mainlogo2.jpg (11011 bytes)

deshanterlogo.jpg (4784 bytes)


sf7df08f}+, h]i7 !! @)^)

:yflgo ;dfrf/


>LcGt'sf] vfg]kfgL cnkq

vu/fh l3ld/]

sf7df8f}" . pkef]Qmf / of]hgfn] lhDdf lnPsf] u}/ ;/sf/L ;+:yfaLrsf] laafbn] Onfdsf] >L cGt'df ;~rflnt vfg]kfgL cfof]hgf cnkq k/]sf] 5 . b'O{ jif{cl3 ;'? eP/ ut r}q d;fGtleq of]hgf ;DkGg u/L pkef]Qmfx¿nfO{ x:tfGt/0f u/L ;Sg'kg]{ of]hgfsf] eljio cem} klg cGof]ndf k/]sf] kfOG5 .

ljZj a}+ssf] #@ nfv %) xhf/ C0f ;xof]u / !% nfv %) xhf/ :yfgLo pkef]Qmfx¿sf] tkm{af6 nufgL ePsf] of]hgf clGtd r/0fdf cfP/ a]jfl/;] ag]sf] xf] . vf; u/L :yfgLo >L cGt' vfg]kfgL pkef]Qmf ;ldltsf cWoIf b]jL 9sfnnfO{ xftdf lnP/ sfd k"/f gx'"b} /sd lemSg] sf]l;; u/]kl5 laafb a9]/ uPsf] xf] . pkef]Qmf ;ldltsf ;b:o /d]z kf}8\ofn -gfd kl/jt{g_ n] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ k|fljlws ?kdf >LcGt'–@ l:yt kfgL hDdf ug]{ 6\ofª\sLaf6 cWoIf 9sfnsf] 3/tkm{ a9L kfgL hfg] agfO{, sfd k"/f gx'"b} /sd lgsf; ug]{ sf]l;; u}/ ;/sf/L ;+:yfsf kbflwsf/Lx¿n] u/]sf lyP . wf/f g+=!( / cGt' e~ofª\tkm{sf] laafb ldnfpg egL ut j}zfv ^ ut] of]hgf :yn k'u]sL hg ljsf; s]Gb| d]rLgu/kflnsf emfkfsL cWoIf lj00f' cf]emf, k|fljlws ch'{g zfxL, OlGhlgo/ x/]Gb|hË ;d]t ut j}zfv ;ft ut] /flt pkef]Qmf ;ldltsf ;lrj /fd l3ld/]sf] 3/df a}7s a;]sf lyP . pkef]Qmf ;ldltsf c? ;b:onfO{ hfgsf/L glbO{ ef]lnkN6} lkmSsnsf] jfl0fHo a}+sdf ePsf] /sd lemSg] of]hgf yfxf kfP/ pkef]Qmf ;ldlts} sf]iffWoIf 6Lsf/fd 9sfnn] /sd glbg cg'/f]w u/]sf lyP . /sd lemSg ;lhnf] xf];\ egL oxf" cWoIf / ;lrj jf sf]iffWoIf b'O{dWo] Psn] ;xL u/] k'Ug] lgod /x]sf] 5 . sl/a @@ nfv ?k}of" /sd lemSg] sf]l;; ;kmn gePkl5 pkef]Qmf / ;ldltsf dflg;x¿aLr s'6fs'6 ;d]t ePsf] lyof] . ptf /sd xft kfg]{ bfpdf lkmSsn ahf/ k'u]sf hgljsf; s]Gb|sf kbflwsf/Lx¿ pkef]Qmfx¿k|lt ?i7 x'"b} kms]{sf lyP .

hgljsf; s]Gb|n] cfkm\gf] k|fljlwsdfkm{t ;'?d} cWoIfnfO{ csf]]{ * ;o *$ ld6/ prfOdf ePsf] wf/f * ;o (! ld6/ b]vfO{ xft lnPsf lyP . o;sf] 7Ls pN6f] * ;o (! ld=prfO ePsf] l3ld/] 8f"8fsf] wf/f g= !( sf] prfO eg] * ;o *$ ld6/ dfq b]vfOPsf] lyof] . o;af6 wf/f g+=!( / cGt' e~Hofª\tkm{ lxp"bdf kfgL g} ghfg] ePkl5 pkef]Qmfx¿n] o;sf] lj/f]w u/]sf lyP .

pkef]Qmf ;ldltn] cfdf ;d"xdfkm{t ;+slnt /sdsf] lx;fa lstfa ;d]t xfn gb]vfPsf] hfgsf/L lbPsf] 5 . ;ldltsf] k"j{ of]hgf gu/]sf 7fp"x¿ wf/f lgdf{0f u/L aGg'kg]{ 7fp"df wf/f gagfPsf] bfaL ;|f]tn] u/]sf] 5 . o:t} of]hgfsf s]xL lgdf{0f ;fdfu|L aflx/}af6 laqmL ug]{ of]hgfsf ;fy xfn;Dd of]hgf :yn;Dd gk'¥ofOPsf] bfaL ;|f]tsf] /x]sf] 5 . pQm ;fdfu|L Onfds} xs{6] eGg] :yfgdf /flvPsf] 5 . :d/0fLo s'/f s] 5 eg] pQm u}/ ;/sf/L ;+:yfdfkm{t ;+rflnt sGofdsf] kmfhLufp" vfg]kfgL cfof]hgfsf] nfvf}" ?k}of"sf kfOk pQm :yfgaf6 Ps jif{cl3 x/fPsf] lyof] . of]hgf ;xL 9+un] ;DkGg u/L kfp" / of]hgf ;DkGg ePkl5 dfq /sd lgsf; xf];\ egL ut j}zfv !( ut] @$ 3/–kl/jf/sf ;b:ox¿n] sf7df8f}" nflhDkf6l:yt u|fdL0f vfg]kfgL tyf ;/;kmfO ljsf; ;ldltdf ph'/L u/]sf lyP . t/, ph'/Lsf] af/]df xfn;Dd ;'g'jfO{ gePsf] hfgsf/L kLl8tx¿n] lbPsf 5g\ . t/ ph'/L k¥of] eGb}df of]hgf g} /f]Sg gldNg] egfO pQm u|fdL0f ljsf; tyf ;/;kmfO ljsf;sL cnsf >]i7sf] 5 . lgdf{0f g} gePsf wf/fx¿ 6]lnlehgaf6 b]vfpg], ;/sf/L ;~rf/ dfWoddf of]hgf ;DkGg ePsf] k|rf/ ug]{ / ufp"df /ftf–/ft ;a} sfd eof] eGg', gq h] klg x'g ;Sg egL ;+:yfsf dflg;x¿nfO{ wDsL lb"b} lx"8]sfn] cfkm"x¿ ufp"df ;d]t c;'/lIft ag]sf] kLl8tx¿n] atfP . :d/0fLo s'/f s] 5 eg] pQm u}/ ;/sf/L ;+:yf k"j{ lzIffdGqL b]jL cf]emfsL wd{kTgL lji0f'sf] /x]sf] 5 .


8]6 PS;kfo/ cf}iflw tnfpdf

hn]Zj/ . hn]Zj/ c:ktfndf %) nfv df]n a/fa/sf] cf}iflw 8]6 PS;kfo/ ePkl5 tnfpdf kmflnPsf] 5 .

sfnfhf/df sfd nfUg] dx"uf] / b'n{e dflgg] ljb]zL cf}iflw km+luhf]g, nfdv'§]n] 6f]s]kl5 Hofg hf]ufpgdf cr"s cf}iflw dflgPsf] 5 . To:t} PlG6/]lah EoflS;g, x]kf6fOl6; …aLÚ / 8L=kL=6L= sf vf]kx¿ /x]sf 5g\ .

dxf]Q/L lhNnfsf &^ uflj;dWo] clwsf+z ufp"df sfnfhf/ km}nfpg] ;]G6kmnfO{ nfdv'§]sf] k|sf]k /x]sf] 5 . t;y{ x/]s ufp"df em'n k|of]u ug{ g;lsg] cflbjf;L Pj+ v]tLx/ dhb'/x¿ of] /f]uaf6 u|l;t ePsf] tYof+s :jf:Yo sfof{no dxf]Q/Ln] b]vfp"b} cfPsf] 5 . ul/aLn] lklN;Psf lgDg Pj+ cflbjf;L d';x/ hfltnfO{ sfnfhf/ /f]u eP klg wfdL–emfqmLaf6 pkrf/ u/fp"b} d[To' lgGb|fdf k'Ug] ul/G5 . t/, pgLx¿n] cf}iflw kfp"b}gg\ . k};fsf] cefjdf c:ktfnaf6 6f9f /xg' / csf]{lt/ cf}iflw kmfnfkmfn x'g' /fd|f] x}g .

To:t}, x]kf6fOl6; …aLÚ sf] vf]k hf] sf]xL cyjf g]kfnsf ;a} afnaflnsfdf lbg'kg]{ k|fjwfg eP klg y'k|} aRrf o; vf]kaf6 jl~rt x'G5g\ . c:ktfn ;"qn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ %% xhf/ hltsf] cf}iflw 8]6 PS;kfo/ ePkl5 tnfpdf kmflnPsf] 5 . ;"qsf cg';f/ hn]Zj/ c:ktfndf vf]hLgLlt x'"bf cg]sf}" lsl;daf6 e|i6frf/ ePsf] km]nf kg]{5 . d]l8sn ;'kl/6]G8]6sf dfG5] u'nfa 7fs'/dfly dfq *@ xhf/ af"sL 5fgljgaf6 lg:sg uPsf] 5 . To:tf] sfo{ ug]{ cfz+sfsf 3]/fdf #% hgf /x]sf 5g\ . pgLx¿dfly 5fgljg x'"bf nfvf}" k'Ug] cg'dfg ul/Psf] 5 . To;}u/L c:ktfnsf] df]6/;fOsn @ yfg, lk|mh @ yfg, 8]G6]s kmf]/;]6 ;DalGwt lgsfon] a'em] klg sfof{nodf /x]sf] 5}g . d]=;'= /fd nvg ;fxsf cg';f/ k|lqmof gk'¥ofO{ xtf/–xtf/df sfd ug]{ afgLn] ;a}yf]s lauf/]sf] 5 . sfd ug]{ t/ kmf"6af6 a'em]sf] ;dfg kmsf{OPsf] x'"b}g .

sdn ;fx


8fS6/sf] nfk/jfxLsf sf/0f dlxnfsf] csfnd} d[To'

;Gtf]if ;'j]bL

kf]v/f . kf]v/f pkdxfgu/kflnsf j8f g+= & lgjf;L #@ jifL{of >LdtL uLtf clwsf/Ln] cfkm\gf] ck|]zgdf ;DnUg 8f= u]xgfy a/fnsf] 7"nf] nfk/jfxLsf sf/0f csfnd} Hofg u'dfpg'k/]sf] 5 .

ut j}zfv #! ut] /h:jnf lalu|Pkl5 c:ktfndf kf7]3/sf] ck|]zg ug{ egf{ ePsL >LdtL uLtf clwsf/Lsf] 8f= u]xgfy a/fnn] ck/]zg ug'{ePsf] lyof] . ck/]zg u/]sf] a]n'sf la/fdLsf] k/LIf0fdf vl6g'ePsf 8fS6/ gL/h b'j]n] lgh dlxnfnfO{ k/LIf0f ubf{ ck/]zg u/]sf] 3fpdf 6f"sf gdfl/Psf] e]l6Pkl5 k'gM ck/]zg lyo6/df nuL rf/ 306f;Dd /flvPsf] lyof] . 6f"sf gdfl/Psf] 7fp"af6 ePsf] cTolws /Qm>fjsf sf/0f la/fdLsf] cj:yf cToGt} lrGtfhgs aGb} uPsf] lyof] . ;f]xL a]n'sL b]lv g} pxf"nfO{ ;3g pkrf/ sIfdf /flvPsf] lyof] . la/fdLsf] l:ylt c;fdfGo x'"b} uPkl5 8fS6/x¿n] h]7 @ ut] sf7df8f}" n}hfg] ;Nnfx lbP . pgnfO{ t'?Gt} hxfhaf6 sf7df8f}" nuL g]zgn d]l8s]o/ c:ktfndf egf{ ul/of] . t/, pgnfO{ c:ktfnn] d[t 3f]lift ub}{ pgsf] ck/]zgdf ;DnUg 8fS6/x¿sf] nfk/jfxL / x]nrqm\ofO"sf sf/0f To:tf] …;fdfGo ck/]zgÚ df klg olt 7"nf] 36gf 36]sf] d[tssf cfkmGtx¿nfO{ hfgsf/L u/fP .

h]7 $ ut] ;f]xL ljifonfO{ lnP/ >LdtL uLtf clwsf/Lsf cfkmGtx¿, 6f]njf;Lx¿nufot cGo y'k|} dflg;x¿ c:ktfndf 8fS6/x¿sf] nfk/jfxLsf lj/f]wdf gf/fafhL ub}{ ck/]zgdf ;DnUg 8fs6/x¿n] /fhLgfdf lbg'kg]{, kf]v/fdf ;~rflnt ;femf lSnlgsx¿ aGb ug'{kg]{ dfu /fv]sf lyP . lbgel/ 7"nf] ;+Vofdf k|x/Lx¿ t}gfy ul/Psf] lyof] . l:ylt cGoGt} tgfjk"0f{ x'"b} uPkl5 kLl8t kIf / c:ktfn k|zf;gaLr ;f] ck/]zgdf ;DnUg 8f= u]x/fh a/fnnfO{ Ps xKtfleq ;?jf ug]{ / s8f ljefuLo sf/afxL ug]{ ;xdlt ePsf] lyof] t/ g]kfn lrlsT;s ;+3 u08sL zfvfn] ljgf 5fgjLg ul/Psf] sf/jfxLn] lrlsT;f k];f c;'/lIft ePsf] cf/f]k nufp"b} d+unaf/b]lv oxf"sf ;Dk"0f{ ;/sf/L c:ktfn / lghL c:ktfnx¿df cfsl:ds ;]jf afx]s cGo :jf:Yo ;]jf clglZrtsfn;Dd aGb ug]{ 3f]if0ff u/]kl5 l:ylt km]l/of] . ljxLaf/ kLl8t kIf, ljleGg ;+3–;+:yfsf k|ltlglw, gful/s ;dfh / c:ktfn k|zf;g k'gM a}7s a;L 8f= a/fndfly ul/Psf] sf/jfxL /f]s]/ 36gfsf ;DaGwdf jf:tljs 5fgljg ug{ pRr :t/Lo ;ldlt u7g ul/Psf] c:ktfn k|zf;gn] atfPsf] 5 . arfpg] lhDd]jf/L af]s]sf 8fS6/x¿sf] nfk/jfxLsf sf/0f ;fdfGo cj:yfsf] dfG5] dg]{ l:ylt cfpg] / oxf" g;{x¿af6 ;d]t af/Daf/ x'g] ceb| Jojxf/sf] u'gf;f] cfPkl5 klZrd If]qLo c:ktfn kf]v/fsf d]l8sn ;'kl/6]08G6 8f= slknb]j pkfWofon] o:tf sdhf]/L cfp"bf lbgx¿df bf]xf]l/g glbg] k|ltj4tf JoQm ug'{ePsf] 5 . t/, :yfgLo afl;Gbfx¿ eg] o;nfO{ 9f6sf] lgDtf] ;/x dflg/x]sf 5g\, hf] gvfOsg kTofpg} sl7g x'G5 .


w/fgdf l8:sf8{]8 rNnfdfly k|ltaGw

k/z' >]i7

w/fg . w/fg–^ sf dl0fs'df/ nfjtLn] s]xL lbgcl3 cfkm\gf] 3/ cufl8sf] af6f]df s'v'/fsf] rNnf a]Rg] Jofkf/Ln] s/fPsf] ;'g] . ænf}, cfof] xh'/ s'v'/fsf] rNnf †Æ pm 6fpsf]df rNnfsf] vk{g af]s]/ o;f] eGb} lx"l8/xGYof] . l/6fo8{ e"=k"= ;}lgs nfjtLsf] 3/df ug'{kg]{ sfd vf;} s]xL lyPg . To;}n] cfnZok"0f{ lbgrof{ latfpg'eGbf s'v'/fsf] rNnf kfnL x]g]{ ljrf/ u/] . æclxn] 6fOdkf; klg x'g], kl5 vfgsf] nflu df;' klg x'g]Æ– pgn] ;f]r] . pgn] rNnf Jofkf/LnfO{ af]nfP / aL; ?k}of" k|lt rNnfsf b/n] b;j6f rNnf lsg] . rNnf lsGbf Jofkf/Ln] eg]sf] lyof]– ægf/fo0f3f6sf] Psbd c;nL rNnf xf], xh'/ . km:6 Snf; .Æ To;f] t pgn] klxnf] k6s rNnf lsGb} lyP, To;}n] sxf"sf] rNnf /fd|f] x'G5 eGg] yfx} lyPg . t} klg /fd|} t xf]nf eGg] pgn] ;f]r] . t/, pgsf] ;kgfn] Tolt v]/ xfjf vfof] . ha PsxKtfleqd} ljgfsf/0f rNnf e't'e't' d/]/ ;lsP To;kl5 pgnfO{ cfkm" Jofkf/Låf/f 7luPsf] dx;'; eof] . nfjtL em}" rNnf Jofkf/Lx¿af6 7luPsf w/fgjf;L w]/} 5g\ . ef/tsf] sf]nsftfaf6 cfPsf 7ux¿n] ToxL"af6 /f]uL / sfd gnfUg] eg]/ km\of"lsPsf …l8:sf8]{8 rNnfÚ NofP/ w/fgdf a]Rg] u/]sf] kfOPsf] 5 . l8:sf8]{8 rNnfx¿nfO{ tL 7ux¿n] d]xGbL nufP/ ;j{;fwf/0fnfO{ gf/fo0f3f6af6 pTkfbg ePsf] egL a]Rg] u/]sf] yfxf ePsf] 5 . o;/L 7ux¿l;t lsg]sf] rNNff kGw| lbgeGbf a9L gaf"Rg] kLl8x¿n] atfPsf 5g\ . ægf/fo0f3f6sf] rNnf pGgt hftsf] x'"bf] /x]5 . To;}n] ;j{;fwf/0fnfO{ em'Sofpg 7ux¿n] To;f] eGbf /x]5g\ .Æ kLl8t nfjtLn] atfP .

o;/L ef/tLo 7ux¿åf/f ;j{;fwf/0f 7lug yfn]kl5 w/fg gu/kflnsfn] xfn To:tf rNnfx¿dfly k|ltaGw nufPsf] 5 . To:tf 7u Jofkf/Lx¿nfO{ e]l6Pdf æca pk|fGt o:tf] sfd ulb{g"Æ eGg] sfut agfP/ ;xL5fk u/fO{ 5f]8\g] ul/Psf] w/fg gu/kflnsfsf ;fd'bflos ljsf; clws[t elQm/fh zdf{ atfp"g'eof] . clxn];Dddf gu/kflnsfn] ef/tsf] sf]nsftf 3/ eO{ w/fgdf 8]/f lnP/ rNnfsf] Jofkf/ ug]{ d'Ggf ;]v d'l:nd, cdhLt d';ndfg, cfa'/ bkmf/ d'l:nd / lbnLk s'a]/ d'l:ndnfO{ ;dft]/ sfut u/fO{ 5f]l8lbPsf] 5 . Psk6s sfut u/fP/ 5f]l8Psf] Jofkf/Ln] k'gM ;f]xL sfo{ bf]xf]¥ofPsf] kfOPdf ;fdfg hkmt ug]{ / cGo sf/afxL klg ug]{ ul/Psf] clws[t zdf{n] atfpg' eof] .


e|i6frf/lj?4 kqsf/

b]zfGt/ ;Djfbbftf

kqsfl/tfsf] dfWodaf6 hgr]tgf km}nfpg] tyf e|i6 cfr/0f / ultljlwsf lj?4 ;zQm cfjfh p7fpg] p2]Zon] e|i6frf/lj?4 kqsf/ Journalist for anti corrupation (Jac) Nepal gfds ;+:yf u7g ePsf] 5 . lhNnf k|zf;g sfof{no sf7df8f}"df btf{ ePsf] ;f] ;+:yf :jtGq kqsf/ n]vgfy e08f/Lsf] cWoIftfdf u7g ul/Psf] xf], h;sf] pkfWoIfdf o'j/fh ljb|f]xL -pk;efklt–g]kfn kqsf/ dxf;+3 sf7df8f}"_, dxf;lrj ljho ljikmf]6 -;Dkfbs >d a'n]l6g ;fKtflxs_, ;lrj /fdxl/ l;njfn -;Dkfbs lbzflgb]{zg ;fKtflxs_, sf]iffWoIf lk|td sdf{rfo{ -;xfos ;Dkfbs lxGb"_ /xg' ePsf] 5 eg] ;b:ox¿df cv08 e08f/L sflGtk'/, clgtf ljGb' g]kfn 6]lnlehg, nIdL kf]v|]n d]6f«] Pkm=Pd=/ /fd Psjfn rf}w/L b lxdfnog 6fOD; b}lgs x'g'x'G5 .


cfgGbsf nflu efª

b]zfGt/ ;Djfbbftf

hgsk'/wfd . of}g rfxgf zfGt kfg{sf nflu Clifd'lgx¿n] ;]jg ub}{ cfPsf] efªnfO{ cfhsn of}g cfgGbsf nflu k|of]u ug{ yflnPsf] 5 .

d'Ggf pkgfdsf cg';f/ of}g ;Dds{df zL3| jLo{ ktgsf] ;d:ofaf6 efª;]jLx¿ d'Qm x'G5g\ . pgn] of] lzIff cfkm\gf] ldq /d]zaf6 kfPsf lyP . of}g ;Dks{ ug]{ lbg ;f"emkvdf efª ;]jg ubf{ To;n] lgs} ;do of}g pQ]hgf ;[hgf u/]sf] pgsf] cg'ej 5 . efª vfP/ of}g lqm8faf6 cfgGb lng]x¿sf] ;+Vof clxn] d'Ggf / pgsf ;fyL /d]zdf dfq ;Lldt 5}g .

hgsk'/df ;of}" hgf o'jfx¿ 5g\ . ldlynf~rndf efªsf] k]8f / jkmL{ agfP/ ;]jg ul/G5 eg] b"wdf 3f]n]/ ;j{t em}" ;]jg ug]{ sfo{ x'g] vfg]n] ub}{5g\ . t/, rng rNtL cg';f/ efªnfO{ l;nf}6f]df lk"w]/ kfgL;"u vfg] ul/G5 . efª ;]jg u/]kl5 k]6 cjZo ;kmf x'G5 .

hgsk'/df efª v'Nnf ?kdf laqmL–ljt/0f eO/x]sf] 5 . efªsf] nflu hfgsL rf]s, b]jL rf]s, d'/nL rf]s / :6]zg Pl/of gfdL /x]5g\ . rf/} 7fp"df nueu b}lgs xhf/ ?lkof"sf] efª laqmL x'"b} cfPsf] cg'dfg efª ;]jsx¿sf] 5 . uf"hfdf a9L a]kmfObf ePsf sf/0f >L % sf] ;/sf/n] v]tL ug{ ;d]t /f]s nufOlbof] . o;n] ubf{ dflg; n'sLl5kL dfq uf"hfsf] ;]jg ug]{ cj;/ kfO/x]sf 5g\ . t/, efªdfly s'g} lsl;dsf] /f]s nufOPsf] 5}g .

efª / uf"hfsf] hft / j+z em08} p:t} 5 . uf"hfsf] kft em}" efªsf] klg kft x'G5 . km/s olt xf] ls uf"hfdf e'jf kmn cfPkl5 l6Kg] / To;df ;'tL{ ldnfO{ la"8L jf s+s8sf] dfWodn] lkp"g] ul/G5 . t/, efªsf] e'jf x'"b}g dfq kft x'G5 . efªsf] ;'s]sf] kftnfO{ kfgLdf km'nfP/ /fd|f];"u kvfn]kl5 lk"w]/ vfg] ul/G5 . uf"hf vfg]x¿ eG5g\– æuf"hf lkPkl5 d:t lgGb|f cfp"5 / of}g rfxgfnfO{ ;dfKt ub{5 .Æ

To:t}, efª vfg]x¿ eG5g\– æefªn] a'l4 v'nfp"5, k]6 ;kmf kf5{ / lgGb|f Nofp"5 . t/, efªsf] gzf /fd|f] x'"b}g–efª vfPkl5 dL7f], u'lnof] vfPdf gzf b'O{ u'0ff tLg u'0ff a9\g] ub{5 eg] cldnf] vfPdf gzf ;dfKt x'G5 . efª ;]jg k|foM u/]/ ck/fGx|lt/ ul/G5 .Æ t/, cfhsfnsf o'jfx¿ laxfg} efª ;]jg ug]{ ub{5g\ . a"9fkfsf eG5g\– æefª ;]jg u/]/ dflg;x¿ of}g rfxgfnfO{ dfg]{ ub{5g\ . t/, cfhsnsf o'jfx¿n] efª ;]jgnfO{ of}g cfgGb ug{df lnO/x]sf 5g\ .


sf7df8f}"df a[xt\ rLg dxf]T;j

b]zfGt/ ;Djfbbftf

sf7df8f}+ . g]kfn / hgu0ftGq rLgaLrsf] bf}To ;DaGw sfod ePsf] $# cf}" jif{ tyf rLgsf] /fli6«o lbj;sf] pknIodf jN8{ sNr/n g]6n] cfufdL efb| !% ut] b]lv @! ut] -;]K6]Da/ !–& tfl/v_ ;Dd sf7df8f}"df a[xt\ rLg dxf]T;jsf] cfof]hgf ug]{ ePsf] 5 . g]kfndf klxnf]kN6 cfof]hgf x'g nfu]sf] ;f] dxf]T;jdf rLgsf] leqL u+uf]lnof k|fGtsf snfsf/x¿sf] #) ;b:oLo 6f]nLn] PqmfJofl6S; / ;f+:s[lts sfo{qmd k|:t't ug]{ 5 . rf}w j6f lrlgof" syfgs rnlrqsf k|bz{g, rf}w j6f rLg;DaGwL j[Qlrqsf] k|bz{g, rLgaf6 k|sflzt k':tsx¿sf] d]nf, lrlgof" r+ufx¿sf] dxf]T;j, rLgsf] cfly{s, ;f+:s[lts / k|fs[lts kIfsf kmf]6f]x¿sf] k|bz{gL, lrlgof" x:tsnf k|bz{gL tyf lrlgof vfgf dxf]T;jsf] cfof]hgf x'g] 5 eg] rLgdf pTkflbt ;fdfgx¿sf] lsgd]n ;d]t x'g] u/L Jofkf/ d]nfsf] klg ljz]if Joj:yf ul/g] 5 . sf7df8f}"df dxf]T;j ;dfkg ePkl5 w/fg / kf]v/fdf klg lrlgof" Pqmf]Jofl6S; sfo{qmdsf] k|bz{gL ul/g] 5 .

sf7df8f}"l:yt jL/]Gb| cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|df cfof]hgf x'g] rLg dxf]T;jnfO{ Jojl:yt ug{ jN8{ sNr/n g]6sf cWoIf bLks ;/sf/sf] cWoIftfdf d"n cfof]hs ;ldlt / g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf k"j{ cWoIf cfgGb/fh d'NdLsf] cWoIftfdf ;Nnfxsf/ ;ldltsf] u7g ul/Psf] 5 . pQm ;ldltdf pBf]uklt / Jofkf/L, s"6gLlt1, a'l4hLjL, ko{6g ;+:s[lt tyf p8\8og dGqfnosf / pBf]u jfl0fHo dGqfnosf k|ltlglwx¿, sf7df8f}" dxfgu/kflnsfsf] sfo{sf/L k|d'vnufotsf JolQmTjx¿ ;b:o x'g'x'G5 . o;}u/L kGw|j6f ljleGg pk;ldltx¿ klg u7g ul/Psf] 5 .


la/fdL yf? u'?jfsf] e/df

hgs g]kfn

alb{of lhNnfsf] df]tLk'/–%, dbfxfsf @@ jifL{of rf}wl/of yf? dnfdL hf"bf PSsf;L a]xf]; eP/ n8] . ufp"n]x¿n] pgnfO{ c:ktfnsf] ;§f :yfgLo …u'?jfÚ sxf" k'¥ofP . plrt pkrf/ gkfp"bf pgn] Hofg u'dfP . t/, u'?jf km'nf/fd yf? / ufp"n]x¿ eG5g\– æe"tn] n8fPsf] xf], zlQmzfnL /}Ú5 dfl/xfNof] .Æ

ce}m klg cGwljZjf;df k/]/ rf}wl/ofn] em}" u'?jf -wfdLem"fqmL_ sf] cf"ugdf Hofg u'dfpg]x¿ w]/] 5g\ . yf? a:tLdf t u'?jfsf] lk"9Ldf :yfgLo :jf:Yo rf}sLdf hlQs} eL8 x'g] ub{5 . a]njf–^, pQ/esf/Lsf u'?jf l6+u' yf? eG5g\– æ3/ ;w}" c:ktfn em}" 5, s]xL ;~rf] eP/ hfG5g\, s]xL oxL" d5{g\ klg .Æ

kGw| jif{ eof] l6+u'n] u'?jf ag]/ sfd u/]sf] . pgn] x'Ssf afg -d'vaf6 /ut lgsfn]/ km'Sg]_, lqz'n afg -lqz'nn] cfkm\g} lha|f] 5]8]/ km'Sg]_, sgL{{ 8f]nfO{ -d[uL /f]uLnfO{ ug]{ pkrf/_, h]Tof k"hf -e"t 6f9f nu]/ 5f]8\g]_ u/]/ la/fdLnfO{ ;Grf] kfg]{ atfP . OG;]]k\mnfOl6;sf /f]uLnfO{ ;d]t km's]/ ;~rf] kfg]{ l6+u' bfaL u5{g\ . pgL eG5g\– æebf}df d]/f] 3/–cf"ug OG;]km\nfOl6;sf la/fdLn] el/G5, s]xLnfO{ ;~rf] x'G5 .Æ

u'?jfsf] e/df k/]/ OG;]]km\nfOl6; nfu]sf] ( jifL{o 5f]/f bLksnfO{ ;dod} c:ktfn gk'¥ofp"bf pQ/esf/L ufp"sf afa'/fd yf? clxn] k5''tfp"b} 5g\ . ckfË aGg k'u]sf] 5f]/f]nfO{ ;~rf] kfg{ afa'/fdn] sd b'Mv eg] v]k]gg\ . pgL eG5g\– ærf/ ufp"sf ;a} u'?jf sxf" k'¥ofP" . C0f sf9]/ vr{ u/]" . a+u'/, efn], v;L u'?jfnfO{ lhDdf nfP/ k"hf u/fP", t/ bLkssf] af]nL x/fof], xftv'§f kIf3ft eP h:t} eP, ;~rf] ePg .Æ

yf? ufp"x¿df u'?jfn] ;~rf] kfg{ g;s]kl5 dfq la/fdLx¿ c:ktfn hfg] u5{g\ . u'?jfx¿ rfdn larfg]{ …u'/fO{Ú u/]/ /f]u kQf nfUg] atfp"5g\ . æh:tf];'s} la/fdLnfO{ klg e"t nfu]sf] eg]/ emf/km's ;'? u5{g\ . tTsfn pkrf/ ug'{kg]{ uDeL/ /f]usf la/fdL pkrf/ gkfP/} dg]{ cj:yfdf k'U5g\Æ–pQ/ esf/Lsf lzlIft o'jf ljzfn rf}w/Ln] atfP .

b]p8fsnf uflj;l:yt nId0fsf ;Ltf/fd yf?nfO{ nfu]sf] …7"nf] e"tÚ nfO{ dgfpg l6+u' yf? cr]n wfO/x]sf 5g\ . ;Ltf/fdnfO{ bf}/f -d[uL_ sf] /f]u 5 . t/ l6+u' …sgL{{ 8f]nfO{Ú u/]/ /f]u lgsf] kf5'{ eGb} ;Ltf/fdsf cfkmGtnfO{ ljZjf; lbnfp"b} 5g\ . æpgnfO{ 7"nf] e"t nfu]sf] 5 xh'/ † 7"nf] …h]Tof k"hfÚ u/]/ 6f9f eufpg' k5{ . ;fdfg h'6fpg eg]sf] 5'Æ –u'?jf l6+u'n] eg] . cf}";L jf k"l0f{dfsf lbg ljz]if k"hf u/]/ wf]tL, s'v'/f, v;L / a+u'/ u'?jfnfO{ r9fPkl5 e"t klG5g] pgn] atfP . pgn] OGb|hfnaf6 cfo'j]{lbs cf}iflw klg ug{ hfg]sf] bfaL u/] .

em08} b'O{ ;o 3/–kl/jf/ /x]sf] pQ/ esf/L ufp"df dfq} $ hgf u'?jf 5g\ . pgLx¿sf nflu eg]/ k|To]s 3/af6 jif]{gL b'O{ nDa/ -!) lsnf]_ wfg lbOG5 . o;dWo] l6+u'n] em08} !) SjLG6n wfg kfpg] u/]sf] atfP . ufp"n]x¿sf] ljZjf; 5–æu'?jfx¿n] e"t dgfpg] k"hf u5{g\ / clgi6 cfp"b}g . To;f] ul/Pg eg] b]ptf l/;fpnfg\ eGg] 8/ x'G5 .Æ

d}gfkf]v/–* l:yt ebf]O{ ufp"sf afa'/fd 9s]/ u'?jfx¿sf klg u'? dflgG5g\ . pgLsxf" af"s] / alb{ofsf rfnL;eGbf w]/} ufp"sf la/fdLx¿ cfkm\gf ;d:of lnP/ hfG5g\  . pgn] jflif{s pkrf/ u/]afkt tTsfn kfpg] k};f, wfgrfdn, s'v'/f, ;+'u'/ afx]s em08} Ps ;o SjLG6n wfg ;+sng ug]{ u/]sf 5g\ . To;df yf? ;d'bfonfO{ s'g} k5'tf] 5}g . pQ/ esf/Lsf xl/axfb'/ rf}w/L eG5g\\– æxfd|f] :jf:Yo g} pgLx¿sf] e/df 5 eg] jif{sf] b; lsnf] wfg lb"bf 3f6f g} s] 5 / <Æ yf? a:tLx¿df ;k{n] 8;]sf la/fdLx¿nfO{ dGq km's]sf] kfgL VjfP/ pkrf/ ug]{ ul/G5 . 7"n} rf]6k6s nfu]sf / uDeL/ /f]u nfu]sfx¿sf] klg emf/km's u/]/} pkrf/ ul/"bf sltkosf] csfndf g} Hofg hfg] u/]sf] 5 .

lhNnf :jf:Yo sfof{nodfkm{t\ wfdLem"fqmL jf u'?jfx¿nfO{ /f]u 5'§ofpg] / uDeL/ la/fdLnfO{ :jf:Yo ;+:yfdf k7fpg] af/]df tflnd lb"Ob} cfPsf] 5 . alb{ofdf b'O{ ;oeGbf a9L wfdL–em"fqmL, u'?jf, k'hf/Lx¿nfO{ o:tf] tflnd lbOPsf] hg:jf:Yo sfof{non] hgfPsf] 5 . t/, y''k|} u'?jfx¿n] tflndsf] cj;/ kfPsf 5}gg\ . tflnd lnPsfx¿dWo] klg yf]/}n] dfq la/fdLnfO{ c:ktfn k7fpg] u/]sf 5g\ . lhNnf c:ktfnsf 8f= k|af]w /]UdL eG5g\– æu'?jfx¿n] c:ktfn hfpm eg]/ k7fPsf] sd} …s];Ú cfpg] u/]sf 5g\\ .Æ pgn] ufp"–ufp"df :jf:Yoaf/] hgr]tgf km}nfpg] sfo{qmd n}hfg'kg]{ cfjZostf klg cf}"NofP .

-;f}hGoM pTyfg ‘a'n]l6g’ If]qLo ;~rf/ ;|f]t s]Gb|, g]kfnu~h ._


cfos/sf If]qdf b]lvPsf ;d:ofx¿

s/sf] b/ 36fO{ bfo/f a9fpg] gLlt cg'?k cfosf ;a} ;|f]tdf s/ nufpg] p2]Zon] cfos/ P]g, @)%* nfu" u/]kl5 cfGtl/ssf /fhZjdf cfos/sf] lx:;f a9\g uPsf] 5 . cfly{s jif{ @)%*÷)%( df cfos/af6 ( ca{ @$ s/f]8 &% nfv p7]sf] lyof] . h'g s'n s/ /fhZjsf] @# k|ltzt x'g cfp"5 .

cfos/sf cfw'lgs gLlt ;'xfp"bf] x'g] u/L tof/ kfl/Psf] of] P]gsf k|fjwfgx¿ k/Dk/fut P]geGbf leGg ePsf]n] pBf]uL, Jofkf/L, Joj;foL, sd{rf/Lnufot ;dfhsf ljleGg ju{sf nflu gof" 5 / o;sf af/]df ;Defljt s/bftfnufot ;dfhsf ljleGg ju{nfO{ kof{Kt dfqfdf hfgsf/L x'g ;s]sf] 5}g . sfg'gL lx;fan] o; lsl;dsf] k|:t'ltsf] cfkm\g} cf}lrTo ePklg P]gdf k|of]u ul/Psf] efiff klg ;xh 5}g . sltko gof" zAbsf] rogn] klg ;'?df P]g a'em\g ufx|f] 5, t/ a'em]kl5 sfof{Gjog :t/df ;xh x'"b} hfg] cj:yf klg 5 . o; P]gdf ;s];Dd ljleGg k|fjwfgx¿nfO{ lj:t[t ?kdf /flvPsf] x'"bf klxn]sf] sfg'gdf h:tf] kof{Kt sfg'gL k|fjwfg gePsf sf/0fn] b}lgs sf/afxLdf ;d:of cfpg] / :jljj]sLo clwsf/sf] k|of]u ug'{ kg]{ ;Defjgf sd 5 . o;af6 cfos/ Joj:yf a9L kf/bzL{ x'g]5 .

s/5'6sf] ;Ldf

of] P]gn] cfosf ;a} lsl;dsf ;|f]tx¿nfO{ s/sf] bfo/fleq NofPsf] 5 . sd{rf/L tyf >ldssf] kfl/>lds tyf Hofnfsf] :t/ Go"g /x]sf] jt{dfg kl/k|]Iodf b;}" vr{, labfafktsf] /sd, pkbfg, lgj[lQe/0f h:tf cfodf cfos/ nufpg gx'g] u'gf;f] 5 . cfosf cGo ;|f]tsf] t'ngfdf o; lsl;dsf] cfodf nfUg] s/ a9L k|efjsf/L x'g hfG5 / c? s/bftfsf] t'ngfdf cfkm"dfly a9L s/ nfu]sf] cg'ej kfl/>lds cfo–cfh{g stf{nfO{ kb{5 . To;}n] ;a} lsl;dsf] kfl/>lds cfonfO{ cfos/sf] bfo/fleq Nofpg gx'g] ljrf/ cfPsf] xf] .

;–;fgf cfo cfh{gstf{nfO{ s/df 5'6sf] dfWodn] s/sf] bfo/f aflx/ /fVg] k|rng ljZje/ 5 . xfdLsxf" o:tf] 5'6sf] ;Ldf clxn] JolQmsf nflu ?=^%,))) / bDklQsf nflu ?=*%,))) 5 . d'b|f :kmLlt, aRrf jf cGo cfl>tsf] nflu s'g} 5'§} 5'6sf] Joj:yf gePsf] / cfosf ;a} ;|f]tnfO{ s/sf] bfo/fleq NofPsf] jt{dfg ;Gbe{df cfos/ 5'6sf] of] ;Ldf Go"g 5 .

b/

xfd|f] cfly{s ultljlwsf] 7"nf] lx:;f cem}+ cfo s/sf] bfo/f aflx/ /x]sf]n] s/sf] bfo/fleq cfPsf] ;fgf] cf}krfl/s If]qdfly s/sf] o:tf] ef/ ljsl;t b]zsf] cf}krfl/s If]qn] ltg]{ ;/x x'g uPsf] 5 . o:tf] pRr ef/ Joxf]g]{ cf}krfl/s If]q s/} gltg]{ cgf}krfl/s If]q;"u k|lt:kwf{ ug'{kg]{ l:yltn] e"ldut lqmofsnfknfO{ a9jf lbG5 . o;n] s/ ;+sng sl7g dfq agfp"b}g cGo ljs[lt klg Nofp5 . o;sf cltl/Qm cfo s/sf] Go"gtd b/ !% k|ltzt ePsf]n] cfo s/ nfUg] klxnf] ;fgf] /sddf Ps} k6s !% k|ltzt nfUg] Joj:yf ;dfgtfsf] b[li6sf]0fn] klg pko'Qm b]lv"b}g . o;}u/L !% k|ltztn] s/ nfUg] cfosf] ;Ldf klg w]/} 5}g . ?= &%,))) dflysf] cfodf Ps}k6s @% k|ltztn] s/ nfUg hfG5 . o;df d'b|f :kmLltsf] ;d:of t 5"b} 5 . h;n] jf:tljs cfo 36\g hfG5 .

nfef+z s/

sDkgLx¿sf] gfkmfdf sDkgL txdf / ltgLx¿n] ljt/0f ug]{ nfef+zdf z]o/ wgLx¿sf] txdf cfos/ nfUb5 . o;/L nfef+zdf bf]xf]/f] s/ nfUg hfG5 .

sDkgLsf] nfef+zsf ?kdf ljt/0f ul/Psf] d'gfkmfdf bf]xf]/f] s/ gnfuf];\ eg]/ ljleGg b]zn] ljleGg k4lt ckgfPsf 5g\ . ltgLx¿df sDkgL txdf sDkgL s/ nfUg] cfoaf6 ljt/0f ul/g] nfef+z 36fpg] jf sDkgL s/sf] b/ sd ug]{ k4lt kb{5g\ eg] z]o/ wgLsf] txdf ODKo'6]zg jf s/ s6\6L k4lt kb{5g\ . o:tf k4ltx¿ Jojxf/df nfu" ug{ lgs} ufx|f] x'G5 .

sDkgL s/af6 cfosf] ljt/0f;DaGwL p2]Zo xfl;n ug{ ;ls"b}g . sf/0f, sDkgLsf] cfos/sf] cfwf/df To;sf z]o/wgLx¿ wgL jf ul/a x'G5g\ eg]/ 5'6\ofpg ;ls"b}g  . o;}n] sDkgL txdf cfos/nfO{ k|ultzLn s/sf] ?kdf gnufO{ Psn b/sf] cfwf/df nufpg] ul/G5 .

cfo s/sf] p2]Zo xfl;n ug{sf nflu o; s/nfO{ JolQmut txdf k|ultzLn b/sf cfwf/df nfu" ug'{kg]{ x'G5 . cyf{t\ z]o/ wgLx¿n] nfef+znufot cfh{g u/]sf] ;a} lsl;dsf] cfodf JolQmut cfos/ nufpg' kb{5 . sDkgL tyf o;sf] d'gfkmfsf vf; dflns z]o/ wgLx¿ x'g] ePsfn] nfef+zdf bf]xf]/f] s/ gnufO{ z]o/wgLx¿nfO{ nfUg] JolQmut cfos/sf] b/n] dfq s/ nfUg' kb{5 eGg] dfGotfcGtu{t sDkgL txdf ljt/0f ul/Psf] jf gul/Psf] d'gfkmfdf nfu]sf] s/nfO{ z]o/wgLx¿n] ltg'{kg]{ clu|d cfos/sf] ?kdf dfq lnOG5 / o;nfO{{ z]o/wgLx¿n] ltg'{kg]{ s/df ldnfg ul/G5 . o; lsl;dsf] Joj:yf ;}4flGts ?kdf /fd|f] eP klg Jojxf/df nfu" ug{ ufx|f] 5 .

nfef+zdf s/ gnufp"bf u}/ afl;Gbfn] kfpg] nfef+zdf klg s/ gnfUg] x'G5 . ljZjsf ljleGg b]zx¿ cfkm\gf afl;Gbfn] ljZje/ sdfPsf] cfodf s/ nufpg] x'"bf g]kfndf ljt/0f ul/Psf] nfef+zdf u}/afl;Gbfn] g]kfndf s/ glt/] klg cfkm\gf] b]zsf] ;/sf/nfO{ s/ ltg'{kg]{ x'G5 . o;/L g]kfndf nfef+zdf s/ gnfp"bf To;af6 g t g]kfnnfO{ kmfObf x'G5 g t ljb]zL nufgL stf{nfO{ g} kmfObf x'G5 . o;af6 t >L % sf] ;/sf/n] kfpg'kg]{ /fh:j u}/ afl;Gbfsf] b]zsf] ;/sf/sf] 9's'6Ldf hfg] dfq x'G5 . olb u}/ afl;Gbfn] kfpg] nfef+zdf dfq s/ nufpg] xf] eg] To;n] /fd|f] ;+s]t lb"b}g / To;af6 g]kfn ;/sf/ ljb]zL nufgL k|lt gsf/fTds ePsf] dgf]j}1flgs c;/ kg{ ;S5 . o;/L cfos/ Joj:yfnfO{ ;dfg tyf ;Ifd agfpg / >L % sf] ;/sf/n] kfpg] /fh:j ljb]zL ;/sf/sf] 9's'6Ldf hfg glbg nfef+zdf s/ nufpg cfjZos ePsf] xf] . bf]xf]/f] s/ gnfuf];\ eGgsf nflu nfef+zafkt k|fKt u/]sf] /sd nufgLstf{n] c? ;|f]taf6 k|fKt cfodf hf]8]/ s/ bfloTjsf] lx;fa ug]{ / To;af6 nfef+z s/ s6fpg kfpg'kg]{ Joj:yf nfu" ug{ ;}4flGts lx;fan] /fd|f] ePklg k|zf;lgs lx;fan] nfu" ug{ sl7g x'G5 .

ko{6g / aLdf

of] P]gn] lgsf;L cfodf klg cGo cfodf cfos/ nufPsf] 5 . lgsf;LnfO{ k|f]T;flxt ug{sf nflu of] If]qnfO{ cfos/ d'Qm agfpg' k5{ eGg] wf/0ff lghL If]qn] cufl8 ;fb}{ cfPsf] 5 . o; If]qdf ;fdfGo cfos/eGbf lgsf;L d"Nodf ;db/df s/ nufpg'kg]{ eGg] klg dfu 5 . cfos/ ltg]{ ;DaGwdf Joxf]g'{ k/]sf ljleGg emd]nf x6fpg o; lsl;dsf] dfu cufl8 ;fl/Psf] xf] . t/, lgsf;LnfO{ k|f]T;flxt ug{sf nflu lgsf;L d"Nodf ;db/n] cfos/ nufpg] Joj:yf pko'Qm xf]Og . lgsf;LnfO{ k|f]T;flxt ug{ ;lsg] cGo pko'Qm pkfox¿ ckgfpg' kb{5 .

To:t}, cfGtl/s tyf afx\o b'j} sf/0fn] ubf{ ljut s]xL ;dob]lv v:sb} cfPsf] ko{6g Joj;fonfO{ cfos/sf] dfWodn] s]xL /fxt lbg'kg]{ dfu cfPsf] 5 . cfos/ jf:tjdf d'gfkmf ePkl5 nfUg] s/ xf] . ko{6g Joj;fo v:s]sf sf/0fn] d'gfkmf gePdf cfos/ ltg]{ eGg] s'/f cfp"b}g, a? ePsf] 3f6f cfufdL jif{x¿df ;fg{ kfpg] sfg'gL k|fjwfg 5 . g]kfnsf] kl/k|]Iodf ko{6g pBf]u ;aeGbf a9L dxTjk"0f{ pBf]u ePklg o; pBf]un] cGo pBf]u ;/x cfos/ ;'ljwf gkfPsf] eGg] o; If]qsf] u'gf;f] eg] dggLo 5 . To:t} JolQmn] hLjg aLdfsf] lk|ldod /sd vr{df pNn]v ug{ gkfpg] / aLdf sDkgLn] aLdsn] bfaL u/]sf] /sddWo] of] jif{df ltg{ gEofP/ l/he{df /fv]sf] !!) k|ltzt /sdnfO{ vr{sf] ;fg{ gkfpg] k|fjwfg Jojxfl/s gePsf] bfaL aLdf Joj;foLsf] 5 .

cGo cgd]n

gfkmf gsdfpg] p2]Zon] :yfkgf ePsf ;fj{hlgs k|s[ltsf ;fdflhs, wfld{s, z}lIfs, k/f]ksf/L cflb h:tf ;+:yfx¿nfO{ cfos/ 5'6 kfpg] ;+:yfsf] ?kdf kl/eflift ul/Psf] 5 / To:tf ;+:yfn] k|fKt u/]sf] rGbf pkxf/ jf To:tf ;+:yfnfO{ k|ltkmnsf] cfz gu/L To:tf] ;+:yfsf] sfo{;"u k|ToIf ?kn] ;DalGwt of]ubfgx¿df s/ 5'6 x'g] eGg] Joj:yf ePklg s:tf] cfonfO{ s/ 5'6 x'g] / s:tf]nfO{ 5'6 gx'g] eGg] ;DaGwdf :ki6tf 5}g . o:tf ;+:yfx¿dWo] sltkon] cfkm"nfO{ k|fKt rGbf pkxf/ cflb a}+sdf hDdf u/]/ Jofh sdfpg], sltn] To:tf] /sdaf6 ejg cflb agfO{ ef8fafkt /sd k|fKt ug]{ / sltn] ljleGg j:t' tyf ;]jfsf] laqmL u/]/ klg cfo–cfh{g ug]{ u/]sf 5g\ . o;/L wg kfpg] ;+:yfn] ljleGg lsl;dn] cfo–cfh{g ug]{ u/]sf]n] s:tf] cj:yfdf s/ nufpg] / s:tf] cj:yfdf s/ gnufpg] eGg] b'ljwf pTkGg x'g;Sg] cj:yf 5 .

To:t}, P]g nfu" x'g' k"j{sf] s6\6L ug{ af"sL k"j{ ;~rfng vr{;DaGwL :ki6 ;+qmd0fsfnLg Joj:yf gePsf]n] b'ljwf pTkGg ePsf] 5 . o;sf ;fy} P]g nfu" ePkl5 k"j{ ;~rfng vr{ s] ug]{ eGg] :ki6 Joj:yf 5}g . dd{t tyf ;'wf/ vr{afkt ;DklQsf] ;d"xsf] x|f; cfwf/ /sdsf] kf"r k|ltzt;Dd s6fpg kfOg] / s6fpg gkfOPsf] /sd ;DalGwt ;DklQsf] ;d"xsf] x|f; cfwf/ /sddf hf]8\g kfOg] Joj:yf 5 . o; Joj:yf cg';f/ ;DklQ k'/fgf] x'"b} uPkl5 dd{t ;Def/ vr{ a9L ug'{kg]{ t/ To;sf] x|f; cfwf/ sd ePsf] sf/0fn] vr{afkt s6fpg kfpg] /sd sd x'"b} hfg] ePsf]n] vf; u/]/ Ps b'O{ lsl;dsf] a9L d"Nosf] ldn–d]lzg/L x'g] s/bftfn] dd{t tyf ;'wf/ vr{sf] 7"nf] /sd s6fpg gkfpg] l:ylt 5 .

To:t}, hf] clwsf+z ?kdf ljb]zdf a:5 / b;}", ltxf/ h:tf rf8df 5f]6f] cjlwsf] nflu g]kfn cfp"5, ltgnfO{ afl;Gbf dfg]/ s/ nufp"bf Psflt/ cgfjZos ?kdf k|zf;lgs emd]nf a9\g] x'G5 eg] csf]{tkm{ To:tf s/bftfn] ljb]zdf lt/]sf] s/ s§L ug{ kfpg] x'"bf /fh:j ;+sngdf s'g} klg d2t k'Ub}g .

o;/L g} k|fs[lts JolQm tyf lgsfonfO{ lbOg] Jofh e'QmfgLdf nfUg] clu|d s/ s6\6Lsf] b/ km/s–km/s x'g uPsf] / vf;u/L s/ 5'6 ePsf ;+:yfn] k|fKt ug]{ Jofhdf !% k|ltztsf b/n] clu|d s/ s6\6L ug]{ Joj:yfaf6 To:tf ;+:yfnfO{ k|lts"n c;/ kg{ uPsf] u'gf;f] /x]sf] 5 . rGbf pkxf/afkt s'g} cfo jif{df ?= Psnfv ?k}of" jf s/ of]Uo cfosf] kf"r k|ltztdWo] h'g 36L x'G5 ;f] a/fa/ dfq s6\6L ug{ kfpg] Joj:yf ;fdflhs 5}g . o:tf] ;Ldf w]/} jif{ cufl8 tf]lsPsf]n] d'b|f :kmLltsf] lx;fa ubf{ jt{dfg cj:yfdf To;sf] jf:tljs d"No lgs} sd x'g uPsf] 5 .

ls:tfjGbLsf] ljj/0fdf cg'dfg u/]sf] eGbf clGtd ljj/0f b; k|ltzteGbf a9Ln] km/s ePdf hl/jfgf nfUg] Joj:yf 5 . sfof{nosf] sfo{sf] l;nl;nfdf sd{rf/Lsf] d[To' eP jf lgh czQm ePafkt kfpg] Ifltk"lt{ /sddf klg cfos/ nfUg] Joj:yf pko'Qm 5}g .

zLif{s @)%&÷%* @)%*÷%(

/sd k|ltzt /sd k|ltzt

;+:yfut cfos/ %(*^^ ^%=^* %)$)) %$=%)

JolQmut cfos/ @$)@! @^=#^ #$)^% #^=*$

jxfn s/ @^!$ @=*& #%@% #=*!

Jofh s/ $^#( %=)( $$*% $=*%

hDdf (!!#( !))=)) (@$&% !))=))


k"Ho, ef]Uo / tf}No rfdn

Dofl/t]; l;;f]g

rfdn vfBfGg t xf] g}, ;fydf k]o kbfy{ / cf}iflwsf] ;|f]t klg xf] . wfld{s k"hfcfhfdf k|of]u x'g] rfdnnfO{ :d[ltdf v]nfpg ;lsG5 . uxgfsf] ?kdf klg kl/lrt rfdn lkmlnlkG;sf] Oltxf; klg xf] . snfsf/ / ;f+:s[lts ljz]if1x¿ lkmlnlkG;df k|r'/ dfqfdf pTkfbg x'g] rfdnnfO{ cfhsf] ultzLn pkef]QmfjfbL ;dfhdf cjd"Nog x'gaf6 hf]ufpg'kg]{ atfp"5g\ .

/fli6«o ;+u|xfnosf sfo{sf/L lgb]{zs sf]/fhf]g cflNegf atfp"5g\– æjf:tjdf rfdnn] o; blIf0f–k"jL{ /fi6«sf] ;+:s[lt, cfxf/, cy{tGqnufot /fhgLltnfO{ ;d]t cfsf/ lbPsf] 5 .Æ

lkmlnlkgLx¿sf] rfdnk|ltsf] c6'6 :g]x / ;DaGw pQ/L lkmlnlkG;l:yt afggfjL rfdn u¥xfx¿n] k|dfl0ft ub{5 . sl/a @ xhf/ jif{cl3 Toxf"sf cflbaf;Lx¿åf/f l;+rfO{" ;'ljwf;lxt wfg pTkfbgsf nflu lgld{t tL ux«fx¿ ljZj ;Dkbf If]qleq uflePsf 5g\ . tL u¥xfx¿ @ xhf/ % ;o ^) ju{ ls=ld= If]qdf km}lnPsf 5g\ .

rfdnsf af/]df cGt/f{li6«o:t/df cg';Gwfg/t ;+:yfx¿dWo] Ps Pl;of rfdn k|lti7fgsf lgb]{zs Pldn hfleo/ clxn];Dd clwsf+z lkmlnlkgL hgtfx¿ rfdnnfO{ cfxf/ / hLljsf rnfpg] jg:klt / cy{zf:qsf] Ps ljifosf] ?kdf dfq x]g]{ u/]sf] atfp"5g\ . cflNegf ljZjJofkLs/0f, ;x/Ls/0f / klZrdL ;+:s[ltsf] k|j]zsf sf/0f lkmlnlkgL hgtfdf rfdnk|ltsf] 1fg / rfdn ;f+:s[lts ;Dkbfsf] ;Ddfg / k|z+;fdf sdL cfpg yfn]sf] u'gf;f] ub{5g\ . rfdnk|ltsf] of] a]jf:tfn] * s/f]8 hg;+Vof ePsf] lkmlnlkG;nufot ljZjsf] () k|ltzt rfdn pTkfbg / vkt x'g] If]q Pl;of g} k|efljt 5 .

rfdnk|lt a9\b} uPsf] a]jf:tfsf] sf/0f ;+o'Qm /fi6«;+3n] ;g\ @))$ nfO{ cGt/f{li6«o rfdn lbj; 3f]lift u/]sf] 5 . o; cleofgsf] l;nl;nfdf Pl;of rfdn k|lti7fgn] n]vs, snfsf/ / hgtfsf] ;f+:s[lts ;Dkbfsf nflu lhDd]jf/ kIfx¿sf] ;dy{g k|fKt u/]sf] 5 . pQm k|lti7fgn] utjif{ rfdnnfO{ Pl;ofnL kfl/jfl/s hLjgsf dfem s;/L pTs[i6 9+un] kmsf{pg] eGg]af/] cfof]hgf u/]sf] Ps 5nkmn sfo{qmddf ;xefuL ePsf Pl;ofe/sf ;~rf/ Joj;foLx¿åf/f pQm cleofgsf nflu ;f+:s[lts If]qnfO{ cl3 a9fpg ;Nnfx lbPsf 5g\ . hfleo/n] ltgLx¿n] g} cfkm"x¿nfO{ rfdn ;+:s[lt / snf ePsf] dx;'; u/fPsf] bfaL u5{g\ .

xfn} lkmlnlkG;df o; ;DaGwdf ePsf] Ps uf]i7Ldf ;f+:s[lts snfsf/x¿ / ljz]if1x¿aLr rfdn / snfsL b]jLaLrsf] ;DaGwaf/] nfdf] ax; eof] . uf]i7Ln] Ps jif{ nfdf] ax'snf / ax';~rf/ sfo{qmd k|bz{g ug]{ km};nf u¥of] . ;f] k|bz{gLdf ;+uLt, b[ZofTds snf, gfr, gf6s, ;flxTo, jf:t'snf / rnlrqx¿dfkm{t\ ;dfhzf:qL Pj+ k|fWofks km\nf]/]lG;of] xf]g]{8f]sf] rfdn / ;fdflhs hLjgaLr ;DaGw af/]sf] kl/efiffnfO{ k|:t't ul/g] 5 . P6]lgof] 8L dlgnf o'lgel;{6Lsf k|fWofks xf]g]{8f] cfkm\gf] hGdynf] pQ/L lkmlnlkG;sf] aftfg]; k|fGt wfg v]tLsf nflu k|Voft geP tfklg cfkm\gf] kfl/jfl/s hLjg rfdn j/k/ 3'd]sf] atfp"5g\ .

r'sdf lehfPsf] rfdn lk"w]/ 3fp–vl6/fdf cf}iflwsf] ?kdf nufpg ;lsG5 . To:t} wfgsf] af]6sf] 8f"7nfO{ ;+uLt pks/0fsf] ?kdf k|of]u ug{ ;lsG5 . wfg sf6\g] a]nf dflg;x¿nfO{ ;fdflhs / ;xof]uL efjgfn] k|]l/t u5{ . xf]g]{8f] atfp"5g\– æpQ/L lkmlnlkG;sf] sf]l8{Nn]/f If]qsf cflbaf;L ;d'bfox¿df rfdn / dfgj ;d'bfoaLr uxg ;DaGw /fV5 . Toxf" rfdn wd{;"u Psfsf/ ePsf] 5 . rfdn b]jb]jLx¿sf] pkxf/ ePsfn] wfg /f]kfO"sf avt tL cflbaf;Lx¿ wfg v]t / esf/Lx¿sf] /]vb]v ug]{ ljZjf;df …a'nf]nÚ gfds b]jtfsf] k"hf u5{g\ .

xf]g]{8f]n] wfgsf u¥xfx¿n] sf]l8{Nn]/fx¿sf] hghLjgdf wfgsf] k|d'v dxTj /x]sf] k|;ª\u emNsfpg] u/]sf] / pQm :yfg kljq / k"hgLo /x]sf] atfp"5g\ . lkmlnlkG;el/sf cGo cflbaf;L ;d'bfox¿aLr klg rfdnsf] TolQs} dxTj 5 . t/, @) cf}" ztfAbLdf lkmlnlkG; cd]l/sL lgoGq0fdf k/] otf lkmlnlkgL hgtfsf] rfdnk|ltsf] wf/0ffdf kl/jt{g x'"b} uPsf] / ædfUtflgd cfo 8L la/f]– cyf{t\ wfg /f]kfO" s'g} xfntdf /dfOnf] 5}gÆ eGg] af]nsf] rlr{t uLtn] dflg;x¿nfO{ s[lif k];fdf gnfUg pS;fPsf] s'/f xf]g]{8f atfp"5g\ . xf]g]{8f cufl8 atfp"5g\, æjf:tjdf Tolta]nf u|fdL0f If]qdf cd]l/sfåf/f ;+rflnt ljBfnox¿df l;sfOg] u/]sf] uLtn] s[ifsx¿sf] s8f kl/>dnfO{ k|z+;f ug{ vf]h]sf] klg 5 . t/, slnnf afnaflnsfnfO{ Tof] uLtn] ;sf/fTds eGbf a9L gsf/fTds k|efj kfg]{ u¥of] .

;flxTo If]qsf /fli6«o snfsf/ tyf lkmlnlkgL u|fdL0f If]qsf] ju{ ;+3if{dfly cWoog Pjd\ cg';Gwfg/t l;of]lgn hf]; atfp"5g\, ærfdn /fi6«s} efUo lgdf{tf xf] . wfgnfO{ dxTjk"0f{ hldgsf] ljifodf dfq a'em\g' x'Gg . lkmlnlkG;sf] ljut / eljiosf] cfsf/ wfg / To;sf] e"ldsfsf nflu ePsf] ;+3if{n] atfPsf] 5 . lkmlnlkgL s[ifsx¿ cem} :k]gL / cd]l/sL pklgj]zlj?4 ;+3if{/t 5g\ . u|fdL0f If]qdf ul/aL /x'~h]n / k|z:t dfqfdf wfg pTkfbg x'g] l:ylt gcfP;Dd e"ld;'wf/ sfo{qmd hf/L /xg'k5{ . clxn] xfdLn] jif]{gL nfvf}" 6g wfg cfoft ul//xg'k/]sf] 5 . olb xfdLn] ;f"lRrs} k|of; u/]sf] v08df wfg lgof{t ug{ ;S5f}+ . t/, e"ld;'wf/sf] k|d'v p2]Zo pTkfbgzLn / ;fdflhs Gofok"0f{ x'g'k5{ . wfgnfO{ xfd|f] ul/aL, cGofo / cg'Q/bfoL k|a'4 ju{dfly dWogh/ /fvL 5nkmn ul/g'k5{ . clxn];Ddsf] cWoogaf6 hg;+Vofsf] em08} ^) k|ltzt cyf{t\ # s/f]8 @) nfv ul/a lkmlnlkgL hgtf u|fdL0f If]qsf e"ldljxLg s[ifs / sfdbf/x¿ /x]sf] a''lemPsf] 5 .

-cfO{=kL= P;÷Pg= kL= cfO{_


@)%( kqsf/sf nflu sfnf] jif{
gf} kqsf/sf] xTof

lj=;+= @)%( df d'n'sel/df gf} kqsf/ dfl/P/ Oltxf;d} ;a}eGbf a9L kqsf/ dfl/Psf] sfnf] jif{sf ?kdf :yflkt ePsf] 5 . dfgj clwsf/ tyf k|hftflGqs cWoog s]Gb|n] h]7 $ ut] ;fj{hlgs u/]sf] jfs tyf cleJolQmsf] :jtGqtf jflif{s k|ltj]bgdf ;f] s'/f pNn]v ul/Psf] 5 . ;/sf/ / dfcf]jfbL kIfn] cleJolQmsdL{x¿dfly lu4 b[li6 /fv]sf sf/0f kqsf/nufot :jtGq cleJolQmsdL{ b'j} kIfaf6 c;'/lIft aGg k'u] . lgxTyf cj:yfdf lu/km\tf/ u/L lx/f;tdf /flvPsf dfcf]jfbL lgs6sf] hgfb]z ;fKtflxssf k"j{ ;Dkfbs tyf hglbzfsf ;Dkfbs s[i0f ;]gsf] r/d oftgfsf sf/0f k|x/L lx/f;tdf d[To' ePsf] lyof] . ;/sf/ lgolGqt b]zsf] Ps dfq ;dfrf/ Ph]G;L /fli6«o ;dfrf/ ;ldltsf /fd]5fksf k"j{ ;+jfbbftf /fhs'df/ sfsL{, emfkfaf6 k|sflzt :jflwg ;Djfbsf :tDesf/ 8L= sf}l8No -b]js'df/ cfrfo{_, afun'ª ;fKtflxssf DofUbLl:yt ;dfrf/bftf ofdlas k6]n, l;Gw'nLdf9Laf6 k|sflzt hgk|eft ;fKtflxssf ;+jfbbftf s'df/ l3ld/], g]kfn kqsf/ dxf;+3 l;Gw'kfNrf]ssf k"j{ ;lrj s~rg lk|obzL{ -O{Zj/ a'9fyf]sL_ / sf7df8f}"sf kqsf/ sdn P;L ;'/IffsdL{sf] uf]nLaf6 dfl/P . b'O{ y/L xltof/wf/LaLrsf] rk]6fdf k/]sf s0ff{nL c~rnaf6 k|sflzt Ps dfq klqsf sbd ;fKtflxssf ;Dkfbs tyf g]kfn kqsf/ dxf;+3 sfnLsf]6 tby{ ;ldltsf ;efklt gj/fh zdf{ j;Gt tyf hgcf:yf / hgfb]znufotsf klqsfdf df]/ªaf6 ;dfrf/ k7fp"b} cfPsf clDasf ltldlN;gf dfcf]jfbLsf] oftgfk"0f{ aa{/ cfqmd0fsf] lzsf/ eP .

jif{ @)%( df ;ft bh{g kqsf/ lx/f;t / h]nsf lr;f l5"8Ldf sf]lrg k'u] eg] rf/ hgf kqsf/sf] cj:yf c1ft 5 . lbzfaf]w dfl;s ;Dkfbs÷k|sfzs d'df/fd vgfn, ;f]xL dfl;ssf k|aGw ;Dkfbs ch'{g yklnof / sfof{no k|ltlglw dLg" a'9fyf]sLnfO{ utjif{ j}zfv ! ut] ;'/IffsdL{n] lu/km\tf/ u/]sf]df xfn;Dd l:ylt ;fj{hlgs x'g ;s]sf] 5}g . To;}u/L /]l8of] g]kfnsf] dWoklZrdf~rn If]qLo k|;f/0f s]Gb| jL/]Gb|gu/ ;'v]{tsf vfd du/ efiffsf ;dfrf/jfrs wgaxfb'/ /f]Ssf a]kQf kfl/g' ePsf] 5 . /f]SsfnfO{ @)%( ;fpg !^ ut] /f]Nkfsf] hnjL/]af6 a;df ofqf ul//x]sf a]nf dfcf]jfbL 5fkfdf/x¿n] ckx/0f u/]sf lyP . dfcf]jfbL ultljlwsf sf/0f pTkGg kl/l:yltnfO{ lgoGq0fdf lng] gfddf @)%* d+l;/ !! ut]b]lv nfu" u/]sf] ;+s6sfnLg cj:yfsf] 3f]if0ff @)%( ebf} !# ut];Dd sfod /x\of] . ;du|df g]kfnL k|];sf nflu ;+s6sfnLg cj:yf sfnf] Oltxf;sf ?kdf :yflkt ePsf] 5 . o'4lj/fdkl5 g]kfnL k|]; / cleJolQm :jtGqtfdf nfu]sf] aGwg v'n]sf] 5 . ;+s6sfn nfu" ePb]lv ljleGg sf/0fn] k|sfzgdf cfpg g;s]sf …sÚ klqsfdf k|sflzt x'g yfn]sf 5g\ eg] lx+;f /f]lsPkl5 k|]; / cleJolQmsf kIfx¿dflysf] 8/, wfs, wDsL / k|xf/ b'j}lt/af6 sd ePsf] 5 .

k|]; tyf cleJolQm :jtGqtf xgg;"u ;DalGwt 36gfx¿sf] jflif{s tYofª\s

ljj/0f @)%$ @)%% @)%^ @)%& @)%* @)%(

s_ xTof – – ! – ! (

v_ a]kQf – – – – – $

u_ ckx/0f – – ! – ! –

3_ lu/km\tf/÷sf/fjf; @& @& @@ % !)( *#

ª_ k|ltjGw÷hkmt @ – $ * !# &

r_ xftkft÷b'Jo{jxf/ & !( !% $* !( !*

5_ wDsL – % $ & $ !)

h_ k|zf;lgs sf/afxL – – – ! % ^

em_ sfg'gL sf/afxL – !) % – @& !(


g]kfn–e'6fg e|d0fsf] ;+o'Qm Kofs]h !

g]kfnsf 6«fen–6';{ ck/]6/x¿n] ca g]kfn–e'6fg e|d0fsf] ;+o'Qm Kofs]h cGt/fli6«o ko{6g ahf/df a]Rg kfpg] ePsf 5g\ . To:t} e'6fgL ck/]6/x¿n] klg e'6fg–g]kfnsf] Kofs]h laqmL ug{ kfpg] ePsf 5g\ . g]kfn Pzf]l;P;g cem 6«fen Ph]G6\; / Pzf]l;o;g ckm e'6fg 6'/ ck/]6/aLr ePsf] ;+emf}tfn] of] cj;/ NofPsf] xf] . oL b'j} lxdfnL clw/fHodf ko{6sLo cfsif{0f p:t}–p:t} 5g\ . kj{tf/f]x0f, kbofqf, hnofqf -¥oflkml6ª_, b[Zofjnf]sg, wd{ / ;+:s[lt ;a}vfn] ko{6gsf] ;Defjgf b'j} d'n'sdf 5 . vf;u/L ltAjtL af}4dfu{ ;+:s[lt af]s]sf] e'6fgnfO{ klg ;f+lu|nf g} dflgG5 . cfkm\gf] ;+:s[lt arfpgsf nflu ljutdf lgolGqt ko{6g ckgfp"b} cfPsf] e'6fgn] xfn /f]huf/L clej[l4, Joj;fo ljsf; / hgtfsf] cfo:t/ psf:gsf nflu cfkm\gf] b]zdf ko{6sx¿nfO{ cfpg] dfu{ ;xh agfOlbPsf] 5 .

æca xfd|f 6«fen 6';{ ck/]6/x¿n] e'6fgsf] Kofs]hnfO{ klg a]Rg kfpg] eP . h;sf] cfly{s nfe t 5"b} 5 . cGt/f{li6«o ahf/df xfd|f] ko{6gnfO{ e'6fgL ck/]6/n] klg a]Rg] eP . ;+o'Qm ?kdf ko{6g k|j{4g x'g] eof] . 7"nf] ah]6 nufgL u/]kl5 k|ltkmn klg /fd|} cfp5Æ– 6«fen Ph]G6\; Pzf]l;o;g ckm g]kfnsf cWoIf ho b]jfgn] eGg'eof] . clxn] b'j} ;+:yfsf k|ltlglwx¿ ;+o'Qm ?kdf laqmL ug{ ;lsg], Kofs]h agfpg] u[xsfo{df h'6]sf 5g\ . æxfdLn] @ xKtfsf] Kofs]h agfPsf lyof}" eg] ca ptfsf] ! xKtfsf] ylkPnfÆ–cWoIf b]jfgn] eGg'ef] . gf6fn] Kofs]h ljsf; ug{ ;3fpg] / cfkm\gf] Kofs]hdf dfu ePdf e'6fgnfO{ klg ;dfj]z ug{ cfkm\gf ;a} ;b:ox¿nfO{ kq k7fPsf] 5 . ;+o'Qm ?kdf ahf/ k|j4g ubf{ ko{6ssf] a;fO" nlDag] bfaL cWoIf b]jfgsf] 5 . o:t} ;Demf}tf ef/tsf 6«fen–6';{ ck/]6/x¿;"u x'g ;s]df g]kfnsf] ko{6g Joj;fodf w]/} 7"nf] of]ubfg x'g ;S5 . o:tf] ;Demf}tf gx'"bf ljz]if u/L a'4 wd{k|]dL ko{6g Hofb} k|efljt ePsf] 5 . a'4sf] hGd :yfg n'lDagL g]kfndf 5 eg] a'4sf] 1fgk|flKt, 1fgk|rf/ / ;dflw :yn af]3uof, ;f/ gfy / s';Lgu/ ef/tdf kb{5g\ . a'4dfuL{ jf a'4k|]dL ko{6sx¿ n'lDagL, uof, ;f/gfy, / s';Lgu/ ;a} e|d0f ug{ rfxG5g\ . cem sltko t sfe|]sf] gdf]a'4sf] bz{g gu/L e|d0f ;fy{s gx'g] dfGotf /fVb5g\ . To;}n] ef/t cfpg] af}4 wdf{jnDaL ko{6sx¿sf] n'lDagL, gdf]a'4, :joDe", af}4gfy 3'Dg] /x/ x'G5 . ef/tsf 6«fen–6';{ ck/]6/;"u o:tf] ;Dem}ftf gx"'bf, g]kfn / ef/tsf Joj;foLx¿n] ;+o'Qm ?kdf o:tf] Kofs]h a]Rg kfPsf 5}gg\ . gf6fsf cWoIf b]jfg eGg'x'G5, æxfd|f] k|of; hf/L 5 . s'g} lbg ;kmn xf]OPnf .Æ


c;'/lIft 5 w/fgsf] df;'

k/z' >]i7

;'g;/L . æsfu s/fp"b}5, lkgf ;'Sb}5Æ eGg] pvfg sxL" st} nfu" ePsf] 5 t Tof] xf]– w/fgsf] df;' Joj;fo .

cJojl:yt / k|b"lift df;' Joj;fon] hg:jf:Yodf hlt;'s} v/fa c;/ kf/f];\, oxf"sf df;' Joj;foLx¿nfO{ To;sf] s'g} dtna 5}g . pgLx¿nfO{ o;af/] r]tgf gePsf] klg xf]Og lsgls ;do–;dodf oxf"sf ;+3;+:yfx¿ / gu/kflnsf :jo+n] hg:jf:Yok|lt pQ/bfoL aGg emsemsfpg] u/]sf 5g\ . t/, lxhf] / cfhsf] kl/l:yltaLr s'g} cGt/ gb]lv"bf nfU5– df;' Joj;foLx¿ sfgdf t]n xfn]/ a;]sf 5g\ .

w/fgsf] blIf0fL k|j]zåf/ tLgs'g]af6 psfnf] nfu]kl5 d'Vo ahf/ efg'rf]s gk'Ub} af6f]df kg]{ ef]6]k'ndf /f"uf, e}";Lsf 7"nf–7"nf /QmfDo ;f"k|f / 6fpsf] lem"ufn] 9flsP/ e'ml08/x]sf] b]lvg' ;fdfGo b}lgsL xf] . Toxf"af6 cl3 a9\bf uf8L u'8\\g] d'Vo ;8ssf] 5]p–5fpdf o:tf y'k}| k;nx¿ b]lvG5g\, hxf" s'v'/f, v;L tyf a+u'/sf df;' g5f]kL v'Nnf /flvPsf] x'G5 / lem"uf elGs/x]sf] x'G5 . ;8ssf] 5]pdf ePsfn] w"jf" / w"nf]af6 klg plQs} k|b"lift x'G5g\ tL df;' .

w/fgsf clwsf+z hgtfx¿ df;' pkef]u ub{5g\ . To;}n] klg v/fa df;'n] oxf"sf] hg:jf:Yodf cToGt 7"nf] c;/ k'¥ofp"5 . t/, o;/L v'Nnd v'nf df;'sf] laqmL–ljt/0f ug]{ kl/kf6Ln] eg] oxf"sf] hg:jf:YonfO{ eljiodf 7"n} r'gf}tL e]mNg'kg]{ cj:yf b]lvG5 . oxf"sf] c;'/lIft df;'' ahf/s} sf/0f PGYo|fS;, vf]/]t, Ifo/f]unufotsf 3fts /f]ux¿sf] dxfdf/Lsf] eo /x]sf] ;DalGwt ljz]if1x¿n] atfp"b} cfPsf 5g\ .

ut df3df w/fg gu/kflnsf, ;'g;/L lhNnf kz';]jf sfof{no / ;]jf g]kfn gfds ;+:yfx¿n] ;+o'Qm ?kdf gu/sf !( j6f j8fx¿af6 a+u'/, s'v'/f, /f"uf / v;Lsf gd"gf df;' ;+sng u/L xfQL;f/l:yt s]Gb|Lo k|ljlw SofDk;df k/LIf0fsf nflu k7fPsf] lyof] . Toxf"sf k|fljlwsx¿n] 6f]6n sfpG6 k|ljlwdfkm{t tL gd"gfx¿sf] k/LIf0f ubf{ dfgj :jf:Yosf] b[li6sf]0fn] c:j:Yo / vfgsf lglDt cof]Uo ePsf] kfPsf lyP . 6f]6n sfpG6 k4lt df;' k/LIf0fsf] ;a}eGbf ;/n ljlw ePsf] lj1x¿ atfp"5g\ . pgLx¿sf cg';f/ olt ;/n ljlwaf6 k/LIf0f ubf{ klg xflgsf/s b]lvPsf] df;'n] hg:jf:Yodf lgs} uDeL/ c;/ kfg{ ;S5 . t/, ;fdfGo tyf df;'nfO{ /fd|/L ksfP/ vfg] k|rngn] ubf{ plt;f/f] c;/ eg] gb]lvPsf] x'g;Sg] pgLx¿sf] /fo 5 .

df;'n] hg:jf:Yodf kfg]{ uDeL/ c;/nfO{ dgg u/L w/fg gu/kflnsfn] krkGg a'"b] …kz' awzfnf tyf df;' hf"r lgb]{lzsf @)%(Ú tof/ u/]sf] 5 . ;f] lgb]{lzsf kfng u/fpg g;s]sf df;' Joj;foLx¿nfO{ ;d]t ;dfj]z u/L df;' Joj:yfkg ;ldltsf] u7g ul/Psf] 5 . ;ldltsf] u7gkZrft\ ut r}t @& ut] dfOlsª u/L gu/If]qsf df;' k;n]x¿nfO{ lgb]{lzsfsf] kfng u/L tf]lsPsf] dfkb08 k"/f ug{ j}zfv !% ut];Ddsf] ;do lbOPsf] hfgsf/L ;lxt ;"rgf ul/Psf] lyof] .

t/, ljutdf em}" of] k6s klg Joj;foLx¿n] gu/kflnsfnfO{ 6]/k'R5/ nufPsf 5}gg\ . lgwf{l/t cjlw k"/f ePklg tf]lsPsf] dfkb08 cg';f/ k;nnfO{ Jojl:yt u/L df;'nfO{ l;;f ;lxtsf] k|m]dleq /fVg], ;/;kmfO ug]{ h:tf s'/fx¿tkm{ Wofg lbPsf] b]lv+b}g . o; ;DaGwdf gu/kflnsfsf ;"rgf clws[t u0f]z vltj8f df;' Joj:yfkg ;ldltnfO{ ;Dk"0f{ clwsf/ lbOPsf] x'"bf ;ldltn] g} cfjZos lg0f{o ug]{ atfp"g'x'G5 . df;' Joj:yfkg ;ldltsf ;b:o tLy{ df:s]sf cg';f/ Jofkf/Lx¿n] Dofb yKg dfu u/]sfn] Ps dlxgfsf] ;do yk ul/Psf] xf] . pxf" eGg'x'G5– æolb ylkPsf] cjlwleq klg dfkb08 Jofkf/Lx¿af6 k"/f ePg eg] sf/afxL x'g]5 .Æ pxf" …kz' awzfnf P]g–@)%%Ú sf] k|efjsf/L sfof{Gjog x'g g;s]sf]n] g} Jofkf/Lx¿ ;+j]bgzLn gePsf] atfp"g'x'G5 .


af/fdf gd"gf ;fem]bf/L jg

uDeL/f ;xgL

af/f . >L % sf] ;/sf/ jg tyf e"–;+/If0f dGqfnon] cl3 ;f/]sf] ;fem]bf/L jg Joj:yfkgsf] cjwf/0ff cg';f/ g]kfnd} klxnf] k6s af/f lhNnfsf] dw'jg Onfsf jg If]qdf gd"gf ;fem]bf/L jg Joj:yfkg ;d"x u7g ePsf] 5 .

lhNnf jg sfof{no af/f l;d/fsf lhNnf jg clws[t bLks pkfWofon] atfpg'eP cg';f/ :yfgLo lqnf]sL rf}w/Lsf] cWoIftfdf ul7t @% ;b:oLo ;f] gd"gf ;fem]bf/L jg Joj:yfkg ;d"xdf x/}of, s/}of, pdhg, l;xf]jf{, t]tl/of, ss8L, k|;f}gfnufot ef/tLo ;Ldf;Ddsf ufp" ljsf; ;ldltx¿sf] k|ltlglwTjsf] Joj:yf ePsf] 5 . ;f] ;d"xn] af/f lhNnfsf] $& xhf/ ! ;o *@ x]S6/ jg If]qdWo] k;xf vf]nf k"j{, !^ ls=ld= af6f] klZrd, dx]Gb| /fhdfu{ blIf0f / cfjfbL If]q pQ/sf] oL rf/ lsnfleqsf] sl/a b'O{ xhf/ x]S6/ jg If]qsf] Joj:yfkg tyf ;+/If0f ug]{ 5  .

t/fO{ / leqL dw]zsf] jg–h+unsf] Joj:yfkg u/L ul/aL Go"gLs/0f, jftfj/0f ;Gt'ng, cfly{s ljsf;df ;DalGwt ;/f]sf/jfnfx¿nfO{ ;l/s u/fpg' g} o; ;fem]bf/L jg Joj:yfkgsf] k|d'v nIo /x]sf] 5 . ljs]Gb|Ls/0f tyf :yfgLo :jfoQ zf;gsf] gLlt cg';f/ ;a} ;/f]sf/jfnfx¿nfO{ jg Joj:yfkgdf ;xefuL u/fpg] u/L of] ;fem]bf/L jg Joj:yfkgsf] vfsf tof/ ul/Psf] xf] . o;df ax'kIfLo ;/f]sf/jfnfx¿nfO{ ;/n tyf kf/bzL{ tl/sfn] cufl8 a9fpg] ;f]rfO /x]sf] gd"gf ;fem]bf/L jg Joj:yfkg ;d"x dw'jg -af/f_ sf cWoIf lqnf]sL rf}w/Ln] atfpg'eof] .


/fhgLlt w"t{x¿sf] xftdf

b]zfGt/ ;Djfbbftf

sf7df8f}+ . sf7df8f}", nlntk'/, eQmk'/sf k'g/fj]bg tyf ;jf]{Rr cbfnt af/ P;f]l;o;gn] cfof]hgf u/]sf] k|ltudg lj?4sf] cfGbf]ng / gful/s clwsf/ ljifos uf]i7Ldf ;'jf; g]Djfªn] clxn] 56\6" :ofnsf] rNnf l6Kg] k|j[lQ /fhgLltdf xfjL ePsf] bfaL ug'{ePsf] 5 . æclxn]sf] /fhfsf] rfn klg /fhg}lts kf6L{x¿ / hgtfnfO{ 5Ng] / clwsf/ vf]:g] /0fgLltdf s]lGb|t b]lvPsf] 5Æ eGb} pxf"n] k|Zg ug'{eof]– æca /fhfn] w"t{ :ofnsf] /0fgLlt cg'?k rNg] <

@)$^ ;fnkl5sf] /fhf eg]sf] ;Ddfg k|fKt ug]{ t/ sfd gug]{ /fhfsf] ?kdf /fhg}lts bnx¿n] :jLsf/]sf lyP . clxn] /fhf cfkm}+ /fhg}lts d}bfgdf plq"bf g]kfnsf] b'b{zf ePsf] ts{ pxf"sf] lyof] . æ/fhg}lts bnsf g]tfx¿ sfd klg u5{g\ . slxn] km"nsf] dfnf nufp"5g\, slxn] c08f vfG5g\ . slxn] s'6fO vfG5g\ . lg0f{o hgtfn] u5{g, t/ clxn] of] cj:yf /x]g . g]Djfªn] eGg'eof] . l;+xb/af/df a'em\g] k};f 3/df a'em\g] ;ft dlxgf cufl8 lgo'lQm ePsf ;Nnfxsf/ 3/df a;L k};f a'em\g] clg lgjf{lrt k|ltlglwx¿nfO{ Pp6f s'gfdf yGSofpg] sfo{nfO{ k|hftflGqs eGg ldN5, ldNb}g < eGg] k|Zg /fVb}" pxf"n] eGg'eof]– æ;/sf/n] /fhg}lts kf6L{x¿n] jftf{ ef"8\g yfn]sf] cnfk u/]sf] 5 . t/, jftf{ ef"8\g] sfd ;/sf/ cfkm}+n] u/]sf] 5 . tLg dlxgf;Dd jftf{ 6f]nL u7g ug{ ;s]g, cfrf/;+lxtf nfu" ug{ ;s]g, clxn] jftf{sf gfp"df slxn] kl/ro jftf{, slxn] ;b\efjgf jftf{ u/L d'n'snfO{ /ge'Nndf kfg]{ /0fgLlt lnPsf] 5 . cem} jftf{ ;'? ePsf] 5}g, t/ o;} cjlwdf jftf{ 6f]nLsf dGqLx¿sf] af]nL km]l/g yfn]sf] 5 .Æ ;a} /fhg}lts kf6L{ tyf c? g]kfnL hgtfx¿ zflGt / k|hftGqsf] kIfdf /x]sf] / ;/sf/n] jftf{nfO{ kl/0ffd'vL agfpg] tTk/tf gb]vfPsfn] cfGbf]ngdf hfg' k/]sf] ts{ lb"b} g]Djfªn] eGg'eof]– æclxn] g} d'n's 6'lqmP h:tf] 5 . slxn] jftf{ /fhwfgLdf, slxn] ?s'd, /f]Nkfdf ug]{ lg0f{on] hgtfx¿df låljwf ;[hgf ePsf] 5 . ;/sf/sf] l:ylt x'ltxf/f, kfgL d?jfdf em/]sf] 5 .Æ

;f]xL sfo{qmddf g]kfnL sf+u]|;sf s]Gb|Lo ;b:o tyf ;+u7g ljefu k|d'v s[i0f l;6f}nfn] /fhf clxn] /fhg}lts hgdt k|fKt bnx¿nfO{ bdg u/]/ k|ToIf zf;g ug{ cu|;/ ePsf] c/f]k nufpg' eof] . pxf"n] eGg'eof]– æclxn]sf] n8fO" eg]sf] /fhfsf] :jR5frf/L lg0f{olj?4 g} xf] . /fhfn] ;f]r]sf xf]nfg\ dx]Gb|ky ca Tof] ;Dej 5}g . casf] cfGbf]ngn] b/af/sf] /fhgLlt ca ;bfsf nflu ;dfKt ug'{k5{ eGg] xf] . ;]gfsf] cf8df zf;g rnfpg] b/af/sf] km"lt{nfO{ ;dfKt u/L ;]gf ;+;b\sf] dftxtdf Nofpg' k5{ . b/af/sf] Joj:yf kf/bzL{ x'g'k5{ . ;+ljwfgsf] wf/f !@&, afwf c8sfp km'sfp eGg] wf/fnfO{ lqmofzLn agfp"b} :jR5frf/L lg0f{o ul/of] .Æ

g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{sf tkm{af6 ;'lgn k|hfkltn] c;f]h !* ut]sf] 3f]if0ff lkmtf{ ug'{kg]{, of] cfdL{jfb] ;/sf/n] hgrfxgf d'tfljs zf;g rnfpg g;Sg] atfp"b} l;:gf] /f]k]/ t'n;Lsf] cfzf ug'{ a]sf/ ePsf] atfpg'eof] . cfGbf]ngnfO{ lzlyn kfg{ ;DklQ 5fgljg cfof]usf] l/kf]6{nfO{ cfwf/ agfP/ s]xL g]tfx¿nfO{ k"jf{u|xL ?kdf clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] tfg]sf]df c;Gt'li6 JoQm ub}{ pxf"n] eGg'eof]–æ;"o{axfb'/ yfkf, kz'kltzdz]/ /f0ff, nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] ;DklQ lsg ;fj{hlgs x'"b}g < ;a} /fhg}lts g]tf / pBf]ukltx¿sf] ;DklQ ;fj{hlgs x'g'k5{ . /fhfsf] klg ;DklQ ;fj{hlgs x'g'k5{ . ;'Ntfg ljZjs} wgL /fhfdWo] k5{g\ st} xfd|f /fhf klg bf];|f], t];|f]df cfpg] x'g\ ls o;sf] hfgsf/L hgtfn] hfGg kfpg' k5{ .Æ

To:t}, hgdf]rf{ g]kfnsf tkm{af6 -gj/fh ;'j]bL_ n] /fhfx¿ :jR5frf/L / cnf]slk|o ePkl5 a]nfotdf rfN; k|ydsf] hgtfx¿n] 6fpsf] sf6]/ /f]8df kmfn]sf] 36gf ;'gfp"b} g]kfndf st} To:tf] gxf];\ eGg'ePsf] lyof] . ;}lgssf cf8df zf;g lnPsf] 3f]if0ff ug]{ /fhfn] eljio ;f]r] x'G5 .Æ cft+ssf/L tyf ljWj+;fTds ultljlw lgoGq0f ug]{ P]gdf ;d]t u[xdGqfnod;"u :jLs[lt lng'kg]{ cj:yf 5"bf5"b} clxn] ;'/IffsdL{ / dfcf]jfbL b'j}n] g]tf tyf sfo{stf{ kqmg] / lx/f;tdf a'emfpg] u/]sf] 36gf pNn]v ub}{ pxf"n] eGg'eof]– æh+uLsf cf8df zf;g rnfpg]x¿nfO{ hgtf / /fhg}lts bnn] 3f]qm] 7\ofs nufpg] 5g\ . g]tf e|i6 eP eGg]n] a'em] x'G5, ;k{sf 5fnf, lrt'jfsf 5fnf, u}"8fsf vfu / d"lt{x¿ a]Rg]x¿sf] vf]hLgLlt ;8saf6 x'g] 5 . dlNns cfof]usf] ;f"Rff] klg vf]lng] 5 .

sfo{qmddf ;b\efjgf kf6L{sf v';gf/fo0f ofbjn] ;+ljwfg;efdf hfg'kg]{ cfjZostf e};s]sf] ts{ lbg'ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmddf clwjQmf >Lxl/ cfrfo{, kf6g k'g/fj]bg af/sf cWoIf /d]z j8fnn] eQmk'/af6 P;f]l;P;gsf cWoIf zlzrGb| Gx'R5]n] ;d]t af]Ng' ePsf] lyof] . sfo{qmdsf] cWoIftf l;Gw'gfy Kofs'/]nsf] cWoIftfdf ePsf] lyof] . ;f]daf/b]lv jf/ P;f]l;P;gx¿ ;+ljwfg dfly ePsf] cltqmd0fsf lj?4df ljleGg lj/f]w sfo{qmddf ;d]t plqPsf 5g\ .


kf]v/f gl;{ª SofDk; k|d'vsf] /fhLgfdf

b]zfGt/ ;Djfbbftf

kf]v/f . SofDk;leq} ljBfyL{x¿n] !* 306f;Dd y'g]kl5 gl;{ª SofDk; kf]v/fsL k|d'v nfns'df/L u'?ªn] ljxLaf/ cfkm\gf] kbaf6 /fhLgfdf lbg'ePsf] 5 .

SofDk; k|d'vsf] kbdf /xL cfly{s clgoldttf u/]sf], dgf]dfgL 9+un] jif}{lkR5] lzIf0f z'Ns j[l4 u/]sf], cleefjs ;dIf ljBfyL{x¿sf] unt l/kf]l6{ª u/]sf], SofDk;sf dxTjk"0f{ lg0f{ox¿df ljBfyL{ k|ltlglwx¿nfO{ ;xefuL gu/fPsf] / ljBfyL{ ;+u7gx¿n] ;~rfng u/]sf ljljw ultljlwx¿df c;xof]u ug]{ / cj/f]w ug]{ sfd u/]sf] cf/f]k nufp"b} ljleGg ljBfyL{ ;+u7gx¿n] j}zfv @) ut]b]lv ;+o'Qm ?kdf pxf"sf] /fhLgfdf dfu ub}{ cfPsf lyP .

nfdf] ;dob]lv /fhLgfdf glbg] c8fg ln"b} cfpg'ePsL SofDk; k|d'v nfns'df/L u'?ªn] ljBfyL{ ;+u7gx¿sf] Jofks bafa / tLj| cfGbf]ngsf sf/0f /fhLgfdf lbg'ePsf] xf] . SofDk;df j}zfv @@ ut]b]lv g} tfnfaGbL ul/Psf] lyof] . SofDk; u]6 aflx/ NofO{ k|d'vsf] s';L{ hnfOPsf] / ljBfyL{ k9\g] sf]7fdf 5 306f / SofDk; k|d'vs} sfo{sIfdf k|d'vnfO{ afx| 306f;Dd u/L !* 306f y'g]/ pxf"sf] /fhLgfdf afx]s c? ljsNkdf ljBfyL{x¿n] ;xdlt hgfPgg\ . h;n] /fhLgfdf ug{ afWo kf¥of] .

lrlsT;fzf:q cWoog ;+:yfg, dxf/fhu~hsf l8gnfO{ ;Daf]wg u/L lbOPsf] ;f] /fhLgfdf kqdf u'?ªn] cfkm"dfly nufOPsf] cf/f]ksf] ljifodf 5fglag ug{sf nflu ljBfyL{ k|ltlglw ;lxtsf] pRr:t/Lo 5fglag ;ldlt u7gsf] dfu ug'{ ePsf] 5 .

SofDk; k|d'vsf] /fhLgfdfkZrft\ ljxLaf/ b]lv g} cWog–cWofkgnufot SofDk;sf cGo ultljlwx¿ ;'rf? ?kn] ;~rfng eO/x]sf 5g\ .


a}+snfO{ k/dfb]z

nxfg . ljutdf dfcf]jfbLx¿åf/f nxfgdf cfqmd0f x'"bf n'l6g uPsf] u/–uxgfx¿sf] xsdf g]kfn a}+s lnld6]8 / /fli6«o jfl0fHo a}+sdWo] d'cAhf lbg] ;Gbe{df g]kfn a+}+s;"u u|fxsx¿n] c;Gt'i6L k|s6 ub}{ b'O{ r/0fdf 3]/fp tyf wgf{ lbb}+ cfPsf kLl8tx¿ ca sfg'gsf] ;xf/f lng k'u]sf 5g\ .

kLl8tx¿dWo] ;ldtf sfsL{ / slknk|;fb e§n] ut h]7 & ut] g]kfn a+}s lnld6]8, nxfgdf lwtf] /flvPsf] cf–cfkm\gf] u/ uxgfsf] Ifltk"lt{sf] lglDt a}+s lj?4 k/dfb]z cfb]z hf/L u/fO{ kfp" egL k'g/fj]bg cbfnt, /fhlj/fhdf lbPsf] lgj]bg pk/ ax; eO{ tT;;DaGwdf sf/0f b]vfpg egL h[7 * ut] a}+snfO{ af6f] Dofb afx]s !% lbg] cfb]z hf/L eO;s]sf] 5 .

h]7 ( ut] cbfntaf6 k/dfb]z cfb]z k|fKt eO{;s]sf] hgfp"b} sfof{no, lj/f6gu/nfO{ tT;DaGwL hfgsf/L u/fO{ ;lsPsf] / cbfntsf] ;Ddfg ;d]t km\ofS; u/L ;s]sf] atfPsf 5g\ .

ljdn 7fs'/


klxnf] kfgf | ;Dkfblso | dgf]/~hg | ljrf/÷laZn]if0f | cg'ej÷cGtjftf{ | v]ns'b


Send your comments and letters to the editor at deshantar@mail.com.np
2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1 4225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on DESHANTAR may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US   ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES BACK TO THE TOP