http://www.nepalnews.com

deshanterlogo.jpg (4784 bytes)


Kathmandu, Sunday, April 18, 2004,  Baishakh 06, 2061. 

;flxTo ;/f]j/


cg'k|f;

8f= w'|jrGb| uf}td

pkGof; ztjflif{sL M pknlAwsf s'/f

otf g]kfnL pkGof;sf] ztjflif{sL dgfpg] ljleÌ ;df/f]xfTds ultzLntf, ptf cfGbf]ngsf] cfjfh . o; jif{ o:t} eof] . ;DejtM @)^) nfO{ dflg;x¿n] o;}u/L ;Demg] 5g\ . wgf{, cg;g, ;8s cfGbf]ng, k|ltudglj?4 . …k|ltudgÚ zAb o; jif{ lgs} k|rlnt ag]sf] zAb eof] . s] xf] k|ltudg < s]xL dflg; csf{l;t ;f]lw/x]sf klg b]lvP . hjfkm klg lbPsf] ;'lgof], k|ltudg k5fl8 kms{g' xf] . s;}n] ;+ljwfg cfÎgf] xftdf lnP/, To;sf] cfk"mv';L JofVof ubf{ k|ltudg x'G5 elgof] . cfGbf]ngnfO{ of] n]vssf] klg ;dy{g 5 . sf/0f, oL ;f/f k|Zgx¿sf], Ps 5]p cleJolQm :jtGqtfl;t klg hf]l8Psf] x'G5 . cleJolQm :jtGqtfk|lt k|To]s n]vs ;hu / ;+j]bgzLn x'G5 . To;sf/0f s'g} klg ;xL n]vs k|ltudgsf ;fy lx"8\g ;Sb}g .

jif{el/ /fi6«slj dfwj l3ld/] klg rrf{sf] lzv/df lj/fhdfg /xg'eof] . …/fi6«sljÚ pkflwn] lje"lift x'g'eof] . d]/f] ;Demgfn] EofPsf] xf] eg] …gOÚ 8fo/Ldf cl3b]lv g} pxf“ /fi6«sljsf ¿kdf clÍt x'g'x'GYof] . d}n] b]v]cg';f/ dfwj l3ld/] hlt ;Ddfg cGo sljn] cf}krfl/s ¿kdf kfPsf 5}gg\ . cf}krfl/s eg]/ n]Vbf d dxfslj b]jsf]6fnfO{ ;lDem/x]sf] 5', hf] xfd|f] ;flxTofsfzsf] Ps rlDsnf] / ct'ngLo gIfq xf] .

dfwj l3ld/] …uf}/LÚsf nflu ;w}+ ;Demgfdf /xg'ePsf] 5 . …cZjTyfdfÚ klg 5 t/ To;nfO{ cGo lsl;dn] x]g'{kg]{ x'G5 . h]xf];\, of] jif{ pkGof; ztjflif{sL eP klg dfwj l3ld/] JoKt /xg'eof] .

pkGof; ztjflif{sLsf s]xL vf; pknlAw ePs} x'g\ . To;}nfO{ cfwf/ agfP/ slt hgfn] gof“ pkGof; n]Vg] 3f]if0ffdfq u/]gg\, n]v]/ k|sflzt klg u/fP . e'jg 9'Ëfgf tLdWo] Ps x'g'x'G5 . pxf“ Ps l;4x:t cfVofgsf/ x'g'x'G5 . syf / cGo uB–n]vgdf pxf“sf] cfÎgf]kg 5 . pxf“n] Ps lbg eÌ'eof]– …d klg Pp6f pkGof; n]Vb}5' .Ú

d}n] eg]+– …:jfut / awfO{ 5 . tkfO{+n] gn]v] s;n] n]V5 <Ú

e'jg 9'Ëfgfsf] Tof] pkGof; k|sflzt eOxfn]sf] t 5}g t/ Psbd glhs eg] k'u]sf] 5 .

To;}u/L kßfjtLn] klg pkGof; yfNg'eof], cl:t #) ut] r}tsf lbg, pxf“n] 3f]if0ff ug'{eof], d]/f] pkGof; ;dfKt eof] . ca k|sfzgsf] k|tLIffdf 5, Tof] pkGof; .

uLtfs]z/Lsf] cg'ej w]/} 5 pkGof; ljwfdf . cl:t #) r}t )^) sf lbg Tof] pkGof; …lgisif{Úsf] ljdf]rg lyof] . pxf“n] To;df ;xefuL x'g cg'/f]w klg ug'{ePsf] lyof] . d hfg ;lsg" . ef]lnkN6 j}zfv !, )^! sf lbg d]/f] cfÎg} pkGof; ljdf]rgsf] Jo:t lyP“ . eÌ klg ;lsg" . h] xf];\, uLtfs]z/Lsf] of] pkGof; pxf“sf klxn]sf pkGof;eGbf km/s 5 /] . pxf“nfO{ ;kmntf ldnf];\, oxL sfdgf 5 .

Ps gof“ n]vs d"njL/ /fO{nfO{ lnP/ >j0f d'sf?ª Ps lbg 3/ cfOk'Ug'eof] . d"njL/ /fO{ n]vssf ¿kdf kl/lrt eO;Sg'eP5 . o;k6s NofPsf] pkGof;sf] zLif{s /flvPsf] lyPg . d}n] e"ldsf n]Vg' lyof] . @)^) s} 36gf lyof], Tof] klg pkGof; ztjflif{sLsf] ;Gbe{ .

lszg yfkf …cwL/Ú gof“ k':tfsf] kl/lrt gfp“ xf] . pxf“sf] n3' syf–;ª\u|x klg )^) ;fnsf] clGtd lbg eof] . !)! n3'syfsf] ;ª\u|x, gof“ k':tfsf] cfVofgsf] kl/ro lbg ;dy{ 5 .

d]/f] cfÎgf] pkGof; eLd;]g–$ sf] vf]hL . ddf cs}{ df]x cfof] . d]/f] ;"q pkGof; ^! k[i7sf] 5, ^! ¿k}of“ o;sf] df]n 5, d]/f] ^! of}+ jif{df k|sflzt x'"b}5 eg] o;nfO{ )^! ;fnsf] klxnf] pkGof; lsg gagfpg] < klxnf] gxf]nf † t/, ! j}zfvdf k|sflzt ePsf] pkGof; t x'g] g} eof] . g]kfnL pkGof;sf] bf];|f] ztfAbLsf] k|f/lDes pkGof;sf ¿kdf To;nfO{ Nofpg] ;Nnfx eof] ;fyLx¿sf] . To;cg';f/ sfd ul/Psf] xf] .

To;} lbg cle ;'j]bLsf] …kf“r gf6sÚsf] ljdf]rg ePsf] lyof] . cle ;'j]bL xtf/ / Jo:ttfn] ubf{ s]xL rf“8f], xfd|f] sfo{qmdaf6 hfg'ePsf] lyof] . ;'j]bLsf gf6sx¿n] /fd|f] rrf{ kfO/x]sf 5g\, of] /fd|f] xf], gf6s ljwfsf nflu .

d]/f] k':ts ljdf]rg To; lbg eP klg k|d'v sfo{qmd Tof] lyPg . k|d'v sfo{qmd lyof], )^) df k|sflzt d]/f] syf–;ª\u|x …;f7L jif{df Xbof3ftÚ / syf b[li6sf]0f . o;nfO{ /f]zg yfkf …gL/jÚn] lgs} kl/>d / k|ltefsf ;fy tof/ kfg'{ePsf] 5 . To;} k':tssf syfx¿nfO{ 8f= uf]ljGb/fh e§/fO{n] cToGt ljåtf ;fy ljdf]rg ug'{ePsf] 5 . o;nfO{ k':tsfsf/ ¿k lbg] pxf“sf] ljrf/ 5 . To;f] eof] eg] cfÎgf] k|sf/sf] of] cnu k':ts aÌ] s'/fdf ;Gb]x 5}g .


sljtf

dfofsf] Pp6f uLt

ljKnj k|tLs

dfof ca s;};“u ug{ dg 5}g
dfof ca dfq dx;'; ug{ dg 5
Pp6L To:tL k/L;“u
hf] ;fptLdf af]N5], Kjf“ve}+m p8\5]
c"ufnf]df 5}g t/ ;“u} /xG5] .

d n8\bf cfk}+m p7"", t/ p;n] p7fPem}" nfuf];\
d cf“;' cfk}+m k'5"", t/ p;n] k'5]e}+m nfuf];\
Joy{sf] 9f8; gxf];\, gvfp“ s'g} lsl/of
:jtGq xfdL b'j}, aGwgdf klg nfuf];\ .

d p:sf] ax, a'e'"m, t/ p;n] yfx} gkfcf];\
d}n] lxkmfht u/]sf] p;n] rfn} gkfcf];\
gSsnL af]nL gxf];\, gu?" clg clego
;xh nfuf];\ of] k|Llt, cfZro{ klg nfuf];\ .
@$ km]a|c/L @))$, 3§]s'nf], l8NnLahf/


k':ts

;+u|x0fLo k':ts

k|l;4 ljlwzf:qL cl:6gn] eg]sf 5g\, sfg'g eg]sf] ;Dk|e'sf] cfb]z xf] . t/, ;dfhsf] ult;“u} sfg'gnfO{ x]g]{ b[li6sf]0f km/s x'"b} uPsf] 5 . ;do;“u} cl:6gsf] b[li6sf]0f k'/ftgjfbL eO;s]sf] 5 . sfg'g /:sf] kf}G8n] eg]h:t} ;fdflhs cleoGtfsf] Pp6f dfWod xf] . o;nfO{ ;fdflhs kl/k|]Iodf x]l/g'k5{ . clxn] g]kfnsf] sfg'gL Joj:yf cl:6gn] eg]h:t} k'/ftgjfbL z}nLdf cufl8 al9/fv]sf] 5 . /fhf cfkm";“u gePsf] ;fj{ef}d;Qf aGb'ssf] andf 3f]if0ff ul//fv]sf 5g\ / cfÎgf] cfb]znfO{ sfg'gsf] ;+1f lbO/fv]sf 5g\ . o:t} 36gfqmd / kl/l:yltnfO{ ;d]t ;d]6]/ JofVof ub{5, ljlwzf:qn] . ljlwzf:q sfg'gsf] lj1fg xf] . ;jfOgLn] eg]h:t} sfg'gsf] :yfg / P]ltxfl;stf cnu–cnu x'G5 . o:t} cnu–cnu :yfg / ;dosf] t'ngfTds cWoog ug]{ ub{5– t'ngfTds ljlwzf:qn] . sfg'gL ;flxTodf g]kfnL n]vsx¿sf] lgs} sd ;+nUgtf kfOG5 . To;dWo] klg c+u|]hL efiffdf t emg} sd snd rn]sf] 5 . o; lsl;dsf] cefjnfO{ k"lt{ ug{ vf]h]sf 5g\ anaxfb'/ d'lvofn] Comparative Jurisprudence -t'ngfTds ljlwzf:qdfkm{t_ .

k':ts ^ v08df ljefhg ul/Psf] 5 . klxnf] v08df ljlwzf:qsf] kl/ro, bf];|f] v08df cfwf/e"t ljlwzf:qLo cjwf/0ffsf] / t];|f] v08df sfg'gsf] ;fdflhs kIfsf af/]df ljZn]if0f ul/Psf] 5 . To;}u/L rf}yf] v08df sfg'gsf] /fhg}lts kIf, kf“rf}+ v08df sfg'gsf] ljsf;;“u ;DalGwt kIfx¿sf af/]df rrf{ ul/Psf] 5 eg] clGtd v08df ljlwzf:qsf d'2f Ps k|s[ltsf af/]df JofVof ul/Psf] 5 . sfg'g ljlwzf:qsf] csf6\o ljifoj:t' xf] . sfg'g ;dfhdf km}nG5 . st{Jolagfsf] sfg'g lgisfd x'G5– d'lvofsf] egfO 5 . k':tsdf g]kfnL sfg'g, cGt/f{li6«o k|j[lt / ljlwzf:qsf] l;4fGtsf] t'ngfTds ljj]rgf ul/Psf] 5 . vf;u/L Jofkf/, ;~rf/ / cGo gof“ sfg'gsf ljwfdf ;d]t rrf{ ul/Psf] 5 . ljifoj:t'sf] ulx/fO / To;sf] k|:t'lt ;/n Pj+ :ki6 5 .

t/ klg k':tsdf Pp6f s'/f v6\ls/xG5, Tof] xf] df}lnstf . k':tsnfO{ sfg'gsf] :gftsf]Q/sf] kf7Øqmdcg'¿k 9flnPsf] sf/0f ;f] ljifosf] ufO8h:tf] nfU5 . k|Zgkqx¿;d]t ;dfj]z ul/Psf] 5 . k|Zgkq eg]sf] x/]s jif{ ylk"b} hfg] ePsfn] c;fGble{s / ck"/f] x'"b} hfG5 eÌ] Vofn n]vsn] /fv]sf 5}gg\ . l;4fGt c;fGble{s eg x'"b}gg\ . To;df n]vs r's]sf 5g\ . oBlk ;DalGwt ljBfyL{x¿ eg] o;n] nfeflGjt u/fPsf] 5 . cem g]kfnL ljBfyL{sf nflu of] k':tsn] ;fdu|L vf]Hg] sfo{nfO{ ;/n agfOlbPsf] 5 . k':ts ;+u|x0fLo 5 .

k':ts M sDk]6]l6d h'?Pk|'8]G; -t'ngfTds ljlwzf:q_

n]vs M anaxfb'/ d'lvof

k|sfzs M >LdtL dfntL d'lvof / cug d'lvof

d"No M s8f uftf !@ ;o kf“r ¿k}of“

g/d uftf M ( ;o ?k}of“

k[i7 M * ;o !$

ISBN M (((##–*(&–^–%

afa'/fd


;Def]uaf6 ;dflwtkm{ cf]zf]

k|]d s] xf] <

d}n] Pp6f syf ;'g]sf] lyP“ . Ps ax't k'/fgf] ¿v lyof] . p;sf] ;d|f6\sf h:t} cfsfzdf xf“ufla"uf k}mlnPsf lyP . ?vdf ha kmn nfUbYof], 6f9f–6f9faf6 To;sf] ;'uGw lng kIfL k5fl8 cfp“y] . ha km"n k'mNbYof], k'tnLx¿ e'Ge'gfpg yfNby] . p;sf] 5xf/L, km}lnPsf] xf“ufla"uf / plePsf] ljzfn ?k cToGt ;'Gb/ nfUbYof] . Pp6f ;fgf] aRrf To; ;'Gb/ ?vsf] 5xf/Ldf ;w}+ v]Ng cfp“Yof] . j[4 ?v To; afnsk|lt cToGt k|]d ub{Yof] .

7"nfsf] ;fgf;“u k|]d x'g ;S5, olb 7"nfnfO{ cfk"mnfO{ cfkm" 7"nf] ePsf] af]w x'"b}g eg] . ;f] ?vnfO{ klg cfkm" 7"nf] ePsf] af]w lyPg . of] t s]jn dflg;x¿nfO{ x'G5 . To;}n] ;f] ?vsf] afns;“u k|]d a:of] .

cx+sf/ ;b}j cfkm"eGbf 7"nf;“u k|]d ug]{ sf]l;; ub{5 . cx+sf/ ;b}j cfkm"eGbf 7"nf;“u ;DaGw sfod ub{5 . t/, k|]dsf nflu sf]xL 7"nf]–;fgf] x'Gg . hf] cfp“5 p;};“u ;DaGw uf“l;G5 . Tof] ;fgf] aRrf ;w}+ ¿vglhs v]NYof] . a"9f] ¿vsf] aRrf;“u k|]d a:of] t/ ?vsf] xf“ufx¿ dfly lyof] . ?vn] a]nf–a]nfdf cfÎgf xf“ufx¿ tn g'xfp“Yof], h;n] ubf{ aRrfn] ?vdf kmnkm"n l6Kg ;sf];\ . k|]d ;w}+ em'Sg tof/ x'G5, cx+sf/ em'Sg tof/ x'"b}g . cx+sf/;fd' tkfO{+ hfg'eof] eg] p;sf] xft cem dfly p7\5 tf ls tkfO{+ p;nfO{ 5'g g;Sg'xf];\ . lsgeg] h;nfO{ 5'g ;lsG5 Tof] ;fgf], lgDg:t/sf] dfG5] ;flat x'G5 . h;nfO{ 5'g ;ls"b}g Tof] 7"nf] dfG5] xf] . ha aRrf v]Ng cfp“Yof], a"9f] ?vsf] xf“uf tn em'SYof], kmnk"mn l6KYof] ta a"9f] ¿v a8f cfgGb dx;'; ub{Yof], v';L x'GYof] . k|]d ;b}j Toltv]/ v';L x'G5 ha pm s]xL lbg ;S5, lbG5 . cx+sf/ ha s]xL kfp5 ta dfq} v';L x'G5 . la:tf/} Tof] aRrf 7"nf] x'"b} uof] . pm slxn] ¿vsf] 5xf/Ldf ;'TYof], slxn] k"mn l6k]/ vfGYof] slxn] km"nsf] tfh agfP/ l;pl/GYof] / h+unsf] ;d|f6\ aGbYof] . k|]dsf] km"n h;sf] glhs jif{G5, Tof] g} ;d|f6\ xf] . hxf“ cx+sf/n] 3]/]sf] x'G5, Toxf“ cGwsf/ 5fp“5 . Tof] JolQm bLg / bl/b| x'g k'U5 . Tof] aRrf km"nsf] tfh agfP/ l;pl/GYof], gfRYof], a"9f] ¿v ax't v';L x'GYof] . p;sf] dg cfgGbn] e/Lk"0f{ x'GYof], ;';]nL xfNYof] / ?v uLt ufp“Yof] .

ca Tof] aRrf 7"nf] eof], ca pm ¿vdf dfly r9\g yfNof] . xf“ufdf lkª v]Ng yfNof] . xf“ufdf klg cf/fd uYof]{, tj a"9f] ?v c? cfglGbt x'GYof] . k|]d cfglGbt x'G5 ha k|]d s;}sf nflu 5xf/L aG5 . cx+sf/ cfglGbt x'G5 ha s;}sf] 5xf/L vf]:g ;kmn x'G5 . t/, s]6f lg/Gt/ 7"nf] x'"b}5 . ha pm 7"nf] eof] t p;dfly yk lhDd]jf/L j[l4 x'"b} uof] . dxŒjfsf+Iff klg ylkof] . p;nfO{ k/LIff pQL0f{ ug'{ lyof] . ;fyLefOnfO{ lht]/ cufl8 a9\g' lyof] . ca pm slxNo cfp“Yof], slxn] cfp“b}gYof] . t/, a"9f] ¿v p;sf] k|tLIff ul//xGYof] p;sf] cfTdf k'sfb{Yof] ls Tof] s]6f cfcf];\ .

k|]d lg/Gt/ k|tLIff ub{5 / eG5, cfp † cfp †† k|]d Ps k|tLIff xf] . t/, Tof] s]6f slxn] cfp“Yof] slxn] cfp“b}gYof] . ha pm cfp“b}gYof], a"9f] ¿v pbf; x'GYof] . k|]dsf] Pp6} pbf;L cj:yf 5– ha pm af“8\g kfp“b}g . ha pm s]xL lbg kfp“b}g pm pbf; x'G5 . k|]dsf] Psdfq w}o{ klg ToxL xf] ls ha pm af“8\g kfp5", n'6fpg ;kmn x'G5 ta cfglGbt x'G5 . ;dosf] cGt/ftn;“u} Tof] s]6f a9\b} uof] . ?vsf] glhs cfpg] lbg klg sd x'"b} uof] .

hf] dfG5] hlt 7"nf] x'G5, dxŒjfsf+Iffsf] hutdf km:5, Tolt p;sf] k|]dsf] glhs hfg] ;'ljwf sd x'"b} hfG5 . Tof] s]6fsf] dxŒjfsf+Iff a9\b} lyof] . p;nfO{ ?v;Dd hfg] km';{b g} lyPg, sxf“ p;sf] uGtJo, sxf“ ?v . Pslbg ha Tof] s]6f ?v 5f]8]/ lg:s"b} lyof] . ?vn] eGof], …;'g t † xfjfdf ?vsf] cfjfh u'~hfodfg eof] .Ú …;'g t cfhsfn t ltdL cfp“b} cfp“b}gf} . d k|tLIff ul//xG5', ltd|f] nflu af6f] x]l//xG5' .Ú t/, s]6fn] pQ/ lbof], d oxf“ lsg cfO/xg] ltdL;“u s] 5 / <

dnfO{ t k};f rflxPsf] 5 . cx+sf/ xd];f of] k|Zg u5{ ls ltdL;“u s] 5 / d cfpm" < cx+sf/ s]xL ePdfq cfp“5' eg]/ dfu u5{ . s]xL 5}g eg] cfpg s'g} h?/L p;n] 7fGb}g .

cx+sf/ Pp6f k|of]hg xf], Pp6f p2]Zo xf] . k|of]hg /x] g cfpg] xf], k|of]hg 5}g eg] lsg cfpg] < t/ k|]d lgik|of]hg x'G5 . k|]dsf] s'g} k|of]u g} x'"b}g . k|]d cfkm"df cfÎg} k|of]hg x'G5 . of] laNs'n p2]ZoxLg 5 . a"9f] ?v cfZro{rlst eof] . p;n] eGof] …ls ltdL ta cfp“5f}+ ha d ltdLnfO{ ;a}yf]s lbg ;S5' . lsgls k|]d s]xL /f]Sg rfx"b}g . hf] /f]S5, Tof] k|]d xf]Og . cx+sf/n] dfq} /f]Sb5 . k|]d t lg;t{ lbgdfq hfGb5 t/ d;“u k};f t 5}g . of] k};f t s]jn dfG5]x¿sf] a;sf] s'/f xf] . of] /f]u ?vnfO{ 5}g .Ú

Tof] ?vn] eGof] ls …o;}n] t xfdL olt cfglGbt x'G5f}+ . oqf km"nx¿ km'N5g\, kmnx¿ nfU5g\, oqf] 5xf/L x'G5 . xfdL cfsfzdf gfR5f}+ ufp5f}+ . rfxgf cfp“5g\ / ;f+uLlts em~sf/ u5{g\ . lsgls xfdL;“u ?k}of“ k};f x'"b}g . h'g lbg xfdL;“u of] ?k}of“ k};f x'G5 Tolt a]nf xfdL klg dfG5]h:t} bLgxLg dlGb/df a;L zflGt s;/L kfOG5, k|]d s;/L kfOG5 eg]/ vf]Hg k'Ug]5f}+ . cx" xfdL;“u ?k}of“ k};f 5}g . ta s]6fn] eGof], …k]ml/ d ltdLsxf“ lsg cfp“ < dnfO{ t jxf“ hfg' 5, hxf“ ?k}of“ k};f 5 . dnfO{ ?k}of“ k};fsf] vf“rf] 5 .Ú qmdzM

cg'jfb M :jfdL cfgGb k/dx+; af/f, g]kfn


k|jf;af6 yfg]Zj/ ;fksf]6f

cfp d]/f] ljrf/;“u ;Def]u u/

of] b'lgof“sf clt ljsl;t d'n'sx?dWo]df klxnf] gDa/df plePsf] b]z . To;leqsf] of] lgs} cfw'lgs ;x/ Do'lgv– hxf“sf] s'g} s'gfdf Pp6f 3/ 5, k'/fgf] of elTsg} cf“6]sf] eGbf klg x'G5 . sf]7fx?df dl;gf aQLx? hf]l8Psf 5g\, h'g s;}sf klg cfjZostfeGbf sd k|sfz lbG5g\ . 3/sf ls/fobf/x? k|foM ljb]zL 5g\ / ;a}sf] ;fob Pp6} p2]Zo 5– k};f cfh{g ug]{ . ljb]zLx? ePs} sf/0fn] 3/df k6s–k6s k'ln;sf] 5fkf kl//xG5 . o;sf nflu ;a} ls/fobf/x? cEo:t eO;s]sf 5g\ .

3/sf] t];|f] tnfdf /x]sf] kNnf] 5]psf] of] ;fgf] sf]7fdf d 5'– hxf“ d}n] cufl8 eg]h:t} Pp6f ;fgf] aQL 5, h;sf] k|sfz d]/f] nflu kof{Kt 5}g . tfklg d]/f] sf]l;; x'G5, hlt;Sbf] l56f] of] aQLnfO{ a'emfP/ ;'Tg] . dnfO{ nfU5, Pp6f ax'nfPsf] dfG5] / of] aQLdf s'g} klg leÌtf 5}g . k|sfzdf 56\kl6g'eGbf c"Wof/f]df a:g' cln j]z xf], sd;]sd c"Wof/f]n] d]/f] dfgl;s ;Gt'ngnfO{ ;xh agfp“5 . d ;f]R5', h'l/ssf ;8sx?df Tof] a"9f] 8fogfn] lsg c"Wof/f]d} k"mn a]R5] jf uf]/fx? c"Wof/f]df k"mn lsg]/ cfÎgf] k};f vr{ u5{g\ . d]/f] sf]7f hxf“ k|foM c"Wof/f] g} /xG5 jf l;u|]6 ;NsfPkl5 klg ;se/ l56f] lgefpg] sf]l;; u5'{ d . l;u|]6sf] lwklwkn] c"Wof/f] eË gu/f];\ . of] c"Wof/f]n] ;lsof] eg] ;fob Pp6f cfzf k"/} ;lsG5 . Tof] pHofnf]sf] cfzf h'g d]/f] sNkgfdf dfq} 5 . 3/dflnsn] 7Ls} u/]sf] of] c4{k|sfz lbg] aQL hf]8]/, gq of] sf]7fdf c"Wof/f]sf] k|ltlglwTj s;n] ug]{ lyof] .

of] 3/ cfk}+m elTsPg eg] of] c"Wof/f] sf]7f;“usf] ;xjf; slt nlDaG5 dnfO{ yfxf 5}g . t/, ha;Dd of] 3/ elTs"b}g ta;Dd d oxL+ x'g]5', g]kfnLsf] Pp6f aLp of] c"Wof/f]sf] ;xofqfd} . g]kfnLx?sf] hLjg Tof] g]kfndf xf];\ of ljb]zdf, c"Wof/f]d} ;'? x'G5 / c"Wof/f]d} ;lsG5 . xfdLn] pHofnf] t b]v]s} 5}gf}+ . o'uf}+b]lv xfdL ToxL c"Wof/f]df 5f}+, hxf“ xfdLnfO{ /flvPsf] lyof] . xfdLnfO{ c"Wof/f]df /fVg] x/]s k|sf/sf k|of;x? x/ ;do To;/L g} ;kmn eP h;/L d]/f] 3/dflns ;kmn 5 . pm eG5, ;u/dfyfsf] gfd lnP/ uj{ ug'{ kb}{g, Toxf“ t xfdLn] s'lNr;s]sf 5f}+ . xfd|f] lz/ 7f8f] ug]{ ;a} axfgfx?df cglulGt JofVof eO;s]sf 5g\ . g xfdL lz/ 7f8f] ug{ ;S5f}+ g lz/ e'msfpg ;S5f}+ . lz/ e'mSbf Unflg x'G5, of] c:jfefljs k6Ss} xf]Og . d oxL Unflgn] x/ ;do u|:t 5' . d ;u/dfyfsf] lz/ ;Dem]/ uj{ u5'{ . d]/f] 3/dflns Tof] lz/df cfk"mx?n] v'§f 6]Sg kfPsf]df uj{ u5'{ . x'g ;S5, d]/f] b]zdf ;u/dfyf gplePsf] eP xfd|f] :jfledfgdf s;}n] klg k6s–k6s s'lNrg kfpg] lyPg .

cNkf; kj{t l5rf]n]/ h'l/s;Dd cfOk'u]sL Tof] a"9L 8fogf g s'g} s'/fdf uj{ u5]{ g p;nfO{ s'g} s'/fdf Unflg 5 . pm eGyL– d]/f] b]z klg 5}g / ;u/dfyfdf s;}n] s'Nr]nf eÌ] lrGtf klg 5}g . p;sf] Pp6} s'/fdf k|]d 5– Tof] xf] c"Wof/f] . c"Wof/f] ePg eg] d]/f k"mnx? d'emf{pg] qf; /lx/xG5, pm eG5] . cNkf; kj{tsf r§fgx? lr/]/ kj{tsf] leqL txdf bf}l8g] oL /]nx? / ljr/L Tof] a"9L 8fogf Psgfzsf] c"Wof/f]df p;/L g} 5g\, x/]s g]kfnLx?n] ef]u]sf] c"Wof/f] h:t} . s;n] eGg ;Sb}g, xfd|F] aQL lge]sf] kL8f . g9f“6L eÌ] xf] eg] pHofnf] jf k|sfzsf nflu d}n] qmflGt ug{ ;lSbg" . gq d]/f] 3/dflnsn] Pp6f lwklwk] aQL lbP/ dnfO{ s;/L n'6\g ;SYof] . xfdLnfO{ jf egf}+ dfq dnfO{, g]kfndf ;u/dfyf plePsf]df hlt uj{ 5, Tolt uj{ uf]/fx?;“u n'l6g kfPsf]df 5}g . bfxfnx? h;/L g} sf“r'nL km]/Lkm]/L gof“ jif{sf] pT;j dgfO/x]sf] x'Gy] jf ;~ho l3ld/]n] e}+m cfTdxTof ug]{ rfxgf 5f]8]/ b]j3f6df j}/fUo hLjg latfpg]af/] ;f]lr/x]sf x'Gy] . oL ;a} x'g ;s]gg\ cyjf ePgg\, of] d]/f] nflu s'g} crDdsf] s'/f xf]Og . lsgeg] ltg} k'?iff]Qd bfxfnx? x'g\ h;n] dnfO{ ;'?sf lbgx?df kN6LkN6L sf“r'nL km]g{ l;sfPsf . dnfO{ Pp6f s'/f yfxf 5 lg k'?iff]Qdx?n] ljrf/sf ;a} aQLx? ga'emfPsf] eP ;~ho l3ld/] hf]uL x'g] sNkgf;Dd ug]{ lyPg jf tkfO{+x?n] c"Wof/f]df af6f] vf]Hg'kg]{ lyPg . x'g t Tof] ;~ho l3ld/] ljrf/ 5f]8\g]x?sf] eL8af6 cnlUug ;S5 g Tof] 8fogf a"9L pHofnf]af6 efUg ;S5] .

of] cNkf; kj{tdf r'lnPsf] lxp“sf] lr;f] xfjfsf] ;Ìf6f cfk}+mdf Pp6f pb]snfUbf] x'G5 jf o;n] abNg] af6fx? emg\ ;+j]bgxLg eO/x]sf x'G5g\ . xfjfsf] af6f] kR5\ofpg] ;~ho l3ld/] of c"Wof/f] kR5\ofpg] d]/f ljrf/x?sf] ulx/fO sxf“g]/ d]n x'G5, ljrf/ abNg]x?n] a'‰g} ;Sb}gg\ . To;}n] t d}n] eg]sf] ;~ho l3ld/], Tof] a"9L 8fogf jf d]/f] c"Wof/f] k|]dleq s;}n] j}rfl/s ;Def]u ug{ rfxG5 eg] tof/ /x"bf x'G5 . cfÎgf] dfgl;s gUgtf h;n] hlt b]vfp“bf klg x'G5 . of] d]/f] :jLs[lt xf]– cfp d]/f] ljrf/;“u ;Def]u u/ .

s;}nfO{ cGoyf gnfuf];\ tL k'?iff]Qd bfxfnx?nfO{ klg, lsgeg] g]kfnLx?n] ef]u]sf] c"Wof/f] jf b]v]sf] dfgl;s gUgtf ToxL+af6 ;'? x'G5 hxf“ ljrf/ TofUg] / ljrf/ ;dfTg]x?sf] h'n'; lgl:sg] ub{Yof] . d]/f] 3/dflnssf] a'emfO 7Ls 5, To;}n] t pm dnfO{ c"Wof/f]d} /fVg rfxG5 cyjf ;u/dfyfsf] 6'Kkf]df cfk"mx?n] s'lNrg kfPsf]df uj{ u5{ . p;n] klg a'e]msf] 5, pgLx?sf] dfgl;s gUgtf h;n] b'O{ s/f]8 g]kfnLsf] dgsf] aQL a'emfpg ;kmn eP . dgsf] aQL lge]sf] c"Wof/f]df slt dgx? anfTsf/ eP xf]nfg\, slt cfTdfx? t8\lk/x]sf xf]nfg\ . ;~ho l3ld/] anfTs[t dg lnP/ t hf]uL aÌ vf]Hb}5 jf d pHofnf] x]g}{ rfxGg . lsgeg] d]/f] anfTs[t dgsf] ;Totf pHofnf]df ;a}n] yfxf kfpg]5g\ .


klxnf] kfgf | ;dfrf/ | dgf]/~hg | ;Dkfblso . cy{tGq | cg'ej÷cGtjftf{ | v]ns'b | ljrf/÷laZn]if0f | k|ltls|of


Send your comments and letters to the editor at deshantar@mail.com.np
2004  Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1 4257671. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on DESHANTAR may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US   ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES BACK TO THE TOP