/f7 nfUbf] hLjg ef]Ub}l5g\ .

cfkm\gf] ;d'bfosf] wfld{s dfGotf / k/Dk/fsflj¿å x'g hfg] 8/n] ;dL/fn] >Ldfg\dfly d'2f ;d]t xflng\ . …tnfsÚ sf ;DaGwdf ;f]lwPsf] lh1f;fdf cfkm\g} af]nLdf pgL elG5g\– æxd sf sxL, s'5 gfxL+ hflgt xg\, pm tnfs b} lblxg\ ca dOs]d\ a}7] xg\,Æ h;sf] zflAbs cy{ xf]– d s] u¿" s]xL hflGb"g, pgn] tnfs lbOxfn] ca d dfOtd} a;]sL 5' . a[4 d'l:nd dlxnf h}t'g xnjfO{sf cg';f/– d'l:nd ;dfhdf nf]Ug]–:jf:gLaLrsf] ;fdfGo ljjfbdf nf]Ug]n] :jf:gLnfO{ tLgk6s …tnfs===tnfs===tnfsÚ eg]kl5 :jf:gLn] 3/ 5f]8\g}kg]{ wfld{s / ;fdflhs dfGotf /xL cfPsf] 5 . …tnfsÚ lbPsf] >LdtLnfO{ k'gM cfkm"n] Nofpg' kbf{ c¿n] ljjfx ul/Psf] tLg dlxgf !# lbgkl5 dfq Nofpg kfpg] ;fy} >LdtL ue{jtL ePsf] ;d]t x'g'kg]{ dfGotf ;f] ;d'bfodf ljBdfg 5 .

dlxnf lx+;f / b'Jo{jxf/lj¿4 lqmofzLn ;+3;+:yfx¿n] hgfPcg';f/ nf]Ug]n] lbg] u/]sf] …tnfsÚ n] ubf{ d'l:nd dlxnfx¿nfO{ cK7]/f] ef]Ug' kl//x]sf] 5 . dlxnf hfu[lt ;]n / ;fyL ;+:yf, af"s]sf] clen]v cg';f/ dlxnf k|tfl8t eO{ cfpg] d'2fx¿df jif]{gL * b]lv !) k|ltzt …tnfsÚ sf 36gf;"u ;DalGwt 5g\ . g]kfnu~h gu/kflnsfafx]s ejlgofk'/, lx/ldlgof", h};k'/, vh'/f v'b{, sf/sf"bf], k'/}gL, dlgsfk'/, xf]lnof, sf]xnk'/nufotsf ufp" ljsf; ;ldltx¿df …tnfsÚ sf 36gfx¿ a9L kfOPsf] tL b'j} ;+:yfsf] …/]s8{Ú df pNn]v 5 .

…tnfsÚ sf a9Lh;f] 36gfx¿ ;+:yfdf btf{ eP klg sfg'gL ¿kdf cbfntdfkm{t\ cufl8 a9]sf d'2fx¿ eg] lgs} sd /x]sf 5g\ . …tnfsÚ sf () k|ltzt d'2fx¿ ;DalGwt b'j} kIfsf] ;xdlt / k|x/L k|zf;gsf] ;d'kl:yltdf ldnfOlbg] ul/Psf] ;fyL ;+:yfsL cWoIf ejfgL /f0ff atfp"l5g\ . d'l:nd ;d'bfodf ljBdfg wfld{s s§/tf, 3/]n' lx+;f, cgd]n ljjfx, ul/aL / ;fdflhs s'/Llt g} …tnfsÚ sf] k|d'v sf/s /x]sf] cWoIf /f0ffsf] egfO 5 .

o; ;DaGwdf g]kfnu~h j8f–% df ;+rfngdf /x]sf] cgfyfno uf}l;ofsf lgjt{dfg cWoIf ofs'a xnjfO{ d'l:nd ;d'bfosf] wfld{s lgodcGtu{t k'¿ifn] …tnfsÚ lbg kfpg] clwsf/ /x]sf] eP klg cfj]zdf cfP/ PstkmL{ ¿kdf >LdtLnfO{ cnu u/fOg' wd{ / Gofo;+ut g/x]sf] l6Kk0fL ug'{x'G5 .

;fyL ;+:yfdfkm{t btf{ ul/Psf tnfs;DaGwL * j6f d'2fdWo] # j6f d'2fdf cbfntaf6 kLl8t dlxnfsf] kIfdf km};nf x'"bf klg d'l:nd ;dfhdf cbfntsf] lg0f{o sfof{Gjog u/fpg vf;} ¿lr gb]vfOPsf] sfg'g Joj;foL ;'/]z kf}8]n atfpg'x'G5 . kf}8]n eGg'x'G5– æd'l:nd ;d'bfodf wfld{s s§/tfsf] sf/0fn] klg dfGotfljk/Lt hfg] cf"6 yf]/} dfqn] u5{g\ .Æ

:jf:gL;"u ;DaGwlaR5]b u/fpg} kg]{ cj:yf ;[hgf eP ;Dk"0f{ sf/0fx¿ vf]nL lgj]bg u/L Goflos lgsfoaf6 lg0f{o ePkl5 dfq ;DaGwljR5]b u/fpg] sfg'gL k|fjwfg /x]sf] atfp"b} clwjQmf ljhofnIdL cof{n …tnfsÚ sf 36gf /f]Sg u|fdL0f ;d'bfodf dlxnfnfO{ ;fdflhs, cfly{s ;zlQms/0fsf nflu hgr]tgf / ;Lkd"ns sfo{qmd k|bfg ug''{sf ;fy} ;fdflhs cfGbf]ng ug'{kg]{ hf]8 lbg'x'G5 .

;f}hGoM If]qLo ;~rf/ >f]t s]Gb|, g]kfnu~h .


hgsk'/sf gu/jf;L af6f] vGg cu|;/

b]zfGt/ ;+jfbbftf

hgsk'/wfd . ;fwg / ;|f]tn] ;DkGg dflgPsf] hgsk'/ gu/kflnsfn] cfkm\gf] j8fsf] af6f] vGg] ;'/;f/ gb]vfPkl5 hgsk'/ gu/kflnsf j8f g+ $ k"mnaf/L 6f]n cfgGb gu/sf afl;Gbfx¿ cfkm\gf] af6f] cfkm}+ vGg cu|;/ ePsf 5g\ . :yfgLo hubLz 7fs'/ eG5g\– ækfgLsf] lgsf; gePsf] x'gfn] ;f]sf] lgsf; vf]Hg gu/kflnsfnfO{ k6s–k6s eGb} cfPsf lyof}+, t/ gu/kflnsf / j8f sfof{non] 6]/ k'R5/ nufPg . af6f] psf;]/ agfOlbPsf] dfq eP klg jiff{sf] lxnf]af6 dflg;x¿ hf]luGy] . t/, k6s–k6s 8]lnu]zg hf"bf;d]t gu/kflnsf / j8f sfof{non] ;'g]g . /, kmfu'g dlxgf nfUg yfn]kl5 cfkm}}+ af6f] vGg] lgZrodf k'u]sf 5f}+ . hgsk'/ gu/kflnsf !^ j6f j8fdWo] j8f g+ $ ;a}eGbf 7"nf] 5 . If]qkmn / hg;+Vofsf] cfwf/df x]bf{ of] j8f c¿ j8f a/fa/sf] b]lvG5 . of] j8f gu/sf] 5]pdf k/] klg Po/kf]6{ glhs} ePsf]n] gu/af;Lx¿ o;nfO{ a9L dxTjsf] dfGb5g\ . lsgls j8f g+ $ df k'g/fj]bg cbfnt, If]qLo k|x/L sfof{no, lhk|sf, k|lhc sfof{no, lhNnf ljsf; ;ldlt nufotsf ;fgf 7"nf u/L @% j6f sfof{nox¿ ;+rflnt 5g\ . t/, lxp"bdf kfgL k/] klg lxnfDd} eP/ lx8\g'kg]{ lgoltaf6 j8faf;Ln] d'lQm kfPsf 5}gg\ . t/, o;k6s 3R3Rofpg] hgk|ltlglw klg gePsf]n] k"mnaf/L 6f]n cfgGb gu/sf @% 3/af;Lx¿ af6f]sf] kfgL ;'sfpg cfkm}+ s'6f]–sf]bfnf] lnP/ cufl8 ;/] . k|To]s 3/af6 PsPs hgf s'6f]–sf]bfnf] p7fP/ sfd ub}{+ cfPsf] b]v]/ kNnf] 6f]naf;Lx¿n] k|lt3/ kf"r kf"r ;o ¿lkof";d]t lnO{ an k'¥ofpg] sfd ul/lbP . ;fy} lg/Gt/tf k|bfg ug{ 6f]n ;'wf/ ;ldlt ;d]t u7g ul/of] . kz'klt pkfWofosf] cWoIftfdf ul7t cf7 ;b:oLo 6f]n ;'wf/ ;ldltsf] pkfWoIfdf /fdafa' Gof}kfg], ;lrjdf hubLz 7fs'/, sf]iffWoIfdf /f]lxts'df/ ofbj / ;b:ox¿df /fdaxfb'/ e'h]n, cgdf]n kf]v/]n, dbg s0f{, b]j]Gb| emf / ch'{g rf}w/L /x]sf 5g\ . k"mnaf/L 6f]n cfgGb gu/sf o'jfx¿n] ;8sdf aUb} cfPsf] kfgLnfO{ /f]Sb}+ af6f]df df6f] /fVg] sfd ;d]t ub}{5g\ . pgLx¿n] d'/nL rf]s k'/fgf] a;kfs{v08sf] blIf0fdf nueu kf"r;o ld6/sf] af6f] lgdf{0f u/]sf 5g\ .

k"mnaf/L 6f]n cfgGbgu/sf 6f]njf;Lx¿sf] pT;fx b]v]/ j8f g+ $ df kg]{ cGo 6f]nsf o'jfx¿ ægkfnfO{ 5f]8f}+ cfkm}+ s'6f]–sf]bfnf] lnO{ af6f] vgf}+Æ eGb}+ cfkm\gf] 6f]n ;'ud agfpg cu|;/ ePsf 5g\ .

cJojl:yt ¿kdf 3/ lgdf{0f x'"b} cfPsf] o; P]ltxfl;s dxTjsf] ;x/nfO{ Jojl:yt kfg{ ef/t ;/sf/n] b'O{j6f nf]8/, ^ j6f l6«k/ / b'O{j6f 6«]S6/ k|bfg u/]sf] lyof] . lbNnL gu/ lgudsL dL/f sf"af/Lofsf] kxndf k|bfg ul/Psf] ;f] ;fdfu|Lsf] hgk|ltlglwljxLg gu/kflnsfn] ;b'kof]u ug{ ;s]sf] 5}g . h;sf sf/0f gu/af;Lx¿ cfkm}+ s'6f]–sf]bfnf] ;dfP/ ljsf; ug{ cu|;/ x'g'k/]sf] 5 .


dxfgu/sf] ljsf; ult ;':t

b]zfGt/ ;Djfbbftf

sf7df8f}+ . b]zs} Psdfq dxfgu/kflnsf sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf hgk|ltlglwsf] cefjn] ljsf;sf] ultdf ;':t ePsf] 5 . hgk|ltlglws} cefjn] ljsf;sf sfd ;~rfng / cg'udgsf] sfo{df sdL cfPkl5 ljsf;sf] ult ;':t ePsf] xf] . æljsf;sf] nflu lgsf;f ePsf] /sd s'g 7fp"df s;/L k|of]u eof] < ;d'lrt 7fp"df /sd k|of]u eP÷gePsf] hfgsf/L g} k|fKt x'"b}g,Æ dxfgu/kflnsfsf k|d'v tyf sfo{sf/L clws[t ;"o{z/0f /]UdLn] atfpg'eof] .

dxfgu/kflnsfsf] s]Gb|Lo tyf j8f:t/sf of]hgfx¿sf] k|ult ljj/0f dxfgu/kflnsf;"u 5}g . ædxfgu/kflnsfsf] ;"rgf k|0ffnL / 8s'd]06]zgnfO{ rf"8} Jojl:yt ul/g] 5,Æ k|d'v /]UdLn] b]zfGt/nfO{ atfpg'eof] . k"j{ hgk|ltlglwx¿n] j8fdf ;|f]tn] wfGg ;Sg] eGbf a9L of]hgf ;~rfng ug{ cfb]z lbPsfn] klg clxn] ;':ttf b]lvPsf] xf] .

hgtfsf cfjZostf w]/} 5g\ . ;|f]t / ;fwgn] ;a} Ps}rf]l6 wfGg ;lsb}+g . oL cfjZostfdWo] s'gnfO{ k|fyldstfdf kfg]{ eGg] s'/f hgk|ltlglw gx'"bf sd{rf/LnfO{ cK7\of/f] kg]{ u5{, k|d'v /]UdLn] eGg'eof] . o;k6s dxfgu/sf] ljsf; ah]6 a9\g] ePsf] 5 . hgk|ltlglwsf] nflu 5'6\ofOg] / sd{rf/Lsf] tna eQfaf6 ar]sf] ;Dk"0f{ /sd ljsf; sfo{df vr{ x'"b}5 .

dxfgu/kflnsf of]hgf zfvfaf6 k|fKt hfgsf/L cg';f/ j8f:t/sf ;d]t u/L xfn sl/a ^ ;o of]hgf rfn' cj:yfdf /x]sf 5g\ . s]Gb|Lo:t/df %@ j6f 7"nf of]hgf rfn' /x] klg s'g of]hgfnfO{ slt /sd lbg] eGg] s'/fsf] lg0f{o e}g;s]sf]n] k|efjsf/L ¿kdf sfd x'g;s]sf] 5}g . o:t} ^@ j6f gof" of]hgf af]8{af6 :jLs[t eP klg sfd yfngL eO;s]sf] 5}g / ! ;o ^) of]hgf :jLs[ltsf] k|lqmofdf /x]sf 5g\ .

dxfgu/kflnsfsf] o; cfly{s jif{sf] ah]6 *) s/f]8 *& nfv #% xhf/ @ ;o @( ¿k}of" /x]sf] 5 . h;df ;fwf/0f vr{ #) s/f]8 &) nfv $@ xhf/ ! ;o && / ljsf;tkm{ %) s/f]8 !^ nfv (# xhf/ %@ ¿k}of" /x]sf] 5 . ah]6df tna, kfl/>lds / ;'ljwf vr{ !& s/f]8 %) nfv ## xhf/ /sd 5'6\ofOPsf] 5 . h'g pQm ah]6sf] @@ k|ltzt x'g cfp"5 .


sd{rf/L g} jg df:5g\

k|]d af":tf]nf

df]/ª . æhxf" ;/sf/n] sd{rf/L v6fof], Toxf"sf] jg dfl;Psf] 5 . h'g 7fp"df ;/sf/L sd{rf/L vl6Psf 5}gg\, Toxf"sf] jg /fd|f] 5 .Æ

;/sf/L sd{rf/Ln] g} jg df;]sf] of] uDeL/ cf/f]k ;fd'bflos jg pkef]Qmf dxf;+3sf s]Gb|Lo cWoIf eLdk|;fb >]i7n] s]xL ;dok"j{ :yfgLo sfo{qmddf nufpg' ePsf] lyof] . x'g klg hxf"sf] h+un ;/f]sf/jfnf :yfgLo JolQmx¿sf] lhDdfdf 5fl8Psf] 5 Toxf"sf] ar]sf] 5 . t/ hxf"sf] jg sd{rf/Lsf] /]vb]vdf 5fl8Psf] 5, Tof] km8fgL eP/ uO/x]sf] 5 . ;fd'bflos jg pkef]Qmf dxf;+3sf ;b:ox¿n] t b]zdf JofKt /fhg}lts c:tJo:ttfaf6 kmfObf p7fP/ k"jf{~rnsf ljleGg 3gfh+un k|x/L k|zf;g ;d]t nfu]/ km8fgL ug{ yfn]sf] klg bf]iff/f]k0f u/]sf 5g\ . ljb]zL ;+:yfn] x/]s jif{ ;/sf/nfO{ j[Iff/f]k0fsf] nflu s/f]8f}+ ;xof]u ub{5, t/ jgh+un 36]sf] 36\o} 5 . dxf;+3sf cWoIf >]i7n] j}b]lzs ;xof]usf] pkof]lutfdf k|Zg p7fp"b} eGg'eof]– æsltko lhNnfsf jg clws[tn] ;fd'bflos jgsf] vftf aGb u/L pkef]Qmfsf] clwsf/ vf];]sf] kfOPsfn] jg P]gdf ;'wf/ u/L t/fOsf] hËn pkef]Qmf ;d"xnfO{ x:tfGt/0f ug{ dxf;+3n] ;/sf/nfO{ bjfa lbO/x]sf] 5 .


bf}8fxf 6f]nL / e|i6frf/ lgjf/0f

a]gLaxfb'/ sfsL{ -clwjQmf_

clxn] ;fj{hlgs ;]jf lg/LIf0f k|ltj]bg 6f]nLsf] gfddf & j6f bf}8fxf 6f]nL !$ c~rnd} bf}l8/x]sf 5g\ . ;+of]hs x]daxfb'/ l;+x / ;b:o hoaxfb'/ vqLsf] hgsk'/, ;u/dfyf c~rnsf] bf}8fxf 6f]nLsf] df3 @) ut]sf] dn+ujfdf lg/LIf0f ;+of]un] b]Vg kfOof] .

6f]nLsf ;[li6k"j{ o;nfO{ uef{wfg u/fpg >L % sf] ;/sf/n] o:t} ldNbf]h'Nbf] gfdsf] cWofb]z Nofof] . oxL P]g cGt/ut sfd ug{ lx+8]sf] of] 6f]nLn] cfkm\gf] gfd / sfdsf] kl/ro klxn] ;+of]hs clg ;b:odfkm{t\ lb+bf/x]5g\ . t/ gfd sf6\g eg] of] t;{g] /x]5 . gfd h]eP klg sfd / p2]Zo eg] o;sf] pko'Qm 5 . g]kfnL hgtfnfO{ ;fj{hlgs ;]jf :jrflnt 9+un] l56f], 5l/tf], ldtJooL / ;j{;'ne tl/sfn] ;dod} k'¥ofpg] nIo g/fd|f] 5}g . eGgs} nflu eGg] xf] eg] t k"0f{ ljsl;t b]zdf em}+ h;sf] sfd pxL hfg] . aLrdf sf]xL ghfg] . hf"bf bnfnLsf] cy{ nfUg] / bl08t ;d]t x'g] wf/0ff atfp"b} JolQmut :jfy{, kf6L{ut :jfy{eGbf dfly p7]/ /fli6«o :jfy{df cfwfl/t eP/ sfd ug{ cfu|x ub}{ 6f]nLsf] sfddf ;xof]u ug{ cg'/f]w ug'{ klg g/fd|f] eGg ldNb}g . ;/sf/af6 u7g ePsf 6f]nLsf k|ltlglwx¿n] /fhfsf] ;lbR5f eGb} 6f]nLtkm{af6 hob]z ho g/]z eGg ;'¿ ePkl5 w]/}nfO{ k~rfotsf] k'g/fj[lQsf] ;Demgf x'g] g} eof] .

ckjfbnfO{ 5f8]/ dflyb]lv tn;Dd s'g} g s'g} ¿kdf e|i6frf/df d'l5Ps} 5g\ . 5ftLdf xft /fv]/ g]kfn cfdfsf] Ps d'7\7L df6f] 5f]P/ eGg] xf] eg] 6f]nLdf cfPsf tL klg rf]vf 5g\ eGg ufx|f] 5 . To;df klg cfp"bf] j}zfv;Dd Dofb ePsf oL 6f]nLn] /fd|/L a'em] x'G5– #) jif{;Dd Dofb x'g;Sg] ;fgf7"nf sd{rf/Ln] …cf5\o" vfof}+, a"5\o" vfof}+, em';] af¿nf]Ú eGg] pvfg rl/tfy{ ul/lbP eg] logsf] cg'/f]w !$ c~rnsf &% lhNnfdf 3'Dbf lhNnf k|zf;g / If]qLo k|zf;g s]Gb| jl/k/L s]xL ;o s'v'/f / af]sf–v;Lsf] anLdf dfq} ;Lldt x'g]5 . lhNnf k|zf;g sfof{nod} 8]:s /fv]/ sf]xL ph'/L lbg hf"b}g . hxf" emg\ e|i6frf/ x'g] u5{ . of] b]zdf e|i6frf/ dflyaf6} lgb]{lzt 5 . lhNnfdf k|zf;s / k|x/L k|d'vaf6} e|i6frf/ ;~rflnt / ;+/lIft 5 . To;}n] oxf" v'n]cfd sfnfahf/L 5 . k]6«f]n, d§Lt]ndf ld;fj6 / rf]/L lgsf;L 5 . dn u'0f:t/xLg klg v'n]cfd laqmL eO/x]sf] 5 . ;a} sfd kf/bzL{ x'"b}gg\ . u}x|gful/s gful/s ePsf 5g\ . gful/sn] gful/stf kfPsf 5}gg\ . tL; jif{;Dd k|ToIf zf;g rnfpg] /fhfx¿n] t of] k|j[lQ lgld6\ofGg kfg{ ;s]gg\ . ;Lw} b/af/df kx'"r x'g] c~rnfwLzx¿ c;kmn eP . hgtfnfO{ ;]jf ;'ljwf lbg g;s]s}n] k~rfot uof] . ljr/f sf]xL klg gePsf] 6'x'/f] of] 6f]nLn] s:tf] ;]jf ;'ljwf b]nf <

u[xdGqfno cGt/utsf] ;x–;lrj:t/sf] sd{rf/Lsf] x}l;otsf bf}8fxf 6f]nLsf ;b:ox¿nfO{ cem dGqfno ljefun] s;/L x]5{g\, slt ;xof]u u5{g\, o;sf] kl/0ffd clxNo} eGg ;lsGg . t/, @)$^ ;fnkl5 lr;f] sf]7fleq sqmSs k/]/ a;]sfx¿n] b'O{ b'O{ c~rn 3'Dg] h'g k'/:sf/ kfPsf 5g\ . o;sf] pknlAw g} olQ xf] . …s:tf s:tf sxf" uP d';fsf rNnf b/af/ †Ú


klxnf] kfgf | ;Dkfblso | dgf]/~hg | ljrf/÷laZn]if0f | cg'ej÷cGtjftf{ | v]ns'b


Send your comments and letters to the editor at deshantar@mail.com.np
2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566 . Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on DESHANTAR may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US   ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US
CLICK HERE FOR PAST ISSUES BACK TO THE TOP