http://www.nepalnews.com

deshanterlogo.jpg (4784 bytes)


Kathmandu, Sunday, March 21, 2004,  Chaitra 08, 2060. 

;dfrf/


dxfsfnL l;"rfOsf] s/f]8f}+ e|i6frf/
;"o{gfy;“u hjfkm 5 <

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . e|i6frf//lxt ;dfhl;h{gf ug]{ 7]Ssf g} cfkm"n] kfPsf] ;Demg] clVtof/ k|d'v ;"o{gfy pkfWofon] slt;Dd e|i6frf/ ubf{ /x]5g\ eGg] yk tYo b]zfGt/nfO{ k|fKt ePsf] 5 . dxfsfnL l;"rfO cfof]hgfdf …sf]g]sf]ÚnfO{ ;ft s/f]8 Ifltk"lt{ lbPsf] / /sd s'DNofPsf] tYox¿ ;fj{hlgs eP klg …ef]nf rfln;] k|ltj]bgÚdf gk/]sf tYox¿ klg k|z:t e]l6Psf 5g\ .

e|i6frf/Lsf dxfgfos ;"o{gfy pkfWofo hn;|f]t–;lrj /x"bfsf] cjlwdf @)$( sflt{sb]lv @)%@ sflt{s;Dd dxfsfnL l;"rfO ljsf; ;ldltsf cWoIf lyP .

dxfsfnL l;"rfO cfof]hgfsf] bf];|f] r/0fsf] ;'?sfo{ ef/tLo 7]s]bf/ sDkgL PgkL;L;Ln] dfr{ #), !(() df $( s/f]8 ** nfv !) xhf/ tLg ;o %^ ¿k}of“df kfPsf] lyof] . cfof]hgf ;~rfng lkml8ssf] Joj:yfcg'¿k cfof]hgf k|d'v / dxfsfnL l;"rfO ljsf; ;ldltsf] x}l;otn] sfo{ u/]sf] lyof] . 7]s]bf/ PgkL;L;Ln] 7]Ssf kfPsf] ldltn] nueu tLg jif{dfq k}+tL; k|ltzt cyf{t\ sl/a !& s/f]8 %) nfv ¿k}of“ hltsf] sfo{ u/]sfn] nIocg';f/ ;dodf sfo{ ;DkGg ug{ g;s]sf] egL dxfsfnL l;"rfO ljsf; ;ldltn] PgkL;L;L;“u @)%)÷)%! df 7]Ssf tf]8]sf] lyof] .

lkml8ssf] Joj:yfcg';f/, cGt/f{li6«o:t/sf] 7]Ssf Joj:yf ubf{ jf tf]l8"bf lkml8s sG6«ØfS6 8s'd]G6sf] kl/lwleq /xL jf/ g]r'/n Snfld6L tyf 7]s]bf/sf] sfa'eGbf aflx/sf] cj:yf ePdf dfq To:tf cj:yfnfO{ dfGotf lbO{ s'g} xhf{gf glnO{ 7]Ssf tf]l8G5 . t/, 7]s]bf/sf] c;Ifdtfn] 7]Ssfk§f tf]l8"bf cfof]hgfsf] af“sL /xg uPsf] sfo{ csf]{ 7]s]bf/af6 u/fpg'kg]{ l:yltdf af“sL sfo{sf] nflu nfUg] nfutdf j[l4 x'g] /x]sf] 5 eg] To:tf j[l4 x'g] /sd ;DalGwt 7]s]bf/af6 g} e/fpg] u/L 7]Ssf tf]l8g'kg]{ x'G5 . t/, PgkL;L;Lsf] 7]Ssf tf]l8"bf dxfsfnL l;"rfO ljsf; ;ldltsf tTsfnLg cWoIf ;"o{gfyn] JolQmut nfesf nflu PgkL;L;L;“u df]ntf]n u/L p;af6 7"n} /sd xft kf/L p;n] ug{ af“sL /x]sf] sfo{df nfut j[l4 x'g] /sdsf] xhf{gf g} glt/fO{ 7]Ssf tf]8\g nufP . ;f] 7]Ssf tf]8\bf xhf{gf glng] ;t{df PgkL;L;Ln] ^& nfv ¿k}of“ ;"o{gfynfO{ lbPsf] s'/f Tolta]nf klg rrf{df lyof] .

To;kl5 ;"o{gfyn] yk cjlwsf nflu 7]Ssf Joj:yfdf klg sdfpg] ;f]r ljsl;t u/] . To;}cg'¿k ;'?df $* s/f]8 ** nfv ¿k}of“df ePsf] 7]Ssf #% k|ltzt cyf{t\ !& s/f]8 %) nfv hltsf] sfo{ PgkL;L;Ln] ul/;s]sf] 36fp“bf lgdf{0f x'g] af“sL sfo{ #@ s/f]8 #* nfvsf] dfq lyof] . #@ s/f]8 #* nfvsf] af“sL sfo{sf] nflu sf7df8f}+l:yt g]kfnL / sf]l/og ;fem]bf/Lsf] 7]s]bf/ sDkgL sfg]sf] k|f=ln=;“u ;"o{gfyn] z'enfesf] s'/f ldnfO{ s/f]8f}+ xft kf/L @* h'nfO{ !(($ df ^$ s/f]8 kf“r nfv @$ xhf/ kf“r ;o &* ¿k}of“ /sdsf] 7]Ssf ;Demf}tfsf] :jLs[lt lbP / ;f]xL 7]Ssfsf] ;Demf}tf ;DkGg eof] . #@ s/f]8 #* nfv dfqsf] af“sL sfo{sf] nflu ;"o{gfyn] ^$ s/f]8 5 nfv /sdsf] 7]Ssf :jLs[lt ubf{ /fi6«dfly yk #! s/f]8 ^* nfv ¿k}of“sf] cfly{s ef/ ykL sf]g]sf] k|f=ln=;“u sld;gafkt tLg s/f]8 xft kf/]sf] cg'dfg Tolta]nf ul/Psf] lyof] . hgtfsf] s/sf] /sdsf] b'¿kof]u ub}{, >L % sf] ;/sf/nfO{ #! s/f]8 ^* nfvsf] yk cfly{s ef/ yKb}, s/f]8f}+ e|i6frf/ u/]sf …dxfe|i6frf/LÚn] clxn] s'g g}ltstfn] c¿nfO{ e|i6frf/Lsf] cf/f]k nufO/x]sf 5g\ † lkml8ssf] Joj:yfcg'¿k cGt/f{li6«o:t/sf] 7]Ssf Joj:yf ubf{ kkm{/d]G; Uof/]G6L / P8efG; k]d]G6 Uof/]G6Laf/]df 6]G8/ 8s'd]G6df g} :ki6 v'nfOPsf] x'G5 . To;df ljb]z a}+ssf] Uof/]G6LnfO{ g]kfnl:yt a}+sdfkm{t cfPdf dfGotf lbOg] k|fjwfg /fvL 6]G8/ 8s'd]G6 tof/ ePsf] / To;}df ;"o{gfy cWoIf /x]sf] ;ldltaf6 :jLs[t eO{ af]nkq cfx\jfg ePsf]df af]nkqdf dfu ePsf] ;t{df cfwf/ u/L sf]g]sf] k|f=ln=n] lbPsf] af]nkqnfO{ d"NofÍg ubf{, sf]g]sf] k|f=ln=sf] af]n /sd ;a}eGbf sd ePsf] 7x/ u/L cfof]hgfn] !# h'g !(($ af6 7]s]bf/ sfg]sf];“u ;Demf}tf ;'? u/L !^ h'g !(($ df 6'ª\UofPsf] lyof] . h'g !$, !(($ df 7]s]bf/ sf]g]sf]n] dxfsfnL l;"rfO ljsf; ;ldltnfO{ kkm{/d]G; / P8eG; k]d]G6sf nflu xlgn a}+s, sf]l/ofn] ;f]em} hf/L u/]sf] Uof/]G6L dflglbg cg'/f]w u/]sf] lyof] . ;ldltsf tTsfnLg cWoIf hn;|f]t–;lrj ;"o{gfyn] 6]G8/ 8s'd]G6sf] k|fjwfgljk/Lt 7]s]bf/;“u sfpG6/ Uof/]G6L dfu ug{ tTsfnLg cfof]hgf k|d'v e'jgk|;fb cf]emfnfO{ h'g @#, !(($ df df}lvs lgb]{zg lbP . ;f]xL df}lvs lgb]{zgadf]lhd cfof]hgfn] 7]Ssfsf] ;Demf}tf 6]G8/ 8s'd]G6eGbf aflx/sf] sfpG6/ Uof/]G6L ;t{ @# h'g, !(($ df tf]Sof] . sfpG6/ Uof/]G6Lsf] yk gof“ ;t{sf] af/]df 7]s]bf/ sf]lgsf]n] sfpG6/ Uof/]G6Lsf] cfjZostf 7]Ssfsf] ;Demf}tf 6]G68 8s'd]G6sf] aflx/sf] s'/f ePsf] egL o:tf] sfpG6/ Uof/]G6L pknAw u/fpg] xf] eg] yk Ps nfv aL; xhf/ cd]l/sL 8n/ vr{ x'G5 egL cfof]hgfnfO{ @( h'g !(($ df hfgsf/L u/fof] . lgdf{0f 7]Ssf kfPsf] sf]g]sf] k|f=ln= / cfof]hgfaLr oxL+b]lv g} kkm{/d]G; Uof/]G6L / To;kl5 P8efG; kkm{/d]G; Uof/]G6Ldf ljjfb pTkGg x'g k'Uof] . sfnfGt/df uP/ oxL ljjfbn] cfof]hgfsf] lgdf{0fsfo{ g} rf/ dlxgf l9nf] ;'? ePsf] lyof] . ;fy} sfddf l9nfO ljleGg emd]nf, av]8f, e'QmfgL lbg l9nfOsf sf/0f 7]s]bf/nfO{ k/]sf] c;/ P8efG; k]d]G6df l9nfO, >lds x8\tfn cflbsf sf/0fn] yk d]l;g, cf}hf/ yk >lds;d]t sfddf nufpg'k/]sf sf/0faf6 …Plqmn/];g s:6Ú egL 7]s]bf/n] Psd'i7 ;ft s/f]8 bfaL u/]sf] lyof] . o;af6 ;/sf/dfly yk cfly{s bfloTj ylkof] . /fHos} dxŒjk"0f{ Pj+ k|fyldstf–k|fKt cfof]hgfsf] sfo{ rf/ dlxgf l9nf ;'? x'g' / yk ;ft s/f]8 ¿k}of“sf] cfly{s bfloTj ;/sf/dfly ylkg'sf] Psdfq k|d'v sf/stŒj ;"o{gfysf] cb"/bzL{, c;Ifd g]t[Tj / lgb]{zg g} lyof] . h'g s'/f 8f=ef]nf rfln;]sf] k|ltj]bgdf :ki6 pNn]v 5 .


clegGbgsf nflu kfSg} nfu]sf] afnL gi6

;'bLk l3ld/]

ndh'ª . /fhfsf] clegGbgsf nflu :yfgLo ls;fg kfSg} nfu]sf] afnL c;dod} sf6\g afWo ePsf 5g\ .

j]zL;x/sf] ;o /f]kgL cfjfb hUufdf kfSg} nfu]sf] tf]/L / ev{/} Psf]xf]/f] uf]l8;s]sf] ds} sf6\g nufP/ clegGbgsf nflu d~r lgdf{0f ul/"b}5 . j]zL;x/sf] bgfO kmf“6 oxf“sf] pj{/ hldg xf] . clegGbg ;ldltn] ;'/Iff lgsfosf] ;d]t bafa l;h{gf u/]/ kfSg} nfu]sf] afnL sf6\g ls;fgnfO{ afWo kf/]sf] xf] . kf]v/fsf] clegGbgkl5 /fhf zfx j+zsf] pb\ud:yn nDh'ªsf] j]zL;/xdf ;jf/L x'g] lglZrt ePkl5 ls;fgn] jif{el/ vfg k'Ug] afnLgfnL gi6 ug'{k/]sf] xf] . gu/If]qsf] k"mnaf/L d~rnfO{ ut jif{b]lv ;]gfn] sAhf u/]kl5 oxf“ ;fj{hlgs v'nf hldg 5}g .

cTolws ;x/Ls/0fn] v]tLof]Uo hldg ;a} ahf/df kl/0ft ePsf 5g\ . j]zL;x/df of]eGbf v]tLof]Uo hldg af“sL 5}gg\ . clegGbg ug]{ d}bfg klg 5}g . ;ldltn] k|lt/f]kgL !% ;o ¿k}of“ Ifltk"lt{ lbg] lg0f{o u/]sf] 5 . ;fj{hlgs hUuf gx'"bf v]tL;d]t gi6 ug'{k/]sf] gful/s clegGbg d"n ;df/f]x ;ldltsf cWoIf Pj+ lhlj; ;efklt x]dhË u'?ª atfp“5g\ . s[ifsx¿ eg] /fhfsf] clegGbgaf6 of] l;hgsf] afnL gi6 x'g] Ps lbgsf] clegGbgn] cfp“bf] c;f/;Dd ;o /f]kgL v]t af“em} x'g] eof] egL lrlGtt 5g\ .

clegGbgsf] nflu kf“r ;o %& ;b:oLo d"n ;df/f]x ;ldlt u7g ePsf] 5 . h;df !* sfo{;Dkfbg pk;ldlt cf–cfÎgf] sfo{df h'6]sf 5g\ . clegGbgsf nflu oxf“ !# nfv ¿k}of“sf] …l:6d]6Ú ul/Psf] 5 . tTsfnLg b/af/ ufp“;x/df >L % af6 k"hfcfhf, a];L;x/ ahf/df /x]sf] :j= >L % jL/]Gb|sf] ;flns;d]t pb\3f6g, zfxj+zsf] kfnfb]lv k"hfcfhf ub}{ cfPsf] a];L;x/s} s/k'/]Zj/ dlGb/ ;d'b\3f6g ul/aS;g] sfo{qmd /x]sf] 5 . clegGbg eJotfsf ;fy ;DkGg ug]{ tof/Ldf h'6]sf 5g\ .


;'/Iffsf] lgx'"df s8{n]; sfl6of]

b]zfGt/ ;+jfbbftf

kfNkf . kfNkf lhNnfsf] ;b/d'sfd tfg;]gdf nfOg lnO{ s8{n];dfk{mt u|fdL0f If]qsf ljleGg efudf ;~rflnt 6]lnkmf]g nfOgnfO{ ;'/Iffl:yltsf] sf/0f hgfp“b} k|zf;gn] wdfwd sf6\g ;'? u/]sf] 5 .

dfcf]jfbL ljb|f]xLx?n] o:tf 6]lnkmf]gaf6 cfÎgf ultljlw ;~rfng u/]sf] cfzª\sfdf oxf“af6 ;~rflnt emG8} 5 bh{g 6]lnkmf]g nfOg sfl6Psf] 5 .

kfNnfsf b'u{d ufp“ -hxf“ 6]lnkmf]gsf] ;'ne kx"'r lyPg_ tyf u'NdL, c3f{vf“rL / :ofª\hfsf afdL6S;f/, l68L, hfxfª, vgbx, afª\nf, rf]/sf6], aflnª, uNofªdf u/L emG8} 8]9 ;o o:tf nfOg ljut kf“r÷5 jif{ otfb]lv ;~rfngdf cfPsf lyP . To;f] t tfg;]gsf] s}nfzgu/, j;Gtk'/nufotsf 7fp“df nfOg lnO{ o;/L 6]lnkmf]g ;~rfng ug{ lbPafkt 6]lnkmf]gwgLx?n] dfl;s Ps xhf/b]lv ;ft xhf/;Dd ef8f lnPsf] atfOG5 . o;n] ubf{ ;b/d'sfd tfg;]gsf] dflyNnf] efudf …KjfOG6Ú gkfOg] / o; sfo{df b"/;~rf/sf sd{rf/Ln] gh/fgf lng] u/]sf] u'gf;f] klg ;'lg"b} cfPsf] lyof] .

xfn} cfP/ k|zf;gn] nfOg sfl6lbPkl5 ef8fdf 6]lnkmf]g lbg]x?nfO{ t dsf{ k/]s} 5, u|fdL0f e]usf hgtf ;"rgfsf] kx"'raf6 6f9f ePsf 5g\ . ljb]zaf6 cfkmGtnfO{ kmf]g u/]/ ;"rgf / ;dfrf/ lng]x?nfO{ o; sfo{n] ddf{xt t'NofPsf] 5 .

dfcf]jfbLsf] !% lbg] gfsfaGbLsf sf/0f hghLjg si6s/ ePsf] kl/j]zdf k|zf;gn] o;/L nfOg sfl6lb"bf yk ;d:of k/]sf] u|fdL0f hgtfsf] egfO 5 . tyflk k|zf;gn] eg] oL 6]lnkmf]gx?af6 dfcf]jfbLn] ;"rgf cfbfgk|bfg ug]{ / hg;fwf/0fnfO{ b'Mv lbg]h:tf lqmofsnfk u/]sfn] ;'/Iffl:yltnfO{ dWogh/ ub}{ nfOg sf6\g'k/]sf] hgfPsf] 5 . 6]lnkmf]g nfOg sfl6Pkl5 b}lgs %) xhf/ ¿k}of“ b"/;~rf/ ;+:yfgn] 3f6f Joxf]g'{k/]sf] atfOPsf] 5 .


cfh slj uf]i7L

sf7df8f}+ . sljtf lbj;sf] cj;/ kf/L cfh cfOtaf/ zª\s/ nfld5fg] lgaGwsf]ifn] Ps sfo{qmd ug]{ ePsf] 5 . g]kfnL, lxGbL, g]jf/L, d}lynL, cª\u|]hL, hd{g sljtfx? jfrg / ljZn]if0f ul/g] ;f] sfo{qmd lbgsf] ! ah] g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgdf x'g] sf]ifsf ;b:o–;lrj k|sfz ;fodLn] hfgsf/L lbg'eof] . ;dfnf]rs s[i0fxl/ a/fnn] sljtfdfly sfo{kq k|:t't ug'{x'g] ;f] sfo{qmddf O{Zj/ jNne, z}n]Gb| ;fsf/ / Zofd l/dfnn] g]kfnL, k"0f{ a}B / k|ltz/f dfgGw/n] g]jf/L, wL/]Gb| k|]dlif{ / /fd ljgon] d}lynL, r]tg sfsL{ / ;~hLtf adf{n] lxGbL, z}n]Gb|s'df/ l;Gxfn] cª\u|]hL / /f]Nkm / g"tg l;+xn] hd{g efiffdf sljtf jfrg ug'{x'g]5 . sfo{qmddf jflrt sljtfx?sf] ;ª\u|x k|sfzg ul/g] klg ;fodLn] atfpg'eof] .


oftfoftsf e"t]{n a]kQf

sf7df8f}+ . g]kfn oftfoft ;+:yfgsf sd{rf/L nf]sk|;fb e"t]{n oxL r}t # ut]b]lv cfÎgf] kl/jf/;“usf] ;Dks{df 5}gg\ . b'O{ jif{cl3 vf/]h ePsf] ;+:yfgsf] n]vfzfvfdf sfo{/t e"t]{n >d tyf oftfoft dGqfnosf] lgo'lQmsf cfwf/df pQm sfof{nosf] af“sL /x]sf] sfd ub}{ lyP . e"t]{nsf] kfl/jfl/s ;"qsf cg';f/, tLg ut] /ljejgl:yt cfÎgf] lgjf;af6 sfof{notkm{ uPsf pgL lbp“;f] Ps ah]kl5 ;Dks{ljxLg ePsf x'g\ . nf]sk|;fbsL wd{kTgL g]qs'df/L e"t]{nn] zlgaf/ Ps clkn k|sflzt u/L cfÎgf kltsf] hLjg/Iffy{ ;/sf/, ;~rf/sdL{ tyf dfgjclwsf/jfbL ;+3;+:yf Pj+ gful/s ;dfhsf ;a} JolQm;“u ;s'zn l/xfOsf] kxn ul/lbg hf]8bf/ dfu u/]sL 5g\ .


b'O{ gf/L cleglGbt

sf7df8f}+ . ($ cf}+ cGt/f{li6«o gf/L lbj;sf cj;/df dlxnf jftfj/0f ;d"xn] b'O{ ;dfh;]jL dlxnf k'iks'df/L l;+x / zfGtfk|ef wf}e8]nnfO{ clegGbg u¥of] . a'waf/ nlntk'/df cfof]lht Ps ;df/f]xaLr dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfhsNof0f /fHodGqL /]0f's'df/L ofbjn] pxf“x¿nfO{ bf];Nnf cf]9fO ;Ddfg ug'{eof] . l;+x Pj+ wf}e8]n b'j}nfO{ lzIffIf]qdf u/]sf] of]ubfgsf] sb/ ub}{ clegGbg ul/Psf] xf] .

e}/xjfdf sGof ljBfnosf] :yfkgf ug'{ePsL k'iks'df/L l;+x @( jif{;Dd lzIff / :jf:Yo ;]jfdf sfo{/t x'g'x'G5 . To:t} csL{ ;Ddflgt JolQmTj zfGtfk|ef wf}e8]n k|fWofkg / cg';Gwfgdf ;+nUg x'g'x'G5 .


8f=uf}tdsf] b'O{ clegGbg

sf7df8f}+ . cfVofgk'?if 8f= w'|jrGb| uf}tdnfO{ ut d+unaf/ lrtjg jfª\do k|lti7fgn] cleGbg u/]sf] 5 . n]vs lbj; tyf g]kfnL cfVofgsf] ztjflif{sLsf cj;/df ;f] clegGbg ul/Psf] lyof] . clegGbg ;df/f]xdf k|d'v cltly Pj+ jl/i7 ;dfnf]rs s[i0frGb|l;+x k|wfgn] 8f= uf}tdnfO{ clegGbg ug'{eof] . …cfVofgk'?if 8f= w'|jrGb| uf}tdÚ gfds clegGbg–u|Gy klg ;f] cj;/df ;fj{hlgs ul/Psf] lyof] . ;f]xL ;df/f]xdf 8f= uf}tdn] cfVofg ljwfnfO{ 6]jf k'¥ofpg] p2]Zon] cfÎgf] dftflktfsf] gfddf …uf]ljGbrGb| bLkjtLb]jL :d[lt ;Ddfg sf]ifÚ :yfkgf ug]{ 3f]if0ff ug'{eof] . sfo{qmddf ;dfnf]rsåo k|f= df]xg/fh zdf{ / s[i0f uf}td Pj+ k|lti7fgsf cWoIf 8f= v'dgf/fo0f kf}8]nn] 8f= uf}tdsf] JolQmTj / s[ltTjdfly k|sfz kfg'{ePsf] lyof] . To;} cj;/df nId0fk|;fb uf}tdsf] ;dsfnLg g]kfnL sljtfsf] laDak/s ljZn]if0f gfds ;dfnf]rgfTds s[lt klg ljdf]rg ul/Psf] lyof] .

ut cfOtaf/ g} /d0fLo:yn gu/sf]6sf] …lxn;fO8 len]h l/;f]6{Údf cfof]lht Ps ;df/f]xdf 8f= uf}tdsf] clegGbg ul/of] . lxdlzv/ k|sfzgn] u/]sf] pQm clegGbg ;df/f]xdf slj Pj+ d'Vo–;lrj 8f= ljdn sf]O/fnfn] bf];Nnf cf]9fO 8f= uf}tdsf] clegGbg ug'{ePsf] lyof] . ;+:yfsf cWoIf ;"o{k|;fb sf]O/fnfsf] ;efkltTjdf ;DkGg pQm ;df/f]xdf anb]j zdf{ dhu}+of“, g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgsf ;b:o–;lrj 8f= t'n;L e§/fO{, k|f1 ;gt /]UdL Pj+ jl/i7 ;dfnf]rs k|f=df]xg/fh zdf{nufotsf jQmfx¿n] cfVofgk'?if 8f= uf}tdsf] of]ubfgsf] af/]df rrf{ ug'{ePsf] lyof] .


a}+lsª sfg'gdf lj1 c;Gt'i6

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . >L % af6 xfn} hf/L ul/Psf] a}+s tyf ljQLo ;+:yf;DaGwL sfg'gnfO{ ;+zf]wg / PsLs/0f ug{ ag]sf] cWofb]z xtf/df NofOPsf], q'l6k"0f{ ePsf] Pj+ jt{dfg cfjZostf k"/f ug{ g;Sg] 7x/ ;DalGwt If]qsf lj1x?n] u/]sf 5g\ . jfl0fHo sfg'g ;dfhåf/f ut cfOtaf/ cfof]lht Ps sfo{zfnf uf]i7Ldf pQm lgisif{ lgsflnPsf] xf] .

sfo{qmddf af]Nb} sfo{qmdsf k|d'v cltly ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz cg'k/fh zdf{n] gof“ a}+s tyf ljQLo ;+:yf;DaGwL cWofb]z b08fTds z}nLsf] ePsf]df cfnf]rgf ub}{ sfg'gn] ;sf/fTds kl/0ffd Nofpg] cf;f JoQm ug{' eof] .

g]kfn a}+s;{ P;f]l;P;gsf cWoIf g/]Gb| e§/fO{n] gof“ cWofb]zn] u/]sf] Joj:yfsf sf/0f emG8} cfwf bh{g a}+ssf sfo{sf/L k|d'vn] kb 5f]8\g'kg]{ l:ylt cfPsf] atfpg'eof] . dxfGofofwLjQmf ;'zLns'df/ kGtn] cWofb]z ePsfn] cfufdL 5 dlxgf g} ;Rofp“b} sfg'gL Joj:yfdf ;'wf/ ug{;lsg] atfpg' eof] .

sfo{zfnf uf]i7Ldf sfo{kq k|:t't ub}{ clwjQmf sf]dnk|sfz l3ld/]n] jt{dfg cWofb]zn] lgIf]kstf{sf] nufgL ;'/Ifftkm{ plrt sbd rfNg g;s]sf] / C0f c;'nLdf klg vf;} pNn]vgLo Joj:yf ug{ g;s]sf] bfaL ug'{eof] . pxf“n] a}+s tyf ljQLo ;+:yfsf k|j4{sx?nfO{ cWofb]zn] cK7]/f]df kf/]sf], /fi6« a}+snfO{ clwsf/dfq} lbOPsf] t/ plrt st{Jo kfngsf] Joj:yf gul/Psf] eGb} jt{dfg cWofb]zsf] cfnf]rgf ug'{ePsf] lyof] . sfo{kqdf clwjQmf l3ld/]n] cWofb]z jt{dfg lgb]{zsx?n] gof“ ;t{ kfngf s;/L / slxn];Dd ug'{kg]{ eÌ] s'/fdf c:ki6 /x]sf] / a}+ssf] juL{s/0f klg cj}1flgs ePsf] / o;n] sltko a}+s -h:t} s[lif ljsf; a}+s_ sf] cl:tTjdf ;d]t vt/f kg{;Sg] zª\sf JoQm ug'{ePsf] lyof] .

csf{ sfo{kq k|:tf]tf clwjQmf ljhok|;fb ld>n] shf{ c;'nL;DaGwL sfo{kq k|:t't ub}{ jt{dfg cWofb]zsf] bkmf %& df shf{ c;'nL ;DaGwdf ePsf] Joj:yf k'/fgf] P]gx?df ePsf] Joj:yfcg'¿k g} ePsf] cf}+Nofpg'eof] . gof“ cWofb]zdf s]jn lnnfdL ;DklQsf] ef]urng;DaGwL Joj:yfdfq} yk ePsf] pNn]v ub}{ clwjQmf ld>n] o; Joj:yfn] s]xL xb;Dd ;sf/fTds kl/0ffd Nofpg] cfzf JoQm ug'{eof] . t/, cWofb]z cem} o; ljifodf ;lqmo x'g g;s]sf] cf/f]k klg clwjQmf ld>n] sfo{kqdf nufpg'eof] . o;}u/L csf{ sfo{kq k|:tf]tf g]kfn ljsf; a}+ssf dxfk|aGws cf]=aL= Pn df:s]n] jt{dfg cWofb]z ;+:yfut ;'zf;g, lgIf]kstf{sf] ;'/Iff / ;a}eGbf a9L /fi6« a}+snfO{ alnof] agfpg] sfd u/]sf] t/ nufgLstf{sf] ;'/Iffdf Wofg glbPsf] cf/f]k nufpg'eof] . ;fy} pxf“n] o; cWofb]zn] b08fTds Joj:yf ub}{ k|x/L gd'gfsf] k|s[lt af]s]sf] cf/f]k nufpg'eof] .

clwjQmf cjtf/ Gof}kfg]n] gof“ cWofb]zn] Joj:yf u/]sf] cjwf/0ff;DaGwL rrf{ ug'{ePsf] lyof] . sfo{zfnf uf]i7Ldf ;a}eGbf a9L cfnf]rgf lgb]{zssf] of]Uotf ;DalGw gof“ Joj:yfsf] ePsf] lyof] .

emG8} $) eGbf a9L a}+s tyf ljQLo ;+:yf;DaGwL ;+:yfsf k|ltlglw Pj+ sfg'glj1x?sf] ;xeflutf sfo{qmddf /x]sf] lyof] . sfo{qmd ;dfhsf cWoIf tf/fk|sfz kf}8]nsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] .


w/fzoL x'"b}5g\ b]zsf k|fljlws lzIffnox?

sf7df8f}+ . b]zsf] k|fljlws hgzlQm pTkfbg ug]{ lhDd]jf/L kfPsf] k|fljlws lzIff tyf Jofj;flos tflnd kl/ifb\ -;L6LO{eL6L_ sf pkfWoIf ;f]dgfy kf}8]n / ;b:o–;lrj clUgk|;fb sfÎn]sf] csd{0otfn] ;+:yf g} w/fzoL x'"b}5 . pkfWoIf kf}8]nn] cfÎgf gftfuf]tfnfO{ d':tfª, h'Dnf, kf]v/f cflbsf lzIffnodf egf{ u/fO{ sf7df8f}+ sfhdf /fv]sfn] clxn] Toxf“sf lzIffnox?df tflnd aGb ePsf] 5 . kl/ifb\sf ;b:o–;lrj clUgk|;fb sfÎn]n] cfÎg} 5f]/f bLks sfÎn]nfO{ k|fljlws k|lzIf0f k|lti7fgdf egf{ u/]sf] s'/f v'Ng cfPsf] 5 . o;}aLr wf}nflu/L k|fljlws lzIffnodf sd{rf/Lsf] cefjdf tflnd ;~rfng x'g g;s]sf] ph'/L k|d'v lhNnf clwsf/Lsf] sfof{nodf k/L k|lhcaf6 To;sf] cfGtl/s 5fglag eO/x]sf] 5 . o;}u/L u|fdL0f tflnds]Gb| nDfh'ªsf k|d'v k|]drGb| kf]v/]nsf] gfnfosLkgn] o;sf] ultljlw ;f“3'l/+b} uPsf] dfq xf]Og, e|i6frf/sf] cv8f g} ePsf] 5 . kf]v/]n hL6Lh]8;“u tflnd ;~rfng ug{ ;Demf}tf u/L lgoldt sfo{qmdsf] ¿kdf tflnd ;~rfng u/]/ ;Demf}tfcg';f/sf] /sd krf; xhf/ ¿k}of“ cflkm;df cfDbfgL g} gb]vfO{ ‰jfd kf/]sf 5g\ . csf]{lt/ tflnds]Gb|n] sfo{qmd ;~rfng ug{ g;s]sfn] ;f] 7fp“df ;}lgs Aof/]s /fVg] ufO"u'O";d]t ;'lgg yfn]sf] 5 . csf]{lt/ kl/ifb\sf] :6f]/ tyf k|zf;gsf sd{rf/Lx?n] e|i6frf/sf] gd'gf k|bz{g u/]sf 5g\ . uf8Lsf] nflu t]nsf] s'kg sf6\g] / k]6«f]nkDkdf uP/ s'kgaf6 k};f lng] sd{rf/Lx? dl0f/fh e§/fO{, gfu]Gb| zfxnfO{ s;}n] ;fdfGg ;f]wk'5;Dd gug'{n] yk cfzª\sf hGdfPsf] 5 .


/]8qm; jGbL e]63f6df

sf7df8f}+ . cGt/f{li6«o /]8qm; ;ldlt -cfO{;Lcf/;L_ n] xfn;Dd g]kfnsf #@ ;o aGbLnfO{ e]l6;s]sf] hgfPsf] 5 . !((* l8;]Da/b]lv e]l6Psf #@ ;o aGbLdWo] (% k|ltzt ;/sf/L aGbL /x]sf 5g\ . dfcf]jfbL hgo'4sf sf/0f sf/fuf/, ;}lgs Aof/]s / k|x/L rf}sLdf /x]sf o:tf aGbLsf] dfgjLo l:yltsf] lg/LIf0f u/]sf] cfO{;Lcf/;Ln] hgfPsf] 5 . z'qmaf/ /fhwfgLdf cfof]lht ;z:q åGådf /]8qm;sf] e"ldsfÚ ljifos 5nkmn sfo{qmddf cfO{;Lcf/;Lsf ;~rf/ clws[t s[i0frGb| rfln;]n] Ps xhf/eGbf a9L aGbLx?sf lr7L / ;Gb]z kl/jf/;dIf k'¥ofOPsf] hfgsf/L lbg'eof] . ;ldltsf ;~rf/ k|ltlglw lgsf]n; aVofdsf cg';f/, cfO{;Lcf/;Ln] e]6\g] aGbLx?nfO{ btf{ ug]{ / kl/rokq lbg] u/]sf 5g\ . o;af6 pgLx?nfO{ a]kQf kfg{ ufx|f] x'G5 . g]kfn /]8qm; ;f];fO6Lsf lgb]{zs ab|L vgfnn] sfo{qmddf /]8qm;n] xfn;Dd åGåkLl8t rf/ xhf/ ^^ kl/jf/nfO{ /fxt ;fdu|L ljt/0f u/]sf] hfgsf/L lbg'eof] . To:t} a]kQf agfOPsfdWo] @@ sf] kQf] nflu;s]sf] klg pxf“n] bfaL ug'{eof] .


kz'kltsf af“b/ a;fO" ;/]

gLnfDa/ a8fn

sf7df8f}+ . kz'klt If]q ljsf; sf]ifn] 8]9 jif{cl3, kz'klt dlGb/j/k/sf 3/x¿ eTsfPkl5 Toxf“ a:b} cfPsf af“b/x¿ j/k/sf hoafu]Zj/L, l;kmn, ldqkfs{, rfalxn, uf}/L3f6, s'df/Lufnlt/ a;fO" ;/]sf 5g\ .

af“b/x¿ ;d"xdf a:g] ePsfn], ljleÌ I"]qsf af“b/x¿n] ljleÌ ;d"x agfP/ a:5g\ . …Pp6f csf]{ ;d"xsf] af“b/nfO{ df/L g} lbG5g\Ú– ljZj¿kdf w]/} jif{ cl3b]lv a:b} cfPsf Ps hf]uL atfp“5g\ . …af“b/x¿n] klg cf–cfÎgf] If]q lgwf{/0f u/]sf 5g\Ú– pgL eG5g\ . o;/L cfÎgf] If]qdf 3/x¿ eTsfPkl5 af; / cfxf/sf] sdLn], kz'klt dlGb/j/k/ a:b} cfPsf, af“b/x¿ a:g] 7fp“ / vfgfsf] vf]hdf glhs}sf 6f]nx¿df ;/]sf x'g\ . cem xfn cfP/ kz'klt If]q ljsf; sf]ifn] ;~rfng u/]sf], Zn]ifdfGts jg j/k/sf If]qdf, tf/af/ tyf y'k|} lgdf{0f–sfo{x¿n] af“b/x¿sf] a;fO" ;/fOnfO{ ;xof]u u/]sf] 5 .

x'g t s]xL JolQm tyf ;+:yfx¿n] kz'klt If]qleq af“b/nfO{ kfp/f]6L, ds}, la:s'6 cflb vfg]s'/f af“8\b} cfPsf 5g\ . t/, Tolt vfg]s'/fn] Toxf“sf ;Dk"0f{ af“b/nfO{ vfg k'Ub}g . To;dfly klg alnofx¿n] cfkm"nfO{ rflxg]eGbf a9L vfg], s]xL Toxf“sf ;f“9] / ufO{x¿n] vfOlbg] / af“sL /xnkxn dfq lgwf{ tyf ;fgf af“b/x¿n] kfpg] u/]sf 5g\ . To;}n] efu gkfpg]x¿ vfg]s'/f vf]Hg oqtq ef}tfl/g'kg]{ cj:yf cfOk5{ . km]l/ ltgLx¿nfO{ cfÎgf] clwsf/If]qsf] klg Vofn /fVg'kg]{ x'G5 . lgdf{0f tyf ;+/rgf ljsf;sf sfo{x¿n] af;:yfg klg u'dfpg'k/]sf] 5 ltgLx¿n] .

o;/L knfog u/]sf af“b/x¿ kz'kltglhs}sf 6f]nx¿df 3'Db} cftª\s dRofp“b} 8'Ng yfn]sf 5g\ . kz'klt If]qdf klxn] a:g] u/]sfnfO{ af“b/n] b'Mv glbPsf xf]Ogg\ . pgLx¿ cEo:t eO;s]sf lyP / ltgLx¿af6 ;'/lIft /xg ljleGg pkfosf] k|of]u ul/;s]sf lyP . t/, 8]9 jif{otf af“b/af6 lk/f]lnPsfx¿sf nflu of] gof“ ;ª\s6 xf] . To;f] t klxn] klg kz'klt j/k/sf dflg;x¿nfO{ slxn]sfxL+ af“b/n] b'Mv lbGy] . t/, cfhsfn cfP/ pgLx¿n] lbgx'" o:tf ;ª\s6x¿sf] ;fdgf ug'{k/]sf] 5 .

af“b/x¿ vf;u/L cfjf; / vfgfs} vf]hLdf j/k/ km}lnPsf x'g\ . To;}n] af“b/x¿ tL 6f]ndf k;n tyf a6'jfsf emf]nfdf cfqmd0f u5{g\, vfg]s'/fsf] cfzfdf . ljleGg 3/sf efG;fdf k;L vfg]s'/f vfOlbg] / ljWj+z dRrfpg klg kl5 kb}{gg\ . …xfd|f 3/df t efG;fdf k;]/ lk|mh vf]n]/ kmnkm"n vfOlbof]Ú– cfZro{ / b'Mvldl>t :j/df elgg\– hoafu]Zj/LsL cgldsf >]i7n] . wf/f vf]n]/ kfgL vfOlbg] / yfxf kfOPg eg] …6ØfÍLÚ l/lQg] 36gfx¿ klg ePsf 5g\ To; 6f]ndf . 5tdfly /fv]sf] …6ØfÍLÚ kmf]xf]/ ug]{, kfgL tyf …PG6]gfÚsf kfOkx¿ xNnfP/ aª\UofOlbg] / ef“Rg], wf]P/ ;'sfO/fv]sf n'ufx¿ ntf/]/ km]l/ w'g'kg]{ agfOlbg], udL{ dlxgfdf ‰ofn v'nf /fVbf sf]7fleq k;L xËfdf dRofpg] u/]sf] klg kfOof], af“b/n] tL 6f]nx¿df . ;fgf s]6fs]6Lx¿ tl;{g] / s]xL, af“b/sf] 6f]sfOn], kGw| lbg;Dd cf}iflw vfP/ a:g'k/]sf] klg 5 .

kz'klt If]q ljsf; sf]ifn] kz'kltsf] ljsf; sfo{qmd agfp“bf o:tf s'/fx¿k|lt Wofg glbPsf] tL 6f]nsf afl;Gbfn] u'gf;f] 5 . l;kmnsf Ps ls/fgf k;n] eG5g\, ækz'klt If]qsf] ;+/If0f ug]{ lhDdf lnPsfx¿n] a'‰g'kg]{ Toxf“ /x]sf af“b/, r/f, af]6la?jf ;a} kz'kltsf …kf6{Ú x'g\ eg]/ .Æ

af“b/af6 aRg tL 6f]nsf dflg;nfO{ cfÎgf] ‰ofnx¿df …lu|nÚ /fVg'kg]{ / kfOk tyf sf“8]tf/n] a]g'{kg]{ ePsf] 5 . af“b/x¿sf] a;fO" ;/fOn] kz'kltj/k/sf dflg;nfO{ vr{ a9fOlbPsf] 5 eg] lu|n, sf“8]tf/ cflbsf Joj;foLnfO{ s]xL xb;Dd kmfOb} k'u]sf] 5 . ;du|df eGg'kbf{ gf]S;fg g} a9L ePsf] 5 To; If]qdf .

-k|lzIffyL{_


b]zfGt/ 8fo/L

r}t @

– ;/sf/åf/f dfcf]jfbL gfsfaGbLdf Iflt ePsf ;jf/L;fwgsf nflu Ifltk"lt{ lbg …af:s]6 kmG8Úsf] 3f]if0ff .

– ;/sf/–dfcf]jfbL jftf{sf nflu ljb]zL dWo:ytf :jLsfo{ gx'g] k|wfgdGqLsf] egfO .

r}t #

– zfxL z'Snfkmf“6f jGohGt' cf/Ifleq dfcf]jfbL w/fk lj:kmf]6, gf} ;j{;fwf/0f;lxt !! sf] d[To' .

– k|hftflGqs sf+u|];sf] cnu cl:tTj c:jLsfo{ /x]sf] sf+u|]; ;efklt sf]O/fnfsf] egfO .

– dfcf]jfbL qf;sf sf/0f lrtjgsf] /Tggu/ gu/kflnsfsf ;a} $$ sd{rf/Låf/f ;fd"lxs /fhLgfdf .

r}t $

– cd]l/sfsf nflu zfxL g]kfnL /fhb"t hok|tfk /f0ffsf] jflN6df]/df lgwg .

– /fli6«o ;efsf @) ;f+;b\åf/f /fli6«o ;ef af]nfpg dfu .

– Gofokflnsfåf/f ef}lts tyf k"jf{wf/ ljsf;sf nflu bf]Aa/ ah]6 dfu .

– ^ l/Qm ;lrjsf nflu ( sf] l;kmfl/;, d"NofÍgk|lt nf]s;]jf cfof]u c;Gt'i6 .

r}t %

– k|d'v lgjf{rg cfo'Qm s]zj/fh /fhe08f/Låf/f s'g} a]nf lgjf{rg u/fpg cfof]u tof/ /x]sf] hfgsf/L .

– bz/y /Ëzfnfdf Ps k'm6an v]n x]g{ uPsf bz{sdfly k|x/Låf/f cGwfw'Gw nf7L k|xf/ Pj+ s'6lk6 .

r}t ^

– sf+u|]; Pstfdf sf+u|]; ;efklt sf]O/fnf uDeL/ gePsf] ;+:yfks g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{sf] cf/f]k .

– gof“ e"ld;'wf/ sfo{qmd bfª, s}nfnL / alb{ofdf ;'? .

– k|;"lt u[xdf ue{ktg ;]jf ;'? .


/fhdfu{df /ut †

o1z/fh kl08t

/fhdfu{df /ut b]lvg' gf}nf] s'/f xf]Og . /fhdfu{ dfq} xf]Og, slRr ;8sx¿sf] 5]ps'gf] y'k|} b'3{6gfsf 6f6f lnP/ a;]sf 5g\ . To;dfly k[YjL /fhdfu{ Û k[YjL /fhdfu{sf] dfu{bz{g lqz"nL xf];\ jf d:of{ª\bL, y'k|} ;jf/L b'3{6gfdf aUg] /utsf oL sltk6s ;fIfL alg;s]sf 5g\ . t/, cl3Nnf] zlgaf/ cyf{t\ kmfu'g #) ut] k[YjL/fhdfu{sf] lkrdf w"nf]df nTkltPsf] /utsf] uGw eg] eofgs lyof] .

dfcf]jfbLsf] !* lbg] …u08sIf]qÚ gfsfaGbLsf] 5}6f}+ lbg cGo ofq'h:t} vrfvr el/Psf] …cf“wLvf]nf otfotÚdf d klg sf7df8f}+ cfO/x]sf] lyp“ . gfsfaGbL sf] pbL{;“u cgle1 geP klg tLg lbgcl3 /fhwfgLaf6 tgx'" hf“bf dnfO{ st} klg o;sf] cfef; ePsf] lyPg . t/, tLg lbgkl5 ToxL af6f] kmls{+b} ubf{ gf/fo0fu9–d'lUng ;8sv08sf] hnjL/]df dfcf]jfbLn] uf8L hnfPsf] va/ d'lUngdf kfPsf] eP klg cf;Gg eofgs qf;sf] dnfO{ cg'dfg g} lyPg . d'lUngaf6 lx"8]sf] xfd|f] a; Ps}k6s !@M#) r'lDnª6f/df cfP/ /f]lsof] . xfd|f] dfq} xf]Og, xfdL cufl8 5'6]sf ;a} uf8L ToxL+ /f]lsPsf lyP . /f]lsgf;fy a; Toxf“sf] k]6«f]nkDksf] v'nf cf“ugdf …kfs{Ú eof] . ofq'x¿ cf]n{g yfn] . a; /f]lsg'sf] ljifodf pT;'stf ePsfn] d klg cf]ln{p“ . s]xL cufl8 dfcf]jfbL–;]gfaLr bf]xf]/f] le8Gt ePsf] eGg] ;'lgof] . d a; /f]lsPeGbf sl/a b'O{ ;o ld6/ cufl8sf] lrof k;ntkm{ nfu]+ . rf/ kf“rj6f lrof k;n / ;fgf xf]6n ePsf] To; :yfgdf dflg;x¿ hDdf ePsf lyP . d Toxf“sf dflg;sf s'/f ;'Gg yfn+] . cufl8sf] 3'DtLglhs vfN8f]df le8Gt ePsf] / tLghgf ;'/IffsdL{sf] d'To' eO;s]sf] s'/f Toxf“ x'"b} lyof] .

TolQs}df 7Ls cufl8kl§ ;8ssf] s'gf]kl§sf] y'Dsf]df aGb's k8\lsof] . le8Gtsf ;dfrf/ k9\b}÷;'Gb} cfPsf t/ cg'ej gu/]sf dh:tf Toxf“sf ofq' / /}yfg]nfO{ Tof] cfjfh sfkmL lyof] ql;t agfpg . To;} eof] . 8/Fp“b}, s/fp“b} ;a} ltg} lrof xf]6ndf z/0f vf]Hg yfn] . TolQs}df y'Dsf]sf] km]b cyf{t\ /fhdfu{df aGb's k8\lsof] . o;k6s Pp6fdfq} xf]Og cglulGt aGb's k8\lsPsf lyP . kf“r ;o ld6/cufl8sf] 3'DtLaf6 …k8\ofª / k'8'ªÚsf cfjfh ot} cfp“b} lyP . ca eg] 3/leq / aflx/ ;a}lt/ dflg;x¿ cftlÍt lyP, :jefj}n] d klg . d klg Pp6f lrofk;nsf] z/0fdf k'u+] / aflx/ lrofpg] k|of; u/]+ . uf]nLsf] cfjfh cem} /f]lsPsf] lyPg . a?, Psbd} glhs x'"b} cfO/x]sf] lyof] . Ps}l5gdf ;z:q k|x/Lsf] 6«sdfly ;jf/L ;z:q k|x/Lx¿ / ltgsf cfsfz tfls/x]sf aGb's d}n] b]v]+ . k5fl8 kmsf{P/ …x\of6Ú nufPsf tL k|x/Lx¿ cGwfw'Gb xjfO{ kmfo/ ub}{ cufl8 al9/x]sf lyP . z/0ffyL{x¿n] el/Psf] Tof] lrofk;nsf] dem]/Ldf …logLx¿ c¿ ;fyL lng uPsf x'g\ ca c¿ klg cfp“5g\ . nf} aaf{b\ x'g] eof], al;g;Sg'x'g] eof]Ú eg]sf] ;'lgof] . Ps}l5g cufl8;Dd z/0f lbO/x]sf] Tof] dem]/Ldf ca ;a}nfO{ ps';d's'; x'g yfNof] . oxL+ al;/x'" eg] emg\ 7"nf] le8Gtsf] ;Defjgf, aflx/ lg:s"' eg] a; b'O{ ;o ld6/ 6f9f 5 . cGTodf a;sf ofq'hlt ;a} la:tf/} lgl:sof}+ . aflx/ lgl:sgf;fy b]lvof], /f]ls/fv]sf hlt ;a} uf8L s'l/g6f/lt/} kmls+{b} 5g\ . Tof] b]v]/ dflg;x¿ a;lt/ bf}l8g yfn] . t/, sf]xL eg] bf}l8g]nfO{ gbf}l8g cfu|x ub}}{ lyP . Pshgf o'jf t uf]nLsf] vf]sf xftdf lnP/ …oL tftf] uf]nLÚ eGb} b]vfp“b} lyof] . Toxf“ ;a}sf] Pp6} bzf s] lyof] eg] ;a} xtf/–xtf/ a;ts{ a9\b} lyP t ;a}sf xft 6fpsf]df lyP . 6fpsf]nfO{ xftn] 5]s]/ uf]nLaf6 hf]ufpg] k|of; lg/y{s x'GYof] t/ klg Tof] qf;sf] jftfj/0fdf ts{ ug]{ k'm;{b s;};“u klg lyPg / cl3lNt/sf] 8f“8f]af6 cfpg] Pp6} uf]nL …OxnLnfÚ ;dfKt ug{ sfkmL x'g] lyof] . aNnaNn a;;Dd cfOk'Ubf s;}n] klg cfk"m ;jf/ a; vf]h]gg\, cufl8 h'g e]l6of] To;}df r9] .

sl/a kf“r lsnf]ld6/ klZrd s'l/g6f/ kmls{Pkl5 s]xL /fxtsf] ;f; km]l/of] …oqf] /fhdfu{df g} o:tf] 5, xfdL ufp“df a;]/ s] ug]{ <Ú c/a hfg egL lx"8]sf tgx'" /fO{k'/sf rf/o'jfx¿ cfk;df ukm ub}{ lyP . sl/a b'O{ 306fkl5 sf7df8f}+af6 lx"8]sf s]xL o'jfx¿ lgs} t]h ultdf df]6;fOsndf af6f] v'n]/ va/ lb"b} kf]v/ftk{m xflgP . To;kl5 $)–%) uf8Lsf] n:s/ 5'6\of] . cufl8 a9\b} ubf{ ;z:q k|x/Lsf] nfdf] n:s/ r'lDnª6f/tkm{ kms{+b} lyof] . dWo lbgsf] rsf]{ 3fdn] xf] ls eL8Gtsf] ysfgn] ;a}sf] d'xf/df kl;gf 6lNsPsf] lyof] . sf“wdf aGb's af]s]sf tL hjfgx¿ sf]xL kl;gf k'5\b} lyP, sf]xL x\of6n] cg'xf/df xlDs/x]sf lyP . k|x/Lsf] n:s/ ;lsgf;fy ;8sdf /utsf 6f6fx¿ b]lvP . k[YjL /fhdfu{sf] Tof] lkr ;8sdf df6f]sf] w"nf]n] /ut 5f]lkPsf] t/ w"nf] ;f];]/ /utdfly b]lvPsf] lyof] . w"nf]df ldl;Psf] Tof] /ut k|x/Lsf] lyof] jf dfcf]jfbLsf], s;}nfO{ yfxf lyPg t/ s]xL l5gcufl8sf] aGb'ssf] cfjfheGbf of] /utsf] 6f6f]n] ;a}nfO{ q:t agfPsf] lyof] . sf7df8f}+ cfOk'u]kl5 dfq yfxf eof] Toxf“ dfcf]jfbLsf] w/fkdf k/L laxfg !! ah] b'O{ k|x/Lsf] d[To' ePsf] /x]5 / nuQ} le8Gt ePsf] /x]5 . clg dnfO{ nfUof], y'Dsf]df k8\lsPsf] aGb's klg ;'/IffsdL{sf] /x]5 / /fhdfu{sf] aGb'sn] …lkmN8 lSnP/Ú ePsf] cyjf ljhosf] ;Í]t /x]5 . t/ klg Pp6f k|Zg dgdf pl7/x\of] w"nf]df nTkltPsf] Tof] /utsf] 6f6f]n] s] ;Í]t ul//x]sf] lyof] <


h'd'{/fp“b}5g\ ljwjf

bfª . ljwjf ePs} sf/0f b'Mv, e]befj / ;fdflhs c;dfgtfsf] tLtf] cg'ej ;f“r]sL x'df 8L=;L= To:tf] e]befj / c;dfgtf ;dfKt ug]{ cleofgdf nfu]sL l5g\ .

bfª lhNnf lqe'jggu/ gu/kflnsf–# cf]v/f lgjf;L x'df cfkm"n] ef]u]sf] kL8f cGo ljwjf dlxnfn] ef]Ug' gk/f];\ eg]/ of] cleofgdf nfu]sf] atfp“l5g\ .

…kRrL; jif{sf] pd]/df g} ljwjf aGg k'Ubfsf] rf]6 d'6'el/ lyof], l;Gb'/ / kf]t] nufpg t k/} hfcf];\, /ftf] 6Lsf / /ftf] la5\of}gfdf ;d]t ;'Tg lbOPg . cem …slt nfdf] r'N7f] af6]/ a}+; b]vfp“b} lx"8\5]Ú eg]/ gfgfef“tLsf bf]if 3/s} kl/jf/n] ;d]t nufP . clg dfq cg'ej eof] dnfO{ ljwjfsf] kL8f s:tf] /x]5Ú– x'dfsf] kL8f lyof] .

ut d+l;/df x'df 3f]/fxL cfPsf] a]nf Pshgf :yfgLo /]l8of] kqsf/n] ljwjf ;d:ofaf/] pgsf] cfjfh lnP . ToxL+ pgn] ljwjfsf] pTyfgsf nflu cfhLjg ;ª\3if{ ug]{ k|lta4tf hgfOg\ . pgsf] ToxL k|lta4tfsf sf/0f w]/} ljwjf clxn] ;ª\ul7t x'g yfn]sf 5g\ .

To:t} lqe'jggu/ gu/kflnsf–!) lgjf;L zf/bf kf]v|]nsf] ljwjf aGg'sf] kL8f klg sd b'Mvk"0f{ 5}g . >Ldfg\sf] d[To'kl5 pgn] nufPsf ;a} sk8f hnfpg nufOof] / ;]tf] klx/g nufpg aFWo kfl/of] . o;af6 pgn] cfk"m gflËPsf] cg'ej ul/g\ . zf/bf clxn] ljwjf dlxnfn] ef]Ug'k/]sf ;d:of / x'dfsf] 3f]if0ffdf ;xofqLsf] sf“w yfKb} ljwjf dlxnfx¿nfO{ ;ª\ul7t agfpg] cleofgdf h'6]sL l5g\ . x'df / zf/bfdfq cfGbf]ngdf 5}gg\, sl/a !@ ;o a9L ljwjf dlxnf clxn] ;ª\ul7t¿kdf cfjfh p7fp“b} dlxnf xs / clwsf/sf af/]df ;r]t u/fpg ;dlk{t ePsf 5g\ .

kfl/jfl/s, ;fdflhs / clfy{s¿kdf ckdflgt eP/ a:g'k/]sf o:t} ljwjf dlxnfn] zf/bf kf]v|]nsf] cWoIftfdf @)%( kf}if !% ut] 3f]/fxLdf ljwjf dlxnf ;/f]sf/ s]Gb|, s]Gb|Lo sfof{nosf] :yfkgf u/]sf 5g\ . x'df 8L=;L= ;lrj /x]sf] ;f] s]Gb|sf] sfof{no lqe'jggu/ gu/kflnsf–!!, e/tk'/df :yfkgf ul/Psf] 5 .

ljwjf dlxnfn] ef]Ug'k/]sf ;d:of / sfo{qmdsf] ;dLIff / efjL sfo{qmdsf] of]hgf tof/ ug{ k|To]s dlxgfsf] !^ ut] ljwjfx¿sf] a}7s a:g] u/]sf] atfp“b} s]Gb|sL sfo{sf/L ;b:o ;/:jtL l3l/d] elG5g\– …xfd|f] s]Gb|nfO{ lbbLalxgLn] cfÎgf] kL8f kf]Vg] rf}tf/L agfPsf] kfp“bf v';L nfu]sf] 5 .Ú

ljwjf dlxnf ;/f]sf/ s]Gb| :yfkgf ePsf] Ps jif{sf] 5f]6f] ;dodf g} b'O{ ;o %) a9L ;fwf/0f ;b:ox¿ s]Gb|Lo sfof{nodf cfa4 /x]sf 5g\ . o;afx]s bfªsf] t'n;Lk'/, l9sk'/, zflGtgu/, gf/fo0fk'/, nIdLk'/, kjggu/, 6/Lufp“ / eds]df klg zfvf vf]lnPsf] 5 . /fKtL c~rnsf] ?s'd, /f]Nkf, Ko'7fg, ;'v]{t / ;Nofgdf klg s]Gb|sf ;dGjo zfvfx¿ vf]lnPsf 5g\ .

ljwjf dlxnfnfO{ cfTdlge{/ agfpgsf nflu ;f] ;+:yfn] ljleGg ;dodf dlxnf ljsf; zfvf / ;f}efUo dlxnf jrt tyf C0f ;xsf/L ;+:yf;“u ;dGjo u/L jrt ;Íng, cfo tyf ;Lkd"ns tflnd / C0f pknAw u/fp“b} cfPsf] s]Gb|sL ;b:o s[i0ff /f0ff atfp“l5g\ .

ljwjf ePkl5 kl/jf/n] ljleGg sf/0f b]vfO{ >Ldfg\sf] c+z glbg], gftf k|df0fLs/0f / hGdbtf{df >Ldfg\sf] x:tfIf/ gePsf sf/0f gful/stf k|flKtaf6 jl~rt ljwjfsf aRrfsf] gful/stfsf] nflu ;DalGwt lgsfo;“u kxn klg ;f] ;+:yfn] ub}{ cfPsf] 5 . ;fy} k'?if;/x dlxnfsf] klg clwsf/ sfg'gL¿kdf ;dfg x'g'k5{ eGg] cfjfh Jojxf/df abNg ;f] ;+:yf lqmofzLn /x]sf] 5 .

lqe'jggu/ gu/kflnsf–* j8x/f lgjf;L Ps 5f]/LsL cfdf lji0f' lu/LnfO{ pgsf] >Ldfg\sf] d[To'kl5 3/d} al;/x"bf klg c+z glbOPsf]df ljwjf ;/f]sf/ s]Gb|sf] k|of;df c+z lbOg] ePsf] 5 . ljwjf dlxnfsf] of] k|of;n] ;w}+ b'Mv / kL8f ;x]/ af“Rg ljjz ljwjf dlxnf pT;flxt ePsf 5g\ . lqe'jggu/ gu/kflnsfs} ;Q/L jifL{of ljwjf lbns'df/L e§/fO{ dlxnfsf] of] k|of;n] ljwjfnfO{ dfgj eP/ af“Rg ;xof]u k'Ug] atfp“b} elG5g\– …xfd|f] kfnfdf ljwjfnfO{ af]S;L, kf]O6f]s'jf, /f“8, cnlR5gL eg]/ elgGYof] . clxn] t ljwjfn] ;w'jfh:t} ug{ kfPsf 5g\ . of] ;+:yf vf]n]b]lv t ljwjfnfO{ h] kfof] ToxL eÌ 8/fp“b}5g\ .Ú

s]Gb|sf] k|of;n] clxn] ljwjf ;w'jfs} klx/gdf b]lvg yfn]sf 5g\ . ljwjfnfO{ dgk/L eÌ] / cfIf]k nufpg]x¿ d'v ;Dxfn]/ af]Ng yfn]sf 5g\ . o;sf ;fy} wfld{s lqmofsnfkdf ;d]t ;w'jfem}+ u/L ljwjfx¿ ;l/s ePsf] s]Gb|sL cWoIf zf/bf kf]v|]n atfp“l5g\ .

…cab]lv >f4, sfhlqmof ug{ kfpg], dlxnfn] c+z klg kfpg] s'/fnfO{ lnP/ o; cfGbf]ngnfO{ /fli6«o:t/d} k'¥ofpg]5f}+ . /ftf] 6Lsf / klx/gdf dfq ;Lldt /x"b}gf}+– pgsf] c7f]6 5 .

ljwjf dlxnfn] u/]sf] o; k|of;nfO{ cToGt} ;kmn / cb\e"t ;kmntf 7flG5g\ clwjQmf Pj+ sfg'gL ;xfotf kl/of]hgf k|d'v ;'ifdf uf}td . ljwjf dlxnfnfO{ sfg'gL¿kdf clwsf/af6 jl~rt u/fOPsfn] ;do;fk]If sfg'gdf ;'wf/ ug'{kg]{ cfjZostf pgL cf}+Nofp“l5g\ .

;fdflhs ¿kdf ljwjfnfO{ lt/:s[t / clwsf/af6 jl~rt ePsf] cj:yfdf pT;fxL ljwjfsf] k|of;nfO{ ;kmn ¿k lbg gful/s ;dfh, a'l4hLjLnufot ;/f]sf/jfnfx¿n] k|f]T;fxg ug'{kg]{ ljrf/ gful/s ;dfh bfªsf ;b:o s]=jL= d;fn JoQm u5{g\ .

…ljwjf eO;s]kl5 cfÎgf] efUonfO{ lwSsfb}{ tyf rfxgfnfO{ k}tfnfdf /fVg afWo dlxnf clxn] ljleGg ;fdflhs lqmofsnfk / l;h{gzLntfdf /Dg yfNg' z'e;ª\s]t xf]Ú– pgL eG5g\ .

eb| zdf{

-g]kfn k|]; OlG:6Ro'6, If]qLo ;~rf/ s]Gb|, g]kfnu~h_


;/sf/L jlsn d'/f/sfsf] hfndf

lj/f6gu/ . lhNnf ;/sf/L jlsn sfof{non] ut df3–!) ut] lhNnf k|x/L sfof{nonfO{ n]v]sf] lgb]{zgfTds kq b]zfGt/n] ;fj{hlgs u/]kl5 Ao'"ltPsf] …rGbg ofbj xTofsf08Ú k'gM k};fsf] andf cfTdf/fd d'/f/sfn] bafpg vf]h]sf 5g\ .

cfTdf/fd d'/f/sfsf] k};fdf las]sf k|x/Ln] sdhf]/ cg';Gwfg u/]sf] egL lhNnf ;/sf/L jlsn sfof{non] k'gM cg';Gwfg ug{ egL kqfrf/ u/] klg clxn] ;/sf/L jlsn sfof{non] klg d'/f/sfsf] k};fdf lasL k|x/LnfO{ tf/tfs]sf ug{ 5f]8]sf] 5 . d[ts rGbg ofbjsL kTgL OGb|fb]jL ofbjn] k'gM k|x/Ln] ;xL cg';Gwfg u5{ eGg] s'/fdf cfzf ug{ 5f]8]sL l5g\ .

k|x/LnfO{ vl/b ug{ ;kmn d'/f/sf, ;/sf/L jlsnnfO{ klg jzdf lng ;kmn ePsf] :yfgLojf;Lsf] cg'dfg 5 . o; ;DaGwdf b]zfGt/ ;+jfbbftfn] lhNnf ;/sf/L GofoflwjQmf;“u ;Dks{ /fVbf klxn] t s'/f ug{ g} dfg]sf lyPgg\ . t/, af/Daf/ ;Dks{ u/]kl5 ;/sf/L jlsn s[i0f yfkfn] lhNnf k|x/L sfof{noaf6 cg';Gwfgkl5sf] l/kf]6{ cfPkl5 dfq xfd|f] sfd cfp“5, clxn];Dd cfPsf] 5}g egL klG5g vf]h]sf lyP .

otf lhNnf k|x/L sfof{nodf ;Dks{ ubf{ s'g} klg clws[tn] b]zfGt/;“u s'/f ug{ rfx]gg\ . cGTodf d'2f kmf“6sf /fdaxfb'/ clwsf/Ln] cg';Gwfgsf] sfo{ l9nf ePsf] :jLsfb}{ carflx" 5fglag l5§} ug{] atfpg'eof] .

o;af6 s] :ki6 x'G5 eg] k|x/L / jlsn b'j} cfTdf/fd d'/f/sfsf] k};fdf lals;s]sf 5g\ eg] rGbg ofbjsf] xTofnfO{ h;/L eP klg sdhf]/ d'2f agfO{ ;fd;'d kfg{ rfxG5g\ .


dWoklZrdsf] If]qLo ;b/d'sfd gfsfaGbLsf] tof/L
;jf/L;fwg dfcf]jfbL lgoGq0fdf, k}bnofqfdfly /f]s

b]zfGt/ ;+jfbbftf

;'v]{t . dfcf]jfbL clt k|efljt dWoklZrdsf] k|zf;lgs If]q jL/]Gb|gu/nfO{ dfcf]jfbLn] gfsfaGbLsf] tof/L ;'? u/]sf 5g\ .

l5d]sL b}n]v, ;Nofg / bfªsf] ;b/d'sfdnfO{ gfsfaGbL ul/Psf] ;dodf ;f] kf6L{n] ;'/Iffsf] b[li6n] cToGt alnof] dflgg] jL/]Gb|gu/nfO{ ;d]t gfsfaGbLsf] tof/L u/]sf] xf] .

dfcf]jfbLn] jL/]Gb|gu/ gfsfaGbL ug]{ xNnf km}lnPnuQ} oxf“af6 b}n]v, ;Nofg, wgu9L, dx]Gb|gu/nufot ;'v]{taf6 nfdf]b"/Ldf rNg] oftfoftsf s'g} klg ;fwg ;~rfngdf cfPsf 5}gg\ . ;'v]{taf6 b}n]v, ;Nofgnufot ;'v]{ts} aflaofrf}/, dfnf/fgL ahf/df ;~rflnt 5f]6f] b"/Lsf sl/a b'O{ bh{g a;x¿ dfcf]jfbLn] lgoGq0fdf lnO;s]sf 5g\ .

dWoklZrdf~rn oftfoft Joj;foL ;+3 k|wfg sfof{no ;'v]{tn] lbPsf] hfgsf/Lcg';f/ b}n]v uPsf &, dfnf/fgL @, cf}n‰ofddf #, aflaofrf}/df @, ;NnLahf/ ;Nofgdf & j6f u/L sl/a b'O{ bh{g ofq'jfxs a; tyf y'k|} 6«sx¿ z'qmaf/;Dd lgoGq0fdf lnO;s]sf] 5 .

tL ;a} 7fp“af6 dfcf]jfbLn] st} ;8s cj/f]w u/]sf 5g\ eg] st} oftfoft Joj;foLnfO{ g} wDSofP/ a;x¿ lgoGq0fdf lnO/fv]sf 5g\ .

dfcf]jfbLåf/f If]qLo ;b/d'sfd gfsfaGbL nufpg] qmddf b}n]vaf6 ;'v]{t k}bn cf]xf]/bf]x/ ug]{ xhf/f}+ :yfgLo afl;GbfnfO{ b}n]vsf r'Ktf, 9'Ë]Zj/nufotsf If]qdf /f]s]/ /fv]sf 5g\ . ;'v]{tsf u|fdL0fIf]qaf6 ;b/d'sfd cfpgdf klg /f]s nufpg] qmd ;'? eO;s]sf] 5 .

If]qLo ;b/d'sfd jL/]Gb|gu/sf nflu ;~rflnt sl/a b'O{ bh{g a; dfcf]jfbLn] ljleGg :yfgdf lgoGq0f u/L /fv]kl5 u|fdL0f e]uaf6 ;b/d'sfd k|j]z ug]{ ;ª\Vof :jf§} 36]sf] 5 .

kmfNu'0f @& b]lv r}t !) ut];Ddsf nflu dfcf]jfbLn] 3f]if0ff u/]sf] gfsfaGbLn] b}n]v ;b/d'sfd afl;Gbf ;Í6df k/]sf 5g\ . lhNnfsf krkGgj6} uflj;af6 :yfgLo afl;Gbfx¿ ;b/d'sfd k'Ug ;s]sf 5}gg\ eg] dfcf]jfbLlgs6 clvn -qmflGtsf/L_ n] b}n]vsf &^ ljBfnosf k|Zgkq;d]t hnfOlbPsfn] lhNnf:t/Lo k/LIff;d]t :yflut x'g k'u]sf] 5 .

o;/L dfcf]jfbLsf] gfsfaGbLaf6 glhls"b} cfPsf] P;Pn;L k/LIffdf clwsf+z ljBfyL{ ;fd]n x'gaf6 jl~rt x'g] ;Defjgf a9]sf] 5 . dfcf]jfbLsf] gfsfaGbL / P;Pn;L k/LIffsf] k/LIffs]Gb| ;b/d'sfdd} x'gfn] of] ;d:of pTkGg ePsf] 5 .


kqsf/x¿nfO{ ;f+s]lts efiff

b]zfGt/ ;+jfbbftf

lj/f6gu/ . ;dfhdf dflg;;“u ;f+s]lts efiffdf s'/f ug{ c;lemnf] ePsfn] sf]zL alx/f ;+3n] oxL r}t–* ut]b]lv lj/f6gu/–!@ l:yt gu/kflnsfsf] u'b|Lrf]ssf] ejgdf rf/dlxg] ;f+s]lts efiff tflnd ;~rfng ug]{ ePsf] 5 .

lj/f6g/u/sf ljleGg sfof{nox¿nfO{ ;f+s]lts efiff l;Sg k|ltlglw k7fOlbg egL kq k7fO;s]sf] s'/f sf]zL alx/f ;+3sf cWoIf df]xgs'df/ ltjf/Ln] atfpg'eof] .

;f+s]lts efiff l;sfpg pgLx¿n] kqsf/x¿nfO{ eg] a]Un} ;d"xdf /fVg] Joj:yf u/]sf 5g\ . kf“r ;d"xdf sIff lng] / ^) hgfnfO{ ;dfj]z u/fpg] pgLx¿sf] nIo /x]sf] 5 . k|ltJolQm dfl;s @%) z'Ns lnOg], tflnde/ ePsf] vr{ s6fP/ /x]sf] /sd sf]zL alx/f ;+3sf] gfddf /fVg] hfgsf/L ;+3sL ;b:o Pj+ k|lzlIfsf od'gf u'/fufO{+n] lbg'eof] .

o; tflnddf sfg ;'Gg] / g;'Gg] b'j}nfO{ cnUu} ;d"xdf /flvg]5 . sfg g;'Gg] t/ la:tf/} af]Ng;Sg] od'gfn] elgg\, …alx/fx¿sf] a'l4, an, ljj]s cGo dflg;;/x eP klg ;dfhdf lsg x]nf x'G5 <Ú .

cfly{s ;+s6sf sf/0f r]tgfd"ns sfddf nfUg d'l:sn k/]sf], sf]zL alx/f ;+3n] alx/fx¿nfO{ l;sfpg sl7g ePsf] tyf s'g} cfO{PghLcf]n] ;xof]u ul/lbP alx/fx¿n] klg s]xL pGglt ug]{ lyP, ;f] ;+3sf cWoIf ltjf/L atfp“5g\ .

g]kfn /fli6«o alx/f tyf ;':t >j0f dxf;+3sf sf]iffWoIf ljgo a:g]tn] aflx/L d'n'sdf olt ;fx|f] 3[0ff gePsf] t/ g]kfndf alx/fnfO{ plrt :yfg glbPsf] u'gf;f] kf]v] . ca oxL j}zfv–! ut] r]tgfd"ns eJo ;f+:s[lts sfo{qmd ug]{ / gf6s k|bz{g u/L lj1fkg ;+sng u/L sf]zL alx/f ;+3sf] sf]ifdf hDdf ug]{ hfgsf/L cWoIf ltjf/Ln] lbP .

tflnd, gf6s / ;fËLlts sfo{qmdsf nflu ljleGg lhNnfaf6 alx/fx¿ lj/f6gu/df e]nf ePsf 5g\ . ;f+s]lts efiff ub}{ lx"8]/ lj/f6gu/df c¿nfO{ a'emfp“b} lx"8\5g\ . xfn g]kfndf sl/a 5 nfv alx/f /x]sf 5g\ eg] df]/ªdf sl/a !% ;o 5g\ . ;+3df cfa4 !%) hgfdf af]Ng ;Sg] @# hgf / !!@ hgf af]Ng g;Sg] 5g\ .


kf“r jif{b]lv wfp“bf klg g]kfnLn] gful/stf kfPgg\

b]zfGt/ ;+jfbbftf

wgs'6f . wgs'6f lhNnfsf] t]lnof uflj;–^ df ljut kGw| jif{b]lv a;f]af; ub}{ cfPsf /fdaxfb'/ g]kfnLn] kf“r jif{b]lv gful/stf lng lhNnf k|zf;g sfof{no wgs'6f wfO/x]sf 5g\ . t/, :yfgLo ufp“n] ;fIfL al;lb"bf klg pgn] xfn;Dd gful/stf kfPsf 5}gg\ .

/fdaxfb'/sf k'vf{ g]kfndf g} a:b} cfPsf 5g\ . pgsf] k'vf{sf] kfnfdf gful/stf lng] rng gePsf sf/0f afh]x¿n] gful/stf lnPgg\ . afx'gsL s]6L NofP/ afa' efluefuL lx"8]sfn] xfn;Dd klg pgnfO{ afa'sf] cQf]kQf] 5}g . …afa'cfdf sxf“ 5g\ dnfO{ yfxf 5}g, d a]afl/;] cj:yfd} x's]{+ t/ cfh cfP/ gftf k|dfl0ft gePsfn] dnfO{ gful/stf lbOPgÚ– /fdaxfb'/ atfP .

sfd ug]{ l;nl;nfdf ljleGg 7fp“ rxfb}{ t/fO{af6 wgs'6f lelqPsf /fdaxfb'/ 3/hd u/L :yfoL¿kdf t]lnofdf g} a;f]af; ub}{ cfPsf 5g\ . csf{sf] af/L sdfO{ u'hf/f ug]{ /fdaxfb'/sL 5f]/L clxn] sIff–% df k9\b}l5g\ . r'gfjsf] a]nfdf g]tfx¿n] ef]6sf] cfzdf ef]6/ ln:6df pgsf] gfd /flvlbPsf sf/0f pgn] ef]6;Dd xfNg] cj;/ kfP t/ gful/stf eg] xfn;Dd klg kfPsf 5}gg\ . gful/stf lng uflj;sf] l;kmfl/;, k|x/L sfof{nosf] l/kf]6{ / ;lh{ldg;d]t kf“r jif{cl3 lhNnf k|zf;gdf a'emfPsf lyP . ;L8Lcf] ;fÚjn] h]–h] rflxG5 eGg'eof] ToxLToxL h'6fp“ t/ gful/stf kfOg"– pgsf] u'gf;f] 5 . k|x/L l/kf]6{sf nflu kf“r ;o ?k}of“ cfkm"h:tf] ul/an] lt/]sf] pgL atfp“5g\ . t/, k|zf;gn] pgsf] ;gfvt ug]{ JolQm;“u gftf ghf]l8Psf sf/0f gful/stf lbPg .

j+zh k'li6 x'g] k|df0f gx'Gh]n;Dd gful/stf lbg g;lsg] lgldQ k|d'v lhNnf clwsf/L ljgf]bs'df/ bfxfn atfpg'x'G5 . t/, gful/stf P]gdf eg] g]kfn clw/fHoleq km]nfk/]sf JolQmsf] k|To]s gfafnsnfO{ lghsf] afa' kQf gnfu];Dd j+zhsf] gftfn] g]kfn clw/fHosf] gful/s dflgg]5 egL ls6fgL ul/Psf] 5 . of] lgodcg';f/ pgn] gful/stf kfpg'kg]{ xf] t/ kfPsf 5}gg\ .

To;f] t lhnfel/ gful/stf gkfpg] /fdaxfb'/ h:tfsf] ;ª\Vof krf;eGbf a9L 5 . pgLx¿ g]kfnL x'g\, g]kfnd} lktfk'vf{b]lv a;f]af; ub}{ cfPsf 5g\ . t/, pgLx¿sf] afa'sf] rflx" cQf]kQf] 5}g . afa'sf] kQf gnfuL hlGdPsf] s'g} klg afns g]kfnL gful/s 7xl/"b}g .

o;}u/L wgs'6f lhNnfdf :yfoL lzIfs kbdf sfo{/t tLg lzIfssf] klg gful/stf 5}g . efg' dflj 8f“8fahf/df dflj lzIfssf ¿kdf sfo{/t :yfoL lzIfs /fhlaxf/L adf{ / pgsL >LdtL ;f]xL ljBfnosf] :yfoL lzlIfsf km"nb]jL adf{;“u klg gful/stf 5}g . pgLx¿sf gfddf wgs'6f lhNnfsf] df/]ss6x/] uflj;df hUuf;d]t 5 . o;}u/L ;/:jtL dfljsf :yfoL lzIfs Zofdb]j;“u klg gful/stf 5}g . pgLx¿ ef/tLo d'n'ssf x'g\ . aL; jif{b]lv g]kfndf a:b} cfPsf oL lzIfs÷lzlIfsfx¿ g]kfnL gful/stf lng w]/}k6s lhNnf k|zf;g sfof{no wgs'6f wfP tfklg gful/stf k|fKt ug{ eg] xfn;Dd klg ;ls/x]sf 5}gg\ .


csf]{ /Qm/l~ht xTofsf08
eLd;]gn] o;/L l;WofP lj/f]wLx¿nfO{

lj=;+= !*%% df /fhkf7 Tofu]/ ;Gof;L ePsf /fhf /0faxfb'/ zfx k'gM lj=;+= !*^) kmfu'g @& ut] u]?j:q Tofu u/L /fhzL kf];fs klxl/P/ b/af/ k|j]z u/] . ;'?df eLd;]g yfkfnfO{ k|wfgdGqL agfOP klg bfh' /0faxfb'/sf xftdf zf;g;Qf k'Ugf;fy cfÎgf] k|efj / clwsf/df j[l4 x'g] cfzdf /x]sf z]/axfb'/ zfx bfh' /0faxfb'/eGbf ;j} zlQmdf eLd;]g yfkf ePsf] b]v]/ 56\k6fpg yfn] . z]/axfb'/sf] of] 56\k6L eLd;]g yfkfsf] gh/df n'Sg ;s]sf] lyPg . To;}n] ca z]/axfb'/nfO{ klg kfvf nufpg] pkfosf] vf]hLdf eLd;]g yfkf nfluk/] . logn] >L % uLjf{0faf6 nfndf]x/ nufO{ lj=;+= !*^@ kmfu'g !& ut] /fhfsf] d'lVtof/ agfP . …nlntfÚ gfd u/]sL Ps ylkgL sGof;“u /0faxfb'/sf] ljjfx ;DkGg u/fP . kl5 Oltxf;n] log} ylkgL sGofnfO{ …dxf/fgL nlntlqk'/ ;'Gb/LÚ eg]/ pNn]v u/]sf] kfOG5 .

z]/axfb'/ zfxnfO{ 7]ufg nufpg] qmddf lj=;+= !*^@ r}t & ut] zfxsf vf;} dfdf lqe'jg k|wfgnfO{ lu/Îtf/ ul/of] . logdfly ;/sf/L l9s'6Lsf] !* xhf/ ¿k}of“ df;]sf] / sLlt{k'/df cª\u|]hnfO{ Jofkfl/s sf]7L vf]Ng lbPsf] cf/f]k nufO{ lji0f'dtLdf nuL sf6\g] cfb]z lbOof] . cfkm" lg/k/fw /x]sfn] ;a} efOef/bf/x¿sf] e]nf 8fsL s;'/af6 lg¿k0f kfp“, bf]ifL 7xl/P sf6\g tof/ 5' egL lqe'jg k|wfgn] /0faxfb'/;dIf ljGtL xfn]kl5 ;f]xL lbg cyf{t\ !*(# j}zfv !^ ut] /flt cfhsf] /0fd'Qm]Zj/l:yt lqe'jg k|wfgsf 3/df ef/bf/L ;ef a:g] pbL{ /0faxfb'/ zfxaf6 hf/L eof] .

;f“emdf ;ef ;'? eof] . ;ef ;'? x'gf;fy eLd;]g yfkf vfgf vfg] lgx'"df aflxl/P . eLd;]g lx"l8;s]kl5 /0faxfb'/n] efO z]/axfb'/ zfx / sfhL g/l;+x u'?ªk|lt nlIft ub}{ …sfhL lqe'jg k|wfgn] ¿k}of“ lemsL df;]sf]df ltdLx¿sf] ;xeflutf 5 jf 5}g <Ú eGg] k|Zg /fv]kl5 eml:sPsf z]/axfb'/n] pN6f] /0faxfb'/;dIf …s] of] cf/f]k dnfO{ klg xf] <Ú eg]/ ;f]w]sf lyP . /0faxfb'/n] ;xh pQ/ lbP– …xf]Ú . ca eg] z]/axfb'/ cfk"m k"/} if8\oGqsf] l;sf/ ePsf] 7fg]/ lr6\lr6\ kl;gf sf8\b} aflx/ sf}zLdf lgl:sP . sf}zLdf /fv]sf] kfgL 36\36\ lkP/ leq l5gf{;fy k'gM /0faxfb'/n] Joª\Uo ub}{, …gfgL t]/f t gf}gf/L un]5g\ lg t <Ú dfq} s] eg]sf lyP, cfqmf]lzt z]/axfb'/n] sDd/df lel//fv]sf] t/af/n] /0faxfb'/dfly k|xf/ u/] . z]/axfb'/sf] k|xf/af6 e'O"df 9n]sf /0faxfb'/nfO{ b]Vgf;fy afng/l;+x s'"j/ -hª\uaxfb'/sf afa'_ n] ToxL+ z]/axfb'/nfO{ 5KSofOlbP . /0faxfb'/ / z]/axfb'/sf] xTof eO;s]kl5 dfly 36gf ePsf] :yfglt/ nfUb} eLd;]g yfkfn] cfb]z hf/L u/], …oxf“af6 s;}nfO{ pDsg glbg" .Ú tTsfn lqe'jg k|wfg / g/l;+x u'?ªnfO{ s}b ul/of] . ef]lnkN6 !& ut] laxfg kfNkfnL ;]g/fhf k[YjLkfn ;]g, logsf efO /0faxfb'/ ;]g / ;]gsf !* hgf cª\u/Ifs lqe'jg k|wfg, g/l;+x u'?ªnfO{ b/af/s} e08f/vfn au}+rfdf sfl6of] . u'?ª / k|wfgsf kl/jf/nfO{ ;d"n lji0f'dtLdf nu]/ sfl6of] . /fgL ;'j0f{k|efnfO{ /0faxfb'/;“u} ;tL hfg afWo agfOof] . x]nDa'df lgjf{l;t hLjg latfO/x]sL /fgL /fh/fh]Zj/LnfO{ x]nDa'af6 NofP/ !$ j6L ;';f/];lxt ;f“v'df 89fP/ dfl/of] . of] xTofsf08df !^ j6L dlxnfnfO{ kf]n]/ dfl/of] eg] && hgf zlQmzfnL ef/bf/x¿n] lgd{d tl/sfn] d[To'j/0f ug{'k¥of] . lj=;+= !*^) sf] kf“8]kl/jf/sf] ;d"n ljgfzkl5 ePsf] of] g} Oltxf;sf] klxnf] 7"nf] xTofsf08 lyof] . h'g xTofsf08 cfk"m lgis06s¿kdf zlQmdf /lx/xgsf nflu eLd;]g yfkfn] /r]sf lyP . o; xTofsf08df af“sL ar]sf zfxL kl/jf/sf ;b:o / cGo /fhg}lts k|ltåGåLnfO{ eLd;]g yfkfn] 5flg5fgL sf6]sf lyP .

cfÎgf ;a} lj/f]wLsf] ;j{gfz u/]kl5 eLd;]gn] afns /fhf >L % uLjf{0faf6 …d'lVtof/Úsf] kb xfl;n u/fO{ /fhfaf6} ;gb hf/L u/fP, …ca pk|fGt rf}tf/f / sfhL ;a}n] d'lVtof/n] nfP÷cx|fPsf] sfd ug"{ .Ú To;kl5 eLd;]g yfkfn] /0faxfb'/sL gjljjflxtf ljwjf nlntfnfO{ …dxf/fgL nlntlqk'/ ;'Gb/LÚ gfd lbO{ /fhdftfsf] kb\jLn] lje"lift u/fO{ /fhfsf] k|ltlglwsf ¿kdf :yflkt u/fP .


;+of]hs jfUdtL c~rn k]6«f]lnod l8n;{ P;f]l;P;g
bLk a:g]tnfO{ clVtof/n] lsg pGd'lQm lbof]

b]zfGt/ ;+jfbbftf

sf7df8f}+ . kbf]Ggltsf nflu gSsnL ;l6{lkms]6 k]; ug]{ lkog;DdnfO{ g5f]8\g] clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] p:t} k|s[ltsf] ab\df;L ug]{ pRrkb:y sd{rf/LnfO{ eg] oy]i6 k|df0f eP klg pGd'lQm lbPsf] 5 .

b|Jolkkfz'sf gfdn] kl/lrt /fh:j cg';Gwfg ljefusf dxflgb]{zs bLk a:g]tn] gSsnL ;l6{lkms]6 k]; u/]/ k|df];g vfg]dfq xf]Og, ;kmfO lng klg ;kmn ePkl5 clVtof/sf] slyt …sf/afxLÚsf] wHhL p7]sf] 5 . pk;lrjaf6 ;x;lrjdf k|df];g vfg e"k]Gb|gf/fo0f d08n ljZjljBfno, nfn'gu/, dw]k'/f -laxf/_ sf] PdP kf; u/]sf] ;l6{lkms]6 k]; u/]sf lyP . ;g\ !((@ df kf; ul/Psf] elgPsf] ;f] ;l6{lkms]6cg';f/ a:g]tsf] /f]n gDa/ @*$($ 5 .

ljZjljBfnon] l8;]Da/ !) tfl/v @))@ df lqe'jg ljBfnonfO{ k7fPsf] kqcg';f/, ;f] ljBfnosf] lgodfg';f/, ljBfyL{n] sDtLdf &% k|ltzt lbg sIffdf clgjfo{ xflh/ x'g'kg]{5 . t/, a:g]tn] ljZjljBfnosf] lgodfg';f/ g]kfndf 5'§L lnP/ laxf/ k9\g uPsf] jf k/LIffdf ;lDdlnt ePsf] s'g} /]s8{ 5}g . lsgls sIffdf pkl:yt x'g jf k/LIffdf ;lDdlnt x'g nfdf] cjlwsf] labf lnPsf] ;/sf/L /s]8{df sxL+ st} e]l6"b}g . ToxL ljZjljBfnosf] ;l6{lkms]6 k]; ug]{ b'O{hgf ;/sf/L sd{rf/LnfO{ sf/afxL ug]{ clVtof/n] a:g]tnfO{ eg] ;kmfO lbPsf] 5 . k|fKt hfgsf/Lcg';f/, gSsnL ;l6{lkms]6df ;kmfO lng a:g]tnfO{ pgsf bfO vu]Gb| a:g]t / clVtof/ k|d'v ;"o{gfy pkfWofon] ;3fp k'¥ofPsf lyP . vu]Gb| a:g]t Tolta]nf clVtof/df ;lrj ePsf] df}sf 5f]kL ;kmfO lbOPsf] lyof] .

clVtof/n] oxL ljZjljBfnosf] gSsnL ;l6{lkms]6 k]; u/]sf] cf/f]kdf cjsfzk|fKt sd{rf/L yfg]Zj/k|;fb sf]O/fnf / Pshgf pk;lrjlj?4 d'2f rnfPsf] 5 .

t/ e|i6 k|zf;ssf ¿kdf gfd sdfO;s]sf a:g]tnfO{ clVtof/ k|d'vn] 7"n} /sd lnO{ ;xof]u k'¥ofPsf] bfaL clVtof/;“u ;Da4 ;"qsf] 5 . clVtof/n] s]xL lbgcl3 dfq a:g]tnfO{ ;DklQ 5fglag ug{ kq k7fO;s]sf] 5 . t/, e|i6frf/ ug]{ sd{rf/Lsf ¿kdf rlr{t a:g]tnfO{ cfk;L ldnf]dtf]s} cfwf/df ;DklQ 5fglagsf] kq k7fPsf] bfaL ;"qn] u/]sf] 5 .

vf]6fªsf lgDg dWodjuL{o kl/jf/sf a:g]tsf] af/]df yfxf kfpg]x¿ pgsf] ;DklQ ljj/0f x]/]/ lha|f] 6f]S5g\ .

pk;lrj x'"bf b'O{÷b'O{k6s sfd' ;x;lrj vfO;s]sf a:g]tsf] /fh:j cg';Gwfg ljefusf] sfd–sf/afxL;d]t cToGt ljjfbf:kb /x"b} cfPsf] 5 . b}lgs s/f]8f}+sf] /fh:j r'xfj6 eO/x] klg a:g]tn] ;a};“u dlxgfjf/L lnP/ t:s/Lx¿nfO{ ;+/If0f lbO/x]sf] cf/f]k nfUb} cfPsf] 5 . s]xL ;ftfcl3 dfq tftf]kfgL eG;f/af6 cfPsf] rf/j6f 6«s k|x/Ln] ;dft]/ sf/afxLsf nflu /fh:jdf a'emfPsf] lyof] . t/, /fh:jsf dxflgb]{zs a:g]tn] tL 6«sx¿ s]xL 306fdf sf/afxL g} gu/L 5f]l8lbP . tL dfnjfxs 6«sx¿ s]xL dlxgfcl3 dfq clVtof/sf] sf/afxLdf k/]sf /fh:jsf sd{rf/L Zofd a:g]tsf] ePsf] ;dfrf/ ;"qn] atfPsf] 5 . a:g]t bLksf ;fgLcfdfsf 5f]/f x'g\ . dxflgb]{zs a:g]tsf] ;+/If0fdf efO a:g]tn] clxn] tftf]kfgL eG;f/af6 Sofl/ªsf] wGbf ;~rfng ub}{ cfPsf 5g\ .

dxflgb]{zs a:g]tn] cfÎgf] …uf]/vÚ wGbf ;'rf? ug{ cfÎgfglhssf s]xL sd{rf/Lx¿nfO{ /fh:j r'xfj6 lgoGq0f P]gsf] slyt clwsf/ egL nfdf] ;do;Dd Ps} 7fp“df v6fp“b} cfPsf 5g\ . ha ls lghfdtL sd{rf/L P]gcg';f/ s'g} klg sd{rf/LnfO{ tLg dlxgfeGbf nfdf] ;do sfhdf /fVg kfO"b}g .


cª\u|]hL k9\g rfxG5g\ j]bljBf>dsf j6's

8L=s]=vgfn

bf]nvfsf afns[i0f lqkf7L sIff– ( df cWog/t 5g\ . pgL cª\u|]hL k9\g rfxG5g\ . af/Daf/ k|zf;g;dIf dfu /fVbf klg k|zf;gn] rf;f] gb]vfPsf] pgL atfp“5g\ . o;}u/L l;Gw'nLsf g]qxl/ ;'j]bL ;dosf] kl/jt{g;“u} cª\u|]hL k9\g rfx]sf] agfp“5g\ . cf]vn9'ª\ufsf hubLz bfxfnsf] egfO eg] cln a]Un} 5 . pgL eG5g\– cª\u|]hLdfq} t ;a}n] k9]sf 5g\ . cª\u|]hL / ;+:s[t b'j} k9\g kfP cfkm"df w]/} 1fg x'g] / k|lt:kwf{ ug{ ;lhnf] x'g] atfp“5g\ . e"k" 5fq ;d"x, g]kfn j]bljBf>dsf cWoIf >L/fd clwsf/L eG5g\– …cfÎgf] j}lbs k/Dk/fnfO{ ;+/If0f ub}{ ;fdflhs ck]IffnfO{ k"/f ug]{ ePsfn] cª\u|]hL ljifo k9\g'k5{ .

lz/df 9fsf6f]kL, ;]tf] bf}/f;'?jfn, ;fydf j]bsf 7]nL af]s]sf slnnf a6'sx¿ cfÎgf] pHofnf] eljio vf]Hb} kz'kltIf]ql:yt g]kfn j]bljBf>ddf gof“ o'u;“u xft]dfnf] ug{ vf]Hb}5g\ .

s'n #! /f]kgL If]qkmndf cjl:yt g]kfn j]bljBf>ddf cf7j6f ejg /x]sf 5g\ . h;df tLgj6f 5fqfjf;, ljBfno, ef]hgfno, sd{rf/L cfjf; / o1zfnfsf lgldQ PsPsj6f ejg /x]sf 5g\ . o;sf cltl/Qm ;/:jtLsf] dlGb/ klg /x]sf] 5 .

xfn o;sf] ;Dk"0f{ vr{ / Joj:yfkg kz'klt If]q ljsf; sf]ifn] ub}{ cfPsf] 5 . ( ;b:oLo ;~rfns ;ldlt /x]sf] 5 . !@ lzIfs / ( sd{rf/L /x]sf 5g\ . sIff–$ b]lv sIff–!) ;Dd k9fO x'g] u/]sf] o; cf>ddf b'O{hgf ljBfyL{ 5g\ eg] &% hgfnfO{ cfjf;sf] ;d]t ;'ljwf k'¥ofOPsf] 5 .

k|wfgfWofks s]zjk|;fb clwsf/L ljBfnon] cltl/Qm cª\u|]hL of ljlzi6 cª\u|]hL k/LIff lbg kfpg] Joj:yf ug{ nfu]sf] atfpg'x'G5 . t/, cfly{s cefjsf sf/0f lzIfssf] Joj:yf ug{ c;Dej ePsf] pxf“sf] wf/0ff 5 . kz'klt If]q ljsf; sf]ifn] jflif{s vr{sf] ¿kdf lbg] u/]sf] @( nfv ckof{Kt 5 . cª\u|]hL cWofkg u/fpg sDtLdf b'O{j6f lzIfssf] cfjZostf kg]{ / To;sf nflu jflif{s b'O{ nfv cfjZos k5{ Tof] s;/L h'6fpg] < pxf“sf] syg 5 . dlxnf / cGo hfthfltnfO{ klg k9\g] Joj:yf 5 t/ pgLx¿ cWoog ug{ gcfPsf] pxf“ atfpg'x'G5 . olb s'g} JolQm, ;+3–;+:yf jf ;/sf/L kIfn] o; kIfdf Wofg lbP yk ef}lts k"jf{wf/ lgdf{0f u/L ;a} kIfnfO{ k9\g cj;/ lbg ;lsg] klg pxf“sf] wf/0ff 5 .

;'?df j]b / sd{sf08nfO{ dfq} ljz]if hf]8 lbOPsf] lyof] . o; ljBf>dnfO{ kf7Øqmd / dfGotfsf lx;fan] @)$! ;fndf ;'wf/ ul/of] . g]kfnL, ul0ft, ;fdflhs lzIffh:tf cfw'lgs ljifosf ;fy} j]b, sd{sf08, Hof]ltif, Jofs/0f, ;flxTo, cd/sf]z, lxtf]kb]zh:tf j}lbs k/Dk/fsf ljifo ;dfj]z u/L k/LIff lgoGq0f sfof{no ;fgf]l7dLn] @)$# ;fnaf6 k|j]lzsf -P;Pn;L_ k/LIffdf ;dfj]z ug{ yfn]sf] 5 .

kz'klt If]q ljsf; sf]if ;~rfns kl/ifb\sf ;b:o tyf g]kfn j]b ljBf>d ;~rfns ;ldltsf cWoIf /fdk|;fb bfxfn cª\u|]hL cWoogsf] tof/L ;'? ePsf] hfgsf/L lbg'x'G5 . P]lR5s ¿kdf /fVg vf]h]sf] / To;sf nflu lzIff dGqfnoaf6 kf7Øqmd yk ug'{kg]{5 . o;sf nflu cfly{s ;|f]t h'ufpg ;lsG5 . t/, bfxfnn] eg]h:tf] cfly{s ;|f]t slxn] h'6\nf < cª\u|]hL sIff ;'? x'g] xf], To;af/] o;} eGg cem} sl7g 5 .


klxnf] kfgf | dgf]/~hg | ;Dkfblso . cy{tGq | cg'ej÷cGtjftf{ | v]ns'b | ljrf/÷laZn]if0f | ;flxTo ;/f]j/ | k|ltls|of


Send your comments and letters to the editor at deshantar@mail.com.np
2004  Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1 4257671. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on DESHANTAR may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US   ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES BACK TO THE TOP