http://www.nepalnews.com

deshanterlogo.jpg (4784 bytes)


Kathmandu, Sunday, May 16, 2004,  Jestha 03, 2061. 

cy{tGq


xf]6n aGb x'g] l:ylt 5

>Lw/k|;fb cfrfo{, k|aGw lgb]{zs lu|gjLr u'|k ckm xf]6n P08 l/;f]6{

ko{6g Joj;fosf] cj:yf s:tf] 5 <

ko{6g Joj;fosf] l:ylt gfh's 5 . of] Joj;fo clxn] t vQd} eO;Sof] . zflGt;'/Iffsf] ;d:of / lg/Gt/sf] aGbn] g/fd|/L k|efljt ePsf] 5 of] If]q ;'/Iffs} sf/0f 6«fen / 6]«lsªsf] l:ylt /fd|f] 5}g . h;n] ubf{ g]kfn cfpg] ko{6sx¿sf] a;fO cjlw 36]sf] 5, xf]6nx¿sf] ;+Vof / Ifdtfdf cTolws j[l4 ePsf sf/0f …/]6Ú g} 5}g . ;/sf/sf] v'nf cfsfzgLltsf sf/0f xf]6nnufotsf Joj;fodf ;+VofTds j[l4 t eof] t/ dfu eg] a9]g . ko{6g Joj;foLn] plrt d"Nodf cfkm\gf] Joj;fo ;~rfng ug{ kfPsf] eP o;n] ;du| cfodf ;sf/fTds k|efj kfg]{ lyof] / /fh:j ;+sngdf ;d]t j[l4 x'g] lyof] . t/, clxn] l:ylt To:tf] 5}g .

tYof+sn] t ko{6s cfudgdf j[l4 ePsf] b]vfPsf] 5, To;af6 Joj;fodf ;sf/fTds k|efj kg'{kg]{ xf]Og <

ko{6sx¿sf] cfudg ;+Vof a9]sf] 5 . t/, ;:tf] ;'ljwf lbPs} sf/0f of] ;+Vof a9]sf] xf] . xf]6ndf %) k|ltzt vr{ eP klg %) k|ltzt jrt x'g'kg]{ xf] t/ clxn] !) k|ltzt klg d'gfkmf 5}g . 3f6fdf ;~rfng eO/x]sf] 5 . of] cj:yfdf s;/L a}+ssf] Aofh ltg]{, sd{rf/LnfO{ tna / lah'nL cflbsf] vr{ s;/L h'6fpg] eGg] ;d:of 5 .

ko{6g Joj;fodf ;/sf/n] s]xL /fxt b]cf];\ eGg] dfu u/]sf 5f}+ . t/, ;/sf/n] x'G5 eG5 t/ ;'ljwf lb"b}g . a}+s C0f Aofhb/ dgk/L rfh{ ul/Psf] 5 . a}+s C0f k'gtf{lnsLs/0fsf] nflu ;/sf/n] gLltut Joj:yfkg u/]sf] 5 . t/, lghLIf]qsf a}+sx¿ ;/sf/sf] gLltut Joj:yf dfGg tof/ 5}gg\ .

3f6fdf slxn];Dd Joj;fo ;~rfng ug{ ;lsG5 t <

ca t r/d;Ldfdf k'lu;s]sf] 5 . ;/sf/n] /fxt lbPg eg] ca xf]6nx¿ :jtM aGb x'G5g\ .

xf]6n Joj;fo l6sfpg ca s] pkfo 5 <

of] t b]zsf] nufgL xf] . /fli6«o ;DklQ xf] . a}+sdfkm{t hgtfsf] nufgL k/]sf] 5 . To;}n] xf]6n Joj;fonfO{ 8'Ag lbg' t x'Gg, l6sfpg'k5{ eGg] xfd|f] cg'/f]w xf] .

ljutdf xf]6n Joj;fo cg's"n jftfj/0fdf ;~rfng ePsf avt of] If]qn] ;/sf/nfO{ s/f]8f}+ ?k}of“ /fh:j a'emfPsf] 5 . Tof] s'/f] la;{g'ePg . clxn] Joj;fo g} cK7\of/f] l:yltdf ePsf] avt ;/sf/n] a]jf:tf ug'{ x'"b}g, x]g'{k5{ / cfjZos /fxt lbg'k5{ .

xf]6n Joj;fo clxn] ;+s6df 5, t/ /fd|f] x"'bfsf] avtdf klg a}+s C0f ltg{ rf;f] b]vfPgg\ eGg] cf/f]k 5 lg <

Tof] cf/f]k ztk|ltzt 7Ls xf] . t/, o;df a}+sx¿sf] gLlt klg 7Ls 5}g . C0fLn] C0fsf] ;f“jfAofh ;dodf a'emfp“b} uPkl5 p;nfO{ cK7\of/f] k/]sf] a]nfdf jf cfjZos ePsf] ;dodf yk nufgL;d]t ug'{k5{ . t/, oxf“ Psrf]l6 nufgL u/]kl5 C0fLn] lgodfg';f/ k'gtf{lnsLs/0f ub}{ uP klg a}+sx¿ cfjZos nufgL yKg g} dfGb}gg\ . clxn]sf] ;+s6df of] klg Pp6f ;d:of ePsf] 5 .

csf]{lt/ oxf“ ;dfg Jojxf/ klg 5}g . /fd|f]nfO{ /fd|f] Jojxf/ / g/fd|f]nfO{ ToxL lsl;dsf] Jojxf/ oxf“ ul/"b}g . oxf“ ;a} l8kmN6/nfO{ Pp6} Jojxf/ 5 . C0fLsf] Jojxf/sf] klg d"Nof+sg ug'{k5{ . t/, a}+sn] o;df Wofg lbPsf] 5}g . xfdLn] af/Daf/ a}+snfO{ xfd|f] cK7\of/f] ;'emfp“b} cfPsf 5f}+ t/ pgLx¿ Pp6} lgod cl3 ;f/]/ a;]sf 5g\ . o;n] c;n Joj;foLnfO{ cK7\of/f] kf/]sf] t 5"b}5 . a}+snfO{ ;d]t ;3fp k'Ub}g .

k'gs{hf{ of]hgf cl3 ;f/]/ xf]6n Joj;fonfO{ /fxt k'¥ofPsf] bfaL ;/sf/n] ub}{ cfPsf] 5 . k'gs{hf{ of]hgfn] /fxt lbPg <

of] …nnLkkÚ dfq xf] . 8]9 ca{ /fi6« a}+sn] lbof] . of] t Aofhb/ cg'bfgdfq xf] . o;af6 s]xL klg ;xof]u ePg . la/fdL ePsf avt cf}iflw pkrf/ ug'{k¥of] . To;sf] nflu k};f rflxof] . t/, oxf“ t pN6f] vf8ndf ws]Ng] sfd eof] .

;/sf/;“u} k};f 5}g, 7Ls 5 . t/, o;sf] nflu ljb]zL bft[lgsfox¿;“u C0f lnP/ /fxt lbg ;lsg] lyof] . cy{dGqLn] rfn" k'"hLsf] nflu C0f pknAw u/fpg] cfZjf;g lbg'eof] t/ Tof] sfof{Gjog ePg . ;/sf/n] ;f9] !@ k|ltzt lt/]df a}+sn] C0f k'gtf{lnsLs/0f ug]{ eGg] lgod Nofof] t/ a}+sx¿ s'g}n] dfg]gg\ / s;}n] of] gLltut ;'ljwf pkof]u ug{ kfPgg\ . a}+sx¿ olt n] plt n] eG5g\ s;/L lbg] clxn]sf] cj:yfdf .

;/sf/n] gLlt Nofof] t/ sfof{Gjog ePg eGg vf]Hg'ePsf] xf] <

xf], sfof{Gjog ePg . ha xf]6n Joj;fodf caf}{+sf] nufgL eO;s]sf] 5 eg] ;'/Iffsf] sf/0f l:ylt lalu|Psf] cjlw;Dd ;/sf/n] lah'nL, 6]lnkmf]g / a}+s Aofhnufot cGo vr{x¿df lglZrt 5'6 lbP/ /fxt lbg ;lsG5 . t/, ;/sf/sf] tkm{af6 To:tf] s'g} k|of; ePg .

clxn] /fxtsf] ;§f sfnf];"rLdf /fv]/ sf/afxL ug]{ s'/f cl3 ;fl/Psf] 5 lg <

ljZj a}+ssf] bafadf To:tf] gLlt NofOPsf] xf] . To;sf] s'g} cy{ 5}g . sfnf];"rLdf /fVb}df ;d:of ;dfwfg x'g] xf]Og .

‘?d/]6’ sd ePsfn] ‘cs'k]G;L’ eP klg ‘/]6 ckm l/6g{’ sd eof] eGg'eof] . of] ;d:of t xf]6n Joj;foLx¿ cfkm+}n] klg ;'Nemfpg ;Sg'kg]{ xf]Og <

…/]6Úsf] ljifodf Joj;foLx¿aLr w]/}k6s 5nkmn eP . kf“rtf/]n], of]eGbf g36fpg], rf/ tf/]n] of]eGbf sd gug]{ eGg] lg0f{ox¿ klg eP . pxf“x¿n] lg0f{odf ;xdlt hgfP/ ;xL u/]/ hfg'ePsf] 5 . d'vn] ;xdlt eof] t/ Jojxf/df sfof{Gjog ePg . kf“rtf/] xf]6nx¿n] ;d]t ;:tf] b/df ?d a]lr/x]sf 5g\ . …Pe/]h /]6 ckm l/6g{Ú 5}g .

csf]{tkm{, ko{6sx¿sf] ;+Vof a9\b}df xf]6nsf] Jofkf/ a9\g] xf]Og . ;a}sf] cf–cfÎgf] ;Dks{cg';f/sf] Jofkf/ x'G5 . t/, clxn] dflyNnf]:t/sf ko{6sx¿sf] cfudg g} 5}g . c? ;:tf vfn] ko{6sx¿sf] ;+Vofdf j[l4 eP/ Jofj;flos j[l4df s'g} k|efj kb}{g . Pp6f s'/f s] kSsf 5 eg] ;'/Iffsf] l:yltdf s]xL ;'wf/ cfpgf;fy ko{6g Joj;fodf ;'wf/ cfOxfN5 . Tolt a]nf;Dd s;/L l6Sg] eGg] dfq ;d:of xf] . xfdL cfzfjfbL 5f}+ . ;a} cfzfjfbL x'g'k5{ . lsgeg] b]zsf] kl/l:ylt ;w}+ oxL cj:yfdf t cjZo g/xnf .


cy{ ;+If]k

PgcfO{;L a}+ssf] d'gfkmf a9\of]

g]kfn OG8l:6«on PG8 sdl;{on a}+sn] cfly{s jif{ @)^)÷^! sf] klxnf] ( dlxgfdf !) s/f]8 %% nfv ?k}of“ ;~rfng d'gfkmf / rf/ s/f]8 #^ nfv v'b d'gfkmf cfh{g u/]sf] hgfPsf] 5 . a}+såf/f a'waf/ k|]lift lj1lKtsf cg';f/ of] j[l4b/ ut jif{sf] ;f]xL cjlwsf] t'ngfdf ;~rfng d'gfkmftk{m $@ k|ltzt / v'b d'gfkmftk{m $% k|ltztn] a9L /x]sf] 5 . cfj @)%(÷^) df a}+sn] ;~rfng d'gfkmf %) k|ltztn] j[l4 ug{ ;kmn ePsf] lyof] eg] cfj @)^)÷^! sf] cGTo;Dd ;~rfng d'gfkmftkm{ %) k|ltzts} ;~rfng d'gfkmf xfl;n ug]{ nIo /fv]sf] 5 .

pbok'/ l;d]G6 pBf]u km]l/ aGb

lgdf{0f ahf/df l;d]G6sf] Jofks cefj l;h{gf ePsf] a]nf s]xL ;ftfcl3 pTkfbg ;'? u/]sf] pbok'/ l;d]G6 pBf]u r'g9'Ëfsf] cefjsf] gfddf km]l/ aGb ePsf] 5 .

Ps dlxgfcl3 pBf]usf] r'g9'Ëf cf];fg]{ /f]k–j] lau|]s} sf/0f pBf]u aGb ePsf] pBf]usf clwsf/Lx¿ atfp“5g\ . pgLx¿sf cg';f/ hd{gLaf6 dufPsf] /f]k–j]sf] luo/ cfpg cem} b'O{÷tLg dlxgf nfUg] atfOPsf] 5 . o;nfO{ x]bf{ pBf]usf] eljio clglZrt b]lvPsf] 5 . b}lgs tL; 6«s l;d]G6 /f]k–j]sf] cefjdf 6«saf6 r'g9'Ëf cf];f/L pTkfbg ug]{ ul/Psf] lyof], Tof] klg kf“r÷;ft lbgdf, Psk6s pBf]usf k|fljlwsx¿ atfp“5g\ . lghLIf]qsf l;d]G6 pBdL tyf Joj;foLx¿n] ;/sf/L l;d]G6 pBf]u;“u k|lt:kwf{ ug{ g;Sg] ePs} sf/0f cg'lrt nfe lbP/ l;d]G6 pBf]udf ;d:of l;h{gf u/fO{ a]nfavt pBf]u aGb u/fp“b} cfPsf 5g\ . o;df pBf]usf 7"nf xflsdb]lv tNnf]:t/sf sd{rf/Lx¿;Dd k|of]u x'"b} cfPsf] cf/f]k 5 . ;/sf/n] pbok'/ l;d]G6sf] l:yltdf ;'wf/ ug{ s/f/df dxfk|aGws lgo'Qm u/] klg pBf]un] sd{rf/Lx¿d} u2f/Lsf] k/Dk/fut /f]uaf6 eg] d'lQm kfpg ;s]sf] 5}g .

8An"6Lcf] ;Demf}tf sfof{Gjogdf ljb]zL ;xof]u

g]kfnsf ljleGg bft[ ;d'bfo;dIf ljZj Jofkf/ ;+u7g -8An"6Lcf]_ sf ;lGw ;Demf}tf sfof{Gjogsf ;DaGwdf ;/sf/n] k|fljlws ;xfotfsf] k|:tfj cl3 ;f/]sf] 5 . k|:tfj cl3 ;fl/Psf bftf/fi6«x¿df o'/f]k]nL ;d'bfo, c:6]«lnof / ;+o'Qm/fHo cd]l/sf kb{5g\ eg] ;f] sfo{sf] nflu 5nkmn / kqfrf/sf k|lqmofx¿ eO/x]sf] ;/sf/n] hgfPsf] 5 . o; qmddf o'/f]k / c:6«]lnofsf 5'§f5'§} 6f]nL t k|fljlws ;xfotf;DaGwL sfo{qmd to ug{sf nflu Ps dlxgfleq sf7df8f}+ cfpg] ePsf 5g\ .

8An"6Lcf]cGtu{tsf rf/ k|d'v ;Demf}tf Jofkf/;“u ;DalGwt af}l4s ;DklQsf] clwsf/ -l6«K;_, :oflg6/L PG8 kmfO6f]:oflg6/L -P;kLP;_, Jofkf/df ljBdfg cj/f]w -6LaL6L_ / eG;f/ d"NofÍg sfof{Gjogsf nflu ;/sf/n] bft[/fi6«;“u k|fljlws ;xfotf dfu]sf] 5 . eG;f/ d"NofÍgsf nflu cd]l/sf, l6«K;sf nflu c:6]«lnof / 6LaL6L / P;kLP;sf nflu o'/f]k]nL ;d'bfo;“u ;xof]u dfluPsf] xf] .

ljZj a}+ssf] Ps k|ltj]bgsf cg';f/, 6LaL6Lafx]ssf ;Demf}tfx¿ sfof{Gjog ug{ !# s/f]8 cd]l/sL 8n/ vr{ x'g] hgfOPsf] 5 . ;do gtf]lsP klg cd]l/sfn] eG;f/ d"NofÍgsf nflu l5§} k|fljlws ;xfotf pknAw u/fpg] k|lta4tf hgfO;s]sf] 5 . k|fKt hfgsf/Lcg';f/, c:6«]lnofn] klg k|fljlws ;xfotf sfo{qmd to ug{ cfufdL h'g dlxgfleq sf7df8f}+df Pp6f 6f]nL k7fpg] tof/L ul//x]sf] 5 .


r]kfª j:tLdf a9\b}5 ko{6sLo ultljlw

s[i0f clwsf/L

sf7df8f}+ . ul/aL, clzIff / cGwljZjf;af6 lk5l8Psf r]kfª -k|hf_ hflt ko{6g Joj;foaf6 /fd|f] cfDbfgL x'g] yfxf kfPkl5 cfÎgf] ;+:s[lt / /xg–;xgnfO{ b]vfP/ ufp“df a9LeGbf a9L ko{6s leœofpg pT;flxt b]lvG5g\ .

l;sf/ v]Ng], lu¶f, Eofs'/ vfg], vf]l/of vg]/ w]/yf]/ v]tLkftL ug]{, cGo hflt;“u x]nd]n ug{ grfxg], lkm/Gt] hLjg latfpg] o; hfltsf] kl/ro ca cfÎgf] df}lns ;+:s[lt, k/Dk/f, e]ife"iff / /xg–;xgaf6 ko{6sx¿nfO{ cfslif{t u/L hLjg:t/df ;'wf/ NofO{ cGo hflt;/x ;fdflhs klxrfg /fVg ;lsG5 eGg] cfTdljZjf; ;“ufNg yfn]sf 5g\ .

r]kfª hfltsf] cTolws a;f]af; /x]sf] lrtjgsf k"jL{ ljs6 kxf8L e]usf sfpn], zlQmvf]/, l;l4 / sf]/fs uflj;df clxn] ko{6gsf] k"jf{wf/ tof/ ul/Psf] 5 . k|fs[lts ;Dkbf, P]ltxfl;s :yn tyf pk]lIft r]kfª hfltsf] ;fdflhs Pj+ ;f+:s[lts kIfsf] klxrfg u/fO{ hgtfsf] hLjg:t/df ;'wf/ Nofpg] clek|fon] @)%( efb|b]lv oL rf/ uflj;nfO{ s]lGb|t u/L u|fdL0f ul/aL lgjf/0fsf nflu ko{6g sfo{qmd -6Lcf/kLPkL_ nfu" ePsf] 5 .

lhNnf ljsf; ;ldlt lrtjgcGtu{t ;~rflnt pQm sfo{qmdaf6 zlQmvf]/df r]kfª ;+:s[lt emNsg] ko{6g ;"rgf s]Gb|, sfpn]df ;fd'bflos ejg, sfpn]– l;/fOr'nL–zlQmvf]/ 3f]8]6f] af6f], kmf]xf]/ Joj:yfkg, vfg]kfgL cfof]hgf, zf}rfno, zlQmvf]/sf 3/df ko{6s a:g ;Sg] Joj:yf ul/Psf] 5 . To:t} xf]6n Joj:yfkg, ky–k|bz{s, ko{6s el/of, x:tsnf, afof]Uof“;, pGgt r'nf], g]t[Tj ljsf;h:tf ljljw ko{6gd'vL tflnd sl/a b'O{ ;o :yfgLo afl;GbfnfO{ lbOPsf] hfgsf/L 6Lcf/kLPkLsf u|fdL0f ko{6g P;f]l;P6 /fdxl/ b]jsf]6fn] lbP .

g]kfn e|d0fdf cfpg] ko{6sx¿sf] Ps k|d'v d'Vo uGtJo:yn lrtjg /fli6«o lgs'~hdf hfg] ## k|ltzteGbf a9L ko{6sx¿nfO{ Toxf“af6 ;ft lsldsf] df]6/ ofqfaf6 k'lug] r]kfª j:tL cfsif{0f s]Gb| x'g] ljZjf; ul/Psf] 5 . @)&=#( ju{ lslddf k}mlnPsf] rf/ uflj;df tLg xhf/ &$! kl/jf/sf @! xhf/ %^! hg;+VofdWo] !! xhf/ @*$ r]kfª hfltsf] /x]sf] 5 . af“sL u'¿ª, du/, a|fx\d0f, If]qL, sfdL, bdfO{+ /x]sf 5g\ .

k[YjL /fhdfu{sf] lqz"nL gbLdf r/f}bLb]lv x'UbL;Dd hnofqf u/L Toxf“af6 xfQLjfªsf] kbofqf ub}{ l;/fOr'nL, pk/bfªu9Lsf] dgf]/d b[Zo / r]kfª hfltsf] ;+:s[ltsf] :jfb rfVb} ko{6sx¿ zlQmvf]/ x'"b} ;f}/fx k'Ug ;lsG5 .

r]kfª / lu/Lk'/L ;d'bfosf] a:tL xfQLjfªsf] a;fOdf ;+:s[lt / /xg–;xgsf] gf}nf] cg'ej Pj+ lxdfnL b[Zofjnf]sgn] ko{6snfO{ sDtL /f]df~rstf lb"b}g . laxfg} 8]9–b'O{ 306f hËnsf] aLr 7f8f] psfnf] r9\]sf] ysfO l;/fOr'nLdf k'u]kl5 Toxf“af6 b]lvg] ;"of]{bosf] dgf]/d b[Zon] ysfO la;f{p“5 .

;d'b| ;txaf6 Ps xhf/ ( ;o $% ld6/ cUnf] o; r'nLaf6 pQ/, k"j{ / klZrddf #^) l8u|Lsf] kmGsf] df/]/ x]¥of] eg] u'hf{, wf}nflul/, cGgk"0f{, dgf:n', ndh'ª, lxdr'nL, df5fk'5«], bfdf]b/, u0f]z, nfª6fª, /f]Njflnª, h'un, uf}/LzÍ/, l;;fkfª, nª\u'/h:tf lxdfnx¿;“u} hDsfe]6 x'G5 eg] blIf0ftkm{ ndtGg km}lnPsf] ;dy/ e"–efu x]g{ ;lsG5 . oxf“af6 b]lvg] ;"of{:tsf] b[Zo klg plQs} dgdf]xs nfUb5 . bflh{lnªsf] 6fOu/ lxn h:t} b]lvg] l;/fOr'nLnfO{ kmnfdsf] af/n] 3]/]/ Eo" 6fj/sf] ¿kdf ljsf; ul/Psf] 5 .

6f“8L ahf/af6 sl/a % dfOn pQ/ dxfef/t kj{tdf /x]sf] pk/bfªu9Lsf] P]ltxfl;s dxŒj / ;f}Gbo{ klg sd pNn]vgLo 5}g . axfb'/ zfxsf h]7f 5f]/f zq'e~hg zfxn] lgdf{0f u/L a;f]af; u/]sf rf/}tkm{ 9'Ëfsf] kvf{nn] 3]l/Psf] o; u9Ldf tf]k xfGg] 7fp“, xltof/ /fVg] ejg / jiff{sf] kfgL ;+sng ug]{ Ogf/ /x]sf] 5 . lj=;+=!(() sf] e"–sDkaf6 Ogf/ elTsPsf] :yfgLojf;L atfp“5g\ eg] ;+/If0fsf] cefjdf lsNnf klg hL0f{ ePsf] 5 . Ps xhf/ @&% ld6/sf] prfOdf /x]sf] of] u9L @)!* ;fn;Dd lrtjgsf] ;b/d'sfd lyof] .

r/f cjnf]sgsf nflu k|l;4 o;If]qdf sl/a $)) hftsf r/fx¿ /x]sf] cg'dfg ul/Psf] 5 . cGoq gkfOg] Ps lsl;dsf] ltqf, sNrf}+8], vf]n] wf]jL h:tf !^ k|hfltsf b'n{e r/f kfOg] ePsfn] oxf“sf] h}ljs ljljwtfsf] ;+/If0fdf Wofg lbg'kg]{ ;f}/fx j8{ Ph's];g ;f];fO6Lsf x]d ;'j]bL atfp“5g\ .

l;/fOr'nLaf6 e/tk'/;Dd Kof/fUnfOl8ªsf] /fd|f] ;Defjgf /x]sfn] Ps ljb]zL ;+:yfn] yfngLsf] ;f]rfO /fv]sf] 5 . lrqfª em/gf, rd]/] u'kmf, ljleGg kf]v/L, ;'¿ª, r]kfªsf] lhp“bf] ;+u|xfno, u'¿ª, du/ ;+:s[lt klg ko{6ssf cfsif{0f aGg ;S5g\ .

5f]6f] ;dodf kbofqfdf hfg rfxg] ko{6snfO{ wflbªsf] x'UbL x'"b} jf ;f}/xaf6 zlQmvf]/ x'"b} o;If]qdf Nofpg ;lsG5 . Pp6} Kofs]hdf lxdfnb]lv t/fO{;Ddsf] b[Zofjnf]sg, P]ltxfl;s Pj+ k|fs[lts ;Dkbfx¿sf] ed0f / r]kfª ;+:s[lt k:sg ;lsg] ePsfn] 6]«lsª Ph]G6; P;f]l;P;g ckm g]kfn -6fg_ sf cWoIf bLks dxt o;If]qdf ko{6g lj:tf/sf] /fd|f] ;Defjgf b]Vg'x'G5 .

@)#$ ;fnb]lv k|hf ljsf; sfo{qmd / To;kl5 klg w]/} k|sf/sf sfo{qmdx¿ r]kfª pTyfgsf gfddf rn] klg o; If]qsf r]kfªx¿sf] cj:yfdf ck]lIft ;'wf/ cfPsf] 5}g . clxn] klg sltko r]kfªx¿ hËndf a;f]af; ug]{, lu¶f Eofs'/ vfg], l;sf/ ug]{ tyf df5f dfg{df g} Jo:t b]lvG5g\ . &) k|ltzt r]kfªx¿ lg/If/ 5g\ eg] *% k|ltzt;“u gful/stf 5}g / (% k|ltzt;“u hUufwgL k|df0fk'hf{ 5}g .


dflyNnf] tfdfsf]zLdf k|flws/0f s] ub}{5 <

lbg]z sfsL{

sf7df8f}+ . xfn;Dds} ;a}eGbf ;:tf] hnljB't\ cfof]hgfsf] ?kdf kl/lrt dflyNnf] tfdfsf]zL hnljB't\ cfof]hgfsf] ;DefJotf cWoog x'"bfx"'b} y'k|} cd]l/sL, a]nfotL, l:jl8; / O6flnog cflb b]zsf lghL sDkgLx?n] nufgLsf nflu cTolws rf;f] b]vfPsf 5g\ . t/, cfufdL ;g\ @))% clk|n dlxgfdf lj:t[t ;DefJotf cWoog ;dfKt ePkl5 dfq nufgLsf nflu cfx\jfg ug]{ hgfP/ ljB't\ k|flws/0fn] kG5fp“b} cfPsf] 5 . cfof]hgf lgdf{0fsf] nflu k|flws/0fn] b]vfPsf] /j}ofn] cfof]hgf lgdf{0fdf k|Zg p7\g yfln;s]sf] 5 .

bf]nvf lhNnfsf] nfdfau/ uflj;df kg]{ tfdfsf]zLsf] dflyNnf] efudf ljutdf ul/Psf ;fdfGo cWoogaf6 xfn;Dds} ;a}eGbf ;:tf] / lbuf] cfof]hgf x'g] ;DefJotf b]lvPkl5 g]kfn ljB't\ k|flws/0fn] )%* ;fndf dflyNnf] tfdfsf]zL hnljB't\ cfof]hgfsf] k|yd r/0fsf] ;DefJotf cWoog u¥of] . ;f] cWoogaf6 cfof]hgfsf] Ifdtf @%) d]ufjf6 tyf cf};t jflif{s pmhf{ pTkfbg ! ca{ %& s/f]8 o'lg6 x'g] b]lvPsf] 5 . lgdf{0f nfut @& s/f]8 #) nfv cd]l/sL 8n/ nfUg] cg'dfg ul/Psf] cfof]hgf k|d'v d[u]Gb|axfb'/ >]i7n] atfpg'eof] . ut jif{ ;/sf/n] cfof]hgfsf] a}+s of]Uo lj:t[t ;DefJotf cWoogsf] nflu rflxg] cg'bfgsf] nflu hfkfg / gj]{ ;/sf/nfO{ u'xf/]sf] lyof] . h;df gj]{ ;/sf/ ;xof]usf nflu tof/ eof] . xfn cfof]hgfsf] lj:t[t cWoogsf] nflu gj]{ ;/sf/n] )^) ;fnsf] j}zfv #! ut] ;DkGg ;Demf}tfadf]lhd lj:t[t cWoog ;'? ul/;s]sf] 5 . gj]{ ;/sf/s} k/fdz{bftfsf] ?kdf g/sG;N6 PP;sf hn;|f]tlj1x?n] nfdfau/ If]qdf k|fljlws tyf cfly{s cWoog ul//x]sf 5g\ . ;Demf}tfdf gj]{ ;/sf/n] ! s/f]8 $* nfv a/fa/sf] gj]{lhog qmf]g/ g]kfnnfO{ k|bfg ug]{ jrga4tf JoQm u/]sf] 5 . k/fdz{bftf ;f] sDkgLn] ;g\ @))% sf] clk|n dlxgfdf lj:t[t cWoog k|ltj]bg k]; ug]{5 . To;kl5 dfq cfof]hgfsf] nfut d"No to x'g] x'"bf sfof{Gjog /0fgLltdf plqg ;lhnf] x'g] k|d'v >]i7 atfpg'x'G5 . g/sG;N6 PP;n] u/]sf] k|f/lDes cWoogn] g} # ;o d]ufjf6 Ifdtfsf] ljB't\ pTkfbg ug{;Sg] atfOPsf] 5 . ha ls k|flws/0fsf] k|yd r/0fsf] ;DefJotf cWoogdf o;sf] ljB't\ pTkfbg Ifdtf @ ;o %) d]ufjf6 dfq x'g] cg'dfg ul/Psf] lyof] . o;sf nflu ^ lsldsf] k|:tfljt ;'?ªnfO{ cln tn;Dd n}hfg'kg]{ / af“w ePsf] If]qd} l/he{Ejfo/ /fVg'kg]{ hgfOPsf] 5 . …# ;o d]ufjf6 Ifdtf ePkl5 nfut d"Nodf s]xL a9L eP klg w]/} cGt/ cfp“b}gÚ– cfof]hgf k|d'v >]i7 atfpg'x'G5 .

;:tf] x'g'sf] sf/0f

cfof]hgf:yn nfdfau/df k|fs[lts ?kd} # ;o ld6/ cUnf] af“w cjl:yt 5 . o;n] s/f]8f} ?k}of“sf] nfut arfOlbPsf] k|fljlwsx? atfp“5g\ . af“waf6 kfj/xfp;df ^ lsldsf] ;'?ªdfk{mt kfgL lnP/ hf“bf * ;o !# ld6/sf] k|oft jf x]8 k|FKt x'G5 . hlt 7"nf] kl/df0fsf] x]8 k|fKt eof] Tolt g} a9L ljB't\zlQm pTkfbg x'G5 . of] cfof]hgfsf] k|oftsf] t'ngfdf sflnu08sL …PÚdf ^ lsldsf] ;'?ªaf6 ! ;o #) ld6/ / d:of{ª\bLdf & lsldsf] ;'?ªaf6 (^ ld6/sf] dfq k|oft Ifdtf k|fKt 5 . csf]{lt/ pko'Qm r§fgsf] sf/0f e"ldut ljB't\u[x, ;'?ª lgdf{0f cflbdf klg sd vr{ nfUg] cWoogn] b]vfPsf] 5 .

xfn;Dd ;DkGg ePsf jf lgdf{0fsf] qmddf /x]sf s'g} klg 7"nf] Ifdtfsf ljB't\ cfof]hgfx?sf] t'ngfdf dflyNnf] tfdfsf]zL x/]s b[li6sf]0fn] ;xh / ;'ky dflgPsf] 5 . clxn];Dds} ;a}eGbf dx"uf] ^( d]ufjf6 Ifdtfsf] d:of{ª\bL hnljB't\ cfof]hgf k|ltlsnf]jf6 #$ ;o &* cd]l/sL 8n/, #^ lsnf]jf6sf] dflyNnf] ef]6]sf]zL, k|ltlsnf]jf6 @& ;o @& cd]l/sL 8n/ / ! ;o $$ d]ufjf6sf] sflnu08sL …PÚ hnljB't\ cfof]hgf k|ltlsnf]jf6 @^ ;o #* cd]l/sL 8n/ pTkfbg nfutsf] t'ngfdf k|:tfljt @ ;o %) d]ufjf6sf] dflyNnf] tfdfsf]zL hnljB't\ cfof]hgf k|ltlsnf]jf6 s]jn !! ;o cd]l/sL 8n/sf] nfutdf ;DkGg ug{ ;lsg] k|f/lDes ;DefJotf cWoogaf6 b]lvO;s]sf] 5 .

k|yd r/0fsf] ;DefJotf cWoogn] gfkmf / nfutsf] cg'kft @ bzdnj ($ tyf cfGtl/s lkmlt{b/ @^ bzdnj $! b]lvg'n] clxn];Dds} cfsif{s hnljB't\ cfof]hgfsf] ?kdf dflyNnf] tfdfsf]zLnfO{ x]l/Psf] 5 . klxrfg ul/Psf] cg'dflgt nfut d"No @& sf/f]8 &) nfv cd]l/sL 8n/n] ^* lsldsf] k|j]zdfu{ / @ ;o @) s]eLsf] 6«fG;ld;g nfOg klg ;d]6\b5 . @ bzdnj $ cd]l/sL ;]G6 k|ltlsnf]jf6 306f pTkfbg d"No kg]{ of] cfof]hgf rf“8f]eGbf rf“8f] ;DkGg ePdf dfucg';f/ ljB't\ cfk"lt{ ;d:of ;'Nemfpg ;lsg]5 .

;:tf] / cfsif{s cfof]hgfdf y'k|} :jb]zL / ljb]zL nufgLstf{x?n] ;DefJotf cWoog k"/f geO{ Jofks rf;f] b]vfPsf 5g\ . gj]{lhog k/fdz{bftf sDkgLn] cfÎgf] lj:t[t ;DefJotf cWoog k"/f u/]kl5 nufgLsf] nflu cfx\jfg ul/g] ;f]rfO /x]sf] k|d'v >]i7 atfpg'x'G5 . ljB't\ pTkfbgdf nufgL ug{ lghLIf]qsf] rf;f] / nufgLsf] k|efjsfl/tf lrlnd]n] b]vfO;s]sf] 5 . kl/rfngsf] nflu ;/sf/n] lghLIf]qsf] ;+nUgtfsf] ;+o'Qm cjwf/0ffnfO{ klxnf] k|fyldstf lbg] / ;kmn gePdf dfq ljb]zL nufgLstf{;“u ;Demf}tf ug]{ cjwf/0ff ljsl;t eO/x]sf] wf/0ff k|d'v >]i7 JoQm ug'{x'G5 . hn;|f]tdf a|flhnkl5 ljZjs} wgL g]kfnsf hgtf ljB't\ pTkfbg / nufgLsf qmddf ePsf] e|i6frf/, sld;g / :jfYf{s} v]nsf sf/0f dx"uf] lah'nL lsGg afWo ePsf 5g\ . sd{rf/LtGq, e|i6frf/ cflb ljleGg ljjfbf:kb k|s/0fx?df g]kfn ljB't\ k|flws/0f d'l5"b} cfPsf] 5 . jflif{s k|ltJolQm cfo #% xhf/ @ ;o ^) cd]l/sL 8n/ ePsf] cd]l/sfdf ljB't\ k|lto'lg6 % bzdnj &^ g]? kg]{ ub{5 eg] k|ltJolQm cfo @ ;o $) 8n/ klg gePsf g]kfnLx?n] k|lto'lg6 ( ?k}of“ !) k};f lah'nL pkef]u ul//x]sf 5g\ .

To;}n] klg r/d /fhgLtLs/0faf6 of] cfof]hgf / k"/} k|flws/0f d'Qm ePdf dfq cfof]hg ;kmntfsf] cfzf ug{ ;lsG5 .

…c?0f t];|F] hnljB't\ cfof]hgf / d]nDrLh:t} of] cfof]hgf klg ;8ss} sf/0f cK7\of/f] gagf];\ . To;sf nflu xfdLn] h;/L klg ;g\ @))^ ;Dddf bf]nvfahf/b]lv nfdfahf/;Ddsf] ^* lsld af6f] k"/f ug'{kb{5,Ú cfof]hgf k|d'v >]i7 eGg'x'G5, …o;sf nflu ;a}n] ;dGjo ckgfpg' h?/L 5 .Ú bf]nvfahf/af6 cfof]hgf:yn nfdfau/sf] ^* lsld b"/LdWo] #) lsldsf] sRrLaf6f] u'd"vf]nf bf]efg l;“u6L;Dd 5  . af“sL #* lsld af6f]sf] nflu ;Dk"0f{ l8hfOg;DaGwL sfo{ ;dfKt eO;s]sf 5g\ . ;8s l;“u6Laf6 tfdfsf]zLsf] tL/}tL/ ef]n]{, ;'/Lbf]efgsf] jfl/ x'"b} hut, uf]ª\u/ / Toxf“af6 r]6r]6 x'"b} nfdfau/ k'¥ofOg] of]hgf 5 . r]6r]6 eÌ] :yfgdf t cfof]hgf k|d'v >]i7sf cg';f/ ;'?ªdfu{sf] ;8s gagfO{ ;'v} 5}g .

k"j{sf] klxnf] 7"nf] cfof]hgfsf] ?kdf /x]sf] of] cfof]hgfnfO{ :yfgLo hgtfn] ;d]t Jou|tfsf ;fy k|tLIff ul//x]sf 5g\ . To;If]qdf ;8s, af6f]sf] ;'ljwf, /f]huf/Lsf] cj;/, Jofkf/ k|j4{g cflbsf sf/0fn] klg dxŒjk"0f{ dflgPsf] 5 .

k|flws/0fsf] lgot

dflyNnf] tfdfsf]zL hnljB't\ cfof]hgf o;cl3 klxrfg eO;s]sf] dflyNnf] s0ff{nL cfof]hgfeGbf klg ;:tf] / k|fljlws?kdf ;xh b]lvPsf] 5 . To;}n] klg of] cfof]hgf clxn] y'k|} :jb]zL tyf ljb]zL Ph]G6 tyf nufgLstf{x?n] cf“vf uf8]sf 5g\ . hfkfgL ;xof]u lgof]u hfOsfn] klxrfg u/]sf] dflyNnf] tfdfsf]zL hnljB't\ cfof]hgf clxn] g]kfn ljB't\ k|flws/0fsf] kf]N6fdf 5 . cfdg]kfnLnfO{ ljB't\ cfk"lt{sf] lhDd]jf/L af]s]sf] k|flws/0fn] of] cfof]hg lgdf{0f tyf ;~rfng ug{] cg'dlt kfpg'kg]{ s'/fdf b'O{dt 5}g . t/, k|flws/0fn] of] cfof]hgf lgdf{0fdf ckgfPsf] k|lqmofut ;':ttf / u'd;'sf] jftfj/0fn] k|z:t cfz+sfx?nfO{ hGdPsf] 5 . ;g\ @))& kl5 df}h'bf ljB't\ pTkfbg ckof{Kt x'G5 . dfucg';f/ cfk"lt{ ug{ k|flws/0fnfO{ sDtLdf yk @ ;o %) d]ufjf6 ljB't\ cfjZos kg]{ ePsfn] of] cfof]hgf ;dodf ;'? ug'{kg]{ cfjZostf v6\ls;s]sf] 5 . nIocg';f/ cfof]hgf ;DkGg ug{ ^* lsldsf] nfdf] ;8s lgdf{0fsfo{ t'?Gt ;'? gu/]df cfof]hgf kl5 ws]lng] lgSof}{n cfof]hgf k|d'v >]i7sf] 5 . csf]{lt/ lj:t[t ;DefJotf cWoog;“u;“u} k|flws/0fn] o;sf] lgdf{0f ;dodf cl3 a9fpg tTsfn pko'Qm nufgLsf] ;|f]t cyjf ;fem]bf/ vf]Hg'kg]{ k|lqmof ;'? ug'{kg]{ x'G5 . cfof]hgfdf nufgL ug{ y'k|} ljb]zL nufgLstf{ sDkgLx?;d]t pT;'s b]lvPsf 5g\ . t/, k|flws/0fsf sfo{sf/L–lgb]{zs 8f= hgsnfn sdf{rfo{ eg] o;k|lt df}gtf ;f“w]/ a:g'ePsf] cf/f]k k|flws/0fs} ljlzi6 sd{rf/Ln] nufpg yfn]sf 5g\ . sfo{sf/L–lgb]{zs sdf{rfo{sf] df}gtfn] clxn] leqleq} rnv]n ;'? ePsf] cg'dfg ug{ yflnPsf] 5 . kl5Nnf]k6s dgf]gLt yfkf–;/sf/nfO{ # s/f]8 ?k}of a'emfP/ k|flws/0fsf] sfo{sf/L lgb]{zsdf yk @ jif{sf] nflu yfldg'ePsf sdf{rfo{n] st} nufgL p7fpg dflyNnf] tfdfsf]zL cfof]hgfdf kf}l8g vf]Hg'ePsf] t x}g eÌ] cfz+sf pTkGg ePsf] 5 . sdf{rfo{nfO{ ydfP/ cfÎgf] :jfy{cg's"n k|of]u ug{ # s/f]8 nufgL ug]{ Ps k|Voft g]kfnL sld;g Ph]G;Lsf] jqmb[li6 clxn] dflyNnf] tfdfsf]zL cfof]hgfdf u9]sf] bfaL ;Da4 ;"qx?n] u/]sf 5g\ .


ljb'/ gu/jf;Ln] :jR5 kfgL lkpg cem} b'O{ jif{ s'g'{kg]{

lzj b]jsf]6f

g'jfsf]6 . vfg]kfgL tyf ;/;kmfO ljefun] ;~rfng u/]sf] kfgL z'4Ls/0f cfof]hgf ;DkGg x'g ce}m b'O{ jif{ nfUg] b]lvPkl5 ljb'/ gu/kflnsfsf vfg]kfgL pkef]Qmf pQm cjlw;Dd :jR5 vfg]kfgLaf6 jl~rt x'g] ePsf 5g\ .

;f] cfof]hgf ut cfly{s jif{af6 k|f/De u/L @)^) sf] cGTo;Dddf ;DkGg ug]{ nIo lnOPsf] lyof] . t/, d'n'sdf ;+s6sfnsf sf/0f cj?4 ljsf; lgdf{0fsfo{sf] k|efj tyf vfg]kfgLsf ;+/rgfx¿ jgIf]qdf /x]sfn] klg cfof]hgf ;DkGg x'g l9nf] ePsf] ljb'/ vfg]kfgL pkef]Qmf ;ldltn] hgfPsf] 5 .

ljb'/ gu/kflnsfIf]qdf :jR5 vfg]kfgL cfk"lt{ ug]{ p2]Zon] @)%^ ;fndf Pl;ofnL ljsf; a}+ssf] ;xof]udf ljb'/ gu/If]qaf6 @% lsnf]ld6/sf] b"/Ldf /x]sf] kmnf+v' vf]nfsf] d'xfgaf6 kfOkdfkm{t kfgL NofO{ ljb'/ gu/kflnsf j8f g+= # df /x]sf] 6\of+sLdfk{mt oxf“sf ^ j6f j8fdf kfgL ljt/0f eO/x]sf] 5 . t/, kfgL :jR5 gePsf sf/0f kfgL z'4Ls/0f cfof]hgf ;~rfng eO/x]sf] 5 .

:jR5 vfg]kfgL pkef]u ug{af6 jl~rt /x"b} cfPsf ljb'/sf pkef]Qmfx¿ eg] cfof]hgf l9nfO x'g'nfO{ cfZro{sf] ¿kdf ln"b}gg\ . Ps pkef]Qmfsf cg';f/ lgdf{0f k|f/De x'"bf g} of] cfof]hgfsf] u'0f:t/b]lv k|fljlws kIf;Dd ljjfbf:kb /x]sf sf/0f vfg]kfgL ljefusf tTsfnLg dxflgb]{zs lbg]zrGb| Kofs'/]nsf] ;+of]hsTjdf 5fglag ;ldlt;d]t u7g ePsf] lyof] . ;f] ;ldltn] cf}+NofPsf q'l6x¿ ;Rofpg]tk{m cfjZos sfo{ gePsf sf/0f cem} klg :jR5 kfgL vfg kfOg]df ljb'/gu/jf;Lx¿ cfZj:t x'g ;s]sf 5|}gg\ .

vfg]kfgL cfof]hgfx¿ pkef]QmfnfO{ lhDdf nufpg] ;/sf/L gLltcg'¿k @)%^ ;fpgb]lv gu/If]qdf vfg]kfgL ljt/0f ug]{ lhDdf kfPsf] ljb'/ vfg]kfgL pkef]Qmf ;ldltn] xfn;Dd klg cfof]hgfsf] lhDdf k"/} ;ldltdf gcfO;s]sfn] cfof]hgfdf å}w lhDd]jf/L /x"b} cfPsf] 5 . d'xfgb]lv l;he{jfo/;Ddsf] lhDd]jf/L vfg]kfgL tyf ;/;kmfO l8lehg;“u /x]sf] / pQm l8lehgn] 6\of+sLdf kfgL v;fn]kl5 dfq ;ldltn] kfgL ljt/0f ug{ kfpg] afWofTds cj:yf tyf cJojl:yt d'xfg / sdhf]/ ;+/rgfn] k6s–k6s kfgL cfk"lt{ cj?4 eO{ pkef]Qmfsf] cfnf]rgfsf] kfq alg/x]sf] 5 …ljb'/ vfg]kfgL pkef]Qmf ;ldltÚ . ;ldltsf cWoIf df]xgaxfb'/ v8\sf;“u o; ;DaGwdf lh1f;f /fVbf pxf“sf] syg lyof]– æljleGg cK7\of/f / ;d:ofsf afah'b klg :jR5 kfgL v'jfpg xfdL nflu/x]s} 5f}+ . /, kfgL z'4Ls/0f cfof]hgf ;kmn agfpg xfdL lg/Gt/ k|lta4 5f}+ .Æ

ljb'/ gu/If]qdf ;fd"lxs / lghL u/L s'n ;ft ;o %& wf/fx¿dfkm{t kfgL ljt/0f ul/"b} cfP tfklg ljtl/t kfgL :jR5 gePsf sf/0f pdfn]/ dfq lkpg'kg]{ vfg]kfgL tyf ;/;kmfO l8lehg sfof{no g'jfsf]6n] ;d]t :jLsf/]sf] 5 . lhNnf :jf:Yo sfof{no g'jfsf]6åf/f xfn} cfof]lht Ps cGtlq{mof sfo{qmddf pQm l8lehgsf k|ltlglw OlGhlgo/ /fh]Gb| >]i7sf] :jLsf/f]lQm lyof]– kfgL u'0f:t/Lo gePs} sf/0f z'4Ls/0f cfof]hgf ;~rfng ul/Psf] xf] / pQm cfof]hgf ;DkGg ePkl5 dfq oxf“sf pkef]Qmfx¿n] :jR5 kfgL pkef]u ug{ kfpg]5g\ .


klxnf] kfgf | ;dfrf/ | dgf]/~hg | ;Dkfblso . cy{tGq | cg'ej÷cGtjftf{ | v]ns'b | ljrf/÷laZn]if0f | b]z÷b]zfj/ | k|ltls|of


Send your comments and letters to the editor at deshantar@mail.com.np
2004  Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566 . Fax: 977 1 4257671. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on DESHANTAR may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US   ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US
CLICK HERE FOR PAST ISSUES BACK TO THE TOP